Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

UZASADNIENIE

Wyroku Sądu Rejonowego w Bochni z 1 kwietnia 2025 roku

Powód T. (...) pozwem z 18.10.2024 r. (data nadania) domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanej G. (...) kwoty 5.770,52 zł z odsetkami od wskazanych szczegółowo kwot od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasadzenia kosztów procesu.

Na uzasadnienie żądania podał, że dochodzona kwota wynika z umowy sprzedaży energii elektrycznej dla punktu poboru Ś. Dz. (...) których to strona pozwana nie uiściła.

Niniejsze postępowanie na zasadzie z art. 505 ³⁷ k.p.c. stanowi kontynuację elektronicznego postępowania upominawczego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie pod sygnaturą VI Nc-e (...), które zostało umorzone postanowieniem z dnia 12 września 2024 r. wobec wniesienia sprzeciwu (k.41).

W sprawie wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (k. 44).

Pozwana w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu (k. 52-53), podnosząc następujące zarzuty:

a.  faktury VAT zostały wystawione na Z. (...), nie na pozwaną, i to zespół powinien być stroną pozwaną;

b.  aneks do umowy nie zawiera podpisu powódki;

c.  aneksu nie sposób przypisać do załączonych faktur;

d.  roszczenie nie zostało wykazane co do zasady i co do wysokości.

W piśmie tym pozwana zawarła dwa wnioski dowodowe – z przesłuchania świadka i stron – które jednak pismem z dnia 01.04.2025 zostały cofnięte (k. 110).

W piśmie procesowym z 21.01.2025 r. (k. 77-78) pozwana podniosła, że do pozwu nie dołączono umowy.

W piśmie z 06.03.2025 r. (k.104-105) pozwana wskazała, że jest organem prowadzącym Z. (...), M. K. był zastępcą Wójta Gminy D.w dacie podpisywania umowy. Podniosła zarzut braku związania aneksem do umowy z 01.07.2021 r. Nadto podniosła nowy zarzut, iż umowa obowiązywała do 31.12.2022 roku.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 01.07.2021 roku T. (...) zawarła z pozwaną G. (...) aneks nr 2 do umowy z dnia 30.12.2020 r. nr BCP/UK/JW/2227/2020 na mocy którego zmieniono umowę sprzedaży energii elektrycznej w ten sposób, że do załącznika nr 1 i 2 do Umowy dodano 1 punkt odbioru – Obiekt 117, Szafa oświetleniowa SO010/1 z mocą umowną 5.0 kW i planowana średniomiesięczną ilością dostarczanej energii 800 kWh. Jako dane obiektu wskazano Szafa oświetleniowa SO010/1, (...), Dz. (...). Aneks wszedł w życie w dniu zawarcia, zaś pozostałe postanowienia umowne nie ulegały zmianie. Aneks zawiera podpis zastępcy wójta – M. K., zaś jako pełnomocnik powoda wskazana jest M. N..

Dowód: aneks z 01.07.2021 r. (k. 21-23)

Strona powodowa wystawiła fakturę nr E/TM/1765603/22 na kwotę 642,52 zł tytułem rozliczenia za okres 15.07.2022 – 14.09.2022 r. W załączniku do faktury wskazano punkt odbioru (Ś.Dz. (...)) i szczegóły rozliczenia. Jako nabywcę wskazano G. (...), zaś adresata Z. (...).

Dowód: faktura j.w. z załącznikiem (k. 29)

Strona powodowa wystawiła fakturę nr E/TM/2192897/22 na kwotę 880,18 zł tytułem rozliczenia za okres 15.09.2022 – 15.11.2022 r. W załączniku do faktury wskazano punkt odbioru (Ś.Dz. (...)) i szczegóły rozliczenia. Jako nabywcę wskazano G. (...), zaś adresata Z. (...).

Dowód: faktura j.w. z załącznikiem (k. 30-31)

Strona powodowa wystawiła fakturę nr E/TM/0946334/23 na kwotę 2.463 zł tym 2.433,87 zł tytułem rozliczenia za okres 01.01.2023 – 15.03.2023 r. oraz 29,13 jako odsetki. W załączniku do faktury wskazano punkt odbioru (Ś. Dz. (...)) i szczegóły rozliczenia. Jako nabywcę wskazano G. (...), zaś adresata Z. (...).

Dowód: faktura j.w. z załącznikiem (k. 26)

Strona powodowa wystawiła fakturę nr E/TM/1474353/23 na kwotę 1.477,99 zł tym 1.423,64 zł tytułem rozliczenia za okres 16.03.2023 – 15.05.2023 r. oraz 54,35 jako odsetki. W załączniku do faktury wskazano punkt odbioru (Ś. Dz. (...)) i szczegóły rozliczenia. Jako nabywcę wskazano G. (...), zaś adresata Z. (...).

Dowód: faktura j.w. z załącznikiem (k. 27-28)

Strona powodowa wystawiła również noty odsetkowe, w których wyliczyła wysokość odsetek za kolejne okresy opóźnienia – na kwoty 29,13 zł, 54,35 zł, 101,24 zł, 205,59 zł. Jako nabywcę wskazano G. (...), zaś adresata Z. (...).

Dowód: noty odsetkowe (k. 24-25)

Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. wezwano pozwaną do zapłaty kwoty 5.770,52 zł.

Dowód: wezwanie z historią śledzenia przesyłki (k. 32-33)

Stan faktyczny w sprawie Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez stronę powodową (art. 243 ² k.p.c.).

Wskazane dokumenty podlegały ocenie na podstawie art. 245 k.p.c. zgodnie z którym dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej albo elektronicznej stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania mocy dowodowej przedłożonych dokumentów oraz wydruków komputerowych. Wydruki komputerowe są bowiem "innym środkiem dowodowym" o którym mowa w art. 308 i art. 309 k.p.c. Strona pozwana zaś nie wykazała żadnych okoliczności, które miałyby potwierdzać zarzut braku prawdziwości tychże dokumentów.

Sąd zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.

I.  Legitymacja bierna strony pozwanej

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu braku legitymacji biernej po stronie po pozwanej wskazać należy, że zarzut ten nie był trafny.

Legitymacja procesowa stanowi uprawnienie konkretnego podmiotu, oceniane z punktu widzenia prawa materialnego, do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu konkretnemu podmiotowi. Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej (po stronie powodowej), jak i biernej (po stronie pozwanej) prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Stwierdzony brak legitymacji winien być przy tym brany pod uwagę przez Sąd zarówno z urzędu, jak i na zarzut pozwanego. Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania, co do istoty sprawy, a stwierdziwszy brak legitymacji procesowej zobligowany jest do wydania wyroku oddalającego powództwo, z uwzględnieniem oczywiście sytuacji przewidzianych w art. 194-198 k.p.c. jeżeli ich zastosowanie jest możliwe w konkretnym trybie postępowania.

Wbrew twierdzeniom pozwanej, niezasadne było twierdzenie, że podmiotem legitymowanym biernie w sprawie powinien być Z. (...).

Po pierwsze wskazać należy, że tego typu jednostka oświatowa nie posiada osobowości prawnej, ponieważ nie została ona jej przyznana przez ustawę. Zgodnie z art. 64 § 1 ^{( 1)} k.p.c. zdolność sądową mają jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną. Żaden przepis prawny nie przyznaje szkole (lub zespołowi szkół) zdolności prawnej (tak m.in. Sąd Apelacyjny w Katowicach, sygn. I ACz 692/14). Zgodnie z art. 10 ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje również nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów (art. 57 ust 1 w/w ustawy). Organem prowadzącym Z. (...) jest G. (...), co zostało przyznane w piśmie z 01.04.2025 r.

Po drugie zaś, wbrew twierdzeniom pozwanej, w załączonych do pozwu fakturach i notach jako nabywca każdorazowo wskazana została G. (...), zaś Z. (...) wskazywany był jedynie jako adresat. Nadto, wystawianie kolejnych faktur w związku z dostarczaniem energii do punktu na działce (...)w Ś. wynikało z Aneksu, który został zawarty właśnie przez stronę pozwaną.

Powyższe w ocenie Sądu prowadziło do konstatacji, że pozwana Gmina posiadała legitymacje bierną do występowania w niniejszej sprawie.

II.  Zasadność powództwa

Strony łączyła umowa sprzedaży energii elektrycznej nr BCP/UK/JW/2227/2020 z 30.12.2020 r., która została zmieniona Aneksem z 01.07.2021 roku poprzez dodanie kolejnego punktu odbioru w postaci Szafy oświetleniowej SO010/1 na działce Ś. (...).

Zgodnie z art. 535 § 1 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Stosownie zaś do art. 555 k.c. przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii oraz do sprzedaży praw.

Świadczenie usług w zakresie dostarczania energii uregulowane jest w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 Prawo energetyczne (dalej jako p.e.). Odbywa się ono po uprzednim przyłączeniu do sieci, o którym mowa w art. 7, na podstawie umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji albo umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji i umowy o świadczenie usług magazynowania paliw gazowych lub umowy o świadczenie usług skraplania gazu (art. 5 ust 1). Elementy jakie powinna zawierać umowa reguluje art. 5 ust 2, i w przypadku umowy sprzedaży są to miejsce dostarczenia paliw gazowych lub energii do odbiorcy i ilość tych paliw lub energii w podziale na okresy umowne, moc umowną oraz warunki wprowadzania jej zmian, cenę lub grupę taryfową stosowane w rozliczeniach i warunki wprowadzania zmian tej ceny i grupy taryfowej, sposób prowadzenia rozliczeń, wysokość bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorców, odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy, okres obowiązywania umowy i warunki jej rozwiązania oraz pouczenie o konsekwencjach wyboru sprzedawcy rezerwowego.

Strona pozwana w sprzeciwie wskazała, że aneks z 01.07.2021 r. nie zawiera podpisu powódki. W pierwszej kolejności podnieść należy, że ani art. 535 k.c., ani art. 555 k.c. ani również art. 5 p.e. nie wskazują jaką formę powinna mieć umowa sprzedaży lub dostarczania energii. Sąd też nie sposób uznać, że brak zachowania przewidzianej prawem formy rodziłby skutek w postaci jej nieważności, bowiem przepisy te nie przewidują takiego rygoru (art. 73 § 1 k.c.).

Kolejno należy podnieść, że strona pozwana nie wykazała, że pełnomocnik powoda nie posiadał umocowania do zawarcia umowy. Nawet gdyby w dacie zawarcia aneksu pełnomocnik był nienależycie umocowany, to zgodnie z art. 103 § 1 k.c. ważność umowy zależałaby od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Skoro strona pozwana na podstawie zawartego aneksu wystawiała faktury, a kolejno wystąpiła z powództwem o zapłatę kwot wynikających z tejże umowy, to jednoznacznie potwierdziła i uznała za skuteczne wobec niej działania pełnomocnika – stąd też zarzut ten nie mógł odnieść pożądanego skutku.

Każda z dołączonych do pozwu faktur (załączników do faktur) zawiera oznaczenie punktu odbioru, który jest tożsamy z punktem przewidzianym w przedmiotowym aneksie. Z kolei w notach odsetkowych przywołane są numery faktur, których wyliczenia te dotyczą, zatem również odnoszą się one do wskazanego punktu odbioru. Wobec powyższego twierdzenie zawarte w sprzeciwie, że faktury nie odnoszą się do zawartego aneksu jest niezasadne.

Strona pozwana nie wykazała w żaden sposób również, że roszczenie jest niezasadne co do wysokości, nie zanegowała dostarczonej ilości energii ani wyliczeń ceny zawartych w poszczególnych fakturach. Nie zanegowano również daty wymagalności poszczególnych kwot, okresów opóźnienia oraz faktu braku zapłaty – zatem okoliczności te należało uznać za niezaprzeczone w rozumieniu art. 230 k.p.c.

Reasumując powyższe strona powodowa przedłożonymi dokumentami wykazała, że dochodzone przez nią roszczenie jest zasadne zarówno co do zasady jak i co do wysokości.

Należy w tym miejscu podkreślić, że postępowanie cywilne jest kontradyktoryjne i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. W rezultacie na stronach spoczywa ciężar przeprowadzenia procesu w tym sformułowania odpowiednich twierdzeń i zarzutów oraz zgłoszenia wniosków dowodowych i to również strony ponoszą też ryzyko bierności w tym zakresie.

Strona pozwana w niniejszej sprawie ograniczyła się do kwestionowania roszczenia, jednakże nie zaoferowała żadnego materiału dowodowego (wnioski dowodowe zostały cofnięte k. 110), z którego wynikała by bezzasadność powództwa ograniczając się jedynie do podnoszenia twierdzeń – co nie może zostać uznane za dostateczne w świetle art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. Słusznie bowiem podnosi się w orzecznictwie, że rozkład ciężaru dowodu polega na tym, że powód powinien udowodnić fakty pozytywne, stanowiące podstawę jego twierdzeń w zakresie okoliczności prawo tworzących, zaś pozwany, o ile faktów wskazywanych przez przeciwnika nie przyznaje, okoliczności je niweczące (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 29.08.2018 r., sygn. I ACa 1635/17, LEX nr 2554202).

Sąd Najwyższy wskazuje bowiem, że „Reguła rozkładu ciężaru dowodu ma wszakże nie tylko podmiotowy, ale i przedmiotowy aspekt. Dla właściwego oznaczenia osoby obarczonej obowiązkiem dowodzenia niezbędne jest wcześniejsze określenie przedmiotu dowodu. (…) Wyrażonej w art. 6 k.c. reguły rozkładu ciężaru dowodu nie można jednak rozumieć w ten sposób, że zawsze, bez względu na okoliczności sprawy, obowiązek dowodzenia wszelkich faktów o zasadniczym dla rozstrzygnięcia sporu znaczeniu spoczywa na stronie powodowej. Jeżeli powód wykazał wystąpienie faktów przemawiających za słusznością dochodzonych pretensji, wówczas to pozwanego obarcza ciężar udowodnienia ekscepcji i okoliczności uzasadniających jego zdaniem oddalenie powództwa” (Wyrok Sądu Najwyższego z 12.05.2011 r., sygn. I PK 228/10, LEX nr 896458).

W sprawie niniejszej to powód wykazał zaoferowanym materiałem dowodowym, że doszło do zawarcia umowy, naliczenia określonych kwot oraz zaległości w płatności po stronie pozwanej, zaś pozwana nie podołała ciężarowi w zakresie zanegowania tego faktu, a tym samym nie sprostała obronie przed dochodzonym roszczeniem co do zasady i wysokości.

Strona pozwana dopiero w piśmie z 06.03.2025 r. (k.104) złożonym ponad trzy miesiące po wniesieniu sprzeciwu, podniosła zarzut, że umowa obowiązywała do 30.12.2022 r. Zarzut taki z jednej strony posiada charakter twierdzenia spóźnionego, a nadto nie został w żaden sposób udowodniony, chociażby poprzez przedłożenie owej umowy, która wskazywałaby na taki czas jej obowiązywania.

Reasumując zatem, powództwo było zasadne. Kwoty dochodzone pozwem obejmowały należności za dostawę energii oraz należności z tytułu skapitalizowanych odsetek, dlatego wobec braku skutecznego zakwestionowania zasadności ich naliczania należało je zasądzić zgodnie z żądaniem pozwu. Łączna kwota zasądzonego roszczenia wynosiła zatem 5.770,52 zł.

Od kwot wchodzących w jej skład Sąd zgodnie z żądaniem powoda zasądził odsetki od dnia 18 października 2024 r. – czyli od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

Od kwoty 642,52 zł, 880,18 zł, 2.433,87 zł i 1.423,64 zł na podstawie art. 7 ust 1 ustawy z 8 marca 2013 roku o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, bowiem z uwagi na to, że Gmina jest jednostką sektora finansów publicznych (art. 2 ust 3 tejże ustawy w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy Prawo Zamówień Publicznych) i zawarła umowę z przedsiębiorcą (art. 2 ust 1 ustawy), możliwym było naliczanie odsetek tego typu.

Od pozostałych kwot zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., przewidującego możliwość dochodzenia przez wierzyciela odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł on żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, zaś z uwagi na to, że były to w istocie kwoty skapitalizowanych odsetek, to żądanie i zasądzenie odsetek od dnia wniesienia pozwu pozostawało w zgodzie z regulacja art. 482 § 1 k.c.

III.  Koszty procesu

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. Pozwana przegrała proces w całości, zatem zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy to na niej spoczywał ciężar poniesienia kosztów procesu, w tym kosztów poniesionych przez stronę powodową.

Na koszty te składa się: opłata od pozwu w kwocie łącznie 400 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika powoda, którego wysokość ustalono na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w kwocie 1.800 złotych oraz opłata skarbowa od złożonego dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 złotych.

Nadto stronie pozwanej należą się od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Sad na podstawie art. 505 ³⁷ § 2 k.p.c. i art. 19 ust 2 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zaliczył na poczet opłaty od pozwu opłatę w kwocie 100 zł uiszczoną w elektronicznym postępowaniu upominawczym, bowiem spełniły się wskazane w tym przepisie warunki, dlatego łączna opłata od pozwu wyniosła właśnie 400 zł.

Asesor sądowy Michał Jarosz

Sygn. akt I C 377/24

ZARZĄDZENIE

1.  odnotować uzasadnienie;

2.  odpis wyroku wraz z odpisem uzasadnienia doręczyć pełn. pozwanej (PI);

3.  kal. dwa tygodnie z d/d lub z wpływem.

Bochnia, dnia 14 kwietnia 2025 roku

Asesor sądowy Michał Jarosz