V GC 320/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Tarnowie z 2025-04-17
sygn. akt V GC 320/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 kwietnia 2025 r.
Sąd Rejonowy w Tarnowie V Wydział Gospodarczy
w składzie
Przewodniczący sędzia Michał Bień
Protokolant Aleksandra Gurgul
po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. w Tarnowie
sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą
w Warszawie
przeciwko A. W. (1)
o zapłatę kwoty 78.065,73 (słownie: siedemdziesiąt osiem tysięcy sześćdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt trzy grosze) zł wraz z odsetkami
I. oddala powództwo;
II.
zasądza od strony powodowej (...) spółki akcyjnej na rzecz pozwanego A. W. (1) kwotę 5.417,00 (słownie: pięć tysięcy czterysta siedemnaście) zł wraz
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 5.417,00 (słownie: pięć tysięcy czterysta siedemnaście) zł od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu.
SSR Michał Bień
sygn. akt V GC 320/24
UZASADNIENIE
wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie
z dnia 17 kwietnia 2025 r.
I
Strona powodowa (...) spółka akcyjna z siedzibą
w W. w pozwie wniesionym w dniu 21 grudnia 2023 r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie skierowanym przeciwko A. W. (1) domagała się zasądzenia kwoty 78.065,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 77.115,00 zł od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 21 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty i od kwoty 950,73 zł od dnia 21 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów sądowych w kwocie 976,00 zł i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Na uzasadnienie żądania pozwu (...) spółka akcyjna podniósł, że 20 maja 2020 r. zawarł z pozwanym w ramach rządowego programu „(...)” umowę subwencji finansowej nr (...). W wykonaniu umowy (...) spółka akcyjna wypłacił pozwanemu subwencję finansową w kwocie 154.230,00 zł.
Strona powodowa podała, że uprawnionym do udziału w programie tarczy finansowej był przedsiębiorca, który odnotował określoną w regulaminie stratę, tj. odpowiedni spadek przychodów oraz zatrudniał określoną liczbą pracowników. Parametry te stanowiły elementy składowe wzoru służącego kwalifikacji przedsiębiorcy do programu oraz obliczenia wysokości subwencji, do której uprawniony był beneficjent. Dane te w chwili określenia prawa do subwencji
i jej wysokości były przez stronę powodową pozyskiwane na podstawie oświadczenia składanego przez beneficjenta. Na każdym etapie wykonywania umowy subwencji a także przy jej rozliczeniu wskazane wyżej informacje mogły być przez stronę powodową weryfikowane – również przy wykorzystaniu danych zgromadzonych przez Ministerstwo Finansów, Krajową Administrację Skarbową oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
(...) spółka akcyjna naprowadził, że po dniu zawarcia umowy subwencji finansowej nastąpiła korekta w rejestrze Ministerstwa Finansów w zakresie wysokości przychodów. Skutek tej korekty był taki, że wystąpiła rozbieżność w odniesieniu do oświadczeń złożonych przez beneficjenta w ramach umowy subwencji a stanem faktycznym z uwzględnieniem dokonanych korekt. Oznaczało to, że po dniu zawarcia umowy subwencji doszło do zmiany danych w rejestrze Ministerstwa Finansów w zakresie wysokości przychodów wpływających na skalę spadku przychodów. Odnotowany spadek okazał się niższy od zadeklarowanego. W konsekwencji beneficjent otrzymał nienależną subwencję finansową w wysokości określonej umową i decyzją strony powodowej w sprawie umowy subwencji finansowej.
Strona powodowa stwierdziła, że zgodnie z § 3. ust. 6. umowy subwencji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie subwencji (...) spółka akcyjna mógł podjąć decyzję o zwrocie przez beneficjenta całości lub części subwencji finansowej. W związku z powyższym w piśmie z dnia 27 października 2023 r. strona powodowa wezwała pozwanego do zwrotu w terminie 14 dni roboczych od dnia wysłania pisma otrzymanego wsparcia wraz z odsetkami za opóźnienie naliczonymi w przypadku bezskutecznego upływu wskazanego terminu.
(...) spółka akcyjna w końcowej części uzasadnienia pozwu wskazał, że roszczenie stało się wymagalne 11 listopada 2023 r. oraz że podjął próbę mediacji i pozasądowego rozwiązania sporu wzywając pozwanego do dobrowolnego spełnienia świadczenia przed skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania, tj. nie uiścił w całości kwoty subwencji finansowej podlegającej zwrotowi na rzecz strony powodowej wraz z należnymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie (k. 10 – 11 verte).
Na podstawie twierdzeń zawartych w uzasadnieniu pozwu referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie VI Wydziale Cywilnym w dniu 4 stycznia 2024 r. wydał nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, którym nakazał pozwanemu A. W. (1), aby zapłacił stronie powodowej (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 78.065,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 77.115,00 zł od dnia 21 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty i od kwoty 950,73 zł od dnia 21 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 4.576,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 4.576,00 zł od dnia uprawomocnienia nakazu zapłaty do dnia zapłaty tytułem kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu, albo wniósł w tymże terminie sprzeciw (k. 12).
W dniu 6 lutego 2024 r. (data nadania przesyłki pocztowej u operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych) pozwany A. W. (1) wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, którego odpis zostać mógł uznany za doręczony pozwanemu 25 stycznia 2024 r. zaskarżając nakaz w całości i zażądał oddalenia powództwa oraz zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym pozwany podniósł, że zawarł z (...)spółką akcyjną w dniu 20 maja 2020 r. umowę subwencji finansowej numer (...). Tego dnia została wydana decyzja
o przyznaniu subwencji finansowej w kwocie niższej niż wnioskowana. W dniu 21 czerwca 2021 r. została wydana decyzja w sprawie zwolnienia pozwanego
z obowiązku zwrotu subwencji finansowej, zgodnie z którą A. W. (1) został zobowiązany do zwrotu kwoty 77.115,00 zł. Zgodnie z harmonogramem spłat całkowita spłata subwencji nastąpiła 26 czerwca 2023 r.
A. W. (1) zarzucił, że nigdy nie otrzymał żadnej informacji z (...) spółki akcyjnej o błędach albo rozbieżnościach od oświadczeń złożonych przez beneficjenta. Ponadto § 3. ust. 6. umowy subwencji finansowej świadczył, że do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez przedsiębiorcę (...) spółka akcyjna mógł kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą. Subwencja tymczasem została w całości spłacona 26 czerwca 2023 r. Brak było zatem podstaw do uznania, że w sprawie mógł znaleźć zastosowanie § 3. ust. 6. umowy subwencji finansowej.
Pozwany zwrócił uwagę na brzmienie § 2. ust. 7. umowy subwencji finansowej, zgodnie z którym po zawarciu umowy (...) spółka akcyjna weryfikował na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez przedsiębiorcę i złożone oświadczenia oraz podejmował decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej, wypłacie subwencji w wysokości mniejszej niż wnioskowana lub odmowie wypłaty subwencji finansowej.
A. W. (1) podał, że przed wezwaniem do zapłaty z dnia 27 października 2023 r. nie otrzymał żadnej informacji o jakimkolwiek zadłużeniu
z (...) spółki akcyjnej (k. 13
verte – 14
verte).
Postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie VI Wydziale Cywilnym umorzył postępowanie na skutek wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty i utraty mocy przez nakaz zapłaty wydany w elektronicznym postępowaniu upominawczym (k. 15).
Strona powodowa (...)spółka akcyjna z siedzibą
w Warszawie w pozwie wniesionym w postępowaniu upominawczym w dniu 13 maja 2024 r. (data oddania przesyłki w placówce pocztowej operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych) do Sądu Rejonowego w Bochni skierowanym przeciwko A. W. (1) domagała się zasądzenia kwoty 78.065,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 78.065,73 zł od dnia 21 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty
a także zasądzenia kosztów procesu w postaci opłaty od pozwu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych a także kosztów procesu w postaci pobranej prowizji od opłaty uiszczonej od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, uiszczonej opłaty od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz kosztów zastępstwa procesowego związanych a wniesieniem pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
W uzasadnieniu pozwu (...) spółka akcyjna podał, że 20 maja 2020 r. zawarł z pozwanym w ramach programu rządowego „(...)” za pośrednictwem bankowości elektronicznej umowę subwencji finansowej numer (...). Na mocy postanowień zawartej umowy subwencji finansowej a także jej integralnej części, tj. regulaminu pozwany był beneficjentem subwencji finansowej w ramach realizacji rządowego programu „(...)”. Umowa subwencji finansowej została podpisana w bankowości elektronicznej banku za pomocą narzędzi autoryzacyjnych przekazanych beneficjentowi przez bank.
W ramach wykonania umowy na mocy decyzji strona powodowa udzieliła pozwanemu subwencji finansowej w kwocie 154.230,00 zł. Wypłata nastąpiła na rachunek wskazany przez pozwanego w umowie subwencji finansowej.
Strona powodowa podniosła, że uprawnionym do udziału w programie tarczy finansowej był przedsiębiorca, który odnotował określoną w regulaminie stratę, tj. odpowiedni spadek przychodów. Zgodnie z określonymi warunkami programowymi zawartymi w § 10. pkt 8) regulaminu udzielić subwencji można było wyłącznie beneficjentowi, który m. in. odnotował spadek obrotów gospodarczych, tj. przychodów ze sprzedaży o co najmniej 25,00 % w dowolnym miesiącu po 1 lutego 2020 r. w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca ubiegłego roku. Kwota subwencji uzależniona była indywidualnie od skali przychodów ze sprzedaży oraz zależnie od przypadku od wielkości przychodów ze sprzedaży w 2019 r. Warunki programowe przewidywały trzy przedziały spadku przychodów uprawniające do wzięcia udziału w programie:
- ⚫
-
spadek przychodów większy niż 25,00 % ale mniejszy niż 50,00 %,
- ⚫
-
spadek przychodów większy niż 50,00 % ale mniejszy niż 75,00 %,
- ⚫
-
spadek przychodów większy niż 75,00 %.
Parametry te stanowiły elementy składowe wzoru służącego kwalifikacji przedsiębiorcy do programu oraz obliczenia wysokości subwencji, do której uprawniony był beneficjent. Dane te w chwili określenia prawa do subwencji i jej wysokości były przez stronę powodową pozyskiwane na podstawie oświadczenia składanego przez beneficjenta. Zgodnie z § 8. regulaminu (...)spółka akcyjna samodzielnie lub we współpracy z bankami oraz innymi podmiotami miał prawo prowadzić ewidencję beneficjentów oraz udzielonego im finansowania programowego oraz monitoring udzielania i wykorzystywania subwencji finansowych stosując w tym zakresie standardowe procedury ewidencji, raportowania i kontroli w tym zwłaszcza przeciwdziałania nadużyciom. (...) spółka akcyjna mógł współpracować w szczególności w zakresie sprawozdawczości, raportowania lub monitoringu m. in. z Ministerstwem Finansów, Krajową Administracją Skarbową czy Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz pozyskiwać informacje zgromadzone przez te organy i instytucje na każdym etapie wykonywania umowy subwencji a także przy jej i po jej rozliczeniu.
(...) spółka akcyjna naprowadził, że po dniu zawarcia umowy subwencji finansowej nastąpiła korekta w rejestrze Ministerstwa Finansów w zakresie wysokości przychodów. Skutek tej korekty był taki, że wystąpiła rozbieżność w odniesieniu do oświadczeń złożonych przez beneficjenta w ramach umowy subwencji a stanem faktycznym z uwzględnieniem dokonanych korekt. Beneficjent oświadczył, że skala spadku przychodów w wybranym przez niego okresie kwalifikowała go do przedziału od 25,00 % do 50,00 %. Skala spadku przychodów w wybranym przez beneficjenta okresie ustalona przez (...) spółkę akcyjną w oparciu o bazę danych Ministerstwa Finansów kwalifikowała beneficjenta do przedziału od 0,00 % do 25,00 %. Oznaczało to, że po dniu zawarcia umowy subwencji doszło do zmiany danych w rejestrze Ministerstwa Finansów w zakresie wysokości przychodów wpływających na skalę spadku przychodów. W konsekwencji pozwany zobowiązany był do zwrotu kwoty 77.115,00 zł wypłaconej subwencji finansowej.
Strona powodowa stwierdziła, że zgodnie z § 3. ust. 6. umowy subwencji w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie subwencji (...) spółka akcyjna mógł podjąć decyzję o zwrocie przez beneficjenta całości lub części subwencji finansowej. Na sumę 78.065,73 zł objętą żądaniem pozwu składały się przy tym
- ⚫
-
77.115,00 zł tytułem niespłaconej do dnia złożenia pozwu kwoty pozostającej do zwrotu subwencji finansowej,
- ⚫
-
950,73 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych od dnia daty wymagalności do dnia poprzedzającego złożenie pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym od kwoty pozostającej do zwrotu subwencji finansowej.
Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania polegającego na terminowej spłacie na rzecz strony powodowej wymagalnego zadłużenia.
W związku z tym strona powodowa dochodziła niespłaconej kwoty należności wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie (k. 3 – 6
verte).
Postanowieniem z dnia 21 maja 2024 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Bochni stwierdził niewłaściwość funkcjonalną Sądu Rejonowego w Bochni i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tarnowie (k. 61).
Żadna ze stron nie wywiodła skargi na czynność referendarza sądowego w postaci postanowienia z dnia 21 maja 2025 r.
Na podstawie twierdzeń zawartych w uzasadnieniu pozwu oraz odpisów
i wydruków dokumentów dołączonych do pozwu referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Tarnowie V Wydziale Gospodarczym w dniu 28 czerwca 2024 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, którym nakazał pozwanemu A. W. (1), aby zapłacił na rzecz strony powodowej (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 78.065,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 78.065,73 zł od dnia 21 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 7.521,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 7.521,00 zł od dnia uprawomocnienia nakazu zapłaty do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu, albo wniósł
w tymże terminie sprzeciw (k. 69).
W dniu 30 lipca 2024 r. (data oddania przesyłki w placówce pocztowej operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych) pozwany A. W. (1) wywiódł sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego przez referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w Tarnowie, którego to odpis orzeczenia został doręczony pozwanemu w dniu 16 lipca 2024 r., zaskarżając nakaz zapłaty w całości oraz zażądał oddalenia powództwa i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
A. W. (1) zarzucił na wstępie, że strona powodowa nie wykazała swojego roszczenia tak co do zasady jak i co do wysokości.
Pozwany podniósł, że jak wynikało ze stwierdzenia zawartego w pozwie, iż strona mogła podjąć decyzję o zwrocie przez pozwanego całości lub części udzielonej subwencji finansowej, to jednak taka decyzja nie została wydana. Samego wezwania do zapłaty w świetle terminologii w związku z zawartą umową nie można było utożsamiać z wezwaniem do zapłaty czy też jakimkolwiek innym oświadczeniem. Zgodnie bowiem z postanowieniami kontraktowymi decyzja była specyficznym oświadczeniem woli zarezerwowanym dla kluczowych w kontekście umowy subwencji finansowej rozstrzygnięć (...) spółki akcyjnej. Co więcej decyzja powinna była zostać udostępniona beneficjentowi w określonej formie zgodnie z § 9. ust. 4. umowy subwencji finansowej. Ponadto strona powodowa nie wyjaśniła, dlaczego w ogóle zażądała zwrotu subwencji.
A. W. (1) podał, że zgodnie z decyzją strony powodowej z dnia 17 czerwca 2021 r. oraz załączonym do niej haromonogramem został zwolniony z obowiązku zwrotu subwencji co do kwoty 77.115,00 zł. Ostatnim zaś obowiązkiem beneficjenta wynikającym z umowy było albo przedłożenie oświadczenia o rozliczeniu subwencji albo spłata nieumorzonej części subwencji. Pozwany spłacił zaś ostatnią ratę 22 czerwca 2023 r. Strona powodowa utraciła przy tym prawo do kontrolowania prawdziwości informacji i oświadczeń złożonych przez pozwanego z dniem 17 czerwca 2021 r. względnie 22 czerwca 2023 r. Tymczasem zgodnie z dokumentami załączonymi do pozwu czynności weryfikacyjne zostały podjęte dopiero w sierpniu 2023 r. czyli po upływie terminu, jaki przyznał sobie (...) spółka akcyjna na ich zrealizowanie. Pozwany został o tym poinformowany dopiero w październiku 2023 r.
Pozwany stwierdził, że strona powodowa nie wydała decyzji, od której uzależnione było żądanie zwrotu całej subwencji. Skierowane do pozwanego wezwanie do zapłaty nie było tego rodzaju decyzją, skoro strona powodowa
w regulacjach umownych jak i w praktycznym działaniu wyraźnie odróżniała te dwie czynności. Co więcej wezwanie do zapłaty pozbawione było stosownego umocowania i podpisane było przez losowe osoby, które nie widniały jako uprawnione do reprezentowania strony powodowej w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
A. W. (1) zarzucił, że decyzja z dnia 17 czerwca 2021 r. w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej stanowiła oświadczenie strony powodowej o zwolnieniu z długu. Pozwany przy tym akceptował zwolnienie z długu dokonane przez stronę powodową. Zwolniony bowiem został z obowiązku zwrotu określonej części subwencji i było to wynikiem przyjętego
z góry założenia przewidzianego w umowie subwencji finansowej. Jeśli przy tym traktować pozew lub wezwanie do zapłaty jako odwołanie oświadczenia woli o zwolnieniu z długu, to było ono bezskuteczne z uwagi na treść art. 61. § 1. k.c.
Pozwany zarzucił, że jego oświadczenia dotyczące uzyskania subwencji nie mogły uchodzić za nieprawdziwe, skoro (...) spółka akcyjna mógł weryfikować informacje w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych czy też w Ministerstwie Finansów. Nie wiadomo przy tym było, o jaką rzekomą korektę danych dotyczących pozwanego chodziło stronie powodowej i na czym ta korekta polegała. (...) spółka akcyjna przy tym potwierdził wydaniem decyzji o przyznaniu subwencji prawdziwość oświadczeń pozwanego jak i decyzją o rozliczeniu subwencji z dnia 17 czerwca 2021 r. Sama z kolei zmiana danych mogła wynikać stosownie do brzmienia art. 274. ustawy Ordynacja podatkowa z działania organu podatkowego, który władny był korygować do określnego poziomu składane przez podatników deklaracje dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień.
A. W. (1) zarzucił, że w chwili zawarcia umowy subwencji finansowej nie miał możliwości zapoznania się z regulaminem załączonym do pozwu. Regulamin ten nie został mu również przedstawiony na jakimkolwiek dalszym etapie. Umowa subwencji finansowej została zawarta 20 maja 2020 r. zaś regulamin, jak wynikało z jego tytułowej strony, obowiązywał od dnia 25 kwietnia 2021 r. Oznaczało to, że powołany przez stronę powodową regulamin nie znajdował zastosowania do postępowania przeciwko pozwanemu. Strona powodowa nie uprawdopodobniła przy tym żadnej z okoliczności określonych art. 384. k.c.
Pozwany zarzucił, że z jednej strony umowa subwencji finansowej przewidywała możliwość zmiany jej postanowień w formie przewidzianej dla zawarcia samej umowy lub też w formie pisemnej ale w obu przypadkach pod rygorem nieważności, tymczasem z regulaminu wynikało, że (...) spółka akcyjna mógł zmienić regulamin w trakcie trwania umowy subwencji finansowej a zmiana taka wchodziła w życie po upływie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorcy informacji o zmianie. Tego rodzaju postanowienia były nieważne.
A. W. (1) podał, że wszelkie dokumenty związane z zawarciem umowy subwencji finansowej wypełnił z należytą starannością i zgodnie z powszechnie dostępnymi wskazówkami w tym zakresie. Wypełnione przez niego dokumenty zostały co do zasady zaakceptowane przez stronę powodową, co było równoznaczne z uznaniem zawartych danych za prawidłowe. Strona powodowa drobiazgowo zweryfikowała wszelkie dane zamieszczone w dokumentach przez pozwanego. Świadczyło o tym przyznanie subwencji przez stronę powodową w części nie zaś w całości. Uzasadnieniem dla takiej decyzji było dostrzeżenie przez (...) spółkę akcyjną niespójności pomiędzy danymi wprowadzonymi przez pozwanego a danymi pozyskanymi przez (...) spółkę akcyjną od odpowiednich organów. Skoro przy tym (...) spółka akcyjna w samej umowie stwierdził, że dopiero po zawarciu umowy weryfikował na podstawie informacji uzyskanych
z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez przedsiębiorcę i złożone oświadczenia oraz podejmował decyzję
o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej, wypłacie subwencji finansowej w wysokości mniejszej niż wnioskowana lub odmowie wypłaty subwencji a zatem skoro zgodnie z umową weryfikacja następowała dopiero po zawarciu umowy a (...) spółka akcyjna był autorem wzorca umownego, to strona powodowa powinna była ponieść skutki z tego wynikające. Z szeregu postanowień umownych wynikało, że to (...)spółka akcyjna zobowiązał się do dokonywania szczegółowej weryfikacji beneficjentów oraz składanych przez nich wniosków. Ponadto spełnienie przez beneficjenta warunków do uzyskania subwencji było weryfikowane kilku etapowo. Jak wynikało z procedury opisanej w regulaminie oświadczenia beneficjenta były najpierw wstępnie weryfikowane przez bank a pozytywna weryfikacja skutkowała wygenerowaniem umowy subwencji finansowej. Po podpisaniu umowy przez beneficjenta umowę podpisywał przedstawiciel banku działający w imieniu (...) spółki akcyjnej. Było zatem niewiarygodne, aby przedstawiciel instytucji finansowej w dodatku działający w imieniu innego podmiotu podpisał umowę bez zweryfikowania jej treści. Kolejno wniosek przekazywany był do (...) spółki akcyjnej, który rozpatrywał otrzymane dokumenty zgodnie z procedurą spisaną w dokumentach programowych oraz procedurą przedstawioną w § 12. regulaminu. Ostateczną formą weryfikacji przez stronę powodową była decyzja w sprawie zwolnienia
z obowiązku zwrotu subwencji finansowej. W przypadku pozwanego taka decyzja została wydana 21 czerwca 2021 r. Z jej treści wprost wynikało, że wszelkie dane / oświadczenia pozwanego zostały potwierdzone, co skutkowało zwolnieniem z obowiązku zwrotu subwencji w całości.
W dalszej części uzasadnienia sprzeciwu od nakazu zapłaty pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia (...) spółki akcyjnej (k. 76 – 82 verte).
W piśmie procesowym z dnia 19 grudnia 2024 r. stanowiącym replikę na sprzeciw od nakazu zapłaty (...) odniósł się do treści sprzeciwu od nakazu zapłaty (k. 117 – 130).
II
Stan faktyczny sprawy w części okazał się być bezsporny.
Strony zgodnie przyznały, że (...) spółka akcyjna zawarł w dniu 20 maja 2020 r. z A. W. (1) umowę subwencji finansowej (k. 3 – 5 verte, k. 10 – 11 verte, k. 76 – 82 verte, k. 117 – 130, wydruk umowy subwencji finansowej numer (...) z dnia 20 maja 2020 r. – k. 16 – 25 verte).
Bezsporne było to, że na mocy zawartej umowy subwencji finansowej (...) spółka akcyjna wypłacił A. W. (1) kwotę 154.230,00 zł (k. 3 – 5 verte, k. 10 – 11 verte, k. 117 – 130, wydruk decyzji w sprawie subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r. – k. 26 – 26 verte).
Poza sporem było to, że (...) spółka akcyjna w decyzji z dnia 17 czerwca 2021 r. stwierdził, iż A. W. (1) zobowiązany był do zwrotu kwoty 77.115,00 zł z kwoty uzyskanej tytułem subwencji finansowej na podstawie umowy z dnia 20 maja 2020 r. (k. 76 – 82
verte, wydruk decyzji
w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej z dnia 21 czerwca 2021 r. – k. 29 – 29
verte).
Nie było sporu co do tego, że A. W. (1) spłacał część subwencji w kwocie 77.115,00 zł w ratach, przy czym ostatnią ratę zapłacił w dniu 22 czerwca 2023 r. (k. 76 – 82 verte, wydruk z dnia 18 lipca 2024 r. historii rachunku – k. 84 – 86).
Strony zgodne były co do tego, w piśmie z dnia 27 października 2023 r. A. W. (1) został wezwany do zapłaty kwoty 77.115,00 zł (k. 3 – 5
verte, k. 10 – 11
verte, k. 76 – 82
verte, k. 117 – 130, odpis wezwania do zapłaty
z dnia 27 października 2023 r. – k. 37 – 37
verte).
Sąd Rejonowy w Tarnowie ustalił ponadto następujący stan faktyczny:
W dniu 20 maja 2020 r. (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. zawarł z A. W. (1) – oznaczonym w umowie jako przedsiębiorca umowę subwencji finansowej numer (...).
Umowa została zawarta w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek pandemii Covid – 19 (§ 1. ust. 6. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
W § 1. ust. 9., umowy subwencji finansowej numer (...) jej strony wskazały, że przedsiębiorca wnioskował o subwencję finansową
w kwocie 155.243,00 zł (§ 1. ust. 9. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
W myśl umowy na warunkach określonych w jej treści (...) spółka akcyjna mógł wypłacić przedsiębiorcy subwencję finansową
w ramach programu rządowego – (...). Subwencja wypłacana była w PLN (§ 2. ust. 1. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Zgodnie z zawartą umową maksymalna wysokość subwencji finansowej, która mogła zostać wypłacona przedsiębiorcom będącym małymi i średnimi przedsiębiorcami ustalana była jako procent przychodów ze sprzedaży przedsiębiorcy w roku 2019 i uzależniona była od spadku przychodów ze sprzedaży przedsiębiorcy w dowolnym miesiącu po 1 lutego 2020 r. w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca ubiegłego z związku z zakłóceniami gospodarki na skutek Covid – 19. Mały lub średni przedsiębiorca to przedsiębiorca, który zatrudniał do 249 pracowników z wyłączeniem właściciela oraz jego roczny obrót nie przekraczał 50 mln euro lub suma bilansowa nie przekraczała 43 mln euro, przy czym nie był mikro przedsiębiorcą. Kwota subwencji finansowej jako % przychodów ze sprzedaży w 2019 r. wynosiła w przypadku spadku przychodów ze sprzedaży:
- ⚫
-
od 0,00 – 25,00 % – 0,00 %,
- ⚫
-
od powyżej 25,00 % do 50,00 % – 4,00 %,
- ⚫
-
od powyżej 50,00 % do 75,00 % – 6,00 %,
- ⚫
-
od powyżej 75,00 % do 100,00 % – 8,00 % (§ 2. ust. 6. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Po zawarciu umowy (...) spółka akcyjna weryfikował na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez przedsiębiorcę i złożone oświadczenia i podejmował decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej, wypłacie subwencji finansowej w wysokości niższej niż wnioskowana lub odmowie wypłaty subwencji finansowej. Przedsiębiorca akceptował, że w wyniku zweryfikowania danych i oświadczeń (...) spółka akcyjna mógł wypłacić subwencję finansową w wysokości wnioskowanej kwoty, w kwocie niższej niż wnioskowana lub odmówić wypłaty subwencji finansowej. Decyzja udostępniana była w bankowości elektronicznej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego spółki akcyjnej lub innych bezpiecznych kanałach zweryfikowanych przez bank i wykorzystywanych do komunikacji ze swoimi klientami (wiadomość e – mail, SMS) lub w inny sposób pozwalający przedsiębiorcy zapoznać się z decyzją (§ 2. ust. 7. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
W myśl zawartej przez strony umowy (...) spółka akcyjna podejmował decyzję o wypłacie subwencji w wysokości wnioskowanej, jeśli przedstawione przez przedsiębiorcę dane przy zawieraniu umowy znajdowały potwierdzenie w informacjach uzyskanych przez (...) spółkę akcyjną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów
a przedsiębiorca będzie spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone w umowie oraz oświadczenia złożone przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą w związku z zawarciem umowy były prawdziwe (§ 2. ust. 8. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Stosownie to postanowień umowy (...) spółka akcyjna podejmował decyzje o wypłacie subwencji finansowej w wysokości niższej niż wnioskowana, jeśli przedstawione przez przedsiębiorcę dane nie znajdowały potwierdzenia w informacjach uzyskanych przez (...) spółkę akcyjną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów ale
z tych informacji wynikało, że przedsiębiorca spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone w umowie, jednak w wysokości niższej niż wnioskowana oraz oświadczenia złożone przez przedsiębiorcę oraz osobę go reprezentującą w związku z zwarciem umowy z zastrzeżeniem danych zweryfikowanych przez (...) spółkę akcyjna były prawdziwe (§ 2. ust. 9. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
(...) spółka akcyjna podejmował decyzję o odmowie wypłaty subwencji finansowej, jeśli na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Ministerstwa Finansów (...) spółka akcyjna stwierdził, że przedsiębiorca mnie spełniał warunków wypłaty subwencji finansowej lub oświadczenia złożonego w związku z zawarciem umowy były nieprawdziwe (§ 2. ust. 10. umowy subwencji finansowej
z dnia 20 maja 2020 r.).
Zgodnie z zawartą umową otrzymana przez przedsiębiorcę będącego małym i średnim przedsiębiorcą subwencja finansowa podlegała zwrotowi
w przypadkach określonych w § 3. ust. 2. umowy subwencji finansowej (§ 3. ust. 2. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Stosownie do brzmienia umowy subwencji finansowej decyzję o wysokości zwrotu subwencji finansowej podejmował (...) spółka akcyjna na podstawie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej złożonego przez przedsiębiorcę w terminie 10 dni roboczych od upływu 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty subwencji finansowej przedsiębiorcy. Składając oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej przedsiębiorca zobowiązany był potwierdzić średnią liczbę pracowników w okresie pełnych 12 miesięcy od końca miesiąca poprzedzającego dzień zawarcia niniejszej umowy. W przypadku niezłożenia przez przedsiębiorcę we wskazanym terminie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej przedsiębiorca był zobowiązany zwrócić subwencję finansową w całości (§ 3. ust. 4. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez przedsiębiorcę (...) spółka akcyjna mógł kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie (...) spółka akcyjna mógł podjąć decyzję o zwrocie przez przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stawała się wymagalna w terminie 14 dni od dnia udostępnienia przedsiębiorcy informacji
o decyzji (...) spółki akcyjnej w sposób pozwalający przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji (...) spółki akcyjnej (§ 3. ust. 6. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Kwota subwencji finansowej była nieoprocentowana (§ 4. ust. 1. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
W przypadku niespłacenia jakiejkolwiek raty subwencji finansowej lub jej części zgodnie z harmonogramem spłaty naliczane były odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia następującego po dniu wymagalności raty do dnia faktycznej jej zapłaty (§ 5. ust. 1. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Dowód: wydruk umowy subwencji finansowej numer (...) z dnia 20 maja 2020 r. – k. 16 – 25 verte .
Do umowy subwencji finansowej zastosowanie znajdował regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „(...)”.
Dowód: wydruk regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „(...)
(...)” wraz z wydrukami załączników – k. 39 – 59.
W dniu 20 maja 2020 r. (...) spółka akcyjna podjął decyzję o wypłacie A. W. (1) kwoty 154.230,00 zł tytułem subwencji finansowej na skutek częściowo pozytywnej weryfikacji spełnienia przez A. W. (1) jako przedsiębiorcę warunków otrzymania kwoty subwencji finansowej określonych w umowie. Przyczyną wypłaty subwencji finansowej wysokości niższej nie wnioskowana było zweryfikowanie przez (...) spółkę akcyjną obrót w 2019 r. użyty do wyliczenia kwoty subwencji.
W związku z tym (...) spółka akcyjna poinformował A. W. (1), że:
1) dokona przelewu kwoty subwencji finansowej w wysokości 154.230,00 zł na wskazany w umowie rachunek bankowy przedsiębiorcy prowadzony przez bank oraz
2)
umowa zachowała między (...) spółką akcyjną
i przedsiębiorcą pełną moc obowiązującą z uwzględnieniem określonej
w pkt. 1) powyżej wysokości kwoty subwencji udzielonej przedsiębiorcy przez (...) spółkę akcyjną na podstawie umowy.
Dowód: wydruk decyzji w sprawie subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r. – k. 26 – 26 verte .
W dniu 21 maja 2020 r. Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski spółka akcyjna przekazała na rachunek bankowy A. W. (1) kwotę 154.230,00 zł.
Dowód: wydruk potwierdzenia wykonania przelewu – k. 31.
W dniu 7 czerwca 2021 r. A. W. (1) złożył oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej uzyskanej na podstawie umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.
Dowód: wydruk oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej
z dnia 7 czerwca 2021 r. – k. 27 – 28
verte
.
(...) spółka akcyjna w dniu 21 czerwca 2021 r. wydał decyzję w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej, na podstawie której zdecydował o wysokości zwolnienia A. W. (1) z obowiązku zwrotu subwencji finansowej udzielonej w kwocie 154.230,00 zł na podstawie umowy subwencji finansowej numer (...) w zakresie kwoty 77.115,00 zł określając jednocześnie wartość subwencji pozostającą do spłaty na kwotę 77.115,00 zł.
Dowód: wydruk decyzji w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej z dnia 21 czerwca 2021 r. – k. 29 – 29 verte .
A. W. (1) zobowiązany został zatem do spłaty sumy 77.115,00 zł w ratach po 3.213,13 zł począwszy od 26 lipca 2021 r. do 25 maja 2023 r. zaś ostatnia rata w kwocie 3.213,01 zł płatna była do dnia 26 czerwca 2023 r.
Dowód: wydruk z dnia 24 czerwca 2021 r. harmonogramu spłat subwencji – k. 30 – 30 verte .
A. W. (1) spłacał sumę 77.115,00 zł w ratach po 3.213,13 zł począwszy od 26 lipca 2021 r. do 25 maja 2023 r. zaś ostatnią ratę w kwocie 3.213,13 zł zapłacił 22 czerwca 2023 r.
Dowód: wydruk z dnia 18 lipca 2024 r. historii rachunku – k. 84 – 86 verte .
9 sierpnia 2023 r. (...) spółka akcyjna zwrócił się do Krajowej Administracji Skarbowej o udzielenie informacji z systemów teleinformatycznych Ministerstwa Finansów / Krajowej Administracji Skarbowej daty korekt dokonanych przez oznaczonych beneficjentów rządowego programu (...).
Dowód: wydruk pisma z dnia 18 sierpnia 2023 r. wraz z wydrukami załączników – k. 32 – 36.
W piśmie z dnia 15 września 2022 r. A. W. (1) został wezwany do zapłaty kwoty 77.115,00 zł w terminie 14 dni kalendarzowych od daty pisma, tj. całego otrzymanego wsparcia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Z treści pisma wynikało, że wobec danych zawartych w bazie Ministerstwa Finansów w zakresie wysokości przychodów odnotowany spadek przychodów okazał się niższy od zadeklarowanego przez A. W. (1).
Pismo zostało podpisane przez osoby oznaczone jak pełnomocnicy (...) spółki akcyjnej.
Dowód: odpis pisma z dnia 27 października 2023 r. – k. 37 – 37 verte .
Pismo z dnia 27 października 2023 r. zostało doręczone A. W. (1) w dniu 31 października 2023 r.
Dowód: wydruk ze strony internetowej systemu śledzenia przesyłek „Poczty Polskiej S.A.” – k. 38.
Powyższy stan faktyczny sprawy został uznany w znikomym zakresie za bezsporny na podstawie art. 229. k.p.c.
Strony zgodnie przyznały, że (...) spółka akcyjna zawarł w dniu 20 maja 2020 r. z A. W. (1) umowę subwencji finansowej.
Strony zgodne były co do tego, w piśmie z dnia 27 października 2023 r. A. W. (1) został wezwany do zapłaty kwoty 77.115,00 zł.
Okoliczności powyższe zostały przytoczone przez obydwie strony tak
w pozwie względnie w dalszym piśmie procesowym strony powodowej z dnia 19 grudnia 2024 r. jak i w sprzeciwie od nakazu zapłaty. Jako że przyznanie powołanych okoliczności wynikających z pisemnych oświadczeń obu stron nie budziło w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego wątpliwości, okoliczności te zostały uznane za prawdziwe. Dlatego też, zważywszy na zasadę wyrażoną w art. 229. k.p.c., fakty te sąd uznał za rzeczywiście zaistniałe.
Powyższy stan faktyczny sprawy został także uznany w części za bezsporny na podstawie art. 230. k.p.c.
Bezsporne było to, że na mocy zawartej umowy subwencji finansowej (...) spółka akcyjna wypłacił A. W. (1) kwotę 154.230,00 zł.
Poza sporem było to, że (...) spółka akcyjna w decyzji z dnia 17 czerwca 2021 r. stwierdził, iż A. W. (1) zobowiązany był do zwrotu kwoty 77.115,00 zł z kwoty uzyskanej tytułem subwencji finansowej na podstawie umowy z dnia 20 maja 2020 r.
Nie było sporu co do tego, że A. W. (1) spłacał część subwencji w kwocie 77.115,00 zł w ratach, przy czym ostatnią ratę zapłacił w dniu 22 czerwca 2023 r.
Fakty te przytoczone przez stronę powodową w pozwie bądź też przez pozwanego w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie doczekały się z przeciwnej strony wyraźnego zaprzeczenia czy też potwierdzenia. Skoro zatem strona przeciwna nie wypowiedziała się co do przytoczonych okoliczności, fakty te sąd, mając na uwadze treść pozwu jak i sprzeciwu od nakazu zapłaty oraz wyniki całej rozprawy w szczególności dowody z odpisów dokumentów i wydruków dokumentów zalegających w aktach sprawy, mógł uznać za przyznane a w konsekwencji za rzeczywiście zaistniałe.
Rekonstrukcji stanu faktycznego sąd dokonał niemal w całości na podstawie odpisów dokumentów oraz wydruków dokumentów zgromadzonych w toku postępowania dowodowego. Sąd nie dopatrzył się uchybień w ich treści oraz formie.
Dowody tak z odpisów dokumentów prywatnych jak i z wydruków sąd uznał w całości za autentyczne i wiarygodne. Żadna ze stron ich nie kwestionowała, tak pod względem poprawności formalnej jak i materialnej. Nie ujawniły się też jakiekolwiek okoliczności podważające moc dowodową tych dokumentów, które należałoby brać pod uwagę z urzędu. Domniemania, z których korzystają dokumenty urzędowe jak i prywatne [autentyczności i złożenia zawartego w nim oświadczenia przez osobę, która podpisała dokument prywatny (
vide: T. Ereciński, „Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze. Część druga. Postępowanie zabezpieczające. Tom 1”, wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007 r., pod red. T. Erecińskiego, s. 576, teza 11 do art. 245, s. 590, teza 1 do art. 253)], pozostały niewzruszone. Dokumenty prywatne stanowiły dowód tego, że osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenia zawarte w dokumentach (art. 245. k.p.c. w zw. z art. 233. § 1. k.p.c.). Wydruki natomiast stanowiły dowód co do istnienia zapisu komputerowego o określonej treści, która została w nich zawarta, w chwili dokonywania wydruku (art. 243
1. k.p.c. oraz art. 309. k.p.c. w zw.
z art. 233. § 1. k.p.c.) (
vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 1399/12, nie publ., LEX numer 1362755).
Osobnego omówienia wymagały natomiast wydruki dołączone do pisma procesowego pełnomocnika strony powodowej z dnia 19 grudnia 2024 r., które nie wiadomo przez kogo oraz kiedy i na jakiej podstawie wydane a zatem kto był wystawcą tych wydruków.
Dokument prywatny jakkolwiek nie został wyposażony w domniemanie prawne zgodności jego treści z rzeczywistym stanem, to jednak może stanowić samodzielny środek dowodowy i w oparciu o jego treść sąd ma możliwość wyrokowania. Dokument prywatny pozostaje jednym z dowodów wymienionych
w kodeksie postępowania cywilnego i podlega ocenie tak jak wszystkie inne dowody (
vide: art. 233. § 1. k.p.c.). Może zatem stanowić podstawę ustaleń faktycznych i wyrokowania (
vide: wyrok i uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt IV CK 474/03, publ. OSNC 2005 r., nr 6, poz. 113; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1985 r., sygn. akt IV PR 200/85, publ. OSNCP 1986 r., nr 5, poz. 84; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2000 r., sygn. akt I CKN 804/98, nie publ., LEX nr 50890).
Dokument prywatny w świetle brzmienia art. 253. k.p.c. ma znacznie mniejszą moc dowodową, jeżeli miałby świadczyć na rzecz strony, która go sporządziła. Ma za to dużą wartość dowodową, jeśli pochodzi od osoby trzeciej, niezwiązanej ze stronami i od nich niezależnej. Założyć bowiem można wówczas, że intencją wystawcy takiego dokumentu nie było wzmocnienie bądź też osłabienie którejkolwiek ze stron postępowania ( vide: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., sygn. akt I CKN 1280/2000, nie publ., LEX nr 78358). Wydrukami takich dokumentów w przedmiotowej sprawie nie wiadomo wszakże od kogo pochodzących były wydruki stanowiące załączniki do pisma procesowego pełnomocnika strony powodowej z dnia 19 grudnia 2024 r.
Pozwany w toku postępowania kwestionował i skutecznie podważył moc dowodową tych wydruków.
Przedstawione przez (...) spółkę akcyjną środki dowodowe w postaci wydruków stanowiących załączniki do pisma procesowego pełnomocnika strony powodowej z dnia 19 grudnia 2024 r. nie mogły stanowić wystarczająco pewnego dowodu świadczącego o zasadności powództwa w zakresie kwoty żądanej tytułem świadczenia pieniężnego. Omawiane wydruki nie pozwalały na ustalenie kto był ich wystawcą, kiedy powstały i czego dokładnie dotyczyły. Nie spełniły te wydruki przesłanek określonych w art. 243 1. k.p.c. Oznaczało to, że brzmienie przepisu art. 243 1. k.p.c. upoważniało do tego, aby nie uznać przedstawionych przez stronę powodową wydruków za dokumenty albowiem wydruki uniemożliwiały ustalenie ich wystawcy. Wymienione wydruki przedłożone przez stronę powodową nie mogły zatem stanowić podstawę do czynienia przez sąd ustaleń faktycznych.
Zgodnie z treścią art. 253. k.p.c. jeżeli strona zaprzecza prawdziwości dokumentu prywatnego okoliczność tę powinna udowodnić. Jednakże w judykaturze uznaje się, że jeżeli spór dotyczy dokumentu prywatnego pochodzącego od innej osoby niż strona zaprzeczająca, to prawdziwość dokumentu powinna udowodnić strona, która chce z niego skorzystać, co oznacza, że jeśli strona przeciwna zarzuca nieudowodnienie żądania, a tym samym zaprzecza wiarygodności faktury, to obowiązkiem powoda jest wykazanie jej prawdziwości i zasadności twierdzeń z jej treści wynikających.
Jeśli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje w rezultacie braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Zatem skoro strona, na której spoczywał ciężar udowodnienia okoliczności, nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń, to ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia.
(...) spółka akcyjna pomimo możliwości zgłaszania środków dowodowych oraz reprezentowania przez zawodowego pełnomocnika nie zgłosił innych dowodów nie wykazując tym samym należytego zainteresowania swymi sprawami. Tymczasem powszechnie aprobowaną w demokratycznych państwach prawnych zasadą pozostaje reguła, że
ius civile vigilantibus scriptum est, co oznacza, iż prawo cywilne wymaga dbałości zainteresowanego o swoje prawa (
vide: uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., sygn. akt SK 9/98, publ. OTK ZU 1999 r., nr 4, poz. 78). Sąd zaś uznał, iż nie ma podstaw do uzupełnienia z urzędu postępowania dowodowego. W tym zakresie sąd nie mógł wyręczać strony i niejako w zastępstwie przeprowadzać taki dowód, gdyż takie postępowanie byłoby sprzeczne z zasadą kontradyktoryjności (
vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 25 lutego 2003 r., sygn. akt I ACa 36/03, publ. OSA 2003 r., nr 10, poz. 46). Zgodnie natomiast ze stanowiskiem Sądu Najwyższego „od 1 lipca 1996 r. wskutek zmiany treści art. 232 KPC oraz skreślenia § 2 w art. 3 KPC nastąpiło zniesienie zasady odpowiedzialności sądu za wynik postępowania dowodowego” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 października 1998 r. sygn. akt II UKN 244/98, publ. OSNAP 1999 r., nr 20, poz. 662 i w wyroku z dnia 30 czerwca 2000 r., sygn. akt II UKN 615/99, publ. OSNAP 2002 r., nr 1, poz. 24). Rola sądu
w sprawie winna ograniczać się jedynie do pozostawania obiektywnym arbitrem w sporze stron (zasada kontradyktoryjności). Sąd jedynie wyjątkowo może wykazywać inicjatywę dowodową, spoczywającą cały czas na stronach pod groźbą przegrania procesu. Zdanie powyższe pozostaje w pełni zgodne z przyjętą linią orzecznictwa i wykładnią Sądu Najwyższego, w myśl której „możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu nie wskazanego przez strony nie oznacza, że sąd obowiązany jest zastąpić własnym działaniem bezczynność strony. Jedynie w szczególnych sytuacjach procesowych o wyjątkowym charakterze sąd powinien skorzystać ze swojego uprawnienia do podjęcia inicjatywy dowodowej (art. 232 kpc)” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. akt III CKN 244/97, publ. OSNC 1998 r., nr 3, poz. 52). Brak postępowania dowodowego prowadzonego z urzędu był przy tym usprawiedliwiony w świetle poglądu Sądu Najwyższego, w myśl którego „działanie sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu nie wskazanego przez stronę jest po uchyleniu art. 3 § 2 kpc dopuszczalne tylko w wyjątkowych sytuacjach procesowych oraz musi wypływać z opartego na zobiektywizowanej ocenie przekonania o konieczności jego przeprowadzenia” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt II UKN 182/98, publ. OSNAP 1999 r., nr 17, poz. 556). Pogląd ten pozostaje tym bardziej aktualny w świetle obecnie obowiązującego kodeksu postępowania cywilnego a w szczególności w kontekście zmian wprowadzonych ustawą
z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 172 poz. 1804) jak i ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1469 z późn. zm.) oraz wreszcie ustawą
z dnia 23 marca 2023 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 614).
Sąd postanowił oddalić na podstawie art. 208. § 1. pkt 2) k.p.c. wniosek strony powodowej o zwrócenie się do Ministerstwa Finansów – Krajowej Administracji Skarbowej o podanie danych określonych w pkt 2) pisma procesowego pełnomocnika strony powodowej z dnia 19 grudnia 2024 r. skoro strona powodowa działając na podstawie art. 21ab. ust. 1. ustawy z dnia 4 lipca 2019 r.
o systemie instytucji rozwoju (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 923 z późn. zm.) w celu realizacji rządowego programu udzielania przedsiębiorcom lub innym podmiotom wsparcia finansowego, o którym mowa w art. 21a ust. 1, mogła uzyskiwać nieodpłatnie dane:
1) z systemów teleinformatycznych ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz organów Krajowej Administracji Skarbowej, w tym dane, informacje i dokumenty, o których mowa w dziale IIIB ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), dokumenty, o których mowa w art. 193a § 1 i § 2 tej ustawy, oraz informacje o wynikach kontroli podatkowych lub czynności sprawdzających prowadzonych przez organy Krajowej Administracji Skarbowej;
2) ze zbiorów danych, w tym zbiorów danych osobowych prowadzonych przez organy władzy publicznej oraz państwowe jednostki organizacyjne;
3) z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, o których mowa w art. 4 ust. 4a i 4b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 685, 825 i 1705 oraz z 2024 r. poz. 619), przy czym dane te będą przekazywane (...) lub wojewodzie w sposób zbiorczy;
4) z Monitora Sądowego i Gospodarczego, przy czym dane te będą przekazywane (...) lub wojewodzie w sposób zbiorczy;
5) z rejestru PESEL w zakresie danych, o których mowa w art. 8 pkt 1, 10 oraz 22-24 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2024 r. poz. 736), w celu weryfikacji przez (...) lub wojewodę danych osobowych dotyczących osób umocowanych, przekazanych przez przedsiębiorców, którzy skorzystali ze wsparcia finansowego, o którym mowa w art. 21a ust. 1.
Sąd
Określony w art. 21ab. ust. 1. zakres danych możliwych do uzyskania przez stronę powodową wykluczał podjęcie działań przez sąd w trybie art. 208. § 1. pkt 2) k.p.c. czy też choćby 250. § 1. k.p.c., które byłyby uzasadnione, gdyby (...) spółka akcyjna nie mógł samodzielnie uzyskać odpowiednich środków dowodowych, co jak wynikało z przywołanego przepisu było możliwe.
Sąd postanowił pominąć dowód z przesłuchania za stronę powodową osób uprawnionych do reprezentowania strony powodowej jako osoby prawnej jak i z przesłuchania pozwanego, gdyż zgłoszone pozostałe środki dowodowe pozwoliły w wystarczającym stopniu wyjaśnić fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy [art. 299. k.p.c. i art. 300. § 1. k.p.c. w zw. z art. 227. k.p.c. w zw. z art. 235
2. § 1. pkt 2) i pkt 5) k.p.c.] a ponadto żadna ze stron nie zaoferowała takiego środka dowodowego. Dowód z przesłuchania stron ma charakter subsydiarny, uzupełniający i winien być przeprowadzony wówczas, gdy zgromadzony
w sprawie materiał dowodowy może okazać się niewystarczający dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co nie miało miejsca w rozstrzyganej sprawie. Jako że wszystkie okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione, nie było podstaw do tego, by uzupełniać materiał dowodowy przeprowadzając dowód z przesłuchania za stronę powodową osób uprawnionych do jej reprezentowania jako członkowie zarządu bądź też z przesłuchania pozwanego.
III
Sąd Rejonowy w Tarnowie zważył, co następuje:
Powództwo okazało się bezzasadne, w związku z czym należało je oddalić.
Strona powodowa (...) spółka akcyjna z siedzibą
w W. wystąpiła z żądaniem zasądzenia od pozwanego A. W. (1) 78.065,73 zł w oparciu o § 3. ust. 2. w zw. z § 3. ust. 4. umowy subwencji finansowej numer (...) z dnia 20 maja 2020 r. w zw.
z art. 353
1. k.c. oraz art. 471. k.c., art. 476. k.c. i art. 477. § 1. k.c. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 78.065,73 zł od dnia 21 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty na podstawie art. 359. § 1. k.c. w zw. z art. 481. § 1., § 2. I § 2
4. k.c. jak i art. 482. § 1. k.c. w zw. z art. 455. k.c.
Zgodnie z zawartą umową subwencji finansowej numer (...) na warunkach określonych w jej treści (...)spółka akcyjna mógł wypłacić przedsiębiorcy subwencję finansową w ramach programu rządowego – (...)
(...). Subwencja wypłacana była w PLN (§ 2. ust. 1. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Zgodnie z zawartą umową maksymalna wysokość subwencji finansowej, która mogła zostać wypłacona przedsiębiorcom będącym małymi i średnimi przedsiębiorcami ustalana była jako procent przychodów ze sprzedaży przedsiębiorcy w roku 2019 i uzależniona była od spadku przychodów ze sprzedaży przedsiębiorcy w dowolnym miesiącu po 1 lutego 2020 r. w porównaniu do poprzedniego miesiąca lub analogicznego miesiąca ubiegłego z związku z zakłóceniami gospodarki na skutek Covid – 19. Mały lub średni przedsiębiorca to przedsiębiorca, który zatrudniał do 249 pracowników z wyłączeniem właściciela oraz jego roczny obrót nie przekraczał 50 mln euro lub suma bilansowa nie przekraczała 43 mln euro, przy czym nie był mikro przedsiębiorcą. Kwota subwencji finansowej jako % przychodów ze sprzedaży w 2019 r. wynosiła w przypadku spadku przychodów ze sprzedaży:
- ⚫
-
od 0,00 – 25,00 % – 0,00 %,
- ⚫
-
od powyżej 25,00 % do 50,00 % – 4,00 %,
- ⚫
-
od powyżej 50,00 % do 75,00 % – 6,00 %,
- ⚫
-
od powyżej 75,00 % do 100,00 % – 8,00 % (§ 2. ust. 6. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Po zawarciu umowy (...) spółka akcyjna weryfikował na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez przedsiębiorcę i złożone oświadczenia i podejmował decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej, wypłacie subwencji finansowej w wysokości niższej niż wnioskowana lub odmowie wypłaty subwencji finansowej. Przedsiębiorca akceptował, że w wyniku zweryfikowania danych i oświadczeń (...) spółka akcyjna mógł wypłacić subwencję finansową w wysokości wnioskowanej kwoty, w kwocie niższej niż wnioskowana lub odmówić wypłaty subwencji finansowej. Decyzja udostępniana była w bankowości elektronicznej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego spółki akcyjnej lub innych bezpiecznych kanałach zweryfikowanych przez bank i wykorzystywanych do komunikacji ze swoimi klientami (wiadomość e – mail, SMS) lub w inny sposób pozwalający przedsiębiorcy zapoznać się z decyzją (§ 2. ust. 7. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
W myśl zawartej przez strony umowy (...) spółka akcyjna podejmował decyzję o wypłacie subwencji w wysokości wnioskowanej, jeśli przedstawione przez przedsiębiorcę dane przy zawieraniu umowy znajdowały potwierdzenie w informacjach uzyskanych przez (...) spółkę akcyjną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów
a przedsiębiorca będzie spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone w umowie oraz oświadczenia złożone przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą w związku z zawarciem umowy były prawdziwe (§ 2. ust. 8. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Stosownie to postanowień umowy (...) spółka akcyjna podejmował decyzje o wypłacie subwencji finansowej w wysokości niższej niż wnioskowana, jeśli przedstawione przez przedsiębiorcę dane nie znajdowały potwierdzenia w informacjach uzyskanych przez (...) spółkę akcyjną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów ale
z tych informacji wynikało, że przedsiębiorca spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone w umowie, jednak w wysokości niższej niż wnioskowana oraz oświadczenia złożone przez przedsiębiorcę oraz osobę go reprezentującą w związku z zwarciem umowy z zastrzeżeniem danych zweryfikowanych przez (...) spółkę akcyjna były prawdziwe (§ 2. ust. 9. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
(...) spółka akcyjna podejmował decyzję o odmowie wypłaty subwencji finansowej, jeśli na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Ministerstwa Finansów (...) spółka akcyjna stwierdził, że przedsiębiorca mnie spełniał warunków wypłaty subwencji finansowej lub oświadczenia złożonego w związku z zawarciem umowy były nieprawdziwe (§ 2. ust. 10. umowy subwencji finansowej
z dnia 20 maja 2020 r.).
Zgodnie z zawartą umową otrzymana przez przedsiębiorcę będącego małym i średnim przedsiębiorcą subwencja finansowa podlegała zwrotowi
na w przypadkach określonych w § 3. ust. 2. umowy subwencji finansowej (§ 3. ust. 2. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Stosownie do brzmienia umowy subwencji finansowej decyzję o wysokości zwrotu subwencji finansowej podejmował (...) spółka akcyjna na podstawie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej złożonego przez przedsiębiorcę w terminie 10 dni roboczych od upływu 12 miesięcy liczonych od dnia wypłaty subwencji finansowej przedsiębiorcy. Składając oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej przedsiębiorca zobowiązany był potwierdzić średnią liczbę pracowników w okresie pełnych 12 miesięcy od końca miesiąca poprzedzającego dzień zawarcia niniejszej umowy. W przypadku niezłożenia przez przedsiębiorcę we wskazanym terminie oświadczenia o rozliczeniu subwencji finansowej przedsiębiorca był zobowiązany zwrócić subwencję finansową w całości (§ 3. ust. 4. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez przedsiębiorcę (...) spółka akcyjna mógł kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą. W przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie (...) spółka akcyjna mógł podjąć decyzję o zwrocie przez przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stawała się wymagalna w terminie 14 dni od dnia udostępnienia przedsiębiorcy informacji
o decyzji (...) spółki akcyjnej w sposób pozwalający przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji (...) spółki akcyjnej (§ 3. ust. 6. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Kwota subwencji finansowej była nieoprocentowana (§ 4. ust. 1. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Stosownie do brzmienia art. 471. k.c. dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Po myśli art. 476. k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Stosownie do treści art. 477. § 1. k.c. w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.
Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu (art. 359. § 1. k.c.).
Po myśli art. 481. § 1. k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481. § 2. k.c.).
Zgodnie natomiast z art. 481. § 2 4. k.c. Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie.
Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy (art. 482. § 1. k.c.).
Zgodnie z brzmieniem art. 455. k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
W przypadku niespłacenia jakiejkolwiek raty subwencji finansowej lub jej części zgodnie z harmonogramem spłaty naliczane były odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia następującego po dniu wymagalności raty do dnia faktycznej jej zapłaty (§ 5. ust. 1. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r.).
Stosownie do bezspornego stanu faktycznego jak i poczynionych ustaleń faktycznych w oparciu o przeprowadzone dowody uznać należało, że strony związały się umową subwencji finansowej numer (...), na podstawie której strona powodowa zobowiązała się spełnić i spełniła na rzecz pozwanego świadczenie w postaci pieniężnej subwencji w wyniku przeprowadzenia postępowania o ubieganie się przez beneficjentów o pomoc finansową
w ramach programu rządowego (...). Zgodnie z łączącą strony umową beneficjent subwencji zobowiązany był do jej zwrotu jednakże na warunkach i w terminach określonych w § 3. umowy subwencji numer (...).
Strona powodowa wywodziła swoje roszczenie z faktu, iż po dniu zawarcia umowy subwencji finansowej nastąpiła korekta w rejestrze Ministerstwa Finansów w zakresie wysokości przychodów A. W. (1). Skutek tej korekty był taki, że wystąpiła rozbieżność w odniesieniu do oświadczeń złożonych przez beneficjenta w ramach umowy subwencji a stanem faktycznym
z uwzględnieniem dokonanych korekt. Beneficjent oświadczył, że skala spadku przychodów w wybranym przez niego okresie kwalifikowała go do przedziału od 25,00 % do 50,00 %. Tymczasem skala spadku przychodów w wybranym przez beneficjenta okresie ustalona przez (...) spółkę akcyjną
w oparciu o bazę danych Ministerstwa Finansów kwalifikowała beneficjenta do przedziału od 0,00 % do 25,00 %. Oznaczało to, że po dniu zawarcia umowy subwencji doszło do zmiany danych w rejestrze Ministerstwa Finansów w zakresie wysokości przychodów wpływających na skalę spadku przychodów.
W konsekwencji pozwany zobowiązany był do zwrotu kwoty 77.115,00 zł wypłaconej subwencji finansowej.
Pozwany zarzucił, i zarzut ten okazał się zasadny, że w istocie w dniu 21 czerwca 2021 r. strona powodowa decyzją z tego dnia wydaną w oparciu o § 3. ust. 2. i ust. 4. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r. numer (...) częściowo zwolniła pozwanego z długu w zakresie kwoty 77.115,00 zł. Wynikało to wprost z wyraźnego oświadczenia woli (...) spółki akcyjnej zawartego w decyzji z dnia 21 czerwca 2021 r. Decyzja ta bowiem została wydana w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej i stanowiła zwolnienie z długu A. W. (1)
w rozumieniu art. 508. k.c. Literalne brzmienie decyzji oraz sama jej tytulatura nie budziły co do tego żadnych wątpliwości. Oznaczało to tym samym, że w zakresie kwoty 77.115,00 zł, tj. w tej części subwencji finansowej opiewającej na sumę 154.230,00 zł, doszło do skutecznego zwolnienia go z długu objętego umową z dnia 20 maja 2020 r. i tym samym do umorzenia w tym zakresie jego zadłużenia wobec (...) spółki akcyjnej. Zobowiązanie A. W. (1) do zapłaty kwoty 77.115,00 zł tym samym wygasło, co wynikało z samego oświadczenia wierzyciela zawartego w decyzji z dnia 21 czerwca 2021 r. stosownie do brzmienia § 3. ust. 4. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r. numer (...).
Pozostałą część zobowiązania w postaci zwrotu kwoty 77.115,00 zł a zatem połowy z sumy 154.230,00 zł pozwany wykonał spełniając świadczenie
w ratach począwszy od 27 czerwca 2021 r. do dnia 22 czerwca 2023 r. w kwotach po 3.213,13 zł.
Pozwany słusznie zarzucił, że, co również wynikało z samej umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r. numer (...), strona powodowa mogła podjąć decyzję o zwrocie przez pozwanego całości lub części udzielonej subwencji finansowej, i o ile decyzja w zakresie zwrotu kwoty 77.115,00 zł została wydana 7 czerwca 2021 r., to jednak taka decyzja nie została wydana w przedmiocie zwrotu pozostałej kwoty 77.115,00 zł. Z samej decyzji z dnia 7 czerwca 2021 r. wynikało bowiem, że w połowie czyli co do zwrotu kwoty 77.115,00 zł pozwany został zwolniony zaś zobligowany został do zwrotu drugiej połowy z sumy 1554.230,00 zł.
Samego wezwania do zapłaty z dnia 27 października 2023 r. w świetle terminologii w związku z zawartą umową subwencji finansowej nie można było przy tym utożsamiać z oświadczeniem woli w postaci decyzji takiej jak ta z dnia 7 czerwca 2021 r. Zgodnie bowiem z postanowieniami kontraktowymi w tym § 3. ust. 4. umowy subwencji finansowej z dnia 20 maja 2025 r. decyzja była specyficznym oświadczeniem woli zarezerwowanym dla kluczowych w kontekście umowy subwencji finansowej rozstrzygnięć (...) spółki akcyjnej. Co więcej decyzja powinna była zostać udostępniona beneficjentowi
w określonej formie zgodnie z § 9. ust. 4. umowy subwencji finansowej. Ponadto strona powodowa nie wykazała, że osoby, których podpisy widniały pod treścią wezwania do zapłaty z dnia 27 października 2022 r. były umocowane do działania w jej imieniu oraz jaki był zakres tego umocowania. Samo wezwanie do zapłaty z dnia 27 października 2023 r., choćby nawet uznać je za decyzję, nie mogło zatem wywrzeć przy tym skutku, skoro oświadczenie woli zawarte
w decyzji z dnia 7 czerwca 2021 r. o częściowym zwolnieniu pozwanego z długu dotarło do niego wcześniej, co wynikało choćby ze spłaty przez pozwanego zobowiązania w kwocie 77.115,00 zł w ratach, aniżeli wezwanie do zapłaty doręczone dopiero w dniu 31 października 2023 r. (art. 61. § 1. k.c.).
Zwrócić wreszcie należało uwagę, że strona powodowa utraciła po dniu 22 czerwca 2023 r. a zatem po dniu, kiedy A. W. (1) zapłacił ostatnią ratę z sumy 77.115,00 zł, do której zobowiązany został umową subwencji finansowej z dnia 20 maja 2020 r. oraz wydaną na jej podstawie decyzją z dnia 7 czerwca 2021 r., możliwość kontrolowania prawdziwości informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy przez przedsiębiorcę, tj. pozwanego. Wynikało to z brzmienia § 3. ust. 6. umowy subwencji finansowej
z dnia 20 maja 2020 r. Czynności podjęte zgodnie z treścią pisma z dnia 18 sierpnia 2023 r. Szefa Krajowej Administracji Skarbowej przez (...) spółkę akcyjną w sierpniu 2023 r. były zatem spóźnione w kontekście treści § 3. ust. 6. umowy subwencji finansowej.
Podkreślenia wymagało również i to, że zawarta przez strony umowa miała charakter umowy adhezyjnej. (...) spółka akcyjna określił w sposób jednostronny wszystkie postanowienia umowy bez możliwości wprowadzenia modyfikacji przez wnioskującego o pomoc finansową. Tym samym ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień wzorca umownego umowy subwencji finansowej, nie dających się usunąć w drodze wykładni, powinna ponieść strona powodowa, która dokonała jego redakcji.
Z uwagi na to, że sąd oddalił powództwo w całości, zdecydował – postępując w myśl dyrektywy odpowiedzialności za wynik postępowania – obciążyć (...) spółkę akcyjną kosztami procesu w całości (18.355,00 zł) wkładając na nią obowiązek zwrotu na rzecz pozwanego kosztów postępowania przez niego poniesionych oraz żądanych jak i wykazanych (5.417,00 zł).
Na koszty procesu, które w sumie wyniosły 18.755,00 zł składały się opłata od pozwu w postępowaniu upominawczym w kwocie 3.904,00 zł (w tym opłata w kwocie 976,00 zł od pozwu wniesionego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, pokwitowanie wpłaty na okładce akt, k. 7, k. 10), wynagrodzenia zawodowych pełnomocników stron obliczone według stawki minimalnej od wartości przedmiotu sprawy, tj. w kwotach po 3.600,00 zł, wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika strony w związku z elektronicznym postępowaniem upominawczym w kwocie 3.600,00 zł i kwoty po 17,00 zł poniesione tytułem opłaty skarbowej uiszczonej od odpisów dokumentów stwierdzających ustanowienie zawodowych pełnomocników procesowych obu stron w tym pełnomocnika substytucyjnego pełnomocnika strony powodowej (k. 8, k. 9, k. 83, k. 83 verte, k. 149, k. 154).
Zwrotu innych kosztów postępowania żadna ze stron nie żądała względnie nie wykazała ich poniesienia. W szczególności strona powodowa nie wykazała poniesienia kwoty prowizji naliczonej w związku poniesieniem opłaty od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym zaś pozwany nie wykazał
i nie żądał uwzględnienia w ramach kosztów procesu kosztów zastępstwa procesowego w związku z elektronicznym postępowaniem upominawczym.
Sąd postanowił obciążyć stronę powodową całością kosztów procesu
w łącznej kwocie 18.755,00 zł związanych z wniesieniem pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym a następnie w postępowaniu upominawczym oraz w związku z wniesieniem sprzeciwu od nakazu zapłaty przez profesjonalnego pełnomocnika pozwanego a także zasądzić od (...) spółki akcyjnej na rzecz A. W. (1) kwotę 5.417,00 zł odpowiadającą kosztom poniesionym przez pozwanego. Koszty postępowania zasądzone na rzecz pozwanego przy uwzględnieniu treści żądania sprzeciwu obejmowały zatem koszty związane zastępstwem procesowym przez zawodowego pełnomocnika, tj. koszty wynagrodzenia (5.400,00 zł) jak i opłatę skarbową uiszczoną od odpisu dokumentu pełnomocnictwa procesowego (17,00 zł).
Jednocześnie kwota 18.755,00 zł wskazana wyżej odpowiadała całości kosztów postępowania na zasadzie unifikacji i koncentracji rozstrzygnięcia
o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno bowiem znaleźć wyraz w orzeczeniu kończącym postępowanie i dotyczyć co do zasady wszystkich kosztów powstałych w związku z prowadzonym postępowaniem cywilnym. Wynikało to wprost z zasady unifikacji i zasady koncentracji kosztów postępowania wyrażonej w art. 108. § 1. k.p.c.
Wyżej wskazane względy zdecydowały o tym, że orzeczono jak w pkt I. sentencji na podstawie § 3. ust. 2. w zw. z § 3. ust. 4. umowy subwencji finansowej numer (...) z dnia 20 maja 2020 r. w zw. z art. 353
1. k.c. a także art. 508. k.c. oraz art. 6. k.c. i art. 232. k.p.c. a także w oparciu
o pozostałe wskazane w treści uzasadnienia przepisy.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt II. sentencji po myśli art. 98. § 1., § 1
1. i § 3. k.p.c. w zw. z art. 99. k.p.c. i art. 108. § 1. k.p.c. oraz art. 109. § 1. k.p.c. jak i art. 18. ust. 1. w zw. z art. 13. ust. 2. i art. 19. ust. 2. pkt 2) ustawy
z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 959 z późn. zm.) oraz w oparciu o § 2. pkt 6) w zw. z § 3. ust. 2. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.) a także art. 1. ust. 1. pkt 2) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2111).
SSR Michał Bień
Tarnów, dnia 12 maja 2025 r.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Tarnowie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Michał Bień
Data wytworzenia informacji: