Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 grudnia 2023 roku

Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny

w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia SA Wiesława Kuberska

Protokolant: st. sekr. sąd. Paulina Działońska

po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 roku w Łodzi

na rozprawie

sprawy z powództwa A. W.

przeciwko Skarbowi Państwa – Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł.

o zapłatę

na skutek apelacji obu stron

od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi

z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt II C 646/12

z apelacji obu stron uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt I ACa 2097/22

UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 6 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Łodzi,
w sprawie z powództwa A. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendzie Wojewódzkiej Policji w Ł. o zapłatę kwoty 803.533,51 zł, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 221.668,73 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zakresie kwoty:

a) 39.136,42 zł od 1 czerwca 2011 r. do dnia zapłaty,

b) 24.215,75 zł od 4 września 2012 r. do dnia zapłaty,

c) 140.741,78 zł od 2 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty,

d) 17.574,73 zł od 4 września 2012 r. do dnia zapłaty (pkt 1),

oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 2), nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej (pkt 3), nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi kwotę 5.490,20 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa (pkt 4a), nakazał ściągnąć od powoda z zasądzonego roszczenia na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi kwotę 16.470,60 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa oraz kwotę 16.187 zł tytułem części opłaty od pozwu (pkt 4b), a także nakazał wypłacić
z funduszu Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Łodzi na rzecz adwokat A. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. kwotę 8.856 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu oraz kwotę 98,30 zł tytułem zwrotu wydatków (pkt 5).

(wyrok – k. 1767 – 1767 verte)

Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na szczegółowo przytoczonych
w jego uzasadnieniu ustaleniach faktycznych.

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że powód w niniejszym postępowaniu wniósł
o zasądzenie od Skarbu Państwa – Komendy Wojewódzkiej w Ł. kwoty 458.314,21 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od kwoty 413.700,29 zł od dnia 1 czerwca 2011 r. do dnia zapłaty, a od kwoty 44.613,92 zł od dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanemu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za szkodę związaną z działaniami K. Rejonowej w P. w ramach prowadzonego przeciwko niemu postępowania przygotowawczego w sprawie, która toczyła się przed Sądem Rejonowym w Sieradzu pod sygn. akt II K 1052/10 i została zakończona prawomocnym wyrokiem uniewinniającym powoda. Powód twierdził, że w wyniku działania funkcjonariuszy K. Rejonowej w P. doszło do uszkodzenia stanowiących jego własność komputerów wraz ze specjalistycznym oprogramowaniem, które były przez niego wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie poligrafii. Powód sprecyzował, że na dochodzoną pozwem kwotę składa się:

- 86.600 zł stanowiące równowartość ceny zakupu sprzętu elektronicznego wraz z oprogramowaniem, składającego się na linię technologiczną niezbędną do kontynowania działalności gospodarczej,

- 48.887,53 zł stanowiące równowartość kosztów zakupu dodatkowego, tymczasowego sprzętu do wykonywania podstawowych prac firmy wraz z ceną usług firm zewnętrznych, z których był zmuszony korzystać w celu realizacji bieżących zleceń,

- 55.287,20 zł stanowiące równowartość nakładów poniesionych
w celu skompletowania i uruchomienia linii produkcyjnych odpowiadających funkcjonalnością i jakością linii używanej przed dniem 8 kwietnia 2008 r.,

- 130.000 zł stanowiące wartość utworów graficznych, które zostały utracone w wyniku uszkodzenia twardego dysku, na którym były zapisane,

- 218.273,30 zł stanowiące równowartość dochodów utraconych
w związku z koniecznością zawieszenia działalności gospodarczej (wg stanu na koniec lutego 2012 r.),

- 345.219,30 zł stanowiące równowartość dochodów utraconych
w związku z koniecznością zawieszenia działalności gospodarczej za okres od marca 2012 r. do kwietnia 2018 r.

Podstawy odpowiedzialności pozwanego Sąd Okręgowy upatrywał
w art. 417 k.c., podkreślając, że fakt uszkodzenia sprzętu komputerowego powoda był w sprawie bezsporny, a funkcjonariusze policji, za których działania odpowiada Skarb Państwa, dopuścili się zaniedbań w zakresie zabezpieczenia tego sprzętu. Sąd zauważył, że w chwili jego zatrzymania sprzęt ten nie nosił śladów jakichkolwiek uszkodzeń. Został on jednak po zatrzymaniu przewieziony do Komendy Powiatowej Policji w P. i złożony w pokoju naczelnika Wydziału Kryminalnego R. S., po czym przeniesiony do pokoju funkcjonariusza Wydziału Kryminalnego KPP w P. S. J., któremu zlecono prowadzenie sprawy powoda. S. J. przechowywał komputery w szafie bez jakiegokolwiek opakowania.

Zdaniem Sądu I instancji takie postępowanie ze sprzętem komputerowym nie mogło uchodzić za prawidłowe.

Po pierwsze zapakowanie komputerów do worków foliowych, jakiego dokonano w tym czasie, nie stanowiło odpowiedniego zabezpieczenia delikatnego sprzętu przed uszkodzeniem w trakcie przewożenia w bagażniku samochodu osobowego. Sprzęt ten w czasie transportu mógł bowiem przemieszczać się po przestrzeni bagażnika i nawet jeśli nie powstały na obudowie jakieś widoczne uszkodzenia, to mogły one powstać we wnętrzu jednostek centralnych.

Po drugie przechowywanie komputerów w szafie bez opakowania
nie chroniło ich przed przypadkowym uszkodzeniem, czy dostępem osób niepowołanych.

Sąd Okręgowy wyraził jedocześnie wątpliwości dotyczące organizacji transportu przedmiotowego sprzętu do laboratorium firmy (...) w G., przyjmując przede wszystkim, że korzystanie z usług firmy zewnętrznej - (...) ( (...)) sp. z o.o. w W., nie było właściwe w sytuacji, gdy
nie zostały sporządzone protokoły przekazywania sprzętu odbiorcom na poszczególnych etapach transportu i nie zostało wykazane, aby opakowania,
w których transportowano komputery powoda, zostały zaplombowane. Kwestię tę Sąd uznał za istotną z uwagi na to, że w świetle poczynionych ustaleń
dyski jednostek centralnych będących przedmiotem sprawy zostały tak uszkodzone, że jest mało prawdopodobne, aby uszkodzenia nastąpiły przypadkowo. Do uszkodzenia dysków mogło dojść przez nieumiejętne ich otwieranie, nieumiejętne podłączanie urządzenia lub celowe działanie. Trudno sobie wyobrazić, że któraś z ww. sytuacji mogła się zdarzyć w transporcie.

Sąd odnotował zeznania funkcjonariusza KPP w P., który przygotowywał komputery do transportu, wskazujące na to, że urządzenia zostały owinięte w folię bąbelkową, a następnie zostały umieszczone w kartonie i obłożone styropianem, a na kartonie został umieszczony jaskrawym markerem napis „uwaga komputery”, jednak przyjął, że nie ma żadnego obiektywnego dowodu, że faktycznie taka sytuacja miała miejsce. Za niewiarygodne uznał również zeznania tego świadka, że dokonał ubezpieczenia przesyłki na kwotę 10.000 zł. Jest bowiem okolicznością bezsporną, że strona pozwana nie wystąpiła do przewoźnika lub jego ubezpieczyciela z roszczeniami odszkodowawczymi, co niewątpliwie powinno nastąpić w sytuacji powstania szkody z winy firmy przewozowej.

Dokonując opisu kolejnych etapów postępowania ze sprzętem należącym do powoda, Sąd Okręgowy zauważył, że komputery wróciły do KPP w P.
z firmy (...) w tym samym kartonie, w którym były tam wysłane, ale był on inaczej pozaklejany i dopiero po zwrocie urządzeń wraz z kolejną opinią firmy (...), po otworzeniu kartonów, w których były one zapakowane okazało się,
że obudowa jednostki centralnej komputera jest powyginana, nieposkręcana, trzymała się na jednej śrubce, a laptop marki T. miał porysowaną górną część obudowy. Za bezsporne Sąd uznał, że powód odzyskał sprzęt w stanie uszkodzonym, nie nadającym się do dalszego użytku.

Ustalając rodzaj i rozmiar szkody powoda, Sąd Okręgowy miał na uwadze, że w wyniku utraty oprogramowania zainstalowanego na uszkodzonych dyskach powód utracił możliwość świadczenia usług poligraficznych. Szkoda majątkowa powoda wyraża się w tym, że gdyby nie doszło do uszkodzenia komputerów wchodzących w skład linii technologicznej wykorzystywanej do prowadzenia działalności poligraficznej, to mogłaby ona pracować jeszcze około 10 lat,
a powód mógłby w tym okresie uzyskiwać z tego tytułu dochody. Natomiast naprawienie szkody poprzez zasądzenie na jego rzecz kosztów zakupu
nie tylko komputerów, ale całej nowej linii technologicznej prowadziłoby do bezpodstawnego wzbogacenia powoda, gdyż sprzęt, który był dostępny na rynku już w dacie zaistnienia szkody, nie był porównywalny ze sprzętem posiadanym przez powoda. Nie zasługiwało na uwzględnienie w ocenie Sądu Okręgowego roszczenie o zasądzenie kwoty 130.000 zł z tytułu odszkodowania za utratę zapisanych na uszkodzonych dyskach utworów graficznych w postaci grafik.
Za nieuzasadnione Sąd uznał również wydatki w kwocie 55.287,20 zł na skompletowanie i uruchomienie linii produkcyjnych odpowiadających funkcjonalnością i jakością linii, jakich powód używał przed dniem 8 kwietnia 2008 r. Odnośnie zaś roszczenia o zasądzenie kwoty 48.887,53 zł, na
którą składały się koszty zakupu dodatkowego, tymczasowego sprzętu do wykonywania podstawowych prac firmy wraz z ceną usług firm zewnętrznych,
z których powód był zmuszony korzystać w związku z realizacją bieżących zleceń, Sąd uznał je za uzasadnione jedynie do kwoty 17.574,73 zł, którą powód wydatkował na opłacenie zleconych usług.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był art. 100 k.p.c.

(uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k. 1777 – 1794 verte)

Pozwany zaskarżył opisany wyrok w pkt. 1, 3 i 4 apelacją, w której zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 327 ¹ § 1 k.p.c. poprzez:

a) brak wskazania z jakiego tytułu i na jakiej podstawie i dlaczego
w takiej wysokości została zasądzona na rzecz powoda kwota 221.668,73 zł
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie: a) od kwoty 39.136,42 od dnia
1 czerwca 2011 r. do dnia zapłaty; b) od kwoty 24.215.75 zł od dnia 4 września 2012 r. do dnia zapłaty; c) od kwoty 140.741,78 zł od dnia 2 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty; d) od kwoty 17.574,73 zł od dnia 4 września 2012 r. do dnia zapłaty,

b) brak wskazania podstawy prawnej i faktycznej przyjętych przez Sąd dat odsetek ustawowych za opóźnienie od poszczególnych kwot,

c) brak wskazania podstawy prawnej i faktycznej nieobciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej,

d) brak jakiegokolwiek odniesienia w sposób merytoryczny do podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia powoda,

co prowadzi do niemożności poddania wyroku kontroli instancyjnej w zakresie pkt. a) - c) oraz nierozpoznania istoty sprawy w zakresie pkt. d),

2) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieprawidłowe uznanie dowodu ze świadka S. J. za niewiarygodny odnośnie faktów, że urządzenia zostały owinięte w folię bąbelkową, a następnie zostały umieszczone w kartonie
i obłożone styropianem oraz na kartonie jaskrawym markerem umieszczono napis „uwaga komputery”, jak również, że przesyłka została ubezpieczona,
w sytuacji, gdy zeznania te w zakresie zabezpieczania dowodów do transportu
są zbieżne z zeznaniami Ł. J., R. S. oraz K. C., co skutkowało błędem w ustaleniach w tymże zakresie,

3) art. 233 § 1 k.p.c., tj. samoistny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na braku ustalenia przez Sąd I instancji, że firma przewozowa
(...) ( (...)) sp. z o.o. trudni się w zakresie swojej działalności profesjonalnymi usługami kurierskimi w sytuacji, gdy jest to fakt powszechnie znany zgodnie z art. 228 k.p.c.,

4) art. 233 § 1 k.p.c., tj. samoistny błąd w ustaleniach faktycznych polegający na braku ustalenia przez Sąd I instancji, że do uszkodzenia sprzętu komputerowego powoda doszło w trakcie transportu, w sytuacji, gdy wynika to wprost ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,

5) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego w postaci opinii biegłego P. B. i wyciągnięcie wniosków
z niej nie wynikających w przedmiocie ewentualnie utraconych przez powoda dochodów,

6) art. 98 § 1 oraz § 3 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. poprzez nieobciążenie powoda kosztami zastępstwa procesowego w sytuacji, gdy nie zaistniały wyjątkowe okoliczności,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 417 § 1 k.c. w zw. z art. 361 k.c. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że działanie funkcjonariuszy było bezprawne, a szkoda objęta pozwem w sprawie powstała z winy funkcjonariuszy policji, którzy nie dopełnili obowiązków
w zakresie należytego zabezpieczenia zatrzymanych komputerów powoda przed uszkodzeniem, w sytuacji, gdy działanie funkcjonariuszy było w tym zakresie prawidłowe i nie pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym ze szkodą powoda,

2) art. 429 k.c. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że pozwany Skarb Państwa jest odpowiedzialny za szkodę powoda w sytuacji, gdy przewóz komputerów, podczas którego doszło do uszkodzenia sprzętu, został zlecony przedsiębiorstwu, które zawodowo trudni się wykonywaniem tego typu czynności.

W konkluzji pozwany wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części
i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, ewentualnie o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz kosztów procesu za obie instancje

(apelacja pozwanego – k. 1806 – 1810 verte).

Z kolei powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w pkt. 2 i 4b apelacją,
w której podniósł zarzut:

1. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 361 § 2 k.c. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i uznanie, że:

a. szkoda majątkowa powoda ogranicza się do utraty dochodów
z prowadzonej działalności, a zasądzenie odszkodowania za zniszczony sprzęt wraz z oprogramowaniem i za koszty odtworzenia linii technologicznej powoda prowadzić będzie do bezpodstawnego wzbogacenia powoda w sytuacji, gdy przepis art. 361 § 2 k.c. wyraźnie wskazuje, że naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, zatem odmowa zasądzenia kosztów naprawienia rzeczywistej straty w postaci wartości zniszczonego sprzętu komputerowego wraz z oprogramowaniem i urządzeniami peryferyjnymi stanowiącymi jednolitą całość ze zniszczonym sprzętem stanowi naruszenie tego przepisu,

b. szkoda majątkowa powoda w zakresie ustalenia wysokości utraconych dochodów w okresie kwiecień 2008 r. - marzec 2018 r. powinna zostać
ustalona przy założeniu, że powód zatrudniałby w swojej działalności grafika komputerowego w sytuacji, gdy zarówno przed zabraniem powodowi komputerów przez organy ścigania, jak i po tym zdarzeniu powód nie zatrudniał żadnego pracownika, a jedyną osobą pomagającą mu była niezatrudniona
w firmie żona - D. W., zatem brak było podstaw faktycznych do przyjmowania kosztów pracownika do obliczenia dochodu powoda, które to uznanie poskutkowało ustaleniem wysokości utraconych dochodów w zaniżonej wysokości 204.094 zł zamiast w prawidłowej wysokości 506.278,73 zł,

2. naruszenie przepisu art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie
w zakresie obciążenia powoda kwotą 16.470,60 zł z tytułu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa oraz kwotą 16.187 zł tytułem części opłaty od pozwu i poprzez nieobciążenie powoda obowiązkiem poniesienia tych kosztów w sytuacji, gdy wysokość dochodzonego odszkodowania nie była możliwa do przewidzenia na etapie wytoczenia powództwa oraz jego rozszerzenia, a wysokość szkody była ustalana w drodze kilku opinii biegłych rzeczoznawców, a pozwany ponosi wobec powoda odpowiedzialność za czyn niedozwolony, zatem obciążenie powoda wysokimi kosztami procesu na podstawie art. 100 k.p.c.
w sposób nieusprawiedliwiony zmniejsza odszkodowanie powoda zasądzone od Skarbu Państwa.

3. naruszenie przepisów art. 227 i 232 k.p.c. poprzez nierozpoznanie wniosku dowodowego powoda w przedmiocie dopuszczenia dowodu
z uzupełniającej opinii biegłego dr P. B., zgłoszonego w piśmie powoda
z dnia 12 lutego 2022 r., a mającej na celu udzielenie odpowiedzi na pytanie, jaki dodatkowy zysk wytworzyłby pracownik Agencji (...)
w okresie od kwietnia 2008 r. do kwietnia 2018 r. na rzecz A. W. - w ocenie powoda biegły nie wyliczył przychodu wypracowanego przez pracownika, co ma wpływ na wysokość możliwego do osiągnięcia przez powoda dochodu we wskazanym okresie.

Wobec powyższego powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku
w punkcie 2 poprzez zasądzenie na jego rzecz łącznie kwoty 388.784 zł
z ustawowymi odsetkami (za okres od daty wymagalności do dnia 31 grudnia 2015 r.) i ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty od następujących kwot:

a. kwoty 86.600 zł od dnia 1 czerwca 2011 r. do dnia zapłaty,

b. kwoty 97.707 zł od dnia 4 września 2012 r. do dnia zapłaty,

c. kwoty 204.477 zł od dnia 2 czerwca 2020 r. do dnia zapłaty,

zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 4.b. poprzez jego uchylenie albo poprzez zmianę w ten sposób, że powód nie zostanie obciążony kwotą
16.470,60 zł z tytułu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa ani kwotą 16.187 zł tytułem części opłaty od pozwu, a także o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym,
a w przypadku oddalenia apelacji o nieobciążanie powoda kosztami procesu
z uwagi na trudną sytuację majątkową i zdrowotną.

(apelacja powoda – k. 1812 – 1821)

Ponadto każdy ze skarżących wniósł o oddalenie apelacji przeciwnika oraz ponowił żądanie zasądzenia kosztów poniesionych na tym etapie sporu.

(odpowiednio odpowiedzi na apelacje – k. 1859 – 1863, 1865 – 1866)

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Obie apelacje okazały się zasadne o tyle, że poskutkowały uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu
w Ł. do ponownego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.

Zgodnie z przepisem art. 386 § 4 k.p.c. sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Towarzyszy temu założenie, że sąd I instancji jest zobowiązany do zbadania materialnej (istotnej) podstawy żądania pozwu. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 kwietnia 1999 r., II UKN 589/98 oceny, czy sąd
I instancji rozpoznał istotę sprawy zawisłej przed tym sądem należy dokonywać w świetle przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia i żądań pozwu.

Kodeks postępowania cywilnego posługuje się pojęciem „istota sprawy”
w wielu miejscach i w różnych kontekstach normatywnych. Jednakże analiza przepisów kodeksu prowadzi do wniosku, że ilekroć ustawodawca odwołuje się do pojęcia „istota sprawy”, zawsze nawiązuje do jej meritum, a więc do tych czynników postępowania, które warunkują orzeczenie o istocie żądań
i twierdzeń stron. „Rozpoznanie” zaś to - mówiąc najogólniej - rozważenie oraz ocena poddanych przez strony pod osąd żądań i twierdzeń, a co za tym idzie - załatwienie sprawy w sposób merytoryczny lub formalny, w zależności od okoliczności i procesowych uwarunkowań konkretnej sprawy.

A contrario, nierozpoznanie istoty sprawy to zaniechanie przez sąd
tego właśnie badania. Jest ono rozumiane w orzecznictwie jako wadliwość rozstrzygnięcia polegająca na wydaniu przez sąd I instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony (por. postanowienia SN z 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999/1/22;
z 15 lipca 1998 r., II CKN 838/97, LEX nr 50750; z 3 lutego 1999 r., III CKN 151/98, LEX nr 519260; z 9 listopada 2012 r., Lex nr 1231340; z 26 listopada 2012 r., I CZ 147/12, Lex nr 1284698 oraz wyroki SN z 9 stycznia 1936 r.,
C 1839/36, Zb. Orz. 1936, poz. 315; z 12 lutego 2002 r., I CKN 486/00, OSP 2003/3/36; z 21 października 2005 r., III CK 161/05, LEX nr 178635.;
z 12 listopada 2007 r., I PK 140/07, OSNP 2009, nr 1-2, poz. 2). Oczywiście, zupełnie obojętna jest przyczyna zaniechania, która może tkwić zarówno
w pasywności sądu, jak i w błędnym - co pokaże dopiero kontrola odwoławcza - przyjęciu przesłanki niweczącej lub hamującej roszczenie (prekluzja, przedawnienie, potrącenie, brak legitymacji, prawo zatrzymania, itp.).
W konsekwencji nierozpoznanie istoty sprawy to także całkowite pominięcie merytorycznych zarzutów pozwanego (wyrok SN z 23 września 1998 r. II CKN 897/97 OSNC 1999/1/22, Prok.i Pr.-wkł. (...), Biul.SN 1998/11/16).

Następczym obowiązkiem sądu orzekającego jest wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Przepis art. 327 ¹ § 1 k.p.c. określa w tym zakresie konstrukcyjne elementy uzasadnienia orzeczenia, do których należy wskazanie podstawy faktycznej obejmującej: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa przy zachowaniu wymogu zwięzłości.

W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że z natury rzeczy sposób sporządzenia uzasadnienia orzeczenia nie ma wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie wyraża jedynie motywy wcześniej podjętego rozstrzygnięcia. Z tego względu zarzut naruszenia art. 327 ¹ § 1 i 2 k.p.c.
może znaleźć zastosowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach, w których treść uzasadnienia orzeczenia sądu I instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie oceny toku wywodu, który doprowadził do wydania danego orzeczenia. Innymi słowy, zarzut naruszenia tego przepisu może okazać się usprawiedliwiony jedynie wówczas, gdy z uzasadnienia orzeczenia nie daje się odczytać, jaki
stan faktyczny lub prawny stanowił podstawę rozstrzygnięcia, co udaremnia kontrolę instancyjną.

Z tej perspektywy zarzut oparty na art. 327 ¹ § 1 k.p.c. w kształcie opisanym w apelacji pozwanego był zasadny. Skarżący piętnował za jego pomocą przede wszystkim brak wskazania przez Sąd Okręgowy tytułu i podstawy zasądzenia na rzecz powoda kwoty 221.668,73 zł oraz brak wyjaśnienia jej wysokości i terminów naliczania odsetek od poszczególnych jej składników.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku rzeczywiście nie sposób odczytać
w czym miałby przejawiać się delikt funkcjonariuszy policji, za który pozwanemu Skarbowi Państwa została przypisana odpowiedzialność. Sąd Okręgowy w ogóle nie omówił i nie rozważył przesłanek wymaganych na gruncie
art. 417 § 1 k.c., poprzestając na jednorazowym wskazaniu we wstępnej
części rozważań prawnych tego przepisu (a właściwie samego tylko art. 417 k.c.)
i uznaniu poniesionej przez powoda szkody za bezsporną, podczas gdy konieczne jest dodatkowe spełnienie przesłanki zaistnienia zdarzenia wywołującego szkodę, mającego postać niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, oraz adekwatnego związku przyczynowego między tym zdarzeniem a szkodą. Uzasadnienie Sądu I instancji na ten temat milczy. Zostało ono zresztą w znacznej mierze sprowadzone
do przytoczenia obszernych fragmentów złożonych w tej sprawie opinii i to zarówno w części poświęconej ustaleniom faktycznym, jak i rozważaniom, bez wyciągnięcia na ich podstawie wniosków.

Sąd Okręgowy odtworzył poszczególne etapy postępowania z należącym
do powoda sprzętem komputerowym ze wszystkimi sytuacjami, gdy był on przewożony i znajdował się w rękach osób trzecich (w tym funkcjonariuszy policji), ale nie wypowiedział się w sposób kategoryczny odnośnie tego kiedy mogło dojść do jego zniszczenia, z jednej strony czyniąc uwagi wskazujące na to, że istotne było odpowiednie zabezpieczenie sprzętu w trakcie przewozu, a nawet podczas przechowywania go w szafie (i takiego odpowiedniego zabezpieczenia
nie stwierdził), a z drugiej strony przyjmując, że jest mało prawdopodobne, aby uszkodzenia nastąpiły przypadkowo. Do uszkodzenia dysków mogło dojść przez nieumiejętne ich otwieranie, nieumiejętne podłączanie urządzenia lub celowe działanie. Trudno sobie wyobrazić, że któraś z ww. sytuacji mogła się zdarzyć
w transporcie.

Takie rozumowanie należało uznać za niejasne i wzajemnie się wykluczające, a do tego pomijające okoliczność, że zważywszy na podmiot występujący po stronie pozwanego znamienne dla jego odpowiedzialności mogły być tylko te sytuacje, gdy przedmiotowy sprzęt znajdował się w dyspozycji funkcjonariuszy policji, a zatem wszelkie inne sytuacje wykluczały odpowiedzialność Skarbu Państwa.

Jak wynika z ustaleń, funkcjonariusze jedynie zabezpieczyli sprzęt komputerowy powoda na potrzeby dalszych czynności i nie poddali go szczegółowym badaniom. Ich działania polegały na odłączeniu urządzeń od źródła prądu, spakowaniu ich w worki foliowe i wyniesieniu z siedziby firmy powoda. Tylko laptop T. na prośbę powoda został zapakowany do oryginalnej torby, a tam zabezpieczony tak, aby porty dostępu do komputera były niedostępne. Oznacza to, że funkcjonariusze nie mieli okazji, by uszkodzić sprzęt przez nieumiejętne otwieranie, nieumiejętne podłączanie lub celowe działanie. Nie zmienia to faktu, że ich działania służyły zabezpieczeniu śladów ewentualnego przestępstwa i z natury swej musiały być przeprowadzone
z należytą ostrożnością i starannością. Sąd Okręgowy pominął ten aspekt
w swoich wywodach. Ponadto nie przytoczył żadnych argumentów, które mogłyby uzasadniać zastrzeżenia do profesjonalizmu, który funkcjonariusze mieli obowiązek zachować.

W dniu 8 kwietnia 2008 r. w przeszukaniu jako „osoba przybrana” przez policję uczestniczył wprawdzie W. K. – pracujący dla firmy (...)
z siedzibą w G. zajmującej się wydawaniem ekspertyz informatycznych, ale stan urządzeń po jego działaniach sprowadzających się do uruchomienia komputerów i dokonania pobieżnej weryfikacji sprzętu nie ujawniał żadnych uszkodzeń. Uszkodzenia, gdyby wówczas istniały, zostałyby zaprotokołowane. Zapewne zostałyby także dostrzeżone przez obecnego przy tych czynnościach powoda. Tymczasem powód nie miał zastrzeżeń do formy zabezpieczenia jego sprzętu.

Uszkodzenia nie zostały stwierdzone również po przewiezieniu sprzętu do Komendy Powiatowej Policji w P., po złożeniu go w pokoju Naczelnika Wydziału Kryminalnego - R. S., ani później, po przeniesieniu do pokoju funkcjonariusza Wydziału Kryminalnego KPP w P. - S. J., a jak zostało ustalone przechowywał on sprzęt w szafie bez opakowania, co umożliwiało jego dokładną ocenę. Stan faktyczny sprawy nie ujawnia przy tym uzyskania dostępu do tej szafy i znajdującego się w niej sprzętu przez niepowołane do tego osoby, by wątek ten postrzegać za potencjalne źródło szkody powoda.

Wydaje się, że tak samo mylnym tropem pozostaje etap przygotowania sprzętu do przewozu do firmy (...) w G.. Trudno zgodzić się z Sądem Okręgowym, że z żadnego dowodu nie wynika prawidłowe zapakowanie komputerów, oznaczenie kartonu oraz dokonanie ubezpieczenia przesyłki,
a zeznania świadka S. J. są w tym zakresie niewiarygodne.
Z zeznań Ł. J. złożonych na rozprawie w dniu 17 maja
2016 r. wprost wynika, że procedura wysyłania sprzętu komputerowego do zewnętrznych laboratoriów nakładała konieczność prawidłowego zapakowanie sprzętów. Zeznania S. J. zostały natomiast w pełni potwierdzone przez świadka R. S. przesłuchiwanego w drodze pomocy prawnej przed Sądem Rejonowym w Częstochowie w dniu 22 maja 2015 r. Świadek ten wprost zeznał, że komputery zostały zapakowane w kartony, owinięte folią bąbelkową oraz styropianem na jego polecenie. Świadek wskazał nadto, że przesyłka została ubezpieczona, a karton z komputerami w sposób właściwy oznaczony. Również świadek K. C. na rozprawie w dniu
10 sierpnia 2017 r. wskazywał na prawidłowy sposób pakowania komputerów
z uwzględnieniem konieczności zabezpieczenia sprzętu. Z uwagi na powyższe całkowicie nieuprawnione jest przyjęcie, że wersja prezentowana przez S. J. jest niewiarygodna, a jego zeznania nie znajdują poparcia
w innych dowodach, skoro są one spójne z zeznaniami trzech innych świadków, a fakty, o jakich w nich mowa, znalazły się w ustaleniach stanu faktycznego.

Szczególne znaczenie ma w ogóle sam fakt dokonania przewozu za pośrednictwem firmy kurierskiej. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku przytoczył treść art. 429 k.c., zgodnie z którym kto powierza wykonanie czynności drugiemu, ten jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzona przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mu czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo wykonanie czynności powierzył osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi, które w zakresie swojej działalności trudnią się wykonywaniem takich czynności. Zaniechał jednak jakiegokolwiek odniesienia się do twierdzeń pozwanego wskazujących na posłużenie się firmą przewozową (...) ( (...)) sp. z o.o., która trudni się w zakresie swojej działalności profesjonalnymi usługami kurierskimi, choć fakt ten jest powszechnie znany. Ostatecznie Sąd nie rozważył tej linii obrony pozwanego, która nawiązywała do wskazanej okoliczności i pozwalała mu uniknąć w tej sprawie odpowiedzialności. Dopuścił się tym samym uchybienia równoznacznego z nierozpoznaniem istoty sporu.

Zważywszy na to, że z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że szkoda powoda ujawniła się dopiero po powrocie sprzętu z firmy (...) po ponownym jego badaniu, wydaje się, że zasadne byłoby dokonanie analizy pod kątem ustalenia wpływu na jej powstanie podmiotów biorących udział na tym etapie przygotowywania sprzętu do wysyłki i dokonujących przewozu. Podmiotami tymi nie byli funkcjonariusze policji. Logiczne jest, że sprzęt podlegał wysłaniu przez pracowników firmy (...), ale nie wiadomo jaki podmiot realizował transport (nie wynika to z ustaleń). W uzasadnieniu nie pogłębiono rozważań w tym kierunku.

W tej sytuacji przypisanie odpowiedzialności Skarbowi Państwa nie znajduje uzasadnienia. Brak jest logicznego ciągu przyczynowo-skutkowego mogącego doprowadzić do przyjęcia tej odpowiedzialności. Poczynione w tej materii wywody opierają się jedynie na hipotezach nie znajdujących poparcia
w materiale dowodowym i stanie faktycznym sprawy.

Co więcej, Sąd Okręgowy w żaden sposób nie odniósł się do podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia. Nie zbadał zatem ram czasowych jego ewentualnej odpowiedzialności, co odpowiada opisanemu wyżej nierozpoznaniu istoty sporu.

Zasądzając zaś wskazaną w wyroku kwotę, Sąd poczynił to w oderwaniu od określenia wysokości szkody powoda. Nie jest możliwe zweryfikowanie stanowiska Sądu I instancji w tym przedmiocie z uwagi na kardynalne braki
w uzasadnieniu. Pomimo obszerności uzasadnienia i mnogości zawartych w nim wywodów brakuje precyzyjnego wyjaśnienia przyczyn zasądzenia na rzecz powoda kwoty 221.668,73 zł, określenia co składa się na poszczególne sumy wchodzące w jej skład i co wyznacza moment naliczania zasądzonych od każdej
z nich odsetek. Nie wskazano także z jakiego tytułu każda z tych kwot powodowi ma być należna i nie przyporządkowano ich do poszczególnych roszczeń powoda.

Ponadto odnośnie prawidłowości wyliczenia wysokości utraconych przez powoda dochodów trafne pozostają argumenty drugiej apelacji, wywiedzionej właśnie przez powoda, zwłaszcza w kontekście zarzutu nierozpoznania wniosku dowodowego w przedmiocie dopuszczenia dowodu z uzupełniającej opinii biegłego dr P. B., który miał służyć wyliczeniu zysku wytworzonego
na rzecz powoda przez pracownika Agencji (...) w okresie od kwietnia 2008 r. do kwietnia 2018 r. i rzutować na przyznane powodowi świadczenie.

Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386
§ 4 k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. orzekł, jak w sentencji, jako że wyrok przy tak licznych uchybieniach nie mógł się ostać.

Sąd Okręgowy, ponownie rozpoznając sprawę, podda ocenie przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa, o jakich stanowi art. 417 § 1 k.c., ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki niezgodnego z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej oraz adekwatnego związku przyczynowego między tym zachowaniem a szkodą powoda (ustali ewentualny delikt Skarbu Państwa i jego wpływ na powstanie szkody). Rozpoznana podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia oraz rozważy w świetle
art. 429 k.c. znaczenie okoliczności posłużenia się profesjonalną firmą kurierską przy przewozie przesyłki z Komendy Powiatowej Policji w P. do firmy (...) w G., jeśli z tym etapem zwiąże powstanie szkody. W razie stwierdzenia podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności Sąd weźmie pod uwagę potrzebę dopuszczenia zawnioskowanego przez powoda w piśmie
z dnia 12 lutego 2022 r. dowodu z uzupełniającej opinii biegłego. Jednocześnie dokona precyzyjnego wyliczenia wysokości szkody, wyjaśniając jakie świadczenie uznał za zasadne dla jej naprawienia z uwzględnieniem wszystkich przejawów szkody, z którymi zostały związane roszczenia pozwu oraz wyjaśni terminy naliczania zasądzonych odsetek. Orzeknie także o kosztach postępowania
w zależności od wyniku sporu. Ponadto poczynione ustalenia oraz wyprowadzone z nich wnioski Sąd Okręgowy zamieści w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, oddając w nim przebieg procesu motywacyjnego w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną.