Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 4 listopada 2025 roku

Sąd Rejonowy w Wieliczce Wydział Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Paweł Styrna Protokolant: Jolanta Moskal

po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 roku na rozprawie w Wieliczce

sprawy z wniosku P. G.

z udziałem M. G.

oraz sprawy z urzędu

przy udziale P. G. i M. G.

o zmianę kontaktów

postanawia:

1.  ustalić, że kontakty M. G. z małoletnimi dziećmi B. G. ur. (...) w B. oraz A. G. ur. (...) w N. będą się odbywały: w poniedziałki i piątki, w miesiącach od maja do września od godziny 17.00 do godziny 20.00, a w miesiącach od października do kwietnia od godziny 17.00 do godziny 19.00; ponadto w każdy parzysty weekend miesiąca począwszy od piątku od godziny 17.00 do niedzieli do godziny 20.00; nadto w pierwszy dzień Świąt Bożego Narodzenia w latach parzystych oraz w drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia w latach nieparzystych od godziny 10.00 do godziny 20.00; nadto od dnia 30 grudnia od godziny 10.00 do dnia 2 stycznia do godziny 20.00 w latach nieparzystych; w drugi dzień Świąt Wielkanocnych w latach parzystych i w pierwszy dzień Świąt Wielkanocnych w latach nieparzystych w godzinach od 10.00 do godziny 20.00; w wakacje letnie od dnia 1 lipca od godziny 10.00 do dnia 7 lipca do godziny 20.00 oraz od dnia 1 sierpnia od godziny 10.00 do dnia 7 sierpnia do godziny 20.00; w pierwszy tydzień ferii zimowych od poniedziałku od godziny 10.00 do niedzieli do godziny 20.00; „w długi weekend majowy” w latach parzystych od dnia 30 kwietnia od godziny 17.00 do dnia 3 maja do godziny 20.00; od środy poprzedzającej Boże Ciało w latach nieparzystych od godziny 17.00 do niedzieli po Bożym Ciele do godziny 20.00; od dnia poprzedzającego dzień Wszystkich Świętych w latach parzystych od godziny 17.00 do dnia 2 listopada do godziny 20.00;

2.  kontakty ustalone w punkcie 1 postanowienia zastępują kontakty uregulowane w wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 6.11.2018r. sygn. I C 115/18,

3.  w pozostałym zakresie wniosek o zmianę kontaktów oddalić,

4.  orzec, że strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

sędzia Paweł Styrna

Sygnatura akt IV Nsm 796/25

UZASADNIENIE

postanowienia z dnia 4 listopada 2025r.

W niniejszej sprawie P. G., wniosła o zmianę wyroku rozwodowego wydanego przez Sąd Okręgowy w Tarnowie w dniu 6 listopada 2018 r. (sygn. akt I C 115/18) w zakresie uregulowania kontaktów M. G. z małoletnimi dziećmi stron: B. i A. G.. Wnioskodawczyni domagała się ustalenia nowych zasad kontaktów ojca z dziećmi poza miejscem ich zamieszkania i bez jej obecności, obejmujących regularne kontakty w poniedziałki i piątki, w co drugi weekend miesiąca, w okresie świąt, ferii zimowych, wakacji oraz w tzw. długie weekendy, jak również zobowiązania uczestnika do odbierania i odprowadzania dzieci.

Uczestnik postępowania, M. G., w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie w całości, argumentując, że realizuje kontakty z dziećmi w znacznie szerszym zakresie niż wynika to z orzeczenia rozwodowego, elastycznie dostosowując się do potrzeb dzieci i wnioskodawczyni. Podkreślił, iż rozszerzenie kontaktów w postulowanym przez wnioskodawczynię wymiarze jest niewykonalne z uwagi na jego pracę zawodową, stan zdrowia związany z reemisją depresji oraz konieczność zapewnienia dzieciom stabilności i unikania nadmiernego obciążenia związanego z częstymi przejazdami między miejscowościami zamieszkania stron. Wskazał również, iż wprowadzenie zmian mogłoby niekorzystnie wpłynąć na rytm życia i dobrostan psychofizyczny dzieci.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt I C 115/18, ustalono, że kontakty pozwanego M. G. z małoletnimi dziećmi stron B. G. i A. G. będą się odbywały w miesiącach od maja do września we wtorek i czwartek od godziny 17.00 do godziny 20.00, a w miesiącach od października do kwietnia od godziny 17.00 do godziny 19.00, ponadto w II i IV weekend miesiąca począwszy od piątku od godziny 17.00 do niedzieli do godziny 20.00, a nadto w I dzień Świąt Bożego Narodzenia w latach parzystych, a w II dzień Świąt Bożego Narodzenia w latach nieparzystych w godzinach od 10.00 do 20.00, w II dzień Świąt Wielkiej Nocy w latach parzystych, a w I dzień Świąt w latach nieparzystych w godzinach od 10.00 do 20.00, a także w wakacje od 1 lipca od godziny 10.00 do 7 lipca do godziny 20.00 oraz od 1 sierpnia od godziny 10.00 do 7 sierpnia do godziny 20.00. Wszystkie kontakty miały odbywać się poza miejscem zamieszkania dzieci, przy czym pozwany miał obowiązek zabierać i odprowadzać dzieci do miejsca ich zamieszkania. W przypadku choroby dzieci, kontakt miał być realizowany telefonicznie lub audiowizualnie.

Małoletni B. i A. G. zamieszkują wraz z matką P. G. w W., w mieszkaniu stanowiącym jej własność. Mieszkanie jest trzypokojowe, każde z dzieci posiada własny pokój, a warunki mieszkaniowe są bardzo dobre. Matka prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, studiuje zaocznie osteopatię oraz sprawuje codzienną, samodzielną opiekę nad dziećmi. Otrzymuje świadczenia wychowawcze oraz alimenty, a dzieci uczestniczą w licznych zajęciach pozalekcyjnych, takich jak muzyka, gimnastyka, pływanie czy kick-boxing.

Ojciec dzieci, M. G., mieszka w B. ze swoją matką, jej mężem oraz babką. Zajmuje dwa pokoje w domu należącym do jego rodziny. Pracuje jako przedstawiciel handlowy na terenie południowej Polski, w systemie zadaniowym, co ogranicza jego możliwości w zakresie urlopów. Zajmuje się dziećmi w zakresie ustalonym wyrokiem rozwodowym, przy czym kontakty faktycznie są realizowane w poniedziałki i piątki, a nie we wtorki i czwartki. Dzieci spędzają z nim co drugi weekend od piątku do niedzieli, a w razie potrzeby np. w czasie wyjazdów matki również dodatkowe dni. Wiosną 2025 r. sprawował opiekę przez 10 dni w miejscu zamieszkania dzieci. Ojciec przekazał kuratorowi, że utrzymuje z dziećmi dobre relacje, interesuje się ich sytuacją szkolną i ma dostęp do systemu Librus. Aktualnie pozostaje w psychoterapii z powodu depresji.

Podczas rozprawy w dniu 4 listopada 2025 r. wnioskodawczyni P. G. wskazała, że jest przemęczona obowiązkami zawodowymi, edukacyjnymi i wychowawczymi, potrzebuje wsparcia w opiece nad dziećmi i oczekuje większego zaangażowania uczestnika. Zaznaczyła, że pomimo prób rozmów, ojciec dzieci nie wyraża zgody na przejęcie opieki w czasie ferii i dłuższych przerw szkolnych. Uczestnik M. G. wskazał, że z uwagi na charakter pracy oraz ograniczony urlop, nie ma możliwości zwiększenia zakresu kontaktów, a realizowane obecnie kontakty ustala na bieżąco z matką dzieci w porozumieniu, modyfikując dni spotkań. Potwierdził, że dzieci przebywają u niego także w inne dni niż przewidziane w wyroku rozwodowym.

Sąd ocenił zgromadzony materiał dowodowy jako spójny, wzajemnie uzupełniający się i wiarygodny. Wyrok Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 6 listopada 2018 r., jako dokument urzędowy, stanowił niekwestionowaną podstawę ustalenia dotychczasowego sposobu kontaktów uczestnika z małoletnimi dziećmi. Zeznania stron złożone w toku rozprawy w dniu 4 listopada 2025r. uznano za wiarygodne w zakresie, w jakim były logiczne, wzajemnie korespondowały i pozostawały zgodne z innymi dowodami, zwłaszcza co do faktycznego przebiegu kontaktów oraz trudności organizacyjnych i osobistych obojga rodziców. Sąd miał na uwadze, że zeznania uczestnika znajdowały potwierdzenie w treści wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w miejscu jego zamieszkania, sporządzonego przez kuratora sądowego, który w sposób rzeczowy i neutralny odnotował warunki mieszkaniowe, sytuację zawodową i zdrowotną uczestnika oraz jego relację z dziećmi. Podobnie, wywiad środowiskowy przeprowadzony u wnioskodawczyni przez kuratora specjalistę potwierdził jej deklaracje dotyczące pełnienia roli głównego opiekuna, zakresu obowiązków związanych z opieką i wychowaniem dzieci oraz braku wsparcia ze strony uczestnika w organizacji czasu dzieci w okresach wolnych od zajęć szkolnych. Oba wywiady sporządzono przez osoby uprawnione i na podstawie bezpośrednich obserwacji oraz rozmów, co uzasadnia ich wysoką wartość dowodową i pozwala sądowi przypisać im walor wiarygodności.

Sąd zważył co następuje:

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowi art. 113 i 113 ¹ kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, regulujące instytucję kontaktów rodziców z dzieckiem. Kontakty te traktowane są jako prawo i obowiązek obojga rodziców oraz dziecka, niezależnie od wykonywania władzy rodzicielskiej. Celem tych przepisów jest zapewnienie dziecku możliwości utrzymania więzi emocjonalnej i osobistej z obydwojgiem rodziców, nawet w sytuacjach rozstania lub rozwodu.

Zgodnie z art. 113 § 1 k.r.o., rodzice oraz dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Przepis ten wyraża zasadę, że kontakt z rodzicami jest jednym z podstawowych dóbr dziecka, podlegającym ochronie prawnej. W § 2 doprecyzowano, że kontakty obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (spotkania, zabieranie poza miejsce stałego pobytu), jak również komunikację na odległość (rozmowy telefoniczne, korespondencję, środki audiowizualne). Art. 113 ¹ k.r.o. zawiera instrumenty proceduralne, pozwalające sądowi opiekuńczemu uregulować sposób wykonywania kontaktów.

Analiza prawna tych przepisów wskazuje, że kontakt z dzieckiem ma charakter nie tylko prawny, ale i społeczny, pełni funkcję ochronną i wychowawczą. Ustawodawca akcentuje konieczność indywidualnego podejścia do każdej sprawy, uwzględniającego potrzeby rozwojowe dziecka, jego wiek, sytuację emocjonalną, relacje z rodzicami, a także możliwości i ograniczenia każdej ze stron. Sąd, rozstrzygając sprawę o kontakty, nie tylko chroni interes rodziców, ale przede wszystkim dobro dziecka jako wartość nadrzędną w postępowaniu opiekuńczym.

Rozstrzygnięcie o zakresie kontaktów, jakkolwiek formalnie dotyczy realizacji praw rodziców wynikających z władzy rodzicielskiej oraz prawa do utrzymywania relacji osobistej z dzieckiem, w rzeczywistości podlega ocenie przez pryzmat dobra małoletnich dzieci, które stanowi zasadniczy i nadrzędny aksjomat prawa rodzinnego. Każda ingerencja sądu w ten obszar, niezależnie od tego, czy chodzi o ustanowienie, zmianę czy ograniczenie kontaktów, musi być podporządkowana temu celowi. Oznacza to, że indywidualne potrzeby, oczekiwania czy nawet trudności rodziców, choć mają znaczenie pomocnicze, nie mogą przesłaniać podstawowego kryterium, jakim jest zapewnienie dzieciom optymalnych warunków rozwoju emocjonalnego, wychowawczego i społecznego.

Dobro dziecka jako klauzula generalna wyznacza kierunek interpretacyjny dla wszystkich regulacji dotyczących stosunków rodzinnych. Sąd, dokonując oceny zasadności żądania zmiany kontaktów, nie bada wyłącznie tego, czy aktualny model realizacji kontaktów odpowiada oczekiwaniom rodziców, lecz przede wszystkim, czy służy on potrzebom dziecka na danym etapie jego życia. Ocenie tej podlega nie tylko sam zakres kontaktów, ale również ich częstotliwość, miejsce, sposób organizacji, zgodność z rytmem dnia i obowiązkami szkolnymi dziecka oraz ogólnym poczuciem stabilizacji i bezpieczeństwa.

Z tego względu, nawet jeżeli rodzic wykazuje określone trudności życiowe, zmęczenie, brak wsparcia czy potrzebę zmiany dotychczasowego układu obowiązków opiekuńczych, nie stanowi to samoistnej podstawy do zmiany kontaktów, jeśli nie zostanie wykazane, że zmiana ta w sposób jednoznaczny przyniesie korzyść dziecku i nie naruszy jego stabilizacji.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, co następuje:

W wyroku rozwodowym Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 6 listopada 2018 r. (sygn. akt I C 115/18) powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, przy jednoczesnym ustaleniu miejsca pobytu dzieci przy matce P. G.. Oznacza to, że wnioskodawczyni (matka dzieci) została uznana za rodzica pierwszoplanowego, odpowiedzialnego za codzienny nadzór nad wychowaniem i opieką nad dziećmi, podczas gdy ojciec realizuje władzę rodzicielską w sposób uzupełniający.

W związku z powyższym matka, jako osoba ponosząca główny ciężar organizacji życia dzieci, ma prawo oczekiwać współudziału drugiego rodzica w wykonywaniu obowiązków rodzicielskich, w szczególności w zakresie opieki i obecności przy dzieciach w okresach wolnych od zajęć szkolnych. Współodpowiedzialność rodziców za dzieci nie może jednak oznaczać, że kontakty będą ustalane w oderwaniu od realnych możliwości uczestnika zarówno jego sytuacji zawodowej, jak i osobistej. Prawo rodzinne zakłada bowiem, że obowiązek kontaktów musi być wykonywany w sposób rzeczywisty i wykonalny, z uwzględnieniem ograniczeń, takich jak dostępność czasowa, stan zdrowia czy sytuacja mieszkaniowa.

Nie można również akceptować sytuacji, w której dzieci stają się środkiem nacisku lub elementem przetargowym między rodzicami. Władza rodzicielska oraz prawo do kontaktu z dzieckiem nie są narzędziem rozwiązywania konfliktów między dorosłymi, lecz mają na celu ochronę interesu i stabilizacji dzieci. W tym kontekście twierdzenia, że „jest się zmęczonym wychowywaniem dzieci”, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do istotnej zmiany ustalonego wcześniej zakresu kontaktów. Mogą natomiast prowadzić do oceny, czy władza rodzicielska wykonywana jest prawidłowo i czy nie zachodzi konieczność ingerencji sądu z urzędu w sposób wykonywania tej władzy.

Zasadne pozostaje również wskazanie, że dzieci, obecnie w wieku (...) i(...) lat, nie wymagają już tak intensywnej opieki jak dzieci młodsze. Dzieci stron są na etapie edukacji szkolnej, potrzebują przede wszystkim przewidywalności, stałości rytmu dnia, jasnych zasad i jednoznacznych relacji z rodzicami. Każda nagła lub zbyt szeroka zmiana w zakresie kontaktów, niezależnie od przyczyn, może prowadzić do zakłócenia ich poczucia bezpieczeństwa. Sąd zatem przyjął, że niezbędna jest modyfikacja kontaktów w sposób umiarkowany, uwzględniający zarówno dobro dzieci, jak i wykonalność obowiązków uczestnika, odzwierciedlając tym samym zasadę proporcjonalności i równowagi między interesami wszystkich stron postępowania.

Sposób redakcji postanowienia miał na celu wyeliminowanie konieczności odwoływania się przez strony, do rozstrzygnięcia zawartego w wyroku rozwodowym Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt I C 115/18. Wskazane postanowienie wyraźnie stanowi, że nowa regulacja w całości zastępuje poprzednie ustalenia dotyczące kontaktów, co wyklucza możliwość równoległego stosowania lub interpretacji dawnych zapisów. Rozwiązanie takie zapobiega powstawaniu wątpliwości interpretacyjnych w praktyce wykonawczej, w tym przy ewentualnym egzekwowaniu kontaktów, ustalaniu uprawnień organizacyjnych w konkretnych terminach, a także przy ocenie, czy dany kontakt odbywa się zgodnie z obowiązującym orzeczeniem. Daje ono stronom jednoznaczne narzędzie do planowania opieki nad dziećmi oraz ogranicza ryzyko konfliktów wynikających z niejednoznaczności lub rozbieżnych interpretacji treści dwóch różnych orzeczeń.

Sąd Rejonowy, dokonując zmiany sposobu wykonywania kontaktów, rozszerzył je w stosunku do treści wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w Tarnowie (sygn. akt I C 115/18) w kilku istotnych zakresach.

Po pierwsze, choć zachowano regularne dni kontaktów w tygodniu (dwa dni robocze), zmieniono je z wtorku i czwartku na poniedziałek i piątek, co lepiej koresponduje z cyklem tygodnia szkolnego i weekendami, a także dotychczasową praktyka akceptowana przez strony. Po drugie, zamiast II i IV weekendu miesiąca, obecnie kontakty odbywają się w każdy parzysty weekend, co wprowadza większą czytelność i jednoznaczność w interpretacji. Po trzecie, i co najważniejsze, Sąd wprowadził dodatkowe okresy kontaktów, których nie przewidziano wcześniej: pełny tydzień ferii zimowych, „długi weekend majowy”, okres święta Bożego Ciała oraz okres obejmujący dzień Wszystkich Świętych. Rozszerzono również czas kontaktu w okresie sylwestrowo-noworocznym (30 grudnia – 2 stycznia w latach nieparzystych).

Tego rodzaju rozszerzenie zostało dokonane z uwzględnieniem zarówno potrzeb małoletnich dzieci, jak i rzeczywistych możliwości organizacyjnych uczestnika postępowania. Jak wynika z akt sprawy i ustaleń faktycznych, ojciec dzieci posiada zadaniowy tryb pracy, który ogranicza jego dyspozycyjność w dni robocze, ale umożliwia bardziej elastyczne planowanie obecności w okresach wolnych od nauki i pracy. Wprowadzenie kontaktów w czasie ferii, świąt czy długich weekendów pozwala zatem na pełniejsze uczestnictwo ojca w życiu dzieci, bez zakłócania ich rytmu szkolnego i codziennej organizacji, co byłoby trudne przy większym obciążeniu kontaktami w dni powszednie.

Jednocześnie, na co wyżej zwrócono już uwagę, dzieci, które są w wieku szkolnym ((...) i (...) lat), nie wymagają stałego nadzoru jak dzieci młodsze, lecz potrzebują obecności rodzica w stabilnych i przewidywalnych ramach czasowych. Nowy sposób uregulowania kontaktów nie narusza tej stabilizacji, a przeciwnie porządkuje i doprecyzowuje zakres uprawnień ojca, co sprzyja przewidywalności i bezpieczeństwu dzieci.

Sąd, kształtując nowy model kontaktów, wyważył więc interesy stron oraz dobro dzieci, wprowadzając zmiany, które z jednej strony rozszerzają kontakty, a z drugiej są realne do wykonania, nie zakłócając codziennego funkcjonowania rodziny i edukacyjnych obowiązków dzieci.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje oparcie w treści art. 520 § 1 k.p.c.. W niniejszej sprawie, mimo że strony prezentowały odmienne stanowiska co do zakresu kontaktów, charakter postępowania nie miał cech typowego sporu o charakterze majątkowym. Postępowanie dotyczyło zmiany kontaktów z dziećmi, a więc sprawy z zakresu prawa opiekuńczego, w której punktem odniesienia nie jest interes indywidualny stron, lecz dobro dziecka jako wartość nadrzędna. Sąd, uwzględniając ten cel oraz fakt, że każda ze stron działała z własnej inicjatywy przyjął, że każda z nich powinna ponieść koszty postępowania we własnym zakresie.

sędzia Paweł Styrna