Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 listopada 2025 roku

Sąd Rejonowy w Kielcach I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Renata Rosiak-Doroz
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Anna Kamińska

po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 roku w Kielcach

na rozprawie

sprawy z powództwa P. M., M. M., R. S., T. S., A. S.

przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę (roszczenia z umów bankowych denominowanych/indeksowanych do franka szwajcarskiego)

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od powodów P. M., M. M., R. S., T. S., A. S. solidarnie na rzecz pozwanego Banku (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 5 417,00 zł (pięć tysięcy czterysta siedemnaście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

sędzia Renata Rosiak-Doroz

Sygn. akt I C 535/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 18 kwietnia 2025 roku powodowie P. M., M. M., T. S., A. S. i R. S. zażądali zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego Banku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. kwoty 78 838,83 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 24 lutego 2025 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenie od pozwanego łącznie na rzecz powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego – w dwukrotnej wysokości stawki minimalnej, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 20215 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od czasu uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty według norm przepisanych, przy uwzględnieniu poniesionych opłat skarbowych od pełnomocnictw.

W uzasadnieniu wskazali, że w dniu 31 maja 2002 roku zawarli z (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W., której następcą prawnym jest pozwany Bank (...) S.A. umowę o kredyt konsumencki MilleKredyt DOM udzielony przez (...) Bank (...) S.A. nr 50/04/02/K na kwotę 53 719,11 dolarów amerykańskich z przeznaczeniem na budowę domu mieszkalnego w P. G. na działce nr (...). W dniu 22 kwietnia 2005 roku strony zawarły Aneks nr (...) do umowy o MilleKredyt DOM nr 50/04/02/K zawartej w dniu 31 maja 2002 roku, na mocy którego Bank dokonał konwersji kredytu udzielonego na podstawie Umowy nr (...) kredytu na cele mieszkaniowe z dnia 11 marca 2004 roku na kredyt denominowany w walucie (...). Powodowie podnieśli, że zawarty w umowie mechanizm wzajemnych rozliczeń stron umowy kredytu nie może być uznany za odpowiadający wymaganiom uczciwego obrotu. Wskazali, że umowa kredytu zawierała niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 ¹ k.c. Kolejno w dniu 23 października 2020 roku strony zawarły porozumienie do umowy kredytu, na mocy którego nastąpiło przewalutowanie kredytu indeksowanego do (...) na PLN. W ramach porozumienia kredytobiorcy oświadczyli, że odstępują od powoływania się na niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych zawartych w umowie kredytu oraz wyrażają dobrowolną i świadomą zgodę na klauzule indeksacyjne i związanie umową kredytu z uwzględnieniem tych klauzul. Natomiast fakt zawarcia ww. porozumienia nie ma znaczenia dla żądań przedstawionych w niniejszym pozwie, ponieważ zawarte porozumienie ma skutek następczy względem umowy kredytu zawierającej niedozwolone postanowienia umowne dotyczące indeksacji kwoty kredytu do waluty (...). Poniesione przez powodów całościowe koszty kredytu według stanu na dzień 13 stycznia 2025 roku wyniosły 293 838,80 zł. Powodowie w niniejszym postępowaniu, powołując się na nieważność umowy kredytu, zwłaszcza w brzmieniu ustalonym Aneksem nr (...), ze skutkiem ex tunc, dochodzą nienależnie uiszczonych przez nich kosztów związanych z wykonaniem umowy w brzmieniu ustalonym tym aneksem. Wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie stanowi różnica pomiędzy sumą rat uiszczonych przez powodów od dnia zawarcia umowy kredytu do dnia całkowitej spłaty, tj. 293 838,80 zł, a wypłaconym powodom kredytem, tj. 214 999,97 zł. Różnica wynosi zatem 78 838,83 zł (k. 2-13v).

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie solidarnie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że powodowie w dniu 23 października 2020 roku zawarli z pozwanym bankiem porozumienie, na mocy którego kredyt denominowany nr 50/04/02/K z dnia 31 maja 2002 roku został przewalutowany na kredyt w PLN, a nadto powodowie – po rozważeniu skutków ewentualnego uznania spornych postanowień umowy kredytu nr 50/04/02/K zmienionej Aneksem nr (...) w brzmieniu sprzed zawarcia porozumienia za abuzywne – odstąpił od powoływania się na ich niedozwolony charakter. Z uwagi na powyższe powództwo powinno zostać oddalone w całości, bowiem strony nadały już istniejącemu stosunkowi prawnemu – umowie kredytu nr 50/04/02/K cechy bezsporności. Podkreślił, że powodowie po poinformowaniu przez pracownika call center byli świadomi możliwości kwestionowania umowy przed sądem. Ponadto zostali poinformowani, że podpisanie porozumienia będzie wiązało się z koniecznością odstąpienia od powoływania się na niedozwolony charakter tych postanowień. Pozwany podniósł bezzasadność zarzutu dotyczącego nieważności umowy kredytu, twierdzeń o abuzywności postanowień umowy kredytu, zarzutów dotyczących klauzul waloryzacyjnych w umowie jako niedozwolonych postanowień umownych. Brak jest podstaw do uznania, iż kwestionowane postanowienia kształtują prawa i obowiązki powodów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy. Końcowo zarzucił przedawnienie roszczeń powodów, wskazując, że świadczenie jest nienależne, wywodzące ze spłaconych już wymagalnych rat kredytu. (k. 71-101v).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 31 maja 2002 roku P. M., M. M., T. S., A. S. i R. S. zawarli umowę nr (...) o MilleKredyt DOM udzielany przez (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W.. Przyznana kwota kredytu wynosiła 53 719,11 USD. Okres kredytowania wynosił 20 lat, zaś liczba rat w okresie spłaty – 240. Termin płatności pierwszej raty kredytowej został ustalony na dzień 30 marca 2003 roku, zaś pierwszej raty odsetkowej na dzień 30 czerwca 2002 roku. Marża Banku wynosiła 2,00%, stopa referencyjna 2,15%, a oprocentowanie kredytu w dniu podpisania umowy kredytowej – 4,15%. Prowizja za przyznanie kredytu wynosiła 0,5%. Data płatności ostatniej raty została ustalona na dzień 30 maja 2022 roku. Celem zawarcia umowy było dokończenie budowy budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej położonego w P. G., B., gm. M., działka nr (...).

R. S. był w dacie zawarcia umowy zatrudniony w ramach umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku specjalisty w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. i z tego tytułu pobierał wynagrodzenie w wysokości 3 107,50 zł brutto. M. M. była wówczas zatrudniona w ramach umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku starszego technika w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. i z tego tytułu pobierała wynagrodzenie w kwocie 1 601,39 zł brutto, zaś P. M. był wówczas zatrudniony w ramach umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku zastępcy kierownika D. (...) w (...) Sp. z o.o. w K. i z tego tytułu pobierał wynagrodzenie w kwocie 4 454,00 zł brutto.

Aneksem nr (...) do umowy o MilleKredyt DOM nr 50/04/02/K z dnia 31 maja 2002 roku zawartym w dniu 23 kwietnia 2003 roku strony zmieniły datę płatności pierwszej raty kredytowej na dzień 31 marca 2003 roku.

Aneksem nr (...) do umowy o MilleKredyt DOM nr 50/04/02/K z dnia 31 maja 2002 roku strony umowy oświadczyły, że na dzień 22 kwietnia 2005 roku stan zadłużenia kredytobiorcy wynosił 49 186,93 USD, na które składało się zadłużenie główne (kapitał kredytu). Strony postanowiły, że ww. kwota zostaje z dniem 22 kwietnia 2005 roku przewalutowana na walutę (...) wg Tabeli Kursów Walut Obcych obowiązujących w Banku w dniu złożenia wniosku o przewalutowanie (tj. 25 lutego 2005 roku) i po przewalutowaniu zadłużenie główne wynosi 59 641,76 CHF, z zastrzeżeniem § 6 Aneksu. Kredyt był oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, opartej na stopie referencyjnej LIBOR 6M dla (...) powiększonej o stałą marżę Banku w wysokości 2,00 p.p., która w dniu zawarcia Aneksu zgodnie z cennikiem MilleKredyt DOM wynosi 2,75% w stosunku rocznym.

Aneksem nr (...) do umowy o MilleKredyt DOM nr 50/04/02/K z dnia 31 maja 2002 roku zawartym w dniu 6 lipca 2005 roku strony zmieniły wysokość marży banku z 2,00% na 1,75%.

Aneksem nr (...) do umowy o MilleKredyt DOM nr 50/04/02/K z dnia 31 maja 2002 roku zawartym w dniu 18 października 2005 roku strony dokonały zmiany w zakresie przedstawienia odpisu KW prowadzonej dla kredytowanej nieruchomości z prawomocnym wpisem pierwszej hipoteki na rzecz Banku w terminie nie dłuższym niż 42 miesiące od dnia podpisania umowy kredytowej.

Dowód: umowa o MilleKredyt DOM (k. 21-22, 124-125), aneks nr (...) (k. 23-24, 129-129v, zaświadczenie o udzieleniu kredytu (k. 27-27v), wniosek kredytowy (k. 109-111), wniosek o przewalutowanie (k. 113), parametry wyjściowe (k. 115), dokumenty finansowe (k. 116-119), opinia kredytowa (k. 121-122), aneks nr (...) (k. 127), aneks nr (...) (k. 131), aneks nr (...) (k. 133), zeznania powoda P. M. (k. 213-214, k. 298), zeznania powódki M. M. (k. 214-215, k. 217), zeznania powoda T. S. (k. 215, k. 299), zeznania powódki A. S. (k. 215), zeznania powoda R. S. (k. 215-216), zeznania świadka M. D. (k. 216-217), zeznania świadka R. G. (k. 296), zeznania świadka P. S. (k. 297)

W dniu 9 października 2020 roku z inicjatywy banku strony dobrowolnie zawarły Porozumienie do Umowy nr (...) w (...) z dnia 31 maja 2002 roku. W ramach porozumienia waluta spłaty kredytu została zmieniona na PLN, a oprocentowanie kredytu zostało ustalone na wysokość sumy stopy referencyjnej WIBOR 3M oraz stałej w całym okresie kredytowania marży w wysokości 1,75 p.p. W § 9 porozumienia kredytobiorcy oświadczyli, iż mają świadomość, że umowa kredytu zawiera postanowienia, które mogłyby zostać uznane za postanowienia niedozwolone, tj. niewiążące konsumenta. Ponadto kredytobiorcy oświadczyli, że, będąc świadomymi wątpliwości prawnych odnośnie skuteczności i ważności poszczególnych postanowień umowy kredytu, jak również tej umowy w całości, ich wolą jest niekwestionowanie postanowień umowy kredytu, zawarcie niniejszego porozumienia i wykonanie umowy kredytu w całości z uwzględnieniem zmian wynikających z tego porozumienia.

Kredytobiorcy zostali osobiście poinformowani przez pracownika banku o konsekwencjach zawarcia porozumienia z dnia 9 października 2020 roku, w szczególności o tym, że jego podpisanie wiąże się z odstąpieniem od dochodzenia roszczeń wobec banku. Informacja ta została im przekazana przed zawarciem porozumienia w sposób jasny i zrozumiały. Jednocześnie kredytobiorcom umożliwiono zabranie projektu porozumienia do domu celem zapoznania się z jego treścią w spokojnych warunkach przed podjęciem decyzji o jego podpisaniu.

W wyniku zawarcia porozumienia doszło do zmiany warunków spłaty kredytu, czego skutkiem było obniżenie wysokości każdej raty kredytowej o około 300 zł.

Dowód: porozumienie z dnia 9 października 2020 roku (k. 25-26), transkrypcja rozmów telefonicznych pomiędzy kredytobiorcami, a pracownikiem call center banku (k.155-157), zeznania powoda P. M. (k. 213-214, k. 298), zeznania powódki M. M. (k. 214-215, k. 217), zeznania powoda T. S. (k. 215, k. 299), zeznania powódki A. S. (k. 215), zeznania powoda R. S. (k. 215-216), zeznania świadka M. D. (k. 216-217), zeznania świadka R. G. (k. 296), zeznania świadka P. S. (k. 297)

W dniu 2 czerwca 2022 roku P. M., M. M., T. S., A. S. i R. S. spłacili w całości kredyt nr 50/04/02/K. Poniesione koszty kredytu w okresie od 18 czerwca 2002 roku do 2 czerwca 2022 roku wynosiły 11 852,86 zł.

Dowód: zaświadczenie o poniesionych kosztach (k. 28-28v), zaświadczenie o odsetkach (k. 29-35).

Łączna wartość wszystkich wpłat w (...) wyniosła 293 838,80 zł, zaś kwota wypłaty kredytu wynosiła 214 999,97 zł.

Dowód: analiza (k. 36-40).

Pismem z dnia 11 lutego 2025 roku P. M., M. M., T. S., A. S. i R. S. wezwali Bank (...) S.A. z siedzibą w W. do zapłaty w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego pisma kwoty 78 838,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości ustawowej za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po upływie terminu wskazanego w niniejszym piśmie do dnia zapłaty. Powodowie wskazali na nieważność umowy ze skutkiem ex tunc, wobec czego Bank jest zobowiązany do zwrotu na rzecz kredytobiorców wszelkich otrzymanych z tego tytułu przysporzeń.

Pismo zostało doręczone 14 lutego 2025 roku.

Dowód: wezwanie z dnia 11 lutego 2025 roku wraz z potwierdzeniem nadania-odbioru (k. 41-43).

W odpowiedzi, w dniu 7 marca 2025 roku, Bank (...) S.A. z siedzibą w W. odmówił zapłaty ww. kwoty wskazując, że umowa nr (...) wraz z porozumieniem z dnia 23 października 2020 roku są skuteczne i wiążące.

Dowód: pismo z dn. 07.03.2025 r. (k. 44-45)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci dowodów z dokumentów, transkrypcji rozmowy, zeznań powodów i świadków. Powołanym dokumentom, w tym złożonym w postaci kserokopii, Sąd w całości dał wiarę, albowiem nie wzbudziły wątpliwości Sądu co do swojej zgodności z oryginałem, nie nosiły bowiem śladów przerobienia lub podrobienia, nie były również kwestionowane przez strony. Zeznania powodów sąd uznał za wiarygodne w zakresie w jakim pokrywały się z pozostałym materiałem dowodowym. Znaczenie drugorzędne, ale nadal istotne z punktu widzenia oceny całokształtu stanu faktycznego w niniejszej sprawie miały zeznania świadków M. D., R. G., P. S.. Świadkowie posiadali jedynie ogólne informacje dotyczące procedur obowiązujących w pozwanym banku w przypadku zawierania kredytów konsumenckich, natomiast nie posiadali wiedzy na temat przebiegu zawierania umowy kredytu konkretnie z powodami, w szczególności jakich informacji udzielono powodom w związku z zawarciem umowy powiązanej z walutą obcą, w tym w zakresie ryzyka kursowego oraz czy i jakie symulacje zostały powodom zaprezentowane. Sąd oddalił wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego zawarte w pozwie i odpowiedzi na pozew jako nieprzydatne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, w brzmieniu obowiązującym w dacie zawierania przez strony umowy kredytu, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu (art. 69 ust. 1 ustawy). Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: strony umowy, kwotę i walutę kredytu, cel, na który kredyt został udzielony, zasady i termin spłaty kredytu, wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje i warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy (art. 69 ust. 2 pkt 1-9 ustawy).

Stosownie do treści przepisu (...) § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (art. 385 ¹§2 k.c.). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (art. 385 ¹§3 k.c.). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (art. 385 ¹§4 k.c.).

Uzasadnieniem dla wprowadzenia ustawą z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny unormowań zawartych w art. 385 ¹ -385 ³ k.c. był zamiar zapewnienia konsumentom bardziej skutecznej ochrony w stosunkach umownych z profesjonalistami, a przede wszystkim potrzeba uwzględnienia w polskim prawie postanowień dyrektywy nr 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich. Regulacja zawarta w art. 385 ¹ - 385 ³ k.c. stanowi zatem wyraz implementacji w prawie polskim przez ustawodawcę prawa unijnego w postaci powyższej dyrektywy, co rodzi określone konsekwencje dla ich wykładni. Przede wszystkim musi ona prowadzić do takich rezultatów, która pozwoli urzeczywistnić cele dyrektywy. Sądy krajowe, stosując prawo wewnętrzne, zobowiązane są tak dalece, jak jest to możliwe, by dokonywać jego wykładni w świetle brzmienia i celu dyrektywy, tak by osiągnąć przewidziany w niej rezultat, a zatem zastosować się do art. 288 akapit trzeci Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (m.in. wyrok (...) z 13 czerwca 2016 r. w sprawie C-377/14 teza 76 i przytoczone tam orzecznictwo). Obowiązek dokonywania wykładni prawa krajowego zgodnej z prawem Unii jest nierozerwalnie związany z systemem Traktatu, gdyż zezwala sądom krajowym na zapewnienie, w ramach ich właściwości, pełnej skuteczności prawa Unii przy rozpoznawaniu zawisłych przed nimi sporów. W przypadku omawianych przepisów należy mieć też na uwadze, że sama Dyrektywa w art. 8 stanowi, że w celu zapewnienia wyższego stopnia ochrony konsumenta państwa członkowskie mogą przyjąć lub utrzymać bardziej rygorystyczne przepisy prawne zgodne z Traktatem w dziedzinie objętej Dyrektywą. W Dyrektywie został więc określony jedynie minimalny poziom ochrony konsumentów.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że powodowie zawarli umowę kredytu jako konsumenci. Celem zaciągnięcia zobowiązania finansowego była wola skończenia budowy domu jednorodzinnego. Powodowie w chwili zawierania umowy w 2002 r. spełniali przesłanki uznania ich za konsumentów, zgodnie z art. 22 ² k.c.

Żądanie powodów opierało się na żądaniu ustalenia i bezskuteczności postanowień, w których zamieszczony był mechanizm indeksacji, a w konsekwencji zwrotu kwoty 78 838,83 zł pobranej nienależnie przez bank. Natomiast pozwany w żądaniu oddalenia powództwa powoływał się w szczególności na zawarte z powodami w dniu 9 października 2020 roku porozumienie, które to w szczególności obejmowało oświadczenie konsumentów o niekwestionowaniu postanowień umowy po zawarciu porozumienia oraz znajomości abuzywności niektórych postanowień umowy z dnia 31 maja 2002 roku.

Zgodnie z treścią art. 917 k.c. przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Przedmiotem ugody musi być istniejący stosunek prawny i niewątpliwie była nim umowa kredytu z dnia 31 maja 2002 roku. Ugoda z zasady jest czynnością ustalającą. Może być zawarta wtedy, kiedy powstanie spór lub przynajmniej wątpliwości między stronami w zakresie istniejącego już wcześniej między nimi stosunku; stąd ugoda nie tworzy nowego stosunku, ale prowadzi do sprecyzowania lub zmiany już istniejącego. O ugodzie można mówić jedynie w sytuacji, gdy reguluje ona prawa i obowiązki stron – w celu usunięcia wątpliwości lub sporu – przy czynieniu wzajemnych ustępstw – w ramach już istniejącego stosunku prawnego; ugoda natomiast nie może stanowić całkowicie nowej podstawy prawnej ustalonych już praw i obowiązków (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 stycznia 2017 r., sygn. akt I ACa 623/16). Ugoda nie powoduje powstania nowego stosunku prawnego, ale jedynie go modyfikuje. Częściowo na nowo ukształtowane stosunki są pochodną wzajemnych ustępstw poczynionych sobie nawzajem przez strony. W rezultacie ugody niepewny lub sporny stosunek prawny jest przekształcany w stosunek pewny i bezsporny. Przy czym, z uwagi na swobodę kontraktową stron, zakres modyfikacji pierwotnego stosunku prawnego może obejmować różne jego elementy, w tym główne świadczenia stron, a także uzgodnienia nie mające takiego charakteru. W związku z tym strony mogą zmodyfikować np. wysokość rat, termin ich płatności, przesłanki umożliwiające wypowiedzenie umowy, czy wysokość należnego oprocentowania.

Podkreślić należy, że art. 353 ¹ k.c. deklaruje zasadę swobody umów, zgodnie z którą strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Art. 385 ¹ i nast. k.c. nie wykluczają zawarcia przez przedsiębiorcę i konsumenta ugody w celu uchylenia niepewności co do skutków abuzywności niektórych postanowień umowy lub uchylającej istniejący lub mogący powstać spór co do abuzywności tych postanowień (art. 917 k.c.). Taka ugoda może potwierdzać abuzywne postanowienie, co jest dopuszczalne w świetle art. 385 ¹ § 1 k.c. (zwrot "nie wiążą go" dotyczący tylko konsumenta oznacza, że nie wolno stwierdzić braku mocy wiążącej wbrew konsumentowi). Ponadto potwierdzenie ugodą abuzywnych postanowień sprawia, że stają się one uzgodnieniami uzgodnionymi indywidulanie, a tym samym w ogóle wyłączonymi z zakresu art. 385 ¹ § 1 k.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13.12.2024 r., sygn. akt I CSK 2858/23, , postanowienie Sądu Najwyższego z 23.10.2024 r., sygn. akt I CSK 2384/23, postanowienie Sądu Najwyższego z 25.09.2024 r., sygn. akt I CSK 1817/2

W ocenie Sądu porozumienie z dnia 9 października 2020 roku spełnia przesłanki ugody w rozumieniu art. 917 k.c. W ramach tego porozumienia kredytobiorcy oświadczyli, iż są świadomi, że umowa kredytu nr 50/04/02/K z dnia 31 maja 2002 roku zawiera postanowienia treściowo tożsame z postanowieniami wpisanymi do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa UOKiK pod numerami (...) oraz (...), których treść została przytoczona w § 9 pkt 5 i 6 porozumienia, a które mogą zostać uznane za niedozwolone postanowienia umowne.

Kredytobiorcy wskazali ponadto, że są świadomi, iż zarówno przed sądami powszechnymi w Polsce, jak i przed Sądem Najwyższym, prowadzonych jest wiele postępowań dotyczących zarzutów abuzywności postanowień zawartych w umowach kredytów indeksowanych, przy czym rozstrzygnięcia zapadające w tych sprawach były niejednolite. W szczególności sądy w części spraw stwierdzały abuzywność klauzul tożsamych z postanowieniami zawartymi w niniejszej umowie, podczas gdy w innych przypadkach powództwa były oddalane.

Kredytobiorcy oświadczyli również, że byli świadomi możliwości dochodzenia przed sądem oceny zgodności z prawem – w tym w zakresie abuzywności – także innych postanowień umowy kredytu nr 50/04/02/K z dnia 31 maja 2002 roku, aniżeli te wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych pod numerami (...) oraz (...). Pomimo powyższego, złożyli jednoznaczne oświadczenie, iż nie będą kwestionować umowy kredytu, zarówno w zakresie poszczególnych postanowień umownych, jak i co do jej ważności jako całości.

Zapoznanie się przez kredytobiorców z treścią porozumienia, w tym w szczególności ze skutkami zrzeczenia się roszczeń, zostało dodatkowo potwierdzone w rozmowie telefonicznej kredytobiorcy P. M. z pracownikiem call center banku. W trakcie tej rozmowy kredytobiorca jednoznacznie potwierdził, iż rozumie, że podpisując porozumienie (ugodę), decyduje się na zrzeczenie się roszczeń wobec banku, w tym prawa do kwestionowania ewentualnych klauzul abuzywnych zawartych w umowie kredytu oraz dochodzenia z tego tytułu dalszych, potencjalnie wyższych roszczeń odszkodowawczych.

Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, iż oświadczenia woli kredytobiorców złożone w ramach porozumienia z dnia 9 października 2020 r. były świadome, jednoznaczne oraz poprzedzone dostatecznym rozeznaniem co do ich skutków prawnych. Treść porozumienia nie pozostawia wątpliwości, że jego celem było definitywne zakończenie istniejącego pomiędzy stronami sporu oraz wyeliminowanie ryzyka dalszych roszczeń związanych z ewentualną abuzywnością postanowień umowy kredytu.

W konsekwencji sąd przyjął, iż zawarte porozumienie stanowi ważną i skuteczną ugodę, w ramach której kredytobiorcy, w zamian za określone ustępstwa ze strony banku, zrzekli się przysługujących im – zarówno aktualnych, jak i potencjalnych – roszczeń wynikających z umowy kredytu nr 50/04/02/K z dnia 31 maja 2002 roku, w tym w szczególności roszczeń opartych na zarzucie niedozwolonego charakteru postanowień umownych oraz kwestionowania ważności umowy jako całości.

Konkludując, sąd uznał, że brak jest podstaw do ponownego badania abuzywności postanowień objętych ugodą które, stały się uzgodnieniami uzgodnionymi indywidulanie i tym samym wyłączonymi z zakresu art. 3851 § 1 k.c., jak również do uwzględnienia zgłoszonych w niniejszym postępowaniu roszczeń, które pozostają w sprzeczności z treścią wiążącego strony porozumienia. Z tych względów powództwo podlegało oddaleniu w całości.

O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania art. 98 § 1 i § 1 1k.p.c. Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu), do których należy zaliczyć wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego.

Konsekwencją ostatecznego rozstrzygnięcia było uznanie pozwanej za przegrywającą proces, co skutkowało obciążeniem jej kosztami postępowania. Na zasądzoną kwotę 5417 zł składało się zastępstwo procesowe przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata z uwzględnieniem kwoty 17 złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od przedłożonego pełnomocnictwa.

Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustalono na podstawie § 2 pkt 63 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

sędzia Renata Rosiak-Doroz