Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 stycznia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Ewa Nowakowska

Protokolant: st.sekr.sądowy Alina Kędzia

po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. w Kaliszu

odwołania S. C.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

z dnia 24 września 2024 r. Nr (...)

w sprawie S. C.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

o rekompensatę z tytułu pracy w szczególnych warunkach

Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 24 września 2024 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje S. C. przy emeryturze prawo do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach od (...).

Sędzia Ewa Nowakowska

UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia 24.09.2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. przyznał S. C. emeryturę od (...) czyli od nabycia uprawnień, ale odmówił mu przyznania prawa do rekompensaty z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych z uwagi na to, że nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach, bo nie przedłożył właściwego świadectwa pracy.

W odwołaniu od tej decyzji S. C. domagał się przyznania rekompensaty za ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 ton w oparciu o zeznania wskazanych świadków.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. wniósł o oddalenie odwołania

Sąd ustalił, i zaważył co następuje

S. C. urodził się w dniu (...) Z zawodu jest kierowcą.

W okresie od 23.08.1977r. do 31.01.1993r. pracował jakie kierowca w Zakładach (...) w P. – (...).

Następnie po przekształceniach własnościowych również jako kierowca pracował w „(...) w Krotoszynie Sp.z o.o. K..” W okresie od 1.02.1993r. do 31.07.1999r.

Odwołujący się powołał się w odwołaniu na wykonywanie pracy kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony podczas całego zatrudnienia browarze (...). Na okoliczność charakteru zatrudnienia przedstawił świadectwo wydane przez T. B. prowadzącego Zakłady (...) „ – nabywcę (...). Podmiot ten jednak nie dysponuje aktualnie aktami osobowymi odwołującego się. ( pismo z 02.12.2024r. k 20)

W oparciu o zeznania świadków L. J. i R. K. Sąd ustalił, że odwołujący się pracując w browarze w K. (przechodzącym później zmiany organizacyjnie) był kierowcą samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 ton. Samochody były powierzane kierowcom na stałe. Browar posiadł około 20 pojazdów ciężarowych. Odwołujący się miał powierzonego (...), potem (...). Zajmował się przewożeniem piwa produkowanego w browarze do odbiorców niedalekiej okolicy. Piwo było przewożone w formie butelkowej lub beczkach. Pracę kierowcy samochodu ciężarowego powyżej 3,5 ton odwołujący się wykonywał stale i w pełnym wymiarze podczas całego zatrudnienia w (...) (...) (od 23.08.1977r. do 31.07.1999r), a następnie i kolejnego pracodawcy, który przejął wszystkich kierowców z browaru. Był to Z. P. z W., u którego odwołujący się pracował od 1.08.1999r. do 31.01.2000r.

(dowód zeznania świadków L. J. [00:05-00:13] i R. K. [00:14-00:19] nagrania rozprawy 08.01.2025r. i świadectwa pracy w aktach ZUS)

Z akt ZUS wynika, że S. C. wystąpił o emeryturę pomostowa w dniu 29.08.2922r., ale prawa do niej nie uzyskał.

Zgodnie z definicją ustawową z art. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. 2023 poz.164) rekompensata jest odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

Przesłanki przedmiotowego świadczenia są sprecyzowane w art. 21, art. 22 i art. 23 ust. 2 ustawy pomostowej.

Zgodnie z powołanymi przepisami rekompensata przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948r., który ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r. Jednocześnie ust. 2 art. 21 precyzuje przesłankę negatywną, stanowiąc, iż rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Choć nie wynika to wprost z przepisów ustawy o emeryturach pomostowych, ale ukształtowało się już orzecznictwo sądowe potwierdzające, że dla ustalenia prawa do rekompensaty konieczne jest wykazanie określonego charakteru pracy ubezpieczonego pracownika w rozumieniu art. 32 ustawy o ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze co najmniej 15 lat do dnia 31 grudnia 2008r., czyli przed wejściem w życie ustawy o emeryturach pomostowych, przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania prawa do emerytury pomostowej lub prawa emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na skutek zmiany stanu prawnego wprowadzonego ustawą o emeryturach pomostowych. Rekompensata nie jest samodzielnym dodatkiem do emerytur z racji wykonywania pracy w szczególnych warunkach, nie przysługuje za wykonywanie takiej pracy przez 15 lat, tylko za brak możliwości uzyskania emerytury wcześniejszej z tytułu co najmniej 15 letniego wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Jest przewidziana dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

W niniejszej prawie organ rentowy nie uwzględniał roszczenia o rekompensatę z uwagi na wady formalne świadectwa pracy w szczególnych warunkach, gdyż wydał je nabywca zakładu, a nie następca prawny pracodawcy.

Z zasady okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach, ale w razie braku możliwości uzyskania dokumentu od zakładu pracy możliwe jest wykazywanie pracy w szczególnych warunkach wszelkimi innymi dowodami. Spór o zakwalifikowanie pracy do wykonywanej w szczególnych warunkach odbywa się w trybie ustalenia prawa do świadczenia przed sądem w ramach odwołania od decyzji organu rentowego. Utrwalone jest w orzecznictwie, że o zakwalifikowaniu pracy na danym stanowisku do pracy w szczególnych warunkach decyduje nie tyle nazwa stanowiska, co rzeczywisty charakter pracy.

Definicję ustawową „ pracy w szczególnych warunkach” zawiera art.32 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony jak i kierowcy autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 ujęte jest w dziale VIII pkt. 2 wykazu A stanowiącego załącznik przytoczonego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze / Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami

Odwołujący się mający uprawnienia zawodowe do kierowania pojazdami ciężarowymi pracował jako kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony w zasadzie przez cały czas swej aktywności zawodowej związanej z (...) w K.. W sumie na przestrzeni od 23.08.1977r. do nawet 31.01.2000r. odwołujący się ponad 15 lat pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro odwołujący się wykazał ponad 15 lat pracy w szczególnych warunkach, a nie uzyskał prawa do emerytury wcześniejszej ani pomostowej, to nabył prawo do rekompensaty przy przyznanej mu emeryturze od daty nabycia prawa do tego świadczenia, czyli od (...).

Zaskarżona decyzja podlegała więc zmianie i zgodnie z art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. orzeczono jak w wyroku.

Sędzia Ewa Nowakowska