Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 stycznia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska

Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. w Kaliszu

odwołania W. Z.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

z dnia 26 września 2024 r. Nr (...)

w sprawie W. Z.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach

Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 26 września 2024 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje W. Z. przy emeryturze prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach od (...).

Sędzia Ewa Nowakowska

Sygn. akt V U 1071/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26.09.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. przyznał W. Z. emeryturę od osiągnięcia powszechenego wieku emerytalnego, ale odmówiono mu przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż nie przedłożył prawidłowego dokumentu potwierdzającego wykonywanie takiej pracy.

W odwołaniu od tej decyzji W. Z. domagał się przyznania rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach na podstawie zeznań świadków.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie.

Sąd ustalił, co następuje.

W. Z. urodził się w dniu (...)

Od 05.12.1977r. podjął pracę w w Zakładach (...) w W. na stanowisku ślusarza remontowego.

W świadectwie pracy w szczególnych warunkach z 19.06.2000 r. pracodawca - Zakłady (...) sp z o.o. w likwidacji wskazał, że w całym okresie zatrudnienia to jest od 05.12.1977 r. do 16.01.2000 r. odwołujący się pracował na stanowisku ślusarza remontowego wymienionym w wykazie A dziale XIV poz. 25 pkt. 1 wykazu stanowiącego załącznik do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z 7.07.1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego.

( Dowód dokumenty w aktach osobowych odwołującego się.)

Zakłady (...) w W. zajmowały się przetwórstwem lnu - produkowano włókna lniane, a z odpadów płyty paździerzowe. W zakładzie istniał m.in .dział produkcji płyt paździerzowych. Poza działami stricte produkcyjnymi w zakładach istniały też działy, który zajmował się utrzymaniem ruchu czyli bieżącą konserwacją i naprawami.

Na halach produkcyjnych gdzie odbywała się zasadnicza produkcja wszyscy pracownicy pracowali na stanowiskach zakwalifikowanych przez zakład do prac w szczególnych warunkach z uwagi na panujące tam warunki szkodliwe dla zdrowia: wysokie temperatury, zapylenie, hałas, stosowane środku chemiczne.

Odwołujący się pracował jako ślusarz remontowy w dziele utrzymania ruchu na wydziele produkcji płyt paździerzowych L..

Zajmował się na bieżąco usuwaniem awarii i naprawami maszyn i urządzeń, a w miarę potrzeb też ich konserwacją. Usuwanie awarii odbywało się w ruchu ciągłym zakładu, na halach produkcyjnych gdzie twała normalna produkcja. Ślusarze remontowi pracowali po dwóch na każdej zmianie, a zakład pracował w systemie trzyzmianowym. Przez cały czas pracy ślusarze remontowi narażeni byli na działanie takich samych szkodliwych czynników jak pracownicy produkcyjni. Odwołujący się stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę przy naprawach maszyn i urządzeń produkcyjnych w celu utrzymania ruchu.

Dowód zeznania świadków H. W. [00:04-00:09] i R. P. [ 00:10-00:13 ] nagrania rozprawy z 22.01.2025r.

Sąd zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2023 roku, poz. 164), rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 15 lat.

Zgodnie z definicją ustawową z art. 2 pkt. 5 cyt. ustawy rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że wnioskodawca nie nabył prawa do emerytury wcześniejszej z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze i nie spełniał ku temu warunków.

W myśl art. 23 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008 r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nie ma potwierdzonego decyzją prawa do emerytury pomostowej.

Pracami w szczególnych warunkach – w rozumieniu art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych są prace wyszczególnione w wykazach A i B stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku Nr 8, poz. 43 z późn. zm.)

Prace takie muszą być wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

Charakter pracy stwierdza pracodawca w formie świadectwa pracy w szczególnych warunkach.W razie braku lub wadliwości takiego dokumentu wyjaśnienie okoliczności dotyczących charakteru pracy przed sądem odbywa się w oparciu o wszelkie środki dowodowe przewidziane w procedurze cywilnej.

Przesłanką uznania pracy za wykonywaną w szczególnych warunkach nie jest samo formalne zakwalifikowanie pracy na podstawie nazewnictwa stanowisk pracy w danym zakładzie zawarte w świadectwie pracy czy aktach osobowych, ale faktyczne wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Przepisy resortowe stanowią pomoc przy interpretacji przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r., ale nie są samodzielną podstawą kwalifikowania stanowisk pracy do prac w szczególnych warunkach. Decydujące jest czy rodzaj pracy wykonywanej na danym stanowisku odpowiada pracy wymienionej w wykazie A stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów.

Klasyfikacja podana przez zakład pracy w świadectwie pracy w szczególnych warunkach odwołuje się do przepisów branżowych - zarządzenie Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z 07.07.1987 r., ale wskazany dział XIV wykazu A stanowiącego załącznik do przepisów ogólnych - rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983r. jest ponadbranżowy. Jako ślusarz remontowy odwołujący się zajmował się bieżącą konserwacją agregatów i urządzeń na oddziałach będących w ruchu, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie i jest to praca o jakiej mowa w dziale XIV wykazu A pod poz. 25 wspomnianych przepisów ogólnych rozporządzenie Rady Ministrów z 07.02.1983 r.

Ogólnie praca ta wykonywana w szczególnych warunkach na przestrzeni od 5.12.1977 r. do 16.01.2000 r. przekraczała wymagane 15 lat zatem spełnia on warunki do uzyskania przy emeryturze rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Prawo to odwołujący się nabył od miesiąca wniosku i przyznania emerytury, gdyż świadectwo pracy złożone do wniosku o emeryturę zwierało prawidłowe odwołanie do przepisów branżowych

Zaskarżona decyzja organu rentowego podlegała więc zmianie i zgodnie z art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. orzeczono jak w wyroku.

Sędzia Ewa Nowakowska