II Ca 1231/18 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Okręgowy w Krakowie z 2019-12-12
Sygn. akt II Ca 1231/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia (...) grudnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Krakowie, II Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Biernat – Jarek
Sędziowie: Grzegorz Buła
Joanna Czernecka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 roku w Krakowie
sprawy z powództwa Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta K.
przeciwko Uniwersytetowi (...)w K.
o uzgodnienie treści księgi wieczystej
na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie z dnia 18 października 2017 roku, sygn. akt. I C 549/14/K
1. oddala apelację;
2. zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę (...) (dwanaście tysięcy pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
SSO Grzegorz Buła SSO Katarzyna Biernat-Jarek SSO Joanna Czernecka
Sygn. Akt II Ca 1231/18
UZASADNIENIE
Strona powodowa Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta K. wniósł o uzgodnienie treści księgi wieczystej numer (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa- Podgórza w Krakowie dla nieruchomości położonej w K. oznaczonych numerami działek (...) stanowiących własność Skarbu Państwa pozostających w użytkowaniu wieczystym Uniwersytetu (...)w K., z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie z działu II prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków stanowiących odrębne nieruchomości.
W uzasadnieniu strona powodowa wskazała, że przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkami dydaktycznymi Uniwersytetu (...) imienia (...) w K.. Dla nieruchomości prowadzona jest obecnie księga wieczysta (...). W dziale II księgi wieczystej wpisana jest od dnia (...) grudnia 1994 r jako użytkownik wieczysty strona pozwana- Uniwersytet (...) w K.. Podstawę wpisu stanowi art. 182 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia (...) września 1990 roku o szkolnictwie wyższym. Z kolei własność budynków na rzecz pozwanej uczelni została wpisana na podstawie art. 182 ust. 1 pkt. 2 tej ustawy. Skarb Państwa jako właściciel przedmiotowej nieruchomości ujawniony był wcześniej w dawnej księdze wieczystej Lwh (...) K. C., a w dniu 22 listopada 1976 roku został wpisany w tej księdze wieczystej zarząd i użytkowanie przedmiotowych nieruchomości na rzecz Uniwersytetu (...). Podstawę wpisu zarządu i użytkowania, a następnie użytkowania wieczystego na rzecz pozwanego Uniwersytetu stanowiło Oświadczenie Urzędu Miasta K. z dnia 21 września 1976 roku. W wyżej wymienionym oświadczeniu Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta K. stwierdził że nieruchomość położona w K. zabudowana oznaczona numerami działek (...) o łącznej powierzchni 63968 m ( 2) od kilkudziesięciu lat znajduje się w użytkowaniu Uniwersytetu (...). Strona powodowa kwestionowała treść tego oświadczenia w zakresie w jakim dokumentem ten stwierdza nabycie przez Uniwersytet (...) użytkowania przedmiotowej nieruchomości podnosząc, że w dacie sporządzenia tego oświadczenia, to jest w dniu 21 września 1976 roku, brak było podstawy prawnej do wydania takiego aktu, a brak jest jakichkolwiek innych dokumentów wskazujących na fakt ustanowienia zarządu i użytkowania przedmiotowej nieruchomości na rzecz Uniwersytetu (...). Brak jest także jakichkolwiek dowodów, poza samym wpisem do księgi wieczystej, że Uniwersytet (...) ma jakikolwiek tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości. Wskazano, że strona pozwana nigdy nie sprawowała władztwa nad nieruchomością w imieniu własnym, Skarbu Państwa czy też innego podmiotu, ani nie była posiadaczem czy dzierżyciel przedmiotowej nieruchomości.
W piśmie z dnia 11 kwietnia 2014 roku strona pozwana oświadczyła, że nie kwestionuje prawa użytkowania wieczystego przysługującego Uniwersytetowi (...) w zakresie działki nr (...), ani prawa własności stanowiącego odrębną własność budynku posadowionego na tej działce.
W piśmie z dnia 26 kwietnia 2017r. doszło po raz kolejny do sprecyzowania żądania pozwu (k. 868).
W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości,. Strona pozwana powołała się na uchwałę Sejmu z 1919 r a także kontrakt kupna sprzedaży z 13 grudnia 1922 roku zawarte pomiędzy gminą stołeczną Królewskiego Miasta K. jako stroną sprzedającą a Skarbem Państwa Rzeczpospolitej Polski jako stroną kupująca co do kupna gruntów z przeznaczeniem dla Uniwersytetu (...) w K.. Wskazała, że Uniwersytet (...) nigdy nie wyzbył się przysługujących mu praw do przedmiotowej nieruchomości, natomiast przysługujące Uniwersytetowi (...) nieprzerwanie prawo zarządu i użytkowania tego terenu ex lege przekształciło się w prawo użytkowania na mocy artykułu 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, a następnie w prawo zarządu, a w konsekwencji w prawo użytkowania wieczystego zgodnie z art. 182 ust. 2 ustawy z dnia (...) września 1990 roku o szkolnictwie wyższym, oraz następnie w 2005 r w prawo własności.
Wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa –Krowodrzy w Krakowie uzgodnił stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, że wykreślił z działu II tej księgi prawo użytkowania wieczystego wpisanego na rzecz Uniwersytetu (...) w stosunku do działek o numerach (...) oraz prawo własności budynków posadowionych na tych działkach, oraz odłączył wyżej wymienione działki ewidencyjne oraz założył dla nich nową księgę wieczystą, w której w dziale II jako właściciela nieruchomości ujawnił Skarb Państwa- Prezydenta Miasta K.; umorzył postępowanie w stosunku do działki nr (...); zniósł koszty postępowania pomiędzy stronami oraz nakazał ściągnąć od Uniwersytetu (...) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie kwotę 50 000 zł tytułem połowy opłaty od pozwu, od uiszczenia której strona powodowa była zwolniona na podstawie ustawy.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż bezspornym w sprawie było, że na nieruchomościach objętych ostatecznie sprecyzowanym żądaniem pozwu znajdują się budynki dydaktyczne Uniwersytetu (...) im (...) w K.. W księdze wieczystej numer (...) w dziale pierwszym są ujawnione działki (...), w dziale drugim jako właściciel ujawniony jest Skarb Państwa, zaś jako użytkownik wieczysty Uniwersytet (...). Jako podstawę wpisu podano artykuł 181 ustęp 1 punkt 1 Ustawy o szkolnictwie wyższym. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację Uniwersytetu (...) imienia (...) w K. od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie, który oddalił powództwo Uniwersytetu (...) imienia (...) w K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej numer (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie dla nieruchomości składających się z działek o numerach (...) poprzez wpisanie jako użytkownika wieczystego działek nr (...) (...) imienia (...) w K. w miejsce aktualnego użytkownika wieczystego to jest Uniwersytetu (...) w K..
Sąd Rejonowy ustalił także, że w dniu 16 grudnia 1922 roku został zawarty pomiędzy Gminą Stołeczno Królewskiego Miasta K., a Skarbem Państwa Rzeczpospolitej Polskiej kontrakt kupna-sprzedaży w przedmiocie kupna gruntów pod rozbudowę Uniwersytetu (...) w K.. Na podstawie powyższego kontraktu Gmina Stołeczno - Królewskiego Miasta K. zbyła między innymi nieruchomość objętą przedmiotem postępowania na rzecz Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej. W artykule 4 przedmiotowego kontraktu zaznaczono, że sprzedane kompleksy gruntów mogą być użyte jedynie i wyłącznie na cele rozbudowy zakładów naukowych Uniwersytetu (...) to znaczy, że bez zgody Gminy M. K. grunt ten nie może być użyty na żaden inny cel.
W dniu 29 lipca 1953 roku podpisany został protokół zdawczo-odbiorczy z przyjęcia w zarząd i użytkowanie przez Wyższą Szkołę (...) w K. majątku Skarbu Państwa, użytkowanego przez Uniwersytet (...) na podstawie uchwały nr 565/53 Rady Ministrów z dnia 29 Lipca 1953 roku w sprawie utworzenia Wyższej Szkoły (...) w K.. Z treści protokołu wynika że Komisja Zdawczo - Odbiorcza po zapoznaniu się z materiałami przygotowanymi do aktu zdawczo-odbiorczego wyłączyła z Uniwersytetu (...) części składowe majątku będącego w użytkowaniu wydziałów rolnego i leśnego oraz etaty i akta kancelaryjne personalne studenckie tychże wydziałów. W wykazie nieruchomości przejętych w dniu 31 sierpnia 1953 roku przez Wyższą Szkołę rolniczą nie znalazła się nieruchomość, o której mowa w pozwie.
W dniu 7 kwietnia 1956 roku rektor Uniwersytetu (...) profesor T. M. wystosował do ówczesnego premiera J. C. (2) pismo, w którym kwestionował zasadność planów wybudowania na gruntach stanowiących własność Uniwersytetu (...) przy ul (...) biurowca B.. W piśmie tym wskazano m.in. że „wsadzanie w obręb budynków szkolnych i akademickich dużych instytucji o charakterze przemysłowo – usługowym nie jest właściwe”, zaś „usiłowanie przechodzenia nad tym do porządku dziennego przez dyrekcję B. ewentualne władze nadrzędne wydaje się uniwersytetowi rzeczowo niewłaściwym i za stanowisko nie liczące się z 600 letnim istnieniem uczelni”. Podjęta interwencja okazała się skuteczna i budynek B. został postawiony w innej części K..
W dniu 22 maja 1959 roku Rada Ministrów podjęła uchwałę nr 216/59 dotyczącą obchodów 600-lecia istnienia Uniwersytetu (...). Zgodnie z § 15 przedmiotowej uchwały niezależnie od obiektów wymienionych w załączniku nr jeden minister szkolnictwa wyższego w prowadzi do planów inwestycyjnych lat 1959 - 63 budowę obiektów Uniwersytetu (...), Wyższej Szkoły (...) w K. według zestawienia podanego w załączniku nr 3 do uchwały.
W załączniku nr 3 do uchwały zawierającej wykaz obiektów inwestycyjnych przewidzianych do realizacji w latach 1959 - 63 przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego z kredytów własnych wymieniono w punkcie 4 Wyższą Szkołę (...).
W sprawozdaniach finansowych zarządu inwestycji szkół wyższych za lata 1960 – 1961 zostały ujęte w zestawieniu osobno inwestycje przeznaczone na Uniwersytet (...) a osobno na Wyższą Szkołę (...).
Na nieruchomościach objętych ostatecznie sprecyzowanym żądaniem pozwu znajdują się budynki dydaktyczne Uniwersytetu (...) im (...) w K. zbudowane na podstawie projektu wstępnego pochodzącego z 1959 roku.
Odbioru końcowego i przekazania do użytku dokonano na podstawie protokołu z dnia 20 lipca 1963 roku
W dniu 21 września 1976 roku Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miasta K. wydał dokument zatytułowany „Oświadczenie” w którym stwierdził, że nieruchomość położona w K. w dzielnicy administracyjnej Ś. i K. przy ulicach (...) objęta Lwh (...) oznaczenie numer (...), nr (...) utworzona z działki (...), teren o łącznej powierzchni 63 938 metrów kwadratowych od kilkudziesięciu lat znajduje się w użytkowaniu Uniwersytetu (...) zgodnie z artykułem 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r o gospodarce terenami w miastach i osiedlach /Dz. U. nr 32 poz. 159/ przeszedł w użytkowanie Uniwersytetu (...) w K. z mocą od dnia 21 października 1961 r. Jednocześnie zaznaczono, że „oświadczenie niniejsze stanowi podstawę do dokonania wpisu w księgach wieczystych państwowego biura notarialnego w K. prawa użytkowania wyżej opisanej nieruchomości należy Uniwersytetu (...)”.
Na podstawie powyższego oświadczenia dokonano wpisu zarządu i użytkowania w księgach wieczystych K. obejmujących nieruchomości Skarbu Państwa, a to między innymi Lwh (...) K. C. zarządu i użytkowania na rzecz Uniwersytetu (...) w K..
W dniu 7 grudnia 1994 roku Uniwersytet (...) złożył do Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o przekształcenie zarządu nieruchomości objętej Lwh (...) w prawo użytkowania wieczystego. W dniu 5 października 1995 roku w dziale drugim wpisano prawo użytkowania wieczystego i prawo własności budynków stanowiących odrębną nieruchomość na rzecz Uniwersytetu (...) na podstawie artykułu 182 ustęp 1 punkt 1 ustawy z dnia (...) września 1990 r o szkolnictwie wyższym. Rewizję od powyższego postanowienia wniosła Akademia Rolnicza i postanowieniem z dnia 28 sierpnia 1996 r Sąd Wojewódzki w Krakowie oddalił rewizję.
W dniu 3 października 2000 roku została podpisana pomiędzy Uniwersytetem (...) w K. a (...) S.A w W. oddział zakład gazowniczy w K. umowa dzierżawy, w której strona pozwana oświadczyła, że jest wieczystym użytkownikiem działki gruntowej numer (...) obręb (...) K. i oddała dzierżawcy do używania działkę zwaną dalej przedmiotem umowy.
Pracownicy naukowi Uniwersytetu (...) w tym również pełniący funkcję rektora i prorektora tej uczelni żywili przekonanie co do tego, że Uniwersytetowi przysługują prawa do przedmiotowej nieruchomości, wywodzące się jeszcze z umowy zawartej w 1922 roku. Były również prowadzone rozmowy pomiędzy przedstawicielami Uniwersytetu (...) a Akademii (...) a później Uniwersytetu (...) co do uregulowania kwestii praw do przedmiotowej nieruchomości, jednak ostatecznie nie doszło do zawarcia jakiegokolwiek porozumienia. Po 1990 roku przedstawiciele Wyższej Szkoły (...) zwrócili się do Uniwersytetu (...) o zgodę na wymianę okien w budynku posadowionym na nieruchomości, o której mowa w pozwie. Do profesora J. S. zgłosiła się osoba zainteresowana prowadzeniem działalności gospodarczej na spornej nieruchomości i uzyskała od niego zgodę na otwarcie kiosku handlowego. Zwracano się też do Uniwersytetu (...) o zgodę na wycinkę drzew na przedmiotowej nieruchomości.
Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie treści dokumentów, których autentyczność nie budziła wątpliwości oraz na podstawie zeznań świadków, co do których również wiarygodności żadnej wątpliwości nie było. Z uwagi na przyjętą koncepcję rozstrzygnięcia sąd ustalając stan faktyczny pominął treść dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości pochodzących z okresu międzywojennego.
Sąd Rejonowy całkowicie pominął kwestie związane z toczącymi się postępowaniami administracyjnymi dotyczące przedmiotowej nieruchomości, ponieważ żadne z nich nie było w dacie wyrokowania ostatecznie zakończone i ich wynik w żaden sposób nie wypływał na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
W motywach rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał, że istotą sporu w niniejszej sprawie było wyjaśnienie czy kiedykolwiek doszło do powstania prawa użytkowania wieczystego, które następnie zostało ujawnione w księdze wieczystej objętej pozwem. Jako podstawę wpisania prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości objętej pozwem wskazano artykuł 182 ustęp 1 punkt 1 ustawy z dnia 27 września 1990 roku, zgodnie z którym z dniem wejścia w życie ustawy grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni. Dokonanie wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej było następstwem wcześniejszego ujawnienia w niej prawa użytkowania na rzecz Uniwersytetu (...) w K. na podstawie dokumentu zatytułowanego „Oświadczenie” z dnia 21 września 1976 roku , co samo w sobie w żaden sposób nie przesądzało o tym, że doszło do skutecznego ustanowienia takiego prawa.
W ocenie Sądu Rejonowego nie może budzić wątpliwości że wydawanie dokumentów zatytułowanych „Oświadczenie” przez Urząd Miasta K. w 1976 roku nie miało żadnej podstawy prawnej, ponieważ ówczesny kodeks postępowania administracyjnego nie przewidywał możliwości wydawania przez organy administracji publicznej oświadczeń. Stąd też z samego faktu wydania tego rodzaju pisma przez Urząd Miasta K. w 1976 roku nie można jeszcze wyprowadzać domniemania, że na rzecz strony pozwanej powstało użytkowanie o którym mowa w art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał zaś na przyjęcie, że do dnia wejścia w życie tej ustawy nieruchomość opisana w ostatecznie sprecyzowanym pozwie znajdowała się w zarządzie Uniwersytetu (...), ani że Uniwersytet (...) w stosunku do tych działek wykonywał jakiekolwiek uprawnienia władcze, prowadził względem nich jakiekolwiek inwestycje czy też realny sposób wykonywał władztwo nad tą nieruchomością. Dokumenty przedstawione przez stronę powodową jednoznacznie wskazują na okoliczność przeciwną, to znaczy na przedmiotowej nieruchomości w 1961 roku była prowadzona inwestycja przez Skarb Państwa polegająca na budowie budynków z przeznaczeniem ich dla działalności dydaktycznej Wyższej Szkoły (...). Z dokumentów przedstawionych przez stronę powodową w sposób niewątpliwy wynika też, że Skarb Państwa (a więc właściciel nieruchomości) traktował Wyższą Szkołę (...) jako podmiot samodzielny, niepowiązany administracyjnie czy organizacyjnie z Uniwersytetem (...). Ustawa z dnia 14 lipca 1961 roku nie mogła zatem stanowić podstawy nabycia prawa użytkowania w stosunku do przedmiotowej nieruchomości przez Uniwersytet (...), a dokument zatytułowany oświadczenie pochodzący z Urzędu Miasta K. w tym zakresie nie odpowiadał prawdzie. W konsekwencji brak było podstaw do zastosowania w stosunku do strony pozwanej artykuł 182 ustęp 1 punkt 1 (a co do budynków – punktu 2 powołanego przepisu) ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym, skoro przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się w użytkowaniu Uniwersytetu (...) i nie było podstaw do uznania, że z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym grunty państwowe pozostawały w zarządzie Uniwersytetu (...). Wbrew twierdzeniom strony powodowej nie można także przyjąć, iż jej uprawnienie do przedmiotowej nieruchomości mogła kreować umowa z 1922 roku zatytułowana „kontrakt kupna sprzedaży”, albowiem miała ona charakter wyłącznie obligacyjny, co oznaczało, że na jej podstawie nie mogło powstać żadne skonkretyzowane prawo rzeczowe uprawniające Uniwersytet (...) do trwałego korzystania z nieruchomości objętych pozwem z wyłączeniem innych podmiotów. Strona powoływała się na obowiązującą w dacie zawarcia umowy ustawę z dnia 13 lipca 1920 r o szkołach akademickich, tymczasem ustawa ta została uchylona przez ustawę z dnia 15 marca 1933 roku o szkołach akademickich (artykuł 62 ustawy z dnia 15 marca 1933 roku o szkołach akademickich), która z kolei została uchylona dekretem z dnia 28 października 1947 roku o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego (Dz.U.1947.66.415 z dnia 1947.10.30). Powyższe oznacza, że z chwilą wejścia w życie cytowanego dekretu utraciły moc prawną jakiekolwiek przepisy przyznające stronie pozwanej uprawnienia do nieruchomości objętych pozwem, które można by było wywodzić z dekretu kontraktu kupna-sprzedaży z 1922 roku. Wprowadzenie powyższego dekretu niemożliwym czyniło także dochodzenie przez Uniwersytet (...) uprawnień do nieruchomości na podstawie ustaw obowiązujących przed wybuchem II wojny światowej. Z tych też względów Sąd Rejonowy nie dokonywał szczegółowej analizy wszystkich dokumentów przedłożonych przez stronę pozwaną, a dotyczących relacji pomiędzy państwem a Uniwersytetem (...) do 1939 roku, obecnie bowiem mają one charakter wyłącznie zaszłości historycznych. Umowa z 1922 r., której Uniwersytet (...) nie był przecież stroną, została zawarta pomiędzy dwoma podmiotami to jest Skarbem Państwa i Gminą K., której majątek został wchłonięty przez Państwo na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej i w następstwie powyższego utraciła moc obowiązującą, zatem nie było możliwości dochodzenia z jej tytułu jakichkolwiek roszczeń przez podmioty trzecie . Nie miały zatem żadnego znaczenia okoliczności i zdarzenia z lat 90 – tych XX wieku, kiedy to poprzednicy prawni Uniwersytetu (...) podejmowali działania mogące świadczyć o respektowaniu praw Uniwersytetu (...) do przedmiotowej nieruchomości, skoro w żaden sposób nie mają one związku z problematyką skutecznego powstania prawa użytkowania wieczystego, które miałoby przysługiwać stronie pozwanej.
W ocenie Sądu Rejonowego w świetle art. 172 § 1 k.c. w związku z art. 336 k.c. chybiony był także zarzut zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości. Nie można bowiem za przejaw samoistnego posiadania poczytywać działań posiadacza polegających na ujawnianiu w księgach wieczystych przysługujących mu rzekomo ograniczonych praw rzeczowych, jak miało to miejsce w ustalonym stanie faktycznym w latach 1976 oraz 1994.
Sąd Rejonowy wskazał także, że pierwotnym żądaniem pozwu objęto także działkę nr (...). Oświadczenie o omyłkowym objęciu pozwem działki nr (...), wpłynęło już po doręczeniu odpisu pozwu stronie pozwanej, w związki z czym należało go potraktować jako równoznaczne z cofnięciem powództwa w tym zakresie i umorzyć postępowanie co do tej nieruchomości na podstawie art. 355 § 1 k.p.c., skoro orzekanie co do niej stało się zbędne. Strona pozwana jako przegrywająca proces została obciążona połową opłaty od pozwu, od uiszczenia której strona powodowa była zwolniona na podstawie ustawy (art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych)
Apelację od powyższego wyroku wniosła strona pozwana Uniwersytet (...) w K. w pismach dnia 22 grudnia 2017 r. i z dnia 19 grudnia 2017 r. Przedmiotowy wyrok w apelacji wniesionej pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. został zaskarżony w części, tj. w zakresie punktów l, III i IV, a w piśmie z dnia 19 grudnia 2017 r. w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 233 §1 k.p.c. przez:
a ) brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, tj. dokonanie jego oceny z pominięciem istotnej części tego materiału, w szczególności dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazujących, że pozwany był użytkowaniem wieczystym na dzień 27 września 1990 roku nieruchomości składającej się obecnie z działek nr (...), a wcześniej użytkownikiem i zarządcą tych działek, w tym z okresu od 1922 r. do 1953 r. pochodzących od jednostek Skarbu Państwa, który uznawał prawo (...) do zarządu i użytkowania tych działek m.in. przez zobowiązanie do wykonywania obowiązków względem rejestru państwowych nieruchomości jako zarządcy/użytkownika; prawomocnej decyzji wojewody wydanej na podstawie art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.; stanowiska Skarbu Państwa wyrażonego w toku postępowania sądowego w sprawie do sygn. akt I C 501/08/K i II Ca 1433/11 potwierdzającego uprawnienia (...); okoliczności, że (...) zapłacił za rzeczone działki zaciągając na ten cel kredyt, a jedynie ze względu na ówcześnie obowiązującą ustawę z 1920 r. nie był uprawniony do ich nabycia na swoją rzecz;
b) dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, w tym treści dokumentów i zeznań świadków i ich nieuzasadnioną marginalizację; oraz dowolnej oceny zachowania byłego Rektora (...) prof. T. M. w odniesieniu do inwestycji związanej z posadowieniem budynku (...);
2. art. 328 §2 in fine k.p.c. przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa rozstrzygnięcia w odniesieniu do założenia nowej księgi wieczystej dla działek o numerach (...) i wpisania w niej prawa własności na rzecz Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K.;
3. art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 626 k.p.c. przez niedopuszczalne orzeczenie o wykreśleniu z działu II księgi wieczystej (...) prawa użytkowania wieczystego (...) wobec działek (...) i prawa własność budynków posadowionych na tych działkach oraz odłączenie wymienionych wyżej działek i założenie dla nich nowej księgi wieczystej oraz dokonanie wpisu w jej dziale II prawa własności na rzecz Skarbu Państwa;
4. art. 321 §1 k.p.c. w zw. z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez wyrzeczenie ponad żądanie pozwu, gdy tymczasem Sąd orzekający na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest związany treścią pozwu;
5. art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez jego niewłaściwe zastosowanie do ustalania stanu prawnego historycznego (obowiązującego w 1990 r.), a nie aktualnego, gdy tymczasem do ustalenia historycznego stanu prawnego stosuje się art. 189 k.p.c. zgodnie z jego przesłankami, w tym interesem prawnym, którego powód nie wykazał, zwłaszcza w kontekście treści aktu notarialnego z 1922 r., na podstawie którego Skarb Państwa nabył nieruchomości w nim określone wyłącznie na cele rozbudowy zakładów naukowych (...); obecnie prawo (...) do działek objętych powództwem wynika z regulacji art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w brzmieniu na dzień 1 września 2005 r. (art. 256 : ust. 1 Z dniem wejścia w życie ustawy grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością. Wartość tych gruntów zwiększa fundusz zasadniczy uczelni publicznej; ust. 2 . Nabycie prawa własności, o którym mowa w ust. 1, stwierdza w drodze decyzji wojewoda.);
6. art. 626 8 §6 k.p.c. w zw. z art. 328 §2 k.p.c. przez brak podania podstawy prawnej wpisu do księgi wieczystej prawa własności Skarbu Państwa.
II. naruszenie prawa materialnego tj. art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 roku Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z art. 64 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie przysługującego pozwanemu prawa użytkowania wieczystego działek objętych zakresem rozstrzygnięcia oraz własności posadowionych na nich budynków
(art. 182 ustawy : ust. 1 z dniem wejścia w życie ustawy:
1) grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni,
2) budynki i urządzenia związane trwale z gruntami państwowymi pozostającymi w zarządzie uczelni państwowej stają się jej własnością,
3) pozostałe składniki mienia uczelni państwowej
stają się jej własnością ; ust. 2 Przepisy ust. 1 nie naruszają praw osób trzecich, z wyłączeniem Skarbu Państwa.) ;
1. art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach przez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że pozwanemu nie przysługuje z samego prawa użytkowanie działek objętych zakresem powództwa, podobnie jak w odniesieniu do działki nr (...) objętej tą samą księgą wieczystą (art. 38 Tereny stanowiące własność Państwa, będące do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek.);
2. zarządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 12 lutego 1952 roku w sprawie rejestru państwowych nieruchomości nierolniczych w związku z uchwałą Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 roku w sprawie rejestru nieruchomości państwowych przez ich niezastosowanie i nieprzyjęcie skutków prawnych z nich wynikających w odniesieniu do zarządu i użytkowania działek objętych rozstrzygnięciem;
3. dekretu z dnia 28 października 1947 roku o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że na podstawie art. 119 rzeczonego dekretu skutki umowy (kontrakt kupna - sprzedaży) z dnia 13 grudnia 1922 roku wygasły, gdy tymczasem dekret nie wywoływał skutków ex tunc, ale ex nunc, a umowa została zawarta 27 lat przed jego wejściem w życie, zaś (...) wywodzi swoje prawo kolejno z ustawy z 1920 r., z 1961 r., z 1990 r. (oraz aktualnie z 2005 r.);
4. art. 5 ustawy z 13 lipca 1920 roku o szkołach akademickich przez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie jedynie, że właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa, a brak ustalenia, że nabywanie nieruchomości przez Uniwersytet (...) za pieniądze uzyskane od Ministerstwa mogło nastąpić tylko na rzecz Skarbu Państwa;
5. art. 5 w związku z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 poz. 191) - przez ich niezastosowanie i niezbadanie, czy i które z działek o numerach (...) podlegają komunalizacji z mocy prawa; w przypadku stwierdzenia, iż którakolwiek z powyższych działek podlega komunalizacji Sąd powinien oddalić wniosek o uzgodnienie treści księgi wieczystej i nie przypisać prawa własności na rzecz Skarbu Państwa.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w części uwzględniającej powództwo poprzez oddalenie powództwa o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa - Podgórza w Krakowie IV Wydział Ksiąg Wieczystych, a rzeczywistym stanem prawnym (punkt I wyroku), a także zmianę punktu III przez zasądzenie kosztów na rzecz pozwanego od powoda, w tym zastępstwa adwokackiego w potrójnej stawce oraz uchylenie punktu IV zaskarżonego wyroku; ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; dopuszczenie dowodu z dokumentu wskazanego w uzasadnieniu niniejszej apelacji na okoliczność tam wskazaną, który to dowód nie mógł być przedłożony wcześniej (został odnaleziony w listopadzie 2017 r. i jednocześnie wystąpiła potrzeba jego złożenia); oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego za obie instancje według norm przepisanych w potrójnej stawce.
W apelacji wniesionej pismem z dnia 17 grudnia 2017 r. zarzucono naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w zw. z art. 217 § 1 i 2 K.p.a. przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, albowiem w dniu wejścia w życie ww. ustawy tj. w dniu 21 października 1961 r., tak jak przez cały okres tj. od 13 grudnia 1922 r. cała nieruchomość objęta (...) (...) K. dz. (...)(parcela l.kat (...)), obecnie kw (...), była w użytkowaniu (posiadaniu) (...), który uzyskał w prawem przewidzianej formie zaświadczenie stwierdzające ten stan rzeczy, stanowiące przesłankę wpisu trwałego zarządu w księgach wieczystych, gdyż jedynie taka forma była w ówczesnym stanie prawnym obowiązująca, a zaświadczenie z 1976 r. wbrew dowolnym ustaleniom Sądu było podstawą takiego wpisu w tej sprawie i dotyczyło całej nieruchomości (tj. wszystkich działek ewidencyjnych objętych tą samą księgą wieczystą). Ponadto (...) miał te nieruchomości w trwałym zarządzie z wyłączeniem jakichkolwiek osób trzecich;
2. art. 172 § 2 w zw. z art. 176 § 1 i 2 w zw. z art. 336 w zw. z art. 339 w zw. z art. 340 K.c. przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji oddalenie zarzutu zasiedzenia, podczas gdy (...) nabył tę część nieruchomości (sporną) przez zasiedzenie w dobrej wierze, którego termin upłynął w 2010 r. licząc od przyznania mu ex lege prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 182 ust. 2 pkt 1 Ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym,
II. przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 233 § 1 K.p.c. przez całkowicie dowolne przyjęcie, że (...) w ogóle nie był i nie jest posiadaczem spornej nieruchomości, w sytuacji gdy objęcie nieruchomości w posiadanie wynikało wprost z kontraktu notarialnego zawartego w dniu 13 grudnia 1922 r. oraz licznych zgromadzonych w sprawie dokumentów, które Sąd pominął w swoich ustaleniach, oraz błędnie zinterpretował zeznania świadków złożonych w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie, do sygn. akt I C 501/08/K, i niniejszej, a w szczególności : prof. F. Z., prof. S. W., prof. J. S., kanclerza (...) T. S. (1), wicekanclerza J. G., a także zeznań pracowników naukowych UR tj. Rekotor J. Ż. i innych. Z zeznań tych expressis uerbis wynika, że UR nigdy nie był posiadaczem spornej nieruchomości i nie miał do niej żadnego tytułu prawnego, co powód przyznał w piśmie z dnia 7 kwietnia 2014 r. Posiadaczem samoistnym gruntu nie był także i nie jest Skarb Państwa reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczpospolitej Polskiej;
2. art. 328 § 2 w zw. z art. 227 K.p.c. przez pominięcie, a w konsekwencji niepoczynienie jakichkolwiek ustaleń odnośnie posiadania (użytkowania, trwałego zarządu) tej nieruchomości przez (...) i to w sytuacji, gdy posiadanie i zarząd ten wynika wprost nie tylko z ww. kontraktu, gdyż jego zawarcie niewątpliwie łączyło się z objęciem całej nieruchomości w posiadanie, następnie sposobu wykonywania tego posiadania, braku jego zakłócenia zarówno przez (...) (AR, obecnie UR) jak i kogokolwiek innego, specyfiki zarządzania nieruchomościami stanowiącymi własność najszerzej rozumianej jednolitości mienia państwowego w rozumieniu art. 128 (dawnego) K.c., sposobu korzystania przez (...) z tejże nieruchomości, wynikającej wprost nie tylko z wyżej powołanych dowodów, ale także dokumentów posiadanie to potwierdzających, a m.in.: z umowy dzierżawy z 1931 r. spornej nieruchomości - dowodzących niezbicie władztwa (...) nad całą tą nieruchomością i jednocześnie niewskazanie przez Sąd, kto w miejsce (...) miałby nieruchomością tą władać zarówno w 1961, 1976, 1985 i 1990 roku jak i obecnie.
Ponadto Sąd pominął wszelkie kwestie dotyczące postępowania administracyjnego, w tym także uwłaszczenia (...) większą częścią spornej nieruchomości ozn. nr ew. (...), na mocy art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w sytuacji gdy status prawny spornej części był i jest identyczny z nieruchomością, której (...) stał się właścicielem (będącej przedmiotem kontraktu), co powód przyznał.
Całkowicie poza zakresem ustaleń Sądu znalazły się ponadto zawnioskowane akta (dokumenty się w nich znajdujące) sprawy o ustalenie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie, do sygn. akt I C 501/08/K oraz dwóch spraw o zawezwanie do próby ugodowej UR, do sygn. akt. I Co 1551/14/S, I Co 375/11/S, a poza tym wszystkie dowody z dokumentów wskazujące na posiadanie i jego samoistność, spornej nieruchomości przez (...).
3. art. 386 § 4 K.p.c. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy polegające na wyborze przez Sąd jedynie niektórych dowodów oraz pominięcie innych. Przedmiotem kognicji Sądu powinien być bowiem cały stosunek prawny -ius ad rem, jaki łączy i łączył (...) z całą nieruchomością objętą KW nr (...), a w szczególności z jej częścią po częściowym cofnięciu powództwa przez Skarb Państwa, potraktowany w sposób historyczny, a nie pobieżny i powierzchowny - a ponadto z uwzględnianiem realiów prawnych istniejących w PRL od 1945 r., a szczególności art. 128 (dawnego) K.c. uchylonego 1 października 1990 r., do chwili ustanowienia na całej nieruchomości prawa użytkowania wieczystego w 1990 r., a także jej losu prawnego związanego z wejściem w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania za obie instancje w wysokości podanej na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. Niezależnie od tego powód powinien zapłacić dodatkową należność związaną z częściowym cofnięciem powództwa odnośnie działki nr ew. (...) w piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2014 r., tak jak co do zasady przyjął Sąd Rejonowy.
W odpowiedzi na apelację Skarb Państwa wniósł o oddalenie apelacji, oddalenie wniosku dowodowego zawartego w apelacji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym w podwójnej wysokości.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań wskazać należy, że apelujący w niniejszej sprawie Uniwersytet (...) reprezentowany był przez dwóch profesjonalnych pełnomocników , którzy wnieśli oddzielne apelacje.
Wyrok Sądu Rejonowego z dnia 18 października 2017 roku wraz z pisemnym uzasadnieniem został doręczony w dniu 11.(...).2017 roku adw. M. P. ze skutkiem w odniesieniu do drugiego z pełnomocników.
Termin do wniesienia apelacji upływał zatem wobec dniu 27 grudnia 2017 roku – pierwszy dzień powszedni po dniach świątecznych uznanych za ustawowo wolne od pracy zgodnie z ustawą18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt l i m ( 25 grudnia i 26 grudnia). Adw. M. P. nadała apelację za pośrednictwem (...) w dn. 22 grudnia 2017 r. i w dniu 28 grudnia 2017 roku odnotowano przyjęcie apelacji na dzienniku podawczym (koperta k. 964) , natomiast adw. S. K. swoją apelację nadał w (...) w dniu 27 grudnia 2017 r. , przy czym jej przyjęcie na dzienniku podawczym odnotowano dopiero w dniu 11 stycznia 2018 r. (koperta k. 994) . Oddzielne apelacje obu pełnomocników zostały wniesione w terminie.
Adw. M. P. określiła zakres zaskarżenia wskazując na punkty I. , III. i IV. Wyroku z dnia 18.10.2017 r., natomiast adw. S. K. jakkolwiek stwierdził, że zakresem zaskarżenia obejmuje wyrok z dnia 18.10.2017 r. w całości , jednakże żaden z zarzutów apelacji ani w zakresie wypunktowanych naruszeń, ani w części uzasadnienia obejmującego obszerną argumentację , nie odnosił się do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II. skarżonego wyroku (umorzenie postępowania w zakresie cofniętego powództwa co do działki nr (...)), co pełnomocnik doprecyzował na rozprawie apelacyjnej w dniu 10 stycznia 2019 roku.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw do przyjęcia , że zakres zaskarżenia wychodził poza punkty I., III., i IV. Wyroku z dnia 18 października 2017 roku , jak wskazywał pełnomocnik Skarbu Państwa wnioskując o odrzucenie apelacji w odniesieniu do punktu III. wyroku wobec braku gravamen do jego zaskarżenia.
Sąd Okręgowy rozpoznał zatem obie wniesione apelacje w granicach wyznaczonych zaskarżeniem.
Przed przystąpieniem do rozważań zarzutów obu obszernych apelacji wniesionych oddzielnie przez pełnomocników reprezentujących Uniwersytet (...) Sąd Okręgowy wskaże na przepisy, które należało rozważyć dla oceny czy treść księgi wieczystej obejmującej działki nr (...), położone w K. obręb (...) K. jest zgodna z rzeczywistym stanem prawnym i czy istniała podstawa do ujawnienia prawa wieczystego użytkowania na podstawie art. 182 ust. 1 Ustawy o szkolnictwie wyższym z dnia 12 września 1990 r. na rzecz Uniwersytetu (...) w dziale II księgi wieczystej obecnie oznaczonej nr (...).
I tak przepis art. 182 ust. 1 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym stanowił, że z dniem wejścia w życie ustawy tj. 27 września 1990 roku :
1) grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni,
2) budynki i urządzenia związane trwale z gruntami państwowymi pozostającymi w zarządzie uczelni państwowej stają się jej własnością,
3) pozostałe składniki mienia uczelni państwowej stają się jej własnością.
Powstanie prawa wieczystego użytkowania oraz odrębnej własności budynków uzależnione było od zatem od istnienia zarządu uczelni w odniesieniu do posiadanej nieruchomości zabudowanej budynkami dydaktycznymi, a ujawnienie prawa wieczystego użytkowania, które zgodnie z ww. przepisem powstawało z mocy prawa było konsekwencją ustalenia istnienia takiego zarządu, względnie dysponowania przez władze uczelni dokumentami tę okoliczność potwierdzającymi .
Stosownie do art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości , która weszła w życie 1 sierpnia 1985 roku grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.
W odniesieniu do Uniwersytetu (...) prawo zarządu i użytkowania działek nr (...) ujawnione zostało w księdze wieczystej (...) na podstawie Oświadczenia Urzędu Miasta K. z dnia 21 września 1976 roku stwierdzającego , że przedmiotowa nieruchomość , wówczas oznaczona jako działka (...) - teren o łącznej powierzchni 63 938 m ( 2 )od kilkudziesięciu lat znajduje się w użytkowaniu Uniwersytetu (...) zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach i przeszedł w użytkowanie Uniwersytetu (...) w K. z mocą od dnia 21 października 1961 roku.
Sąd wieczystoksięgowy dokonując w dniu 5 października 1995 r. wpisu prawa wieczystego użytkowania na rzecz Uniwersytetu (...) nie musiał w ramach swojej kognicji rozważać dokumentów potwierdzających istnienie po stronie uczelni prawa użytkowania przedmiotowej nieruchomości , albowiem to było już ujawnione w dziale II księgi wieczystej (...) i w oparciu o informacje wynikającą z dokonanego wcześniej w 1976 roku wpisu, którym był związany, ujawnił na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12.09.1990 r. Prawo o szkolnictwie wyższym prawo wieczystego użytkowania.
Skarb Państwa , występujący z pozwem w niniejszej sprawie zarzucał , iż dokonany wpis prawa wieczystego użytkowania był wadliwy , albowiem wadliwością dotknięty był uprzedni wpis na rzecz Uniwersytetu (...) prawa użytkowania i zarządu w oparciu o dokument w postaci Oświadczenia Urzędu Miasta K. z dnia 21 września 1976 roku prawo, albowiem wydane przez organ administracyjny oświadczenie nie mogło mieć waloru decyzji , o której mowa w art. 8 cyt. Ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
Wskazać należy, że ustawa o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w okresie obowiązywania jednolitej własności państwowej miała na celu uporządkowanie relacji w stosunku do terenów przekazanych lub przekazywanych , względnie już posiadanych przez jednostki państwowe i organizacje społeczne , jak również wprowadzała instytucję użytkowania wieczystego , która zastąpiła znaną Prawu rzeczowemu instytucję własności czasowej.
Art. 38 (później oznaczony jako art. 37 ) obowiązujący w dacie wejścia w życie ustawy tj. 22 października 1961 roku stanowił, że z dniem wejścia w życie ustawy tereny państwowe , będące do dnia wejścia w życie ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych , przechodzą w użytkowanie tych jednostek.
Art. 8 wymagał dla przekazania w zarząd lub użytkowanie wydania decyzji administracyjnej przez właściwy ds. gospodarki komunalnej organ prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki.
Wcześniej kwestia przekazywania w zarząd lub użytkowanie uregulowana była w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych, które z kolei uchyliło wcześniejszy akt tj. Rozporządzenie rady Ministrów dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, które w § 9 ust. 1 wskazywało , że przekazanie w przypadku, gdy polega ono na oddaniu nieruchomości w zarząd i użytkowanie bez zobowiązania wykonawcy do dokonania inwestycji zastępczych, dokonuje się w formie protokołu zdawczo-odbiorczego, a w pozostałych przypadkach - w drodze umowy zawartej w odpowiedniej formie prawnej.
Kodeks postepowania administracyjnego w dacie wydania kwestionowanego oświadczenia przewidywał załatwienie sprawy administracyjnej poprzez wydanie decyzji – art. 97 § 1 i § 2 k.p.a., które rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Kodeks postepowania administracyjnego przewidywał także możliwość wydawania przez organy administracji państwowej postanowienia , które mogły dotyczyć poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy – art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. Możliwość wydawania zaświadczeń na gruncie k.p.a. na podstawie art. 217 pojawiła się dopiero po jego nowelizacji w 1980 roku.
Waloru ani decyzji ani postanowienia nie miało wspomniane oświadczenie z dnia 21 września 1976 roku , co do którego brak podstawy prawnej , w której mogłoby mieć oparcie jeśli stwierdzało okoliczności lub regulowało stosunki prawne w oparciu o przepisy obowiązującej wtedy ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach , co oznacza że sporządzone zostało w formie nie przewidzianej ani w k.p.a. ani w cyt. Ustawie o gospodarce terenami , do której się odwoływało, a co za tym idzie jako dokument nie mogło stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej , o czym będzie mowa poniżej.
W kontekście tych uregulowań kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie czy do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, tereny państwowe tj. działka nr (...) (z podziałów której następnie powstały działki nr (...) ) była w użytkowaniu lub zarządzie Uniwersytetu (...), bowiem tylko wtedy mogła przejść w użytkowanie , a w konsekwencji istniała podstawa stwierdzenia zarządu w oparciu o art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a następnie prawa wieczystego użytkowania na rzecz Uniwersytetu zgodnie z art. 182 ust. 1 pkt 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, przy czym ustalenia wymagało również czy ww. datach przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu Uniwersytetu (...) , mającym charakter tzw. użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z 1961 r. , którego odrębność wynikała m.in. ze sposobu jego powstania na podstawie decyzji administracyjnej. (por. Sąd Najwyższy wyrok z dnia 15.IV.1966 r. I CR 80/66 , czy postanowienie z dnia14 czerwca 1963 r. I CR 336/63).
Odpowiedzi także wymaga pytanie , czy w sytuacji w której Uniwersytet (...) , który parcelę l.kat. (...) wskazał jako składnik mienia ogólnonarodowego pozostający w zarządzie bądź użytkowaniu uczelni mimo braku formalnego przekazania , ale przy niekwestionowanym przypisywaniu Uniwersytetowi przymiotu użytkownika , utracił tę formę władania mieniem Skarbu Państwa – pomimo braku wydania decyzji o przekazaniu części parceli odpowiadającej obecnym działkom (...) w zarząd i użytkowanie Wyższej Szkole (...) (działka nr (...)) czy Uniwersytetowi (działka nr (...)).
W rozważaniach Sąd Okręgowy celowo wskazuje także na działkę nr (...) , mimo że w stosunku co do tej działki powództwo zostało cofnięte, a postepowanie prawomocnie umorzone, a to dlatego że casus tej działki przywoływany jest przez apelującego jako przykład i podstawa dla identycznego traktowania obu nieruchomości , z uwagi na stanowisko Skarbu Państwa , który nie kwestionował statusu Uniwersytetu jako użytkownika i zarządcy i nie negował powstania prawa wieczystego użytkowania w odniesieniu do tej działki , która na skutek wydania decyzji administracyjnej stała się aktualnie własnością Uniwersytetu (...) na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym.
Biorąc pod uwagę rozbudowaną formułę zarzutów obu apelacji , gdzie zarzuty naruszenia prawa materialnego w istocie kwestionują dokonane przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne zostaną obie kwestie omówione łącznie.
I.Stan faktyczny.
Część zarzutów apelacji dotyczy stanu historycznego począwszy od daty nabycia przez Skarb Państwa parceli nr (...) gm. Kat. C. w 1922 roku.
W tym zakresie Sąd Rejonowy poczynił prawidłowe ustalenie faktyczne , które w całości Sąd Okręgowy podziela i zwraca uwagę, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenie czy też nie, że nabycie nieruchomości zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 13 lipca 1920 roku o szkolnictwie wyższym mogło nastąpić tylko na rzecz Skarbu Państwa, bowiem Uniwersytet zgodnie z tą ustawą nie mógł być stroną umowy , skoro okolicznością niesporną i niekwestionowaną jest , że nabycie działki nr (...) nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa, oraz że zawarta umowa z dnia 13 grudnia 1922 roku miała charakter warunkowy o tyle , że Gmina K. która zbywała nieruchomość , zastrzegła w kontrakcie, że sprzedane kompleksy gruntów mogą być użyte jedynie i wyłącznie na cele rozbudowy zakładów naukowych Uniwersytetu (...), co oznaczało, że bez zgody Gminy M. K. grunt ten nie mógł być użyty na żaden inny cel . Zgodnie z art. IV tej umowy określone w ustępie a) i b) zastrzeżenia miały charakter warunku rozwiązującego , to znaczy że w razie nie dotrzymania któregokolwiek z nich konsekwencją było rozwiązanie umowy kupna, a grunt miał powrócić na własność Gminy M. K. , która z kolei zobowiązała się zwrócić otrzymaną sumę bez procentu. Wreszcie zgodnie z art. II kontraktu Skarb Państwa zezwolił Gminie na dalsze pozostawienie i bezpłatne używanie znajdującej się na parceli l.kat. (...) kazamaty przeznaczonej na skład materiałów budownictwa miejskiego , a jej usunięcie miało nastąpić gdyby Skarb Państwa potrzebował tego terenu do efektywnej budowy.
Należy też przypomnieć, że ustawa z dnia 15 marca 1933 roku o szkołach akademickich , która weszła w życie z dniem 1 września 1933 roku przyznawała w art. 1 pkt 4 osobowość prawną szkołom akademickim i zgodnie z art. 2 tej ustawy Uniwersytet (...) wymieniony został jako państwowa szkoła akademicka. W odróżnieniu od wcześniejszej ustawy - art. 25 uprawniał szkoły akademickie do posiadania , nabywania, obciążania i zbywania własnego majątku ruchomego i nieruchomego , przyjmowania darowizn i zapisów , zawierania umów i zarządzania swym majątkiem, nadto zgodnie z tym przepisem mógł być im oddany w użytkowanie majątek państwowy.
Po wojnie dekretem z dnia 28 października 1947 roku o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego ustalono, że
1. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, na wniosek Ministra Oświaty, przedstawiony za zgodą Rady Głównej, ustali w ciągu roku od dnia wejścia w życie dekretu niniejszego, które z obecnie istniejących państwowych szkół akademickich zachowują osobowość prawną.
2. Do czasu wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, państwowe szkoły akademickie zachowują osobowość prawną.
3. Majątek państwowych szkół akademickich, które osobowości prawnej nie zachowują, przejdzie na rzecz Skarbu Państwa.
Dekret został uchylony ustawą z dnia 15 grudnia 1951 roku o szkolnictwie wyższym i pracownikach nauki , która w art. 5 przyznała szkołom wyższym osobowość prawną, nie regulując jednak kwestii majątkowych. Podobnie kwestii tych nie regulowała kolejna ustawa z dnia 5 listopada 1958 roku o szkolnictwie wyższym.
Kwestie majątkowe były natomiast regulowane w odniesieniu do całego majątku państwowego stosownymi dekretami i wydawanymi na ich podstawie rozporządzeniami , m.in. opisanymi na wstępie rozważań. Uchwałą Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 roku powierzono Ministrowi Gospodarki Komunalnej prowadzenie rejestru państwowych nieruchomości nierolniczych (§1), który zgodnie z § 2 miał stanowić ewidencję wszystkich nierolniczych nieruchomości będących własnością Państwa ze wskazaniem organu sprawującego zarząd i użytkowanie. Zarządzeniem ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 12 lutego 1952 roku ustalono instrukcję w sprawie prowadzenia rejestru państwowych nieruchomości nierolniczych (k. 729 ) t. IV.
W wykonaniu tej instrukcji Uniwersytet (...) zgłosił wnioski w sprawie wciągnięcia do księgi rejestru nieruchomości nierolniczych stanowiących własność Skarbu Państwa znajdujących się w użytkowaniu Uniwersytetu (...), a wśród nich także parcelę przy ul. (...) która doprecyzowana została w kolejnym piśmie jako parcela (...) (k. 744 – 745)
Nie kwestionowany także był stosunek Uniwersytetu (...) do nabytej przed II Wojną przez Skarb Państwa na jego potrzeby parceli l.kat. (...), przejawiający się nie tyle działaniami faktycznymi na gruncie , ile formułowaniem szeregu pism, wniosków , odwołań , listów , odpowiedzi na kierowaną korespondencję, z treści których to dokumentów wynikało przekonanie Uniwersytetu o przysługującym mu prawie do gruntu, jak również przekonanie organów i instytucji kierujących pisma do władz Uczelni o przysługującym Uniwersytetowi prawie użytkowania i zarządu do spornej działki . Kwestia ta została przez Sąd Rejonowy potraktowana zbiorczo i nie można w tym zakresie Sądowi I instancji czynić zarzutu błędnych ustaleń faktycznych jeśli okoliczności wynikające z dokumentów w istocie są odwołaniem do ich treści, a ta jest niesporna. Odrębnie z się przedstawia co do wniosków jakie Sąd I instancji wywiódł z tych dokumentów, z którymi apelujący się nie zgadza.
Jeśli chodzi o sam sposób zagospodarowania gruntu czy też faktycznego jego wykorzystania w postaci posadowienia na nim bliżej niezidentyfikowanych baraków czy ogrodzenia , to poza stwierdzeniem że takie obiekty istniały , strona pozwana nie wykazuje kiedy i przez kogo zostały posadowione przed wojną, jakkolwiek już z treści kontraktu z 1922 roku wynika że Gmina S. K. z parceli l.kat. (...) korzystała jako zaplecza dla składowania materiałów budowlanych. W istocie poza pojedynczymi pismami , brak jest materiału dowodowego wskazującego na sposób wykorzystania parceli (...) w jej części odpowiadającej późniejszej działce nr (...) przez Uniwersytet tj. jakie konkretnie działania władcze względem parceli były podejmowane przed 1959 rokiem, w okresie poprzedzającym podjęcie decyzji o budowie budynku dla Wyższej Szkoły (...) oraz budowanego w tym samym okresie na działce (...) budynku dla Instytutu (...). W tym miejscu nadmienić należy, że na części południowej działki nr (...) w początkach lat 50-tych ubiegłego wieku powstał budynek Instytutu (...), oddany do użytku na potrzeby Uniwersytetu w 1955 roku. Strona pozwania nie wykazuje także jakie działania władcze podejmowała w odniesieniu do realizowanej inwestycji budowy budynku dla (...) w przeciwieństwie do strony powodowej , która przedłożonymi dokumentami wykazała, że wszelkie działania względem tej inwestycji podejmowane były przy współudziale z władzami odrębnej jednostki jaką wówczas była Wyższa szkoła Rolnicza , jak prawidłowo ustala Sąd Rejonowy.
Sąd Okręgowy uznaje zatem, że Sąd I instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i przyjmuje je jako własne, postawiony zaś zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. , art. 328 § 2 k.p.c. i art. 227 k.p.c. uznać należy za chybiony. W przedmiotowej sprawie, o czym była mowa na wstępie, istota sporu sprowadzała się do ustalenia czy do dnia wejścia wżycie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach osiedlach zgodnie z art. 38 tej ustawy tereny stanowiące własność państwa a niewątpliwie takim terenem była ówczesna parcela gruntowa (...) , do dnia wejścia w życie tej ustawy były w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych bowiem tylko to warunkowało przejście tychże terenów w użytkowanie tych jednostek.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie , jak prawidłowo wskazał Sąd Rejonowy, niewątpliwie wykazało iż w stosunku do parceli (...) obwiązywało przekonanie iż jest to parcela pozostająca w dyspozycji Uniwersytetu (...), o czym świadczy korespondencja prowadzona w sprawie przeznaczenia tejże parceli na doraźne potrzeby różnych instytucji i firm. Nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego , że Uniwersytet (...) pozostawał w przekonaniu o swoich prawach do parceli (...) i przekonanie to akcentował w relacjach z podmiotami/osobami trzecimi , czego przejawem były m.in. dokumenty takie jak skierowane do ówczesnego premiera J. C. (2) pismo interweniujące w związku z zamierzoną inwestycją postawienia budynków B.. Wskazać jednak należy, że odpowiedź na to pismo ze strony przedstawiciela Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego z dn. 25.04.1957 r. roku potwierdzała , że w tej dacie nie posiada żadnych decyzji w sprawie przekazania ww. gruntów przez (...) na potrzeby innego użytkownika, wskazując jednocześnie że decyzja w omawianej sprawie należy do kompetencji władz terenowych.
Samo jednak przeświadczenie o przysługiwaniu w stosunku do nieruchomości określonych praw, nie jest wystarczające dla stwierdzenia, iż przedmiotowa nieruchomość pozostawała w zarządzie lub użytkowaniu Uniwersytetu, albowiem warunkiem przyjęcia iż określona nieruchomość pozostawała w zarządzie lub użytkowaniu jednostki organizacyjnej, która miała realizować na tej nieruchomości swoje zadania dydaktyczne jest wykonywanie tychże działań czego Uniwersytet w niniejszej sprawie nie zdołał wykazać. Drugim wymogiem warunkiem powstania , czy tez potwierdzenia prawa zarządu i użytkowania było uzyskanie stosownej decyzji administracyjnej. Zeznający w przedmiotowej sprawie (jak i przywoływanej sprawie I C 501/08/K) przedstawiciele (byli rektorzy i profesorowie (...)) sami wskazywali na arbitralne postępowanie władz , niejednokrotnie pozbawione ich zdaniem podstawy prawnej, co w istocie stanowi o władczym traktowaniu nieruchomości przez Skarb Państwa , który przysługującą mu własnością zadysponował wbrew oczekiwaniom i przekonaniom władz (...),co potwierdzili sami jej przedstawiciele w tych fragmentach zeznań, które przytaczane są w apelacji (k. 967 i 978 – apelacja z 19.12.2017 r. )
Trafnie Sąd I instancji konstatuje, że przedłożone przez stronę powodową dokumenty dołączone do pozwu przeczą twierdzeniom Uniwersytetu, iż nieruchomość odpowiadająca działce nr (...) pozostawała w jego zarządzie użytkowaniu, nawet jeśli wcześniej kierowana do władz Uniwersytetu korespondencja na istnienie tej formy władania się powoływała. Uniwersytet (...) w ostateczności nie był samodzielnym dysponentem przedmiotowych terenów. Umowa z 1922 r. na którą powołuje się Uniwersytet jako gwarancję swych praw do nieruchomości wskazywała jednoznacznie, iż podmiotem nabywającym na własność nieruchomość jest Skarb Państwa, za pieniądze publiczne, czego dowodem były stwierdzenia użyte w akcie notarialnym, iż w przypadku rozwiązania umowy Gmina Miejska K. zwróci pieniądze nie Uniwersytetowi, ale Skarbowi Państwa. Twierdzenie apelujących o zaciągnięciu przez Uniwersytet (...) kredytu na potrzeby zakupu są pozbawione podstaw, albowiem instytucją która w całości sfinansowała przedmiotowy zakup rzeczywiście jak wydaje się z kredytu, był Skarb Państwa, który środki na spłatę kredytu przekazywał Uniwersytetowi, wydając przy tym dyspozycje co do sposobu ich wykorzystania.
Wbrew też przekonaniom apelującego, nieruchomość stanowiąca jedną parcelę (...) z uwagi na podejmowane przedsięwzięcia inwestycyjne uległa faktycznemu podziałowi, którego odzwierciedleniem było dokonanie przy wprowadzaniu ewidencji gruntów podziału tej parceli i utworzenie działek nr (...) – co do których stan prawny przedstawiał się analogicznie (brak decyzji wymaganych prawem) natomiast stan faktyczny na gruncie odrębnie, albowiem losy tych dwóch nieruchomości potoczyły się oddzielnie, albowiem na części parceli (...) (odpowiadającej obecnej działce nr (...)) już w latach 50-tych XX wieku powstały pierwsze obiekty dydaktyczne Uniwersytetu (...) – budynki Instytutu (...), a następnie wybudowany został budynek Instytutu (...) , co już na wstępie odmiennie kształtuje sposób korzystania z tej działki przez Uniwersytet, jakkolwiek sytuacja prawna Uniwersytetu (...) w odniesieniu do tej działki jest analogiczna do sytuacji Uniwersytetu (...) w odniesieniu do działki nr (...), albowiem o obu przypadkach uczelnie nie uzyskały wymaganej prawem decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd i użytkowanie ani na podstawie art. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych oraz art. 37 w zw. z art. 8 ustawy o terenach w miastach i osiedlach.
Tezę te potwierdzają dokumenty przedłożone przez Uniwersytet (...) w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Okręgowego , albowiem w świetle przedłożonych dokumentów pod wszelką wątpliwość wynika , że na parceli (...) gm. kat. C. w jej części przylegającej do ul. (...) (wcześniej K. , później przemianowanej na K.) rozpoczęto inwestycję, która nie objęła jednak tej części parceli, która odpowiadała późniejszej działce ewidencyjnej (...) .
I tak mapa sporządzona na podstawie matrycy sporządzonej na podstawie podkładu sytuacyjno – wysokościowego z 25.V. 1959 mapa przedstawia szczegółowy obraz parceli (...) opisanej na mapie jako parcela senatu (...) z uwidocznieniem istniejącego wówczas Instytutu (...) ( na działce nr (...) ) oraz projektowanego na tej działce Instytutu (...) oraz projektowanego na części odpowiadającej obecnej działce nr (...) budynku Wyższej Szkoły (...). Adnotacje z dn. 2.09.1959 roku poczynione na tej mapie dotyczą inwestycji w postaci projektowanego budynku Instytutu (...) (załączniki 7a i 7b k. 1159). Dane dotyczące obiektów (...) tj. budynku przy ul. (...) na działce nr (...) , gdzie mieści się Wydział Chemii potwierdza rok ukończenia budowy 1955, natomiast w odniesieniu do usytuowanego na działce nr (...) budynku przy ul. (...) – rok ukończenia budowy 1964 (analogicznie jak w budynek Wyższej Szkoły (...) przy al. (...)) - zał. 1 do pisma z dnia 7 października 2019 r. k. 1159.
Dalsza korespondencja tj. pismo z 12 listopada 1962 r. do Zarządu Inwestycji Szkół Wyższych ( zał. 19.) , pismo z dnia 4 czerwca 1965 r. do Wydziału Gospodarki komunalnej i Mieszkaniowej (zał. 16), pismo z dnia 18 kwietnia 1966 r. do Zarządu Inwestycji Szkół Wyższych pismo Działu technicznego (...) do Dyrektora Administracyjnego z 28 kwietnia 1966 roku (zał. 17) – za przedmiot korespondencji mają jedynie budynki nowo wybudowanego Instytutu (...) oraz terenów do niego przylegających i odwołują się jedynie do okolic ul. (...) , nie wspominają natomiast nic o zrealizowanym w tym okresie sąsiednim budynku Wyższej Szkoły (...) przy Al. (...), choć we wcześniejszych latach (przed 1958 rokiem) rzeczywiście cały teren traktowany był jako własność senatu (...) : pismo rektoratu Uniwersytetu (...) z dnia 22 września 1950 roku do banku (...) wspina o realizacji Instytutu (...) na parceli będącej własnością Senatu (...) zał. 9, pismo (...) Przedsiębiorstwa Budowlanego z dn. 29.11.1949 r. do rektoratu (...) – prośba o zezwolenie na ustawienie kilku drewnianych baraków dla robotników pracujących przy budowie ul. (...) , korespondencja (...) z 13.X.1950 r. zał. 14, pismo w sprawie wykorzystania terenu przylegającego do ul. (...) i al. (...) w sprawie poletka doświadczalnego – pismo z dn. 19.01.1950 zał. 12, z dn. 21.03.1950 zał. 13 .
Wbrew argumentom apelującego, ustalenie Sądu I instancji , że brak jest jakichkolwiek dowodów na to by Uniwersytet (...) w stosunku do przedmiotowej nieruchomości wykonywał jakiekolwiek uprawnienia władcze, prowadził względem nich jakichkolwiek inwestycje czy też w realny sposób wykonywał władztwo nad nieruchomością, nie jest całkowicie dowolne. Wręcz przeciwnie taka konstatacja uzyskuje potwierdzenie w zebranym w sprawie materialne dowodowym prawidłowo przez Sąd ocenionym. Uwarunkowania historyczne pozostają kwestią wtórną, ponieważ nie ulega wątpliwości w przeciwieństwie do szeregu innych sytuacji jakimi z jakimi borykają się obywatele (czy instytucje), chcący odzyskać swoja własność od Skarbu Państwa - Skarb Państwa nabył tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości na podstawie cywilnoprawnej umowy sprzedaży i występował jako właściciel parceli (...) , a swoje uprawnienia władcze realizował , nie licząc się ze zobowiązaniem do przeznaczenia nieruchomości na potrzeby konkretnie Uniwersytetu (...). W zasadzie nie sposób odgadnąć intencji apelującego, w jaki sposób Skarb Państwa miałby realizować swoje prawa względem nieruchomości , czy też jakich działań Skarbu Państwa Uniwersytet oczekuje zarzucając stanowisko jakie w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej wytoczonej przez Uniwersytet Rolniczy do syg. akt I C 501/08/K zajął Skarb Państwa. W sprawie I C 501/08/K Skarb Państwa pozostawił kwestię żądania pozwu do uznania Sądu , nie negując – w odniesieniu do działki nr (...) powstania prawa wieczystego użytkowania, z tym tylko że takie zachowanie Skarbu Państwa w odniesieniu do żądania z jakim wystąpił Uniwersytet Rolniczy zinterpretować można było jako zaakceptowanie dla rozstrzygnięcia pozytywnego w tamtej sprawie , a nie jak tego oczekuje Uniwersytet (...) zanegowania użytkowania tej nieruchomości przez Uniwersytet Rolniczy. Nie jest tez tak, że w sprawie jaka toczyła się przed Sądem Okręgowym w Krakowie I C 723/07 z powództwa Uniwersytetu (...) o ustalenie prawa oraz w sprawie jaka toczyła się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie I C 501/08/K z powództwa Uniwersytetu (...) o uzgodnienie treści księgi wieczystej, przesłanką rozstrzygnięcia było stwierdzenie, iż posiadaczem i użytkownikiem nieruchomości nie był i nie jest Uniwersytet Rolniczy. Stwierdzenia apelującego, że Uniwersytet Rolniczy nie dysponuje decyzją czy też umową oddającą przedmiotową nieruchomość w zarząd lub użytkowanie i nie przysługuje mu żaden tytuł do władania sporną nieruchomością , odnosi się tylko i wyłącznie do stanu prawnego, a nie do stanu faktycznego na gruncie. Stwierdzenie to pozostaje aktualne również w odniesieniu do Uniwersytetu (...), który na dodatek przedmiotową nieruchomością nie władał w kluczowych dla ustaleniu stanu prawnego datach tj. 1961 r, 1976 r., 1985 r. i 1990 r. i nie zmienia tej oceny życzeniowe traktowanie praw Uniwersytetu (...) konstruowanych na podstawie kontraktu z 1922 r. Nie ulega wątpliwości, że zasoby majątkowe Uniwersytetu zostały uszczuplone na skutek działania władz państwowych i beneficjentem tego uszczuplenia stała się Wyższa Szkoła Rolnicza, którą wyposażono w majątek , który miał należeć do Uniwersytetu (...), ale pamiętać należy że właścicielem nieruchomości pozostawał Skarb Państwa.
Nawet jeżeli Skarbu Państwa za pośrednictwem swoich przedstawicieli w terenie przyznawał czy też godził się ze stwierdzeniem, że przedmiotowa nieruchomość pozostaje w zarządzie i użytkowaniu Uniwersytetu (...), to czynił to intencjonalnie w odpowiedziach na kierowane pisma do 1959 r.
Ostatnia kwestią jest zarzut , że nie wszystkie działki tj. (...) pozostawały we władaniu Uniwersytetu (...) ( i jego poprzedników) – jednakże w tym zakresie zauważyć należy, że istotną część kompleksu stanowi działka nr (...) o pow. 2,7708 ha, działki nr (...) o pow. 0,1063 ha i (...)o pow. 0,0030 ha to fragmenty przylegające do zbiegu ul. (...). M. oraz Al. (...), a działka nr (...) o pow. 0,0220 to obiekt budowlany wewnątrz działki nr (...). Strona pozwana – mimo postawienia takiego zarzutu ostatecznie nie wykazała z której z ww. działek , w jakim ich zakresie oraz w jaki sposób władała w okresie istotnym z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego uznania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, czyli z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych środków dowodowych, a mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności.
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że postawienie zarzutu obrazy art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego przez niego na podstawie własnej oceny dowodów. Skarżący może tylko wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, że Sąd rażąco naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Fakt, że określony dowód został oceniony niezgodnie z intencją skarżącego, nie oznacza naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Ocena dowodów należy bowiem do sądu orzekającego i nawet w sytuacji, w której z określonego materiału dowodowego da się wyprowadzić w równym stopniu uzasadnione, choć odmienne wnioski prawne, nie możemy mówić o naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów. W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, a taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 k.p.c., zaś argumenty apelującego zmierzają w istocie do przedstawienia własnej interpretacji faktów wg przyjętego własnego kryterium wagi dowodów i ich istotności dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd Rejonowy nie naruszył przy tym art. 328 § 2 k.p.c. i nie stanowi o tym zbiorcze przywołanie określonego zasobu dokumentów składanych przy pismach procesowych , jeśli potwierdzają (lub nie potwierdzają) okoliczności ustalonych przez Sąd , który w rozważaniach wskazał na te okoliczności faktyczne , które miały wpływ na wynik sprawy i wyjaśnił dlaczego udokumentowane kwestie historycznie takiej wagi nie mają.
II. Stan Prawny.
Zgodnie z utrwalonym w tym przedmiocie orzecznictwem Sądów Administracyjnych przepis art. 38 ustawy z 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach nie wywołuje skutku z mocy samego prawa, a stanowi jedynie podstawę do wydania decyzji administracyjnej. Przejście terenów dotychczas pozostających w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, w użytkowanie tych jednostek na podstawie art. 38 ww. ustawy nie mogło oznaczać przekształcenia tego prawa w prawo nieograniczone czasowo, tj. bez ograniczenia, które było wymagane przez przepisy tej ustawy. (tak: wyroki NSA z dnia 23 lutego 2010 r. I OSK 593/09; z dnia 27 listopada 2009 r. I OSK 240/09; z dnia 24 września 2009 r. I OSK 1393/08, z dnia 28 lipca 2009 r. I OSK 1169/08; z dnia 2 października 2013 r. I OSK 978/12, z dnia 8 grudnia 2017 r. I OSK 259/16.
W ostatnim z tych Wyroków Naczelny Sąd Administracyjny ponownie wyjaśniał , że „pod rządami tej ustawy ( z 1961 r.) podstawą uzyskania prawa użytkowania mogła być jedynie decyzja administracyjna. Użytkowanie nieruchomości w sensie faktycznym nie było wystarczające do uznania, że na nieruchomości zostało ustanowione prawo użytkowania w rozumieniu ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Wykonywanie faktycznego władztwa nad nieruchomością nie może być utożsamiane z jego użytkowaniem w rozumieniu ustawy, ani następnie zarządem w rozumieniu ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Użytkowaniem w rozumieniu art. 38 (po zmianie art. 37) ustawy z 14 lipca 1961 r. stały się dotychczasowe prawa użytkowania lub prawa zarządu jednostek państwowych wywodzące się z określonego tytułu prawnego, opartego na obowiązujących przepisach prawnych lub wynikające z aktu administracyjnego (decyzji) wydanego przez kompetentny organ władzy administracji państwowej. W uchwale Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 r. w sprawie likwidacji jednostek organizacyjnych ogólnego zarządu nieruchomości państwowych (…) unormowano stosunki prawa użytkowania i zarządu, jakie ukształtowały się w okresie powojennym. Po wejściu w życie tej uchwały użytkowanie lub zarząd nieruchomościami państwowymi można było uzyskać na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz. U. z 1958 r. Nr 67, poz. 332). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 35, poz. 159) było kolejnym aktem normatywnym - wydanym z upoważnienia ustawowego - regulującym zasady przekazania nieruchomości w użytkowanie, wskazując w § 6 ust. 1 pkt 4, że decyzja o przekazaniu terenu w użytkowanie powinna zawierać określenie czasu i warunków użytkowania.”
Z kolei w przywołanym w apelacji wyroku z dnia 5 kwietnia 2012 roku II CSK 473/11 Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli na podstawie dekretu z 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przekazana została nieruchomość w zarząd i użytkowanie, przeniesione następnie na rzecz państwowej uczelni wyższej, która od 1956 r. sprawuje ten zarząd i użytkowanie, to pomimo nieubiegania się o wymaganą przepisami - wydanymi już po czasie objęcia nieruchomości przez uczelnię w posiadanie - decyzję administracyjną, ustanawiającą na jej rzecz zarząd lub użytkowanie tą nieruchomością, może zostać uznana w konkretnych okolicznościach za użytkownika, obejmującego ex lege zarząd tą nieruchomością według przepisów ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a następnie za użytkownika wieczystego gruntów i właściciela budynków na podstawie ustawy z 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
Sąd Najwyższy wyrokował w sprawie z powództwa Uniwersytetu (...) (poprzednio Akademii (...)) o ustalenie prawa wieczystego użytkowania własności na podstawie art. 189 k.p.c. na tle stanu faktycznego , który był bardzo zbliżony do sytuacji nieruchomości i budynków Uniwersytetu (...) wzniesionych w latach 50-tych i później na części parceli (...) odpowiadającej obecnej działce nr (...) w K.. Stan faktyczny i prawny, który rozważał Sąd Najwyższy w sprawie II CSK 472/11 w zestawieniu z sytuacją działki nr (...) wyjaśniają stanowisko jakie w odniesieniu do tej nieruchomości zajął Skarb Państwa, nie negując możliwości nabycia przez Uniwersytet (...) własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym, jednakże jak zaznaczono powyżej przyjęcie tej argumentacji nie jest możliwe w odniesieniu do działek (...) , które przynajmniej od 1958 roku , tj. od czasu zadysponowania nimi arbitralnie przez Skarb Państwa na potrzeby wzniesienia budynku dydaktycznego dla Wyższej Szkoły (...) nie znajdowały się już we władaniu Uniwersytetu (...).
Pojedyncze akty władztwa w postaci udzielenia zgody na wycinkę drzew (k.291), zawarcie umowy dzierżawy (k.287) , czy udzielenie zgody na modernizację instalacji gazowej ( k.292) nie mogą świadczyć o faktycznym władaniu nieruchomością, jeśli udział Uniwersytetu (...) w postępowaniu administracyjnym czy jego formalna zgoda na określone działania wynikały z faktu , że w księdze wieczystej nr (...) ujawniony był jako użytkownik wieczysty nieruchomości.
W toku niniejszej sprawy Uniwersytet nie wykazał aby na przestrzeni lat od 1959 roku tj. rozpoczęcia budowy budynku dydaktycznego (...) , dalej od protokolarnego przekazania budynku władzom Wyższej Szkoły (...) – do czego doszło zgodnie z ustaleniami Sądu I instancji w dniu z dnia 20 lipca 1963 roku do chwili obecnej, Uniwersytet (...) wykonywał w odniesieniu do nieruchomości – zarówno budynku jak i terenów do niego przyległych jakichkolwiek inwestycji, remontów, decydował o przeznaczeniu poszczególnych pomieszczeń dydaktycznych, by utrzymywał zieleń wokół budynku, budował i remontował chodniki i inne ciągi komunikacyjne, czynił nasadzenia , wykonywał prace naprawcze czy porządkowe. Żadnych tego typu działań nie ujawniono , poza współdziałaniem Uniwersytetu w tych sprawach , które wiązały się z koniecznością uzyskania formalnej zgody od podmiotu , który wg wpisu w księdze wieczystej miał do nieruchomości określone w niej prawo. Uniwersytet nie partycypował też w finansowaniu remontów i inwestycji w budynku przy al. (...) , ani terenie do niego przyległym, ani nie wskazywał na zasady rozliczania się w tym zakresie z faktycznie władającym budynkiem Uniwersytetem Rolniczym (wcześniej (...) i Akademią (...)) .
Przyjąwszy zatem to nieco odmienne zapatrywanie na kwestię istnienia zarządu i użytkowania i wymogu potwierdzenia przez decyzję administracyjną – za stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w cyt. Wyroku w sprawie II CSK 473/11 – (...) (...) nie wykazał w tym postępowaniu tych okoliczności jakie legły u podstaw rozważań Sądu Najwyższego i wniosków o ustaleniu możliwości powstania prawa użytkowania lub zarządu.
Wbrew temu co zarzuca apelujący Sąd Rejonowy nie naruszył art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i prawidłowo wskazał na brak podstaw do ujawnienia w księdze wieczystej nr (...) prawa wieczystego użytkowania , a wcześniej zarządu i użytkowania Uniwersytetu w odniesieniu do działki nr (...) .
Wniosek (k. 758) w którym Uniwersytet (...) zwracał się o wydanie zaświadczeń o użytkowaniu nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa , a użytkowanych przez Uniwersytet (...) wymienił w piśmie z dnia 7 sierpnia 1976 roku DR 36b/16/75/76 nieruchomość przy ul. (...) ze wskazaniem , że chodzi o parcelę (...) C. (...) z (...) . Tyle tylko , że K. (...)to była swego czasu ul. (...) – obecnie I. (...) przy której usytuowany jest budynek Instytutu (...) (C. C.) wzniesionego w 1955 roku oraz nieruchomość przy ul. (...) – czyli budynek Wydziału Fizyki wzniesionego w analogicznym czasie co budynek Wyższej Szkoły (...) .
Treść oświadczenia T. S. (2) , który działając z upoważnienia Prezydenta podpisał oświadczenie z dnia 21 września 1976 roku w istocie powtarzała treść wniosku i wskazywało na nieruchomości przy ul. (...) w K. z odwołaniem do (...) (...) i ujawnionych w nim działek oznaczonych nr ewidencyjnymi (...) i (...). Już sama treść tego oświadczenia mijała się z prawdą albowiem zabudowania Wyższej Szkoły (...) nie mieściły się przy ul. (...). Przypomnieć bowiem należy, że budynek Wyższej Szkoły (...) administracyjnie usytuowany jest przy al. (...) , zaś K. (...)to obecnie budynek C. P..
Wpis prawa zarządu i użytkowania w odniesieniu do działek nr (...) w księdze wieczystej (...) dokonany został na podstawie Oświadczenia Urzędu Miasta K. z dnia 21 września 1976 roku co do którego jak wcześniej wskazano , nie miało podstawy prawnej do jego wydania.
Art. 20 obowiązującego w dacie dokonywania wpisu dekretu z dn. 11 października 1946 r. o księgach wieczystych przewidywał możliwość dokonania wpisu na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym jeśli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu , przy czym zgodnie z art. 24 w przypadku ustanowienia prawa na nieruchomości wystarcza do wpisu dokument, obejmujący samo tylko oświadczenie właściciela. Przepis ten stosuje się odpowiednio do ustanowienia prawa na prawie obciążającym nieruchomość oraz do wpisu praw lub roszczeń osobistych.
Oświadczenie stwierdzające , że przedmiotowa nieruchomość , wówczas oznaczona jako działka (….) i (...) - teren o łącznej powierzchni 63 938 m2 od kilkudziesięciu lat znajduje się w użytkowaniu Uniwersytetu (...) zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach i przeszedł w użytkowanie Uniwersytetu (...) w K. z mocą od dnia 21 października 1961 roku nie miało waloru „innej formy dokumentu” , nie było też decyzją administracyjną na gruncie obowiązującego wówczas Kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 97 k.p.a) w zw. z art. 8 ustawy z 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach , dlatego też , mimo adnotacji iż stanowiło podstawę wpisu do ksiąg wieczystych – takiego waloru nie miało , czego nie dostrzegł organ dokonujący wpisu. Wobec jednak związania treścią księgi wieczystej i skutków jakie wpis z 1976 roku wywołał tj. domniemania zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym – art. 3 ustawy z dn. 6.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece , Sąd dokonał wpisu prawa wieczystego użytkowania na rzecz Uniwersytetu (...) , które na gruncie przepisów ustawy z 1990 r. Prawo szkolnictwie wyższym powstawało z mocy prawa.
Skoro zatem oświadczenie stanowiące podstawę wpisu, jakkolwiek pochodziło od organu, który mógł w tym przedmiocie wydać decyzję, czego jednak nie uczynił, nie mogło w świetle wówczas obowiązujących przepisów stanowić podstawy dokonania wpisu, to wadliwością dotknięty był również kolejny wpis co do prawa wieczystego użytkowania przysługującego Uniwersytetowi (...), albowiem dokonany został jedynie w oparciu o treść błędnie ujawnionego w księdze wieczystej prawa , które Uniwersytetowi (...) nie przysługiwało na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
Zasadnie zatem Sąd I instancji prześledził czy (...) był użytkownikiem i posiadaczem nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) ( z podziałów której powstały następnie działki (...) ) do dnia wejścia w życie ustawy z 1961 roku i doszedł do usprawiedliwionego w prawidłowo ustalonych okolicznościach wniosku , że Uniwersytet (...) nie był jej użytkownikiem , zatem w odniesieniu do tej instytucji nie powstał zarząd zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości , która weszła w życie 1 sierpnia 1985 roku , a następnie prawo wieczystego użytkowania zgodnie z art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 roku Prawo o szkolnictwie wyższym.
Konsekwencją prawidłowo dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń i wywiedzionych na ich podstawie wniosków , które Sąd Okręgowy w całości podziela, było stwierdzenie przez Sąd I instancji, iż zachodzi podstawa uzgodnienia treści księgi wieczystej zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece co skutkowała uwzględnieniem pozwu zgodnie z zakresem sprecyzowanego w piśmie procesowym z dnia 26 kwietnia 2017 r. żądanie , które wbrew stanowisku apelujących nie stanowiło o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 321 § 1 k.p.c. , albowiem żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej polega m.in. na wykreśleniu nieistniejącego prawa lub prawa które nigdy nie powstało , natomiast kwestią techniczną jest gdzie ów wpis zostanie dokonany : czy w dotychczasowej księdze wieczystej – jeśli wyrzeczenie dotyczy całej nieruchomości objętej tą księgą , czy technicznie uzgodnienie będzie możliwe do zrealizowania poprzez założenie nowej księgi wieczystej dla nieruchomości. W przedmiotowej sprawie księga wieczysta nr (...) prowadzona była dla nieruchomości stanowiących działki nr (...) , zaś co do działki nr (...) pozew został cofnięty. Realizacja żądania pozwu była zatem możliwa poprzez zmodyfikowanie żądania i domaganie się by dla działek nr (...) została założona nowa księga wieczysta z wpisem prawa własności na rzecz Skarbu Państwa , bez ujawnienia praw wieczystego użytkowania co do ww. działek. Błędnie także zarzuca apelujący, że Sąd Rejonowy nie wskazuje na podstawę nabycia prawa przez Skarb Państwa – jednakże w tym zakresie podstawa nabycia pozostaje niezmieniona i nadal jest nią umowa sprzedaży z dnia 13 grudnia 1922 roku.
Nie jest trafny zarzut naruszenia przez Sąd art. 5 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku: Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym w kontekście zarzutu , że w istocie Sąd nie orzekł o zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym , albowiem właścicielem nieruchomości jest Gmina Miejska K. , albowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że choć nabycie przez gminę własności nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. następuje z mocy prawa, a przewidziana w art. 18 ust. 1 decyzja administracyjna stwierdzająca to nabycie ma charakter deklaratoryjny, to tkwi w niej także element sui generis konstytutywny i dopóki decyzja ta nie zostanie wydana i nie stanie się ostateczna, dopóty właścicielem mienia (nieruchomości), o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, pozostaje w obrocie cywilnoprawnym Skarb Państwa. (por. m.in. Wyrok Sądu Najwyższego z dn. 3 czerwca 2011 III CSK 285/10 i in. ).
Bezzasadny jest również zarzut , iż aktualnie prawo własności przysługuje Uniwersytetowi (...), albowiem w przedmiotowej sprawie jakkolwiek Sąd rozstrzygał w kwestii wykreślenia prawa wieczystego użytkowania na rzecz Uniwersytetu (...) wobec braku podstaw do jego uprzedniego ujawnienia, to nie miał podstaw – wobec braku stosownego aktu administracyjnego do ustalenia innego niż Skarb Państwa właściciela nieruchomości.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 172 § 2 k.c., w zw. z art. 176 § 1 i § 2 w zw. z art. 336 k.c. w zw. z art. 339 k.c., albowiem abstrahując od kwestii możliwości stwierdzenia w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie , to w okolicznościach sprawy strona pozwana przynajmniej od 1959 roku nie była posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 336 i 339 k.c. , nadto nie sprecyzowano jakie prawo zostało nabyte przez Uniwersytet , w kontekście ubiegania się przez tę uczelnię potwierdzenia prawa własności na podstawie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 roku. Przyjąwszy za apelującym że nabycie prawa miało dotyczyć wieczystego użytkowania i prawa własności budynków – brak jest zarówno ustaleń (jak i podstawy) by takie stwierdzenie mogło nastąpić, w kontekście art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. W tym zakresie stanowisko apelujących jest niespójne o tyle , że zarzucano także iż prawo własności przysługuje aktualnie Uniwersytetowi (...) na podstawie art. 256 cyt. Ustawy , czego jednak strona pozwana nie potwierdziła poprzez przedłożenie stosownej decyzji administracyjnej. Ostatecznie w tym przedmiocie władnym do orzekania pozostawał organ administracyjny , a nie Sąd.
Na koniec na marginesie rozważań odnosząc się do kontestowanego stwierdzenia Sądu Rejonowego , który w uzasadnieniu swego orzeczenia stwierdził, że wejście w życie dekretu z dnia 28 października 1947 r. o organizacji nauki i szkolnictwa wyższego skutkowało utratą mocy prawnej przepisów przyznających stronie pozwanej uprawnienia do nieruchomości – to nawet przyjęcie iż owo stwierdzenie jest zbyt daleko idące i pozbawione podstaw , tym bardziej że przez kilka lat po II Wojnie nie negowano praw (...) do spornej nieruchomości , to nie zmienia to oceny że zmiana przepisów, zwłaszcza wejście w życie ustawy z dnia 20 marca 1950 roku o terenowych organach jednolitej władzy państwowej, zgodnie z którą przestały istnieć jednostki samorządu terytorialnego , skutkowała powstaniem sytuacji w której brak było podmiotu, który mógłby egzekwować postanowienia kontraktu z 1922 roku , tym bardziej że nawet jeśli nieruchomość z powodu nie wywiązania się Skarbu Państwa ze zobowiązań przyjętych w kontrakcie stałaby się na powrót władnością Gminy , to w świetle zmian prawnych i ustrojowych, w tym wprowadzonych ww. ustawą – prawo własności i tak przeszłoby na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy.
Powyższe względy przemawiały za oddaleniem apelacji Uniwersytetu (...) o czym Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. i art. 99 k.p.c. obciążając Uniwersytet obowiązkiem ich zwrotu na rzecz Skarbu Państwa w wysokości stawki ustalonej zgodnie z § 2 pkt 9 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, nie znajdując jednocześnie podstaw do zastosowania podwójnej stawki, albowiem przedmiot sprawy , jakkolwiek skomplikowany pod względem prawnym i faktycznym dotykał materii, z którą strony miały do czynienia we wcześniej prowadzonych z ich udziałem sprawach .
SSO Grzegorz Buła SSO Katarzyna Biernat-Jarek SSO Joanna Czernecka
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Krakowie
Osoba, która wytworzyła informację: Sędzia Katarzyna Biernat – Jarek, Grzegorz Buła
Data wytworzenia informacji: