I AGa 67/22 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Apelacyjny w Krakowie z 2023-07-04
Sygn. akt I AGa 67/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 lipca 2023 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Adam Sęk (spr.)
Sędziowie: SSA Andrzej Żelazowski
SSA Zygmunt Drożdżejko
Protokolant: Krzysztof Malinowski
po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2023 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa Banku (...) S.A. w W.
przeciwko M. J. (1) i M. J. (2)
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 16 grudnia 2021 r. sygn. akt IX GC 364/21
1. oddala apelację;
2. zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz strony powodowej kwotę 8.100 zł (osiem tysięcy sto złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego;
3. przyznaje od Skarbu Państwa – Sadu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata B. S. (1) kwotę 8.100 zł (osiem tysięcy sto złotych), w tym podatek od towarów i usług (VAT), tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanym z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.
Sygn. akt I AGa 67/22
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 4 lipca 2023 r.
Powód Bank (...) S.A. w W. wytoczył przeciwko M. J. (1) i M. J. (2) powództwo o zapłatę solidarnie kwoty 352.399,04 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 30 maja 2019 r. Ponadto powód wniósł o rozpoznanie sprawy w postępowaniu nakazowym i zasądzenie kosztów procesu.
Zgłoszone żądanie powód oparł na twierdzeniu, że w dniu 26 czerwca 2014 r. zawarł z pozwanymi prowadzącymi działalność gospodarczą pod firmą (...) umowę kredytu w rachunku bieżącym. Umowa była dwukrotnie zmieniana aneksami z dnia 7 listopada 2014 r. i 27 czerwca 2016 r. Na skutek problemów w obsłudze kredytu pozwani zwrócili się do Banku o restrukturyzację zadłużenia. Umowę restrukturyzacyjną strony zawarły w dniu 11 lipca 2016 r. Wykonanie tej umowy pozwani zabezpieczyli wekslem in blanco. Na skutek zaprzestania spłat Bank wypowiedział umowę restrukturyzacyjną i wezwał pozwanych do zapłaty zadłużenia. Wobec braku spłaty Bank uzupełnił weksel i pismami z dnia 29 maja 2019 r. wezwał pozwanych do jego wykupu. Suma wekslowa uwzględnia wpłaty pozwanych w łącznej wysokości 3.000,00 zł dokonane już po wypowiedzeniu umowy restrukturyzacyjnej.
Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo i zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda koszty tego postępowania.
Od nakazu zapłaty pozwani wnieśli zarzuty. Pozwani zaskarżyli nakaz w całości, wnieśli o jego uchylenie i zasądzenie kosztów procesu.
Pozwani podnieśli zarzut bezskuteczności zawieszonej umowy kredytu nr (...), aneksów do tej umowy oraz umowy restrukturyzacyjnej nr (...). Zdaniem pozwanych, strona powodowa nie wykazała, że osoby reprezentujące Bank przy podejmowaniu tych czynności miały do tego upoważnienie. Zawarcie umowy przez osoby nieupoważnione skutkuje bezskutecznością czynności prawnych. Bank nie wykazał, aby dokonał potwierdzenia zawarcia umów. Z tych samych względów pozwani zakwestionowali skuteczność wypowiedzenia umowy restrukturyzacyjnej.
Pozwani podnieśli również zarzut braku wymagalności roszczenia, ponieważ Bank nie przedstawił pozwanym weksla do zapłaty. Weksel powinien być przedstawiony dłużnikowi do zapłaty w oryginale, tak aby mógł się z nim zapoznać. Tego Bank zaniechał, przez co roszczenie o zapłatę sumy wekslowej jest przedwczesne.
Ponadto, pozwani podnieśli zarzut nadużycia przez Bank prawa podmiotowego. Zdaniem pozwanych nadużycie polegało na wypowiedzeniu umowy restrukturyzacyjnej, co skutkowało natychmiastową wymagalnością świadczenia. Wykonanie tego uprawnienia przez Bank okazało się niezwykle dotkliwe dla pozwanych. Zdaniem pozwanych, Bank wykonał to uprawnienie w sposób nagły i zaskakujący. W efekcie pozwani zostali postawieni w sytuacji konieczności jednorazowej spłaty całego zadłużenia w pokaźnej wysokości. To działanie było nadużyciem przez Bank prawa podmiotowego. Pozwani podnieśli również, że nadużycie prawa przez powoda polegało na tym, że wypowiedzenie umowy zostało złożone przez Bank w sytuacji, gdy kredytobiorcy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej. Swoim działaniem Bank doprowadził pozwanych do utraty płynności finansowej, czym naruszył zasady współżycia społecznego i zasady uczciwego obrotu gospodarczego.
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Krakowie utrzymał w mocy nakaz zapłaty, a nieopłaconymi przez pozwanych kosztami obciążył Skarb Państwa.
Sąd I instancji przyjął za bezsporne istnienie dochodzonego pozwem solidarnego zadłużenia pozwanych w stosunku do powoda.
Ponadto ustalił, że pozwani M. J. (1) i M. J. (2) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą Firmą (...) w formie spółki cywilnej zawarli z Bankiem (...) S.A. umowę nr (...) kredytu w rachunku bieżącym na kwotę 230.000,00 zł. Umowa była aneksowana dwukrotnie poprzez podwyższenie kwoty kapitału do 300.000,00 zł oraz przedłużenie jej obowiązywania do 27.06.2015 r. Spłata kredytu została zabezpieczona wystawionym przez pozwanych i wręczonym stronie powodowej wekslem własnym in blanco wraz z deklaracją wekslową. Pozwani nie spłacili zadłużenia w umówionym terminie. W odpowiedzi na wezwanie do spłaty pozwani złożyli w Banku wniosek datowany na 30.07.2016 r. o zawarcie umowy restrukturyzacyjnej. Taka umowa restrukturyzująca zadłużenie pozwanych została zawarta w dniu 10.11.2016 r. i określała ostateczny termin spłaty na dzień 31.10.2019 r. Zabezpieczeniem spłaty pozostał weksel i deklaracja wekslowa. Wobec niewykonywania umowy restrukturyzacyjnej przez pozwanych Bank wzywał pozwanych do zapłaty, a następnie w dniu 20.10.2017 r. umowę wypowiedział. Mimo wypowiedzenia i kolejnych wezwań do zapłaty pozwani nie spłacili zadłużenia. Bank wypełnił weksel zgodnie z deklaracją wekslową poprzez wpisanie słownie zobowiązania pozwanych na rzecz strony powodowej na kwotę 352.399,04 zł oraz daty jego wykupu na dzień 29.05.2019 r. Pismami z dnia 29.04.2019 r. wezwała pozwanych do wykupu weksla wyznaczając termin na dzień 29.05.2019 r. oraz informując o możliwości zapoznania się z wekslem w Banku (...) S.A., Oddział w T. przy ul. (...).
Sąd ustalił również, że umowa oraz aneks nr (...) zostały podpisane ze strony Banku przez pełnomocników powódki A. C. i B. S. (2), aneks nr (...) przez pełnomocników powódki B. W. i K. Z. (1), umowa restrukturyzacyjna przez pracowników powódki U. G. i A. K., wezwania do zapłaty przez pracowników powódki U. G. i A. K. lub R. M. lub T. B.. Do chwili wytoczenia powództwa pozwani nie kwestionowali upoważnienia tych osób do reprezentowania Banku.
W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy przyjął, że powództwo jest uzasadnione zarówno co do zasady, jak i wysokości, a zarzuty pozwanych uznał za bezzasadne.
Sąd przyjął, że zobowiązanie wynikało z weksla, który zabezpieczał wykonanie umowy kredytu i umowy restrukturyzacyjnej. Wypełnienie przez Bank weksla było zgodne z deklaracją wekslową. Wypełnienie weksla sanowało również ewentualne braki w zakresie umocowania pracowników Banku przy zawieraniu umów i dokonywaniu innych czynności prawnych. pełnomocnictw oraz umocowań pracowników banku do ich udzielenia. Ponadto Sąd przyjął, że skoro po wezwaniu do zapłaty z dnia 13.07.2016 r., podpisanym przez U. G. i A. K., pozwani pismem z dnia 30.07.2016 r., złożyli wniosek o zawarcie umowy restrukturyzacyjnej i taka umowa została następnie podpisana przez wymienione osoby reprezentujące stronę powodową, to istnieje domniemanie, że wszystkie wcześniejsze dokumenty w postaci pierwotnej umowy wraz z aneksami, ale i późniejsze, a także wezwania do zapłaty wraz z wypowiedzeniem umowy i kolejne wezwania do zapłaty i wykupu weksla podpisywane były przez upoważnionych przez bank jego pracowników, a więc osoby umocowane do złożenia tych oświadczeń. Sąd przyjął, że U. G. i T. B., które podpisały wezwania do wykupu weksla uczyniły to jako pracownicy Banku. Sąd przyjął, że umowy zostały skutecznie zawarte skoro pozwani nie domagali się od Banku wykazania umocowania pracowników do podejmowania czynności prawnych i skorzystali z udostępnionych im na podstawie umów środków pieniężnych. Sąd przyjął również, że pozwani zostali skutecznie wezwani do wykupu weksla i możliwości zapoznania się z wekslem w Banku (...) S.A., Oddział w T.. Mimo, że Bank zapewnił pozwanym realną możliwość zapoznania się z wekslem w miejscu jego płatności, pozwani z tego uprawnienia nie skorzystali. Zarzuty pozwanych o nadużyciu przez Bank prawa podmiotowego przez powódkę poprzez niewzięcie pod uwagę sytuacji osobistej pozwanych Sąd Okręgowy uznał za bezpodstawne. Po upływie pierwotnego terminu spłaty w połowie roku 2015 r. powód nie wszczął przeciw pozwanym poważniejszych kroków prawnych. W październiku 2016 r. zawarł na ich wniosek umowę restrukturyzacyjną, w której termin spłaty został ustalony na październik 2019 r. Pozew zostało złożony w sądzie dopiero w grudniu 2019 r. po wykorzystaniu wszelkich możliwych sposobów na ugodowe zakończenie sprawy.
Od wyroku Sądu Okręgowego apelację wnieśli pozwani M. J. (1) i M. J. (2). Pozwani zaskarżyli wyrok w całości i wnieśli o jego zmianę poprzez uchylenie nakazu zapłaty w całości i oddalenie powództwa oraz zasadzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi pozwani zarzucili naruszenie prawa materialnego:
1. art. 101 pkt 2 w zw. z art. 17 prawa wekslowego przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że z abstrakcyjnego charakteru zobowiązania wekslowego wynika brak możliwości bronienia się przez wystawcę weksla wobec jego remitenta zarzutami osobistymi, opartymi na łączącym ich stosunku podstawowym, podczas gdy bezsprzecznie z literatury oraz utartej linii orzeczniczej wynika, że w stosunkach między wystawcą a remitentem weksla własnego możliwe właśnie jest stosowanie zarzutów osobistych oprócz zarzutów obiektywnych;
2. art. 38 k.c. w zw. z art. 39 § 1-3 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 10 prawa wekslowego przez ich błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że doszło do prawidłowego wypełnienia weksla mimo nienależytej reprezentacji banku zarówno przy zawieraniu umowy kredytu jak i umowy restrukturyzacyjnej, podczas gdy pozwani w toku procesu zakwestionowali umocowanie wszystkich osób składających oświadczenia w imieniu banku na wskazanych umowach, a powodowy bank nie wykazał, że posiadali oni stosowne upoważnienie lub że doszło do potwierdzenia ww. czynności prawnej, co w efekcie winno skutkować przyjęciem, że ww. umowy są nieważne a weksel został wypełniony niezgodnie z deklaracją wekslową (porozumieniem wekslowym).
Ponadto, w przypadku podzielenia zarzutów apelacyjnych (co powinno doprowadzić Sąd Apelacyjny do wniosku, że powodowy bank utracił upoważnienie do uzupełnienia weksla in blanco), strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia ewentualnego roszczenia powodowego banku z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Apelacja pozwanych podlega oddaleniu.
Sąd Apelacyjny opiera swoje rozstrzygnięcie na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez Sąd I instancji. Pozwani nie podnieśli w apelacji zarzutów naruszenia prawa procesowego i błędów w ustaleniach faktycznych. Wobec tego Sąd Apelacyjny rozstrzyga sprawę w oparciu o stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji. Przytoczenie szczegółowych ustaleń faktycznych w tym miejscu nie jest konieczne. Związanie ustaleniami Sądu I instancji dotyczy w szczególności tego ustalenia, że przy zawieraniu z pozwanymi czynności prawnych oraz wypowiedzeniu umowy restrukturyzacyjnej Bank był reprezentowany przez pełnomocników i pracowników w osobach A. C., B. S. (2), B. W., K. Z. (2), U. G., A. K., R. M. i T. B..
Wyrok Sądu Okręgowego jest prawidłowy.
Odnosząc do apelacji należy jednak stwierdzić, że zasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 101 pkt 2 i art. 17 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz.U. z dn. 11.03.1936 r., poz. 282.). Roszczenie dochodzone przez powoda wynika z weksla własnego in blanco na zabezpieczenie wykonania umowy restrukturyzacyjnej. Do weksla własnego stosuje się przepisy o wekslu trasowanym (art. 103 pr. wekslowego). Weksel wystawiony przez pozwanych nie był indosowany. Wobec tego znajduje zastosowanie art. 17 pr. wekslowego, z którego wynika, że osoby przeciw którym jest dochodzone prawo z weksla może bronić się zarzutami opartymi na stosunkach osobistych z wystawcą. W konsekwencji należy przyjąć, że pozwani mogą bronić się wobec Banku zarzutami wynikającymi ze stosunku podstawowego. Do zarzutów subiektywnych należy niewątpliwie zaliczyć zarzut bezskuteczności umowy kredytu. Sąd I instancji błędnie przyjął, że samo wniesienie pozwu w oparciu o weksel „ucieleśniający” zobowiązanie abstrakcyjne sanuje braki w zakresie umocowania do czynności prawnych osób, które działały za Bank. Dopuszczalne zatem, było formułowanie przez pozwanych zarzutów dotyczących skuteczności zawarcia umowy kredytu i umowy restrukturyzacyjnej zabezpieczonych wekslem.
Odnosząc się do zarzutów bezskuteczności umów Sąd Apelacyjny stwierdza, że nie są one uzasadnione.
Przede wszystkim, nie jest uzasadniony zarzut wadliwej reprezentacji Banku przy zawarciu z pozwanymi umowy kredytu oraz umowy restrukturyzacyjnej. Bank (...) S.A. jest osobą prawną i działa przez swoje organy. Organem uprawnionym do reprezentacji Banku jest zarząd spółki. Z uwagi na rozmiar działalności oraz liczbę podejmowanych czynności prawnych, banki reprezentowane są przez odpowiednio umocowane do tego osoby, wykonujące te czynności w ramach stosunku pracy lub na podstawie pełnomocnictwa. Sąd I instancji ustalił, że A. C., B. S. (2), B. W., K. Z. (1), U. G., A. K., R. M. i T. B. byli umocowani do czynności podejmowanych w stosunku do pozwanych.
Nie był uzasadniony zarzut pozwanych dotyczący bezskuteczności zawieszonej umowy kredytu i umowy restrukturyzacyjnej. Potwierdzenie dokonanej czynności prawnej, o którym mowa w art. 103 k.c. dotyczy działania rzekomego pełnomocnika ( falsus procuratora). Odnosi się zatem do działania osoby, która w ogóle nie jest pełnomocnikiem (nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres). W rozpoznawanej sprawie tak nie było. Nie ma żadnych wątpliwości, że czynności prawnych dokonywali pracownicy Banku i działali w jego imieniu. Umowa została zawarta w Oddziale Banku w T. przy ul. (...). Umowę kredytu w imieniu Banku zawarła B. S. (2) zatrudniona na stanowisku Menadżera Klienta Biznesowego i A. C. zatrudniony na stanowisku Starszego Menadżera Klienta Biznesowego. Te same osoby zawarły z pozwanymi Aneks Nr (...). Natomiast Aneks Nr (...) w imieniu Banku zawarła Dyrektor Oddziału B. W. i Starszy Menadżer Klienta Biznesowego K. Z. (1). Osoby te zostały wymienione z stanowisk i funkcji wykonywanych na rzecz Banku. Do czasu wszczęcia procesu pozwani nie kwestionowali umocowania tych osób, ani w żaden sposób nie przejawiali niepewności co do skuteczności umowy. Ich obawy nie budziło również zachowanie Banku, który po zwarciu umowy uruchomił kredyt, a pozwani z tego skorzystali. Należy uznać, że samo uruchomienie kredytu i wypłata pieniędzy przez Bank stanowi faktyczne potwierdzenie zawarcia umowy. Ponadto, pozwani pismem z dnia 30.07.2016 r. skierowanym do Banku (...) S.A. (...) wniosek o restrukturyzację. To przekonuje, że po stronie pozwanych nie występowały żadne wątpliwości co do obowiązywania umowy. Ich stanowisko przyjęte w procesie dezawuuje brak wezwania Banku do potwierdzenia czynności dokonanych przez osoby rzekomo nieuprawnione. Umowę restrukturyzacyjną z pozwanymi w imieniu Banku zawarły U. G. oraz A. K.. Pierwsza z nich dokonała tej czynności jako Dyrektor Terenowego Zespołu (...), a druga jako Ekspert w tym samym (...) Banku (...). Wezwania do zapłaty kierowane do pozwanych, jak również wypowiedzenie były sygnowane przez U. G.. Pismo zastępujące przedstawienie weksla i wezwanie do zapłaty zostało podpisane przez U. G. i T. B.. Nie może być wątpliwości, że zarówno U. G. jaki T. B. są pracownikami Banku. Obydwie te osoby podpisały pozew w sprawie, a ich status jako pracowników wynika z treści udzielonych im pełnomocnictw (k. 32 i k. 33). Należy przyjąć, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 97 k.c. W tym przypadku do zawarcia umowy doszło i Bank jako przedsiębiorca nie musi tego potwierdzać, tym bardziej, że pozwani nie wyznaczyli powodowi żadnego terminu. Jest to konsekwencją pełnomocnictwa ustawowego, które łączy umocowanie z faktycznym umożliwianiem określonej osobie wykonywania dla osoby prowadzącej przedsiębiorstwo czynności w lokalu otwartym dla publiczności, tj. przeznaczonym do obsługi klienteli tego przedsiębiorstwa. W doktrynie przyjmuje się, że jeżeli zakład pracy powierza swojemu pracownikowi stanowisko, z którym wiąże się składanie ofert i prowadzenie negocjacji, których wymiana może doprowadzić do zawarcia umowy, to należy uznać, że jest on upoważniony do składania oświadczeń woli w imieniu tego zakładu, w sprawach objętych jego zakresem czynności. Pogląd taki znajduje uznanie także w orzecznictwie. Osoba prawna, która co do zasady działa przez swoje organy (art. 38 k.c.), może udzielić formalnego, ale również w sposób dorozumiany, pełnomocnictwa swojemu pracownikowi do zawierania umów (składania oświadczeń woli). Przepis art. 97 k.c. przewiduje takie właśnie dorozumiane pełnomocnictwo nie umowne, lecz ustawowe. Jeżeli zakład pracy powierza swojemu pracownikowi stanowisko, z którym wiąże się prowadzenie poszczególnych rodzajów czynności, które mają doprowadzić do wyegzekwowania należności banku od dłużników, to należy uznać, że jest on upoważniony do składania oświadczeń woli w imieniu banku, w sprawach objętych jego zakresem obowiązków. Przepis art. 97 k.c. odnosi się do wszystkich osób, które mają faktyczną możliwość dokonywania czynności prawnych w obiektach przedsiębiorstwa, w tym przypadku Banku, i ma zastosowanie zawsze, gdy przedsiębiorstwo nie poinformowało w sposób wyraźny swoich klientów, o tym, że konkretne osoby czynne w jego lokalu nie są umocowane do zawierania umów (tak Sąd Apelacyjny w B. (...)). Prezentowana wykładnia art. 97 k.c. przyjmowana jest także przez Sąd Najwyższy, który stwierdził, że art. 97 k.c. może mieć zastosowanie do osób podpisujących w imieniu banku umowę kredytową. Artykuł 97 k.c. może mieć zastosowanie również przy rozstrzyganiu sporu o umocowanie osób podpisujących w imieniu banku umowę kredytu (wyrok z dnia 14 maja 2002 r. V CKN 1031/00, a także wyrok z dnia 5 grudnia 2003 r. IV CK 286/02). Mając to na uwadze, Sąd Apelacyjny przyjmuje, że osoby kontraktujące z pozwanymi w imieniu Banku były do tych czynności upoważnione. Te same argumenty przemawiają za przyjęciem skuteczności wypowiedzenia umowy restrukturyzacyjnej. Wobec tego zarzut subiektywny pozwanych dłużników wekslowych dotyczący bezskuteczności umów między stronami oraz wypowiedzenia nie może odnieść zamierzonego skutku.
Nie jest również uzasadniony zarzut dotyczący nieprzedstawienia pozwanym weksla do zapłaty. Weksel musi być przedstawiony do zapłaty w miejscu płatności określonym na wekslu, w lokalu wskazanym w wekslu (tak SN w wyroku z dnia 12 maja 2005 r., V CK 588/04, OSN 2006, nr 5, poz. 71). Weksel wystawiony przez pozwanych, jako miejsce płatności wskazuje miejsce płatności. Tym miejscem jest siedziba (...) Banku (...) S.A. w T. przy ul. (...). Oznacza to, że weksel powinien być przedstawiony pozwanym do zapłaty w Oddziale Banku przy ul. (...) w T.. Sąd Apelacyjny przyjmuje, że przedstawienie weksla do zapłaty może nastąpić poprzez wezwanie dłużnika do zapoznania się z treścią weksla w miejscu jego płatności. Pogląd taki uzyskał aprobatę w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Poinformowanie wystawcy weksla własnego o możliwości zapoznania się z oryginałem weksla w dniu oraz miejscu jego płatności może być uznane za spełnienie wymagania określonego w art. 38 pr. wekslowego. W takim przypadku uznać należy, że przedstawienie weksla do zapłaty następuje nie z chwilą wystosowania do wystawcy stosownego zawiadomienia, ale w dniu, w którym mógł on faktycznie dokonać oględzin weksla i ustalić, czy jest zobowiązany do zapłaty (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2006 r. IV CSK 132/05). Z chwilą przedstawienia weksla do zapłaty następuje przekształcenie wierzytelności wekslowej w dług oddawczy (por. art. 454 § 1 zd. 2 k.c.) i czyni wierzytelność wymagalną. Prawo wekslowe nie przewiduje, aby na wekslu lub w odrębnym dokumencie został potwierdzony przez akceptanta lub wystawcę weksla własnego fakt przedstawienia w terminie weksla do zapłaty. Należy zatem uznać, iż posiadacz weksla nie musi uzyskać dowodu okazania tym osobom weksla. Powód wykazał przedstawienie weksla do zapłaty pismem z dnia 29 kwietnia 2019 r. (k. 29 wraz z dowodem doręczenia). Zatem, roszczenie powoda nie jest przedwczesne.
W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny podziela ocenę prawną Sądu Okręgowego. Dotyczy to w szczególności oceny w zakresie wysokości zasądzonego roszczenia jak i nadużycia prawa podmiotowego przez Bank. W umowie restrukturyzacyjnej pozwani dokonali uznania długu. W zakresie zarzutu nadużycia prawa podmiotowego należy dodać, że w działaniu Banku nie było żadnego naruszenia zasad współżycia społecznego, ani zasad uczciwego obrotu gospodarczego. Po zaciągnięciu kredytu przedsiębiorstwo pozwanych popadło w tarapaty finansowe. Bank, zgodnie z wnioskiem pozwanych zrestrukturyzował ich zadłużenie, zawierając w tym celu umowę datowaną na dzień 10 listopada 2016 r. Powód wielokrotnie wzywał pozwanych do spłaty zadłużenia. Wypełnienie weksla nastąpiło po upływie półtora roku od wypowiedzenia umowy restrukturyzacyjnej. W tej sytuacji twierdzenie, że działania Banku były nagłe i stanowiły dla pozwanych zaskoczenie nie polega na prawdzie. Pozwani musieli liczyć się z koniecznością spłaty znacznego zadłużenia. Odpada zatem argument pozwanych, że w krótkim czasie zostali zmuszeni do zapłaty znacznej sumy pieniężnej. Nie można podzielić również argumentu, że wypełnienie weksla przez Bank jest uprawnieniem dotkliwym dla pozwanych. Nie można pominąć tego, że pozwani zaciągnęli kredyt w ramach przedsiębiorstwa. Jako osoby prowadzące działalność gospodarczą musieli wiedzieć jakie konsekwencje wiążą się z udzieleniem zabezpieczenia wekslowego i zaniechaniem spłaty kredytu. Również trudna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa pozwanych nie dowodzi nadużycia przez powoda prawa podmiotowego. Banki dochodzą swoich należności zwykle w sytuacjach, kiedy dłużnicy przestają być wypłacalni. To nie oznacza jednak, że działanie zmierzające do odzyskania pożyczonych pieniędzy narusza zasady współżycia społecznego, lub zasady uczciwego obrotu gospodarczego.
Podsumowując Sąd Apelacyjny stwierdza, że wyrok Sądu Okręgowego jest prawidłowy, a apelacja mimo częściowej zasadności nie może odnieść skutku i podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. i art. 105 § 2 k.p.c. oraz § 2 pkt 7 oraz § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800, ze zmianami). Koszty postępowania apelacyjnego zasądzone od pozwanych solidarnie na rzecz powoda wyczerpuje wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 8.100,00 zł.
O kosztach przyznanych od Skarbu Państwa pełnomocnikowi pozwanych ustanowionemu z urzędu orzeczono na podstawie § 8 pkt 7 oraz § 16 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r. poz. 18). Wynagrodzenie zostało przyznane w wysokości 8.100, zł, równej stawce minimalnej dla wartości przedmiotu sprawy określonej dla pełnomocników z wyboru (§ 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie).
Podmiot udostępniający informację: Sąd Apelacyjny w Krakowie
Osoba, która wytworzyła informację: Adam Sęk, Andrzej Żelazowski , Zygmunt Drożdżejko
Data wytworzenia informacji: