Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 lipca 2018 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Agnieszka Cholewa-Kuchta (sprawozdawca)
Sędziowie:	SO Magdalena Meroń-Pomarańska SO Lucyna Rajchel

po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. w Krakowie

na rozprawie

sprawy z powództwa A. D.

przeciwko W. D. (1), M. D., W. D. (2), K. D.

o uzgodnienie treści księgi wieczystej

na skutek apelacji pozwanych

od wyroku Sądu Rejonowego w Chrzanowie

z dnia 22 maja 2017r., sygnatura akt I C 1527/16

I.  zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1. w ten sposób, że oddala powództwo w całości, eliminuje punkt 2. i 3. a punktowi 4. nadaje oznaczenie 2.;

II.  przyznaje od Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Chrzanowie na rzecz radcy prawnego M. W. wynagrodzenie w kwocie 1476 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) brutto za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu odwoławczym;

III.  zasądza od powoda na rzecz pozwanych K. D. i M. D. solidarnie kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt) oraz na rzecz pozwanych W. D. (2) i W. D. (1) solidarnie kwotę 30 zł (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

SSO Lucyna Rajchel SSO Agnieszka Cholewa-Kuchta SSO Magdalena Meroń-Pomarańska

II Ca 2111/17

UZASADNIENIE

Powód A. D. domagał się uzgodnienia treści ksiąg wieczystych w ten sposób, że: w dziale II księgi wieczystej nr (...), obejmującej działki ewidencyjne o nr (...), w miejsce wpisu własności na rzecz M. D. i K. D. domagał się nakazania wpisania M. D. i K. D. w udziale w wysokości 5/8 części na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, oraz M. D., W. D. (1) i A. D. w udziałach po 1/8 części; a w dziale II księgi wieczystej nr (...), obejmującej działkę ewidencyjną o nr (...) w miejsce wpisu własności na rzecz W. D. (1) i W. D. (2) zażądał nakazania wpisania W. D. (1) i W. D. (2) w udziale w wysokości 5/8 części na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej oraz M. D., W. D. (1) oraz A. D. w udziałach po 1/8 części.

W uzasadnieniu podał, że pozwani nabyli własność wskazanych w żądaniu pozwu nieruchomości na podstawie umowy darowizny z matką pozwanych – M. i W. G. D.. G. D. była właścicielką w/w nieruchomości na podstawie aktu własności ziemi. Powód powołał się na utrwaloną linię orzecznictwa, zgodnie z którą nieruchomość nabyta na podstawie aktu własności ziemi przez jednego ze współmałżonków pozostających w związku małżeńskim, wchodzi w skład majątku wspólnego. W chwili nabycia nieruchomości G. D. pozostawała w związku małżeńskim ze S. D.. S. D. zmarł 23 sierpnia 1978 roku, a spadek po nim nabyli G. D. oraz synowie A. D., W. D. (1) oraz M. D. w udziałach po ¼ części. Powód podniósł, że G. D. była uprawniona do rozporządzania jedynie udziałem w wysokości 5/8 części we współwłasności nieruchomości. Zachodzi zatem sprzeczność pomiędzy treścią wskazanych ksiąg wieczystych, gdzie ujawnieni zostali jako współwłaściciele małżonkowie W. i W. D. (2) oraz M. i K. D. na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej, z rzeczywistym stanem prawnym z uwagi na nieujawnienie praw spadkobierców po S. D..

Pozwani M. D. i K. D. oraz W. D. (1) i W. D. (2) wnieśli o oddalenie powództwa.

Wyrokiem z dnia 22 maja 2017 r. Sąd Rejonowy w Chrzanowie uzgodnił treść księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Chrzanowie i obejmującej działki ewidencyjne o nr (...) położone w L. w ten sposób, że w dziale II w/w księgi wieczystej w miejsce wpisu własności na rzecz M. D., syna S. i G. i K. D., córki E. i K. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nakazał wpisać: M. D., syna S. i G. i K. D., córkę E. i K. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w udziale w wysokości 5/8 części; M. D., syna S. i G. w udziale w wysokości 1/8 części; W. D. (1), syna S. i G. w udziale w wysokości 1/8 części; A. D., syna S. i G. w udziale w wysokości 1/8 częśco; oraz uzgodnił treść księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Chrzanowie i obejmującej działkę ewidencyjną o nr (...) położoną w L. w ten sposób, że w dziale II w/w księgi wieczystej w miejsce wpisu własności na rzecz W. D. (1), syna S. i G. i W. D. (2), córki J. i A. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nakazał wpisać: W. D. (1), syna S. i G. i W. D. (2), córkę J. i A. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w udziale w wysokości 5/8 części; M. D., syna S. i G. w udziale w wysokości 1/8 części; W. D. (1), syna S. i G. w udziale w wysokości 1/8 części; A. D., syna S. i G. w udziale w wysokości 1/8 części; odstąpił od obciążania pozwanych kosztami procesu; oraz przyznał od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Chrzanowie na rzecz radcy prawnego M. W. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w kwocie 2952,00 zł, a także kwotę 40 zł tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków pełnomocnika.

W uzasadnieniu Sąd Rejonowy ustalił, że księga wieczysta o nr (...) prowadzona jest dla nieruchomości składającej się z działek o nr (...) położonych w L., obręb L. o łącznej powierzchni 0,1805 ha z wpisem własności na rzecz M. D., syna S. i G. oraz K. D., córki E. i K. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej na podstawie umowy darowizny z dnia 8 października 2003 roku sporządzonej przez notariusza I. P. do numeru Rep. A (...).

Księga wieczysta nr (...) jest prowadzona dla nieruchomości składającej się z działki o nr (...) położonej w L., obręb L. o powierzchni 0,0525 ha z wpisem własności na rzecz W. D. (1), syna S. i G. oraz W. D. (2), córki J. i A. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej na podstawie umowy darowizny z dnia 10 października 2003 roku sporządzonej przez notariusza I. P. do numeru Rep. A (...).

G. D. nabyła własność nieruchomości składającej się między innymi z działek o numerach (...), pb. (...) w drodze uwłaszczenia. Nabycie własności zostało stwierdzone przez Naczelnika Miasta i Gminy aktem własności ziemi z dnia 11 listopada 1975 roku, numer (...). W chwili nabycia własności nieruchomości objętych w/w aktem własności ziemi G. D. pozostawała w związku małżeńskim ze S. D..

S. D. zmarł 23 sierpnia 1978 roku w L. i spadek po nim na podstawie ustawy nabyli żona G. D. oraz dzieci M. D., W. D. (1) oraz A. D. w udziałach w wysokości po ¼ części.

Działki o nr (...) oraz pb. (...) zniosły się do działki (...), która następnie podzieliła się na działki o numerach (...).

Umową z dnia 8 października 2003 roku sporządzoną przez notariusza I. P. do numeru Rep. A (...) G. D. darowała swojemu synowi i synowej M. i K. małżonkom D. działkę zabudowaną o nr (...) oraz działkę niezabudowaną o nr (...) położone w L., natomiast M. i K. małżonkowie D. oświadczyli, że darowiznę tę przyjmują i wyjaśnili, że znajdują się w posiadaniu przedmiotu umowy.

Umową z dnia 10 października 2003 roku sporządzoną przez notariusza I. P. do numeru Rep. A (...) G. D. darowała swojemu synowi i synowej W. i W. małżonkom D. działkę zabudowaną o nr (...) położoną w L., obręb L., natomiast W. i W. małżonkowie D. oświadczyli, że darowiznę tę przyjmują i wyjaśnili, że znajdują się w posiadaniu przedmiotu umowy.

Postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 roku Sąd Rejonowy w Chrzanowie w postępowaniu o sygn. akt: I Ns 581/11 stwierdził nabycie spadku po G. D. zmarłej 6 lutego 2006 roku na rzecz jej synów A. D., syna S. i G., M. D., syna S. i G. oraz W. D. (1), syna S. i G..

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, których wiarygodność nie była kwestionowana.

W motywach rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy odwołując się do stanowiska prezentowanego w judykaturze wskazał, że nieruchomość rolna nabyta na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych przez jedno z małżonków wchodzi w skład majątku wspólnego obojga małżonków jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami podlegały ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. W świetle powyższego przyjąć w ocenie Sądu Rejonowego należało, że nieruchomość nabyta przez G. D. w drodze uwłaszczenia i ujęta w akcie własności ziemi z dnia 11 listopada 1975 roku stanowiła majątek wspólny należący do niej oraz jej męża S. D.. Po jego śmierci G. D. przysługiwał udział w wysokości ½ części w związku z ustaniem wspólności majątkowej małżeńskiej oraz udział w wysokości 1/8 część nabyty w drodze dziedziczenia po mężu, natomiast w pozostałej części nieruchomość stała się własnością synów S. A. D., M. D. oraz W. D. (1) w udziałach w wysokości po 1/8 części na rzecz każdego z nich. Z tego względu Sąd Rejonowy przyjął, iż G. D. w chwili zawierania umów darowizny z dnia 8 października 2003 roku oraz 10 października 2003 roku nie była wyłączną właścicielką nieruchomości darowanych na rzecz pozwanych i mogła skutecznie rozporządzić wyłącznie udziałem w wysokości 5/8 części, którego była właścicielem. W pozostałym zakresie przedmiotowe umowy darowizny pozostają bezskuteczne. W powyższym zakresie powstała zatem niezgodność treści ksiąg wieczystych o nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym. Faktycznie nieruchomości te należą w przypadku księgi wieczystej (...) do pozwanych M. D. i K. D. na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej w udziale w wysokości 5/8 części na mocy umowy darowizny zawartej z G. D., natomiast udziały w wysokości po 1/8 części należą do powoda A. D. i pozwanych M. D. i W. D. (1) w związku z dziedziczeniem po ojcu S. D.. Własność nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...) przysługuje W. D. (1) oraz W. D. (2) w udziale w wysokości 5/8 części na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej również na mocy darowizny zawartej z G. D., udziały w wysokości po 1/8 części przysługują natomiast powodowi A. D. i pozwanym W. D. (1) i M. D. z uwagi na dziedziczenie po ojcu. Zgłoszone w pozwie roszczenie znajdowało, w ocenie Sądu Rejonowego, podstawę w treści art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł w oparciu o art. 102 k.p.c. wskazując, że pozwani jako osoby nie dysponujące wiedzą prawniczą mogli pozostawać w błędnym przekonaniu, iż treść ksiąg wieczystych odzwierciedla stan prawny nieruchomości, tym bardziej, że treść dokumentów nie wskazywała na to, że nieruchomość objęta aktem własności ziemi należała również do S. D.. Dodatkowo pozwani mogli zostać umocnieni w swym przekonaniu przez notariusza, który podjął się sporządzenia umów darowizny. Wszystkie te okoliczności przemawiały w ocenie Sądu za przyjęciem, iż zaistniały przesłanki określone w powołanej normie prawnej do odstąpienia od obciążenia pozwanych kosztami procesu.

Apelację od powyższego wyroku wnieśli pozwani M. D. i K. D. oraz W. D. (1) i W. D. (2) i wskazując na naruszenie prawa materialnego i procesowego domagali się zmiany zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu apelacji skarżący podnieśli, że wydany na rzecz G. D. akt własności ziemi na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27. poz.250), stwierdzał nabycie przez nią własności nieruchomości, którą objęła w posiadanie na podstawie umowy zawartej bez prawem przewidzianej formy - umowy darowizny od jej rodziców F. i A. małżonków P.. Dla wszystkich wymienionych w tym akcie własności ziemi parcel została przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w C. założona księga wieczysta Kw (...), w której od 7 sierpnia 1950 roku jako właściciele tych nieruchomości wpisani byli jej rodzice F. i A. małżonkowie P., a od dnia 25 lutego 1976 roku jako właścicielka tych nieruchomości wpisana była G. D. na podstawie ^{( -)} aktu własności ziemi wydanego dnia 11 listopada 1975 roku przez Urząd Miasta i Gminy w L.. W konsekwencji rozporządzając na rzecz pozwanych działkami nr (...), (...), (...) aktem notarialnym Rep. A nr (...) z dnia 8 października 2003 roku oraz aktem notarialnym nr Rep. A Nr (...) dnia 10 października 2003 roku G. D. rozporządzała tylko i wyłącznie majątkiem stanowiącym jej własność. Skarżący podnieśli także, że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9.10.2007 r. III 46/07, Sąd jest związany aktem własności ziemi jako prawomocnym orzeczeniem sądów.

Powód wniósł o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, które to koszty nie zostały pokryte w całości ani w części.

Rozpoznając apelację Sąd Okręgowy oparł się na stanie faktycznym przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, przyjmując go za własny, albowiem poczynione w sprawie ustalenia faktyczne znajdowały podstawę w przeprowadzonych w sprawie dowodach. Ustalenia te Sąd Okręgowy uzupełnił o okoliczności wynikające z przeprowadzonego przez Sąd Okręgowy, uzupełniającego postępowania dowodowego.

Sąd Okręgowy ustalił dodatkowo, że :

Objęte aktem własności ziemi z dnia 11 listopada 1975 r. nr (...) wydanym przez Naczelnika Miasta i Gminy w L. działki (...).k. (...) i parcela bud. (...) stanowiły własność rodziców G. F. i A. małżonków P.. Działki te zostały przez nich nabyte w wyniku zawartego w dniu 17 maja 1921 r. z Gminą L., której dotychczas przysługiwało prawo własności tych realności objętych lwh. (...) gm. kat. L., kontraktu kupna i sprzedaży,. W oparciu o powyższy kontrakt w lwh.(...) gm. kat. L. w dniu 25 czerwca 1921 r. wpisano prawo własności na rzecz F. P. i A. z J. P. w udziałach po ½ części. W dniu 3 listopada 1923r. na mocy Dekretu Dziedzictwa z (...) (...) prawo własności połowy tej nieruchomości w miejsce F. P. zostało wpisane na rzecz A. z J. P. w 2/16 częściach, oraz na rzecz małoletnich G. P. oraz K. P. w udziałach po 3/16 części.

( dowód : Kontrakt kupna i sprzedaży z dnia 17 maja 1921 r. k. 124

Liczba wykazu hipotecznego 73 , Gmina K. L. –zbiór dokumentów k. 163 )

Po zamknięciu księgi gruntowej lwh 73 Gminy K. L., m.in. dla działek nią objętych prowadzona była przez Sąd Grodzki w Chrzanowie księga wieczysta nr (...). Z wpisów w przedmiotowej księdze wynika, iż w księdze tej w dniu 7 sierpnia 1950 r. na podstawie postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku Sądu Grodzkiego w Chrzanowie z dnia 21 lutego 1948 r. na rzecz G. z P. D. wpisano prawo własności w udziale 10/16 części w miejsce A. z J. P.. Na wniosek z dnia 21 stycznia 1976 r. oraz na podstawie aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Miasta i Gminy w L. w dniu 11 listopada 1975 r. nr (...) własność objętej tą księgą nieruchomości w całości wpisano na rzecz G. D..

( dowód: księga wieczysta nr (...) prowadzona przez Sąd Grodzki w Chrzanowie )

G. D. miała dwóch braci K. P. i B. J.. Po śmierci matki A. P. ok. r.1935 G. D. przejęła działki objęte pozwem, odbyło się to za uzgodnieniem z braćmi i ci nie zgłaszali z tego tytułu żadnych roszczeń.

( dowód : zeznania powoda A. D. k.168 00:03:47

zeznania pozwanych M. D. k.168 00:12:39

W. D. (2) k. 168 00:19:17

K. D. k. 168 00:23:42 )

Powyższych uzupełniających ustaleń faktycznych Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o dokumenty urzędowe, które nie budziły wątpliwości w zakresie ich treści i nie były kwestionowane przez strony, jak i w oparciu o zgodne i spójne zeznania stron złożone w toku postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył :

Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.

W świetle poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych uzupełnionych w toku postępowania odwoławczego, Sąd Okręgowy dokonał odmiennej oceny prawnej zgłoszonego w pozwie roszczenia, nie podzielając stanowiska Sąd I instancji, iż działki objęte pozwem i nabyte przez G. D. w drodze uwłaszczenia, co stwierdzone zostało w akcie własności ziemi z dnia 11 listopada 1975 roku, stanowiły majątek wspólny należący do niej oraz jej męża S. D.. Analizując charakter wydanego w tym zakresie na rzecz G. D. aktu własności ziemi wskazać należy, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że Sąd jest związany aktem własności ziemi, jeżeli uznany on został przez właściwy organ za ostateczny. Wynika to z faktu, że w postępowaniu cywilnym sąd jest związany ostateczną decyzją administracyjną i powinien brać pod uwagę stan prawny przez nią ustanowiony, jeśli została wydana przez uprawniony organ administracyjny w granicach jego kompetencji. Taki charakter ma akt własności ziemi, albowiem jest ostateczną decyzją administracyjną (por. uchwały Sądu Najwyższego z 21 października 1983 r. III CZP 48/83, OSNCP 1984/5/71, z 30 czerwca 1992 r. III CZP 73/92, OSNCP 1992/11/201, z 13 maja 1993 r. III CZP 57/93, OSNCP 1993/12/222, z 11 marca 1994 r. III CZP 18/94, OSNCP 1994)10/186, z 18 maja 1994 r. III CZP 69/94, OSNCP 1994/12/233 oraz postanowienie z dnia 5 września 2001 r. I CKN 399/00 , niepubl.). Niemniej jednak w judykaturze za ugruntowane uznać należy także stanowisko, iż moc wiążąca aktu własności zmieni ogranicza się jedynie samego aktu nabycia własności, natomiast Sąd samodzielnie rozstrzyga czy nieruchomość objęta aktem własności ziemi weszła do majątku wspólnego osoby, na rzecz której akt ten został wydany oraz jego małżonka, czy też należy do majątku osobistego uwłaszczonego. Wiążąca moc prawna aktu administracyjnego jakim jest akt własności ziemi sprowadza się bowiem jedynie do tej sfery stosunków, do której uregulowania organ administracyjny jest ustawowo powołany ( tak SN w postanowieniu z dnia 21 maja 1999 r. III CKN 244/98). To zaś czy nabyta nieruchomość weszła w skład majątku wspólnego, czy majątku osobistego określają właściwe przepisy tj. przepisy regulujące ustrój majątkowy małżeński. W oparciu o zawarte w nich uregulowania przyjmuje się w judykaturze, iż nieruchomość rolna nabyta na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) przez jedno z małżonków wchodzi w skład majątku wspólnego obojga małżonków, jeżeli w dniu wejścia w życie tej ustawy stosunki majątkowe pomiędzy nimi podlegały ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Nie oznacza to jednak, iż w każdej takiej sytuacji nieruchomość objęta AWZ wchodzi w zakres wspólności majątkowej małżeńskiej, albowiem nabycia własności nieruchomości z mocy samego prawa na podstawie art. 1 ust. 1 w/w ustawy nie można odrywać od przesłanki przedmiotowej, jaką jest podstawa objęcia przez osobę, na rzecz której akt własności ziemi został wydany, nieruchomości w samoistne posiadanie na podstawie jednej z nieformalnych umów wskazanych w tym przepisie ( tak S.N. w uchwale z dnia 16 marca 1972 r. III CZP 8/72 Lex 1421 oraz w postanowieniu z dnia 22 października 1996 r. II CRN 108/96 , Lex 26370 ). W tym kontekście istotnym zatem w sprawie było, że objęte umowami z dnia 8 października 2003 r. oraz z dnia 8 października 2003 r. , działka nr (...), z którą całość gospodarczą stanowi działka (...) oraz działka nr (...) powstałe z przekształcenia i poddziału działek nr (...). k.(...) i pb. (...), które pierwotnie stanowiły własność rodziców G. F. i A. małżonków P., zostały nabyte przez G. D. w drodze dziedziczenia. Na podstawie poczynionych w sprawie ustaleń domniemywać należy, iż pomiędzy G. D., a jej braćmi K. P. i B. J. istniało rodzaju porozumienie, bądź też nieformalny dział spadku, skoro pomimo objęcia przez nią tych nieruchomości w posiadanie po śmierci matki A. G., jej bracia nie zgłaszali z tego tytułu żadnych roszczeń, na co wskazywały zgodnie strony w złożonych w sprawie zeznaniach. Oceny tej nie może zmieniać okoliczność, iż w chwili objęcia przedmiotowych nieruchomości G. D. była małoletnia, przez co faktycznie działkami tymi zajmował się jej mąż S. D., albowiem niezależnie od tego kto gospodarował i uprawiał te działki, nieruchomości te nabyte w drodze dziedziczenia stanowiły jej majątek odrębny. W świetle bowiem art. 16 dekretu z dnia 29 maja 1946 r. prawo małżeńskie majątkowe, który z mocy art. X. przepisów wprowadzających ten dekret ( Dz. U. R. P. Nr 31, poz. 197) znajduje w tym wypadku zastosowanie, majątek osobisty małżonka stanowi m.in. majątek nabyty w drodze dziedziczenia. W świetle takiej podstawy objęcia przez G. D. w/w działek, których nabycie w drodze uwłaszczenia stwierdzał wydany na jej rzecz przez Naczelnika Miasta i Gminy w L. akt własności ziemi z dnia 11 listopada 1975 r. nr (...), przyjąć należało, że choć nabycie własności nieruchomości w drodze uwłaszczenia następowało z mocy samego prawa i miało miejsce w czasie trwania majątkowej wspólności ustawowej jaka istniała pomiędzy G. D., a jej mężem S. D., to nabycie to nie powodowało skutku w postaci przynależności uwłaszczonych w/w działek do majątku wspólnego małżonków, skoro podstawą objęcia przedmiotowych działek przez G. D. było dziedziczenie. Nie miała zaś znaczenia z punktu widzenia przepisów regulujących nabycie nieruchomości w drodze uwłaszczenia okoliczność, iż nie zostało wykazane, aby miała miejsce formalna umowa pomiędzy spadkobiercami F. i A. małżonkowie P., która stanowiłaby podstawą do objęcia tych nieruchomości przez G. D.. Przeciwnie to właśnie ta okoliczność wobec spełnienia hipotezy art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, legła u podstaw stwierdzenia nabycia własności tych działek na rzez G. D. w trybie uwłaszczenia. Jak wskazano już jednak wyżej nabycie na tej podstawie własności nieruchomości z mocy prawa nie powodowało jednak, że nie istotna była sama podstawa faktyczna i prawna, w oparciu o którą G. D. weszła w posiadanie przedmiotowych działek. Podstawa ta zaś nie pozwalała na przyjęcie, iż prawo własności tych nieruchomości weszło w skład majątku wspólnego obojga małżonków tj. G. i S. D., choć w dniu wejścia w życie w/w ustawy stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami podlegały ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Z uwagi na powyższe przyjąć należało, że przedmiotowe działki stanowiły majątek odrębny G. D.. W konsekwencji udział w prawie własności przedmiotowych działek nie wchodził w zakres spadku po S. D., a tym samym G. D. mogła skutecznie rozporządzić tymi nieruchomościami, albowiem była ich wyłącznym właścicielem. Błędne było zatem stanowisko Sądu Rejonowego, iż obie umowy darowizny z dnia 8 października 2003 roku oraz 10 października 2003 roku, w których G. D. przeniosła nieodpłatnie na rzecz pozwanych własność przedmiotowych nieruchomości, były bezskuteczne z tej przyczyny, że G. D. mogła skutecznie rozporządzić wyłącznie udziałem w prawie własności tych nieruchomości w wysokości 5/8 części. W świetle powyższego nie zachodziła zatem także podstawa do uwzględnienia powództwa, albowiem nie można przyjąć, iż treść wskazanych w żądaniu pozwu ksiąg wieczystych, która odzwierciedla powyższe czynności prawne, jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w punkcie I sentencji na mocy art. 386 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono ze względu na wynik sprawy na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz przy uwzględnieniu, że powód został w sprawie zwolniony od kosztów sądowych. Na zasądzone od powoda solidarnie na rzecz pozwanych K. D. i M. D. koszty postępowania odwoławczego złożyła się poniesiona przez nich opłata od apelacji w kwoce 250 zł, a na rzecz pozwanych W. D. (2) i W. D. (1) kwota 30 zł tytułem zwrotu opłaty od zażalenia w przedmiocie odrzucenia wniesionej przez nich apelacji, które to zażalenie zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Sąd Okręgowy przyznał także radcy prawnemu M. W. od Skarbu Państwa kwotę 1476 zł za pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu odwoławczym na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 w zw. § 8 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz.U. z 2016 r. poz. 1715 ), wraz z należnym podatkiem VAT.