I ACa 55/23 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Apelacyjny w Krakowie z 2025-12-19
Sygn. akt I ACa 55/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 grudnia 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSA Paweł Czepiel
Protokolant: Edyta Sieja
po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. w Krakowie na rozprawie
sprawy z powództwa K. M. (1) i K. M. (2)
przeciwko (...) Bank (...) S.A. w W.
o ustalenie i zapłatę
na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt I C 3133/21
I. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że wymienioną w tym punkcie kwotę 347 991,77 zł obniża do kwoty 112 767,15 zł (sto dwanaście tysięcy siedemset sześćdziesiąt siedem złotych 15/100), a datę 17 października 2022 r. zastępuje datą 1 sierpnia 2024 r. i w zakresie tego obniżenia powództwo także oddala;
II. oddala apelacje stron w pozostałej części;
III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów kwoty po 4050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego do dnia zapłaty.
I ACa 55/23
UZASADNIENIE
wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 19 grudnia 2025 r.
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od strony pozwanej (...) Bank (...) S.A. w W. łącznie na rzecz powodów K. M. (1) i K. M. (2) kwotę 347 991,77 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 17 października 2022 r. oraz ustalił nieistnienie pomiędzy stronami stosunku prawnego umowy kredytu w związku z nieważnością umowy kredytu (...) nr (...)- (...) z 29 lutego 2008 r. zawartej pomiędzy stronami.
Ponadto Sąd Okręgowy oddalił roszczenie odsetkowe w pozostałej części i zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 11.834 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Apelacje w sprawie wniosły obydwie strony.
Powodowie zaskarżyli wyrok w zakresie punktu 3, to jest w zakresie rozstrzygnięcia o odsetkach zarzucając naruszenie przepisów:
1. postępowania, to jest art. 233 § 1 k.p.c. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że powodowie nie wyrazili świadomej zgody na utrzymanie w mocy niedozwolonego postanowienia umownego i skutkach stwierdzenia nieważności umowy, podczas gdy z materiału dowodowego, w szczególności treści reklamacji i pozwu wprost wynika, że w pierwszej kolejności powód domaga się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego, co należy poczytać za brak zgody na utrzymanie w mocy spornych postanowień;
2. prawa materialnego, a to:
- art. 455 k.c. w zw. z art. 120 k.c. oraz art. 6 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym z dnia 5 sierpnia 2015 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2279) przez ich błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że roszczenie powodów może stać się wymagalne nie wcześniej niż z chwilą poinformowania ich o skutkach stwierdzenia nieważności umowy, podczas gdy ww. normy uzależniają stan wymagalności wyłącznie od prawidłowego wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia;
- art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powodowie mogą domagać się zapłaty odsetek nie wcześniej niż z chwilą poinformowania ich o skutkach stwierdzenia nieważności umowy, podczas gdy powołane normy uzależniają możliwość żądania odsetek ustawowych za opóźnienie wyłącznie od wystąpienia po stronie prawidłowo wezwanego dłużnika opóźnienia w spełnieniu świadczenia;
- art. 481 k.c. poprzez zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od daty wyroku, co doprowadziło do unicestwienia odszkodowawczego charakteru roszczenia o zapłatę odsetek, pomimo stanowczego i spójnego sformułowania roszczeń, wynikającego wprost zarówno z treści wezwania do zapłaty (reklamacji) jak również treści pozwu.
W rezultacie powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów odsetek ustawowych od kwoty zasądzonej w pkt 1 zaskarżonego wyroku od 29 lipca 2021 r. oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów koszty postępowania apelacyjnego.
Strona pozwana zaskarżyła wyrok w pkt 1,2,4 zarzucając naruszenie przepisów:
I. postępowania, to jest:
1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez:
a) dokonanie istotnych ustaleń w sposób sprzeczny z treścią materiału dowodowego w postaci umowy kredytu oraz zawiadomień o wysokości rat poprzez niezasadne ustalenie, że Bank miał prawo do jednostronnego określania wysokości rat kredytu waloryzowanego kursem poprzez zastosowanie kursu ustalanego w Tabeli kursów Banku, na którą konsument nie miał jakiegokolwiek wpływu, w sytuacji, gdy kurs CHF/PLN nie ma żadnego wpływu na wysokość raty kapitałowo – odsetkowej w postaci:
- umowy kredytu oraz zawiadomień o wysokości rat poprzez niezasadne przyjęcie, że na gruncie umowy Bank miał możliwość dowolnego kształtowania zobowiązania powoda, w sytuacji, gdy powód z łatwością mógł się uwolnić od rozliczania należności z tytułu rat kredytu z wykorzystaniem Tabeli kursów Banku poprzez wskazanie jako rachunku właściwego do spłaty rachunku technicznego w CHF lub rachunku walutowego w CHF przy zawarciu umowy kredytu lub w dowolnym momencie w toku jej wykonywania;
- umowy kredytu poprzez przyjęcie, że zastrzeżenie na rzecz Banku prawa ustalania kursu CHF/PLN w Tabeli kursowej, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumenta, podczas gdy w rzeczywistości istnienie pierwszej z przesłanek nie determinuje występowania drugiej, gdyż obie winny być przedmiotem dowodzenia, zaś ciężar dowodu, że występują razem, ciąży na powodzie, który powyższego w toku postępowania nie wykazał, a ponadto Sąd I instancji całkowicie pominął fakt, że Bank stosuje Tabelę kursów walut z uwagi na ustawowy obowiązek, wynikające z art. 111 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe;
- podpisanego przez kredytobiorcę oświadczenia o ryzyku kursowym na wniosku kredytowym ( pkt.9) i w umowie kredytu ( § 11 ust. 2 pkt 1,2, ) poprzez przyjęcie, że kredytobiorca nie był informowany o ryzyku kursowym i jego skutkach;
- błędnego ustalenia, że umowa kredytu zawarta z powodami nie podlegała indywidualnym uzgodnieniom oraz nie było możliwości, aby wprowadzić zmiany do wzorca umowy podczas gdy zestawienie postanowień wzorca umownego i umowy powinno prowadzić do wniosku, że zasady wypłaty kwoty kredytu były indywidualnie uzgodnione przez strony, w szczególności w zakresie wypłaty i spłaty kredytu. Powodowie z trzech możliwości (rachunek oszczędnościowo - rozliczeniowy w PLN, rachunek techniczny w CHF lub rachunek walutowy w CHF) wybrali (...) w PLN, więc miał realną możliwość ukształtowania umowy w zakresie spłaty rat, bo Bank nie czynił im przeszkód, aby dokonywali spłaty rat kredytu w walucie obcej. Powód mógł zmienić rachunek właściwy do spłaty rat kredytu na podstawie jednostronnej dyspozycji, bo (...) S.A. od początku oferowania kredytów w walutach wymienialnych zezwalała swoim klientom na świadczenie w walucie kredytu, czyli z pominięciem klauzul przeliczeniowych, Tabeli kursów walutowych i spreadu stąd wynikającego;
- błędnego ustalenia, że udzielony kredyt nie był kredytem walutowym.
b) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie dowodu z wyjaśnień powoda za wiarygodny opierając się wyłącznie na oświadczeniach strony, które nie korespondują z materiałem procesowym, w szczególności dokumentami potwierdzającymi czynności i oświadczenia podczas procedowania wniosku kredytowego.
2. art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 235 2 §1 k.p.c. polegające na bezzasadnym oddaleniu wniosku strony pozwanej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego do spraw bankowości na okoliczności wskazane w odpowiedzi na pozew i dalszych pismach procesowych pozwanego, pomimo że okoliczności te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, przede wszystkim w zakresie oceny spornej umowy kredytu pod względem potencjalnej i faktycznej możliwości dowolnego, oderwanego od realiów i zwyczajów rynkowych kształtowania kursu waluty podawanego przez Bank w Tabeli kursów a w rezultacie do dowolnego i naruszającego interes powodów przeliczania świadczeń spełnianych w wykonaniu spornej umowy kredytu;
II. prawa materialnego to jest:
1. art. 65 KC w zw. z art. 69 ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 358 1 § 1 KC poprzez błędną wykładnię, która doprowadziła Sąd I instancji do niewłaściwej kwalifikacji:
- umowy jako kredytu denominowanego w CHF, który funkcjonalnie nie różnił się od kredytu indeksowanego do CHF, zamiast kredytu w walucie wymienialnej (rozliczanego na zasadzie nominalizmu) z dodatkowymi postanowieniami w zakresie wymiany waluty obcej na walutę rodzimą, tak aby zapewnić kredytobiorcom możliwość finansowania celów kredytowania w walucie rodzimej, a także aby zapewnić im możliwość świadczenia w walucie rodzimej na pokrycie raty kapitałowo - odsetkowej w walucie obcej;
- § 4 ust. 2 pkt. 2 COU jako klauzuli o charakterze waloryzacyjnym, w sytuacji gdy stanowi ona klauzulę przeliczeniową (wymiany walutowej), która nie dotyczy głównego świadczenia stron, bo nie wyznacza salda kredytu (zobowiązania kredytobiorców), a jedynie wskazuje ilość PLN, którą otrzymają kredytobiorcy w wykonaniu umowy, o ile zażądają wypłaty środków w walucie rodzimej;
- § 22 ust. 2 pkt 1 COU jako klauzuli o charakterze waloryzacyjnym, w sytuacji gdy stanowi ona klauzulę przeliczeniową (wymiany walutowej), która nie dotyczy głównego świadczenia stron, bo nie wyznacza raty kapitałowo - odsetkowej (zobowiązania kredytobiorców), a jedynie wskazuje ilość PLN, którą kredytobiorcy mają zapewnić w celu pokrycia raty, o ile chcą świadczyć w walucie rodzimej;
2. art 385 1 § 1 k.c. w zw. z art. 385 1 § 2 k.c. w zw. z art. 58 §1, §2 i §3 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że:
- abuzywność klauzul wymiany walut (§ 4 ust. 2 pkt. 2, i §22 ust.2 pkt. 1 COU) wpływa na los całego zobowiązania umownego i istnienie w umowie takich klauzul warunkuje byt tejże umowy, podczas gdy stwierdzenie abuzywność wskazanych postanowień nie wpływa na los całego zobowiązania określonego w walucie obcej;
- abuzywność klauzul wymiany walut (§ 4 ust.2 pkt. 2, i § 22 ust.2 pkt.1 COU) powoduje niemożność wykonywania umowy podczas gdy możliwe jest funkcjonowanie umowy bez tych postanowień umownych albowiem ich brak nie powoduje powstania luki w umowie skutkującej niemożnością jej wykonywania;
- w sprawie zmaterializowały się określone w tym przepisie przesłanki pozwalające uznać klauzule wymiany walut (§ 4 ust.2 pkt. 2 i § 22 ust.2 pkt.1 COU) za niedozwolone, w tym że Bank miał możliwość nieskrępowanego kształtowania wysokości zobowiązania, podczas gdy Bank nie mógł w żaden sposób kształtować wysokości zobowiązania kredytobiorcy (salda albo raty),bo jest ono wyrażone w CHF i sposób ustalania kursu CHF/PLN jest bez znaczenia dla wysokości zobowiązania powoda, które od początku było wyrażone w walucie obcej;
- stwierdzenie niedozwolonego charakteru klauzul wymiany walut (§ 4 ust.2 pkt 2, i § 22 ust.2 pkt.1 COU) pociąga za sobą skutek nieważności całej umowy, pomimo że wyżej wymienione przepisy nie wiążą z abuzywnością klauzul umownych skutku w postaci bezwzględnej nieważności umowy (czynności prawnej), podczas gdy prawidłowe wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że po usunięciu klauzul abuzywnych, zobowiązanie zostaje wyrażone nadal w CHF, więc umowa może być nadal wykonywana, a irrelewantne dla oceny możliwości wykonywania umowy są postanowienia odsyłające do Tabeli kursów walut, skoro sama umowa może być wykonywana bezpośrednio w walucie obcej, z pominięciem stosowania tabelarycznego kursu walut Banku,
- każde postanowienie umowy kredytu określające zasady wymiany waluty zobowiązania kredytowego na inną walutę, które odsyła do kursów wymiany walut ustalanych przez bank udzielający kredytu w trybie art. 111 Prawa bankowego, zawsze stanowi postanowienie niedozwolone, bowiem klauzula taka umożliwia bankowi jednostronne ukształtowanie wysokości wynagrodzenia za wymianę walut, a tego typu postanowienie należy uznać każdorazowo za rażąco naruszające interesy kredytobiorcy i to bez konieczności indywidualnego zbadania stopnia zagrożenia interesów konsumenta na skutek wprowadzenia tego postanowienia do umowy i czy rzeczywiście w tym konkretnym przypadku doszło do rażącego naruszenia interesów; gdy z w/w przepisów dyrektywy wynika, że ustawodawca europejski wprost w załączniku dyrektywy wskazał, że umowy kupna lub sprzedaży walut obcych należy wyłączyć z katalogu klauzul szarych;
3. art. 385 1 § 1 i § 3 k.c. w zw. z art. 385 2 k.c. polegające na ich błędnym zastosowaniu skutkującym uznaniem, postanowienia umowy nie były przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron, nie dotyczą głównych świadczeń stron umowy i jednocześnie kształtują prawa i obowiązki powodów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy, mimo, iż prawidłowe zastosowanie norm zawartych w ww. przepisach prowadzi do wniosku, że dokonując oceny tych postanowień in concreto, uznać należy, że były one przedmiotem indywidualnych uzgodnień stron, dotyczy głównych świadczeń stron umowy i jednocześnie nie kształtują praw i obowiązków powodów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy.
W rezultacie strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz o zasądzenie od powodów na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem temu Sądowi, rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu za obie instancje.
Ponadto strona pozwana wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Sąd II instancji dowodu opinii biegłego sądowego z dziedziny bankowości ze specjalnością w dziedzinie rynków walutowych na wskazane w apelacji okoliczności.
Strony wniosły odpowiedzi na apelacje, w których domagały się oddalenia apelacji przeciwnika procesowego i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
W toku postępowania apelacyjnego strona pozwana:
- podniosła zarzut zatrzymania;
- poinformowała, że powodowie podnieśli zarzut potrącenia w odpowiedzi na wezwanie strony pozwanej do zwrotu kapitału.
W odpowiedzi powodowie wnieśli o oddalenie ww. zarzutów i uzasadnili stanowisko procesowe w tym zakresie.
Sąd Apelacyjny zważył:
Apelacje stron były częściowo uzasadnione.
Sąd Apelacyjny podziela dokonaną przez Sąd Okręgowy ocenę materiału dowodowego, znajdującą podstawę w dyrektywach oceny dowodów zawartych w treści art. 233 § 1 k.p.c., oraz ustalony stan faktyczny i przyjmuje je za własne.
Sąd Apelacyjny podziela też wnioski wyprowadzone przez Sąd Okręgowy na podstawie ustalonego stanu faktycznego – za wyjątkiem oceny niezbędnej dla rozstrzygnięcia roszczenia odsetkowego.
W związku z tym, że prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego może nastąpić dopiero w razie poczynienia niewadliwych ustaleń faktycznych, to w pierwszej kolejności należało skoncentrować się na zbadaniu zasadności zarzutów naruszenia przez Sąd Okręgowy przepisów prawa procesowego odnoszących się do przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego i oceny zgromadzonego materiału procesowego.
Wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny rozpocznie od analizy apelacji strony pozwanej jako dalej idącej.
Oceniając zarzuty ww. apelacji wskazać należy, iż nie sposób podzielić zarzutów o naruszeniu obowiązku wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego i dokonaniu oceny dowodów z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów.
Skuteczne podniesienie zarzutu obrazy art. 233 §1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2009 r., II PK 261/08). Jeśli sądowi nie można wytknąć błędnego z punktu widzenia logiki i doświadczenia życiowego rozumowania, nie dochodzi do obrazy ww. przepisu, nawet jeśli z dowodu można wywieść wnioski inne niż przyjęte przez sąd.
Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej analizy dowodów, a apelacji nie udało się wykazać wnioskowania nielogicznego czy sprzecznego z zasadami doświadczenia życiowego.
Omówienie zarzutów apelacji rozpocząć należy od wskazania, że nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art.233 § 1 kpc, czy to samoistnego, czy też powiązanego z zarzutem naruszenia innych przepisów, albowiem Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej, to jest zgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny materiału dowodowego.
I tak, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, że Sąd Okręgowy naruszył art. 233 § 1 k.p.c. poprzez ustalenie, że pozwany Bank miał możliwość jednostronnego określania wysokości rat kredytu waloryzowanego kursem poprzez zastosowanie kursu ustalanego w Tabeli kursów Banku, na którą konsument nie miał wpływu. Przede wszystkim, ustalenie, że pozwany Bank zapewnił sobie możliwość jednostronnego określania raty kredytu nie oznacza, że mógł ww. wysokość raty określić w oderwaniu od wskaźników ekonomicznych. Nie zmienia to jednak prawidłowości ustaleń Sądu Okręgowego w tym zakresie, ponieważ kluczowe jest, że zmiana wysokości kursu obciąża jedynie konsumenta, a nie bank. Oczywiście, strona pozwana może podnosić, że przecież zmiana kursu mogła sprowadzać się do wzmocnienia się PLN w stosunku do CHF i tym samym do zmniejszenia wysokości raty, ale upływ czasu pokazuje, że w perspektywie kilku/kilkunastu lat od daty zawarcia umowy była to możliwość teoretyczna. Na poprawność wniosku Sądu Okręgowego nie wpływa też podnoszona przez stronę pozwaną okoliczność obowiązku stosowania kursu z Tabeli lub możliwość rozliczania się przy pomocy waluty, bowiem nie wpływa to na obciążenie kredytobiorcy pełnymi skutkami niekorzystnych zmian kursu waluty.
Również okoliczność, że powodowie podpisali dokumenty w postaci oświadczenia o ryzyku kursowym na wniosku kredytowym i w umowie kredytu nie wyklucza prawidłowości wnioskowania Sądu Okręgowego o braku prawidłowego pouczenia powodów o skutkach zawarcia ugody.
Z tej samej przyczyny bezzasadny jest zarzut błędnego ustalenia o braku możliwości indywidualnego negocjowania warunków umowy. Fakt możliwości spłaty kredytu bezpośrednio w CHF nie wpływa na prawidłowość ww. ustalenia.
Odnosząc się do omówionych w poprzednich akapitach zarzutów – sprowadzających się do podkreślenia sprzeczności treści podpisanych przez powodów dokumentów z ich zeznaniami, podkreślić należy, że zdaniem Sądu Apelacyjnego logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym jest przyjęcie, że powodowie nigdy nie zawarliby takiej umowy, gdyby mieli świadomość możliwości nieograniczonej zmiany wysokości kursu waluty.
Z tej przyczyny Sąd Apelacyjny podziela ocenę dowodu w postaci zeznań powodów, a w szczególności, że nie zostali oni prawidłowo poinformowani o skutkach zawarcia umowy.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 235 2 §1 k.p.c. polegające na pominięciu powołanego przez stronę pozwaną dowodu z opinii biegłego sądowego, celem wykazania faktów wskazanych w odpowiedzi na pozew.
Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że w sprawie nie występowały okoliczności, których ustalenie wymagało wiadomości specjalnych, a tym samym wymagało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, co oznacza, że brak było podstaw do przeprowadzenia ww. dowodu na etapie postępowania apelacyjnego.
Ocenę zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego rozpocząć należy od wskazania, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 65 KC w zw. z art. 69 ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 358 1 § 1 KC poprzez błędną wykładnię, która doprowadziła Sąd I instancji do niewłaściwej kwalifikacji umowy jako kredytu denominowanego w CHF.
Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego w ww. zakresie. W żadnym wypadku nie można uznać, że analizowana umowa stanowi przykład umowy kredytu w walucie obcej, a argumentacja Sądu Okręgowego jest w tym zakresie wystarczająca.
Prawidłowo także Sąd Okręgowy zastosował art 385 1 § 1 k.c. w zw. z art. 385 1 § 2 k.c. w zw. z art. 58 § 3 k.c. Skutkiem ustalenia, że zawarta przez strony umowa zawiera postanowienia abuzywne jest nieważność całej umowy. W szczególności w stanie faktycznym sprawy nie występuje możliwość zastąpienia ww. postanowień innymi i utrzymania w mocy umowy wbrew woli powodów-kredytobiorców.
Niezależnie od indywidualnego odniesienia się do poszczególnych zarzutów apelacji podkreślić należy, że na gruncie K.p.c. obowiązuje system apelacji pełnej, co oznacza, że sąd odwoławczy zobligowany jest do merytorycznego rozpoznania sprawy w całym zaskarżonym zakresie. Skoro zatem sąd ten ponownie merytorycznie rozpoznaje sprawę to Sąd Apelacyjny raz jeszcze przedstawi argumentację odnośnie kwestii kluczowych dla rozstrzygnięcia.
Analizując kwestię naruszenia art.385 ( 1 )kc należy zauważyć, że przy wykładni art.385 ( 1) § 1 i 3 k.c., wprowadzonego do KC w celu implementacji dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich nr 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L1993.95.29) należy brać pod uwagę wskazówki wynikające z dyrektywy i dotyczącego jej dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Na gruncie dyrektywy 93/13 bezpośrednim odpowiednikiem art.385 ( 1) k.c. jest jej art. 6 ust. 1, zgodnie z którym Państwa Członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków. Stosownie do art.7 ust.1 dyrektywy zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów Państwa Członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami.
W myśl art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Dodatkowo zauważyć należy, że w orzecznictwie TSUE i Sądu Najwyższego na gruncie art. 6 ust. 1 dyrektywy nr 93/13 konsekwentnie przyjmuje się, że nieuczciwość wobec konsumenta określonych postanowień umownych powinna być przez sąd dostrzeżona z urzędu i z urzędu sąd powinien zastosować wobec tych postanowień sankcję braku związania nimi konsumenta. Nie jest zatem w tym zakresie wymagana inicjatywa konsumenta, (zob. wyroki TSUE z 27 czerwca 2000 r., C-40-244/98, Ocėano Grupo Editorial SA przeciwko Rocio Murcianó Quintero i in., z 26 października 2006 r., C-168/05, Elisa Maria Mostaza Claro przeciwko Centro Móvil Milenium SL, z 4 czerwca 2009 r., C-243/08, Pannon GSM Zrt. przeciwko Erzsėbet Sustiknė Györfii oraz uchwała Sadu Najwyższego z 15 września 2020 r., III CZP 87/19, OSNC 2021, Nr 2, poz. 11 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (zasada prawna) z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021/9/56).
Zgodnie z aktualnie obowiązującą w judykaturze wykładnią art.385 1 § 1 k.c. nie budzi wątpliwości, że postanowienia umowy (regulaminu), które określają zasady przeliczenia kwoty udzielonego kredytu na PLN przy wypłacie kredytu i spłacanych rat na walutę obcą, pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 27 lutego 2019 r. II CSK 19/18, LEX nr 2626330, z 29 października 2019 r. V CSK 382/18, LEX nr 2771344). Wskazuje się, że klauzule takie mają charakter abuzywny, bowiem kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Przy czym sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym wypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku i konsumenta od swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na CHF w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności spłacanych rat, służy określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Ponadto uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda przedsiębiorcy-banku w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 22 stycznia 2016 r. I CSK 1049/14, OSNC 2016/11/134). Postanowienia, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i pozostawiają pole do jego arbitralnego działania. W ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają równorzędność stron (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 13 grudnia 2018 r., V CSK 559/17, LEX nr 2618543, z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, LEX nr 2771344, z 30 września 2020 r. I CSK 556/18, LEX nr 3126114).
Zauważyć też należy, że postanowienie umowne należy traktować jako sprzeczne z dobrymi obyczajami, jeżeli kontrahent konsumenta, traktujący go w sposób sprawiedliwy, słuszny i uwzględniający jego prawnie uzasadnione roszczenia, nie mógłby racjonalnie spodziewać się, iż konsument przyjąłby takie postanowienie w drodze indywidualnych negocjacji. Natomiast w celu ustalenia, czy klauzula rażąco narusza interesy konsumenta, należy wziąć pod uwagę, czy pogarsza ona jego położenie prawne w stosunku do tego, które, w braku odmiennej umowy, wynikałoby z przepisów prawa, w tym dyspozytywnych (zob. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019/1/2). Przy czym przyjmuje się, że rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję, na niekorzyść konsumenta praw i obowiązków wynikających z umowy, skutkujące niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej oraz jego nierzetelne traktowanie (zob.wyroki Sądu Najwyższego: z 27 listopada 2015 r., I CSK 945/14, LEX nr 1927753, z 15 stycznia 2016r., I CSK 125/15, LEX nr 1968429).
Sąd Apelacyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy (tak Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019/1/2), wobec czego oceny tej należy dokonywać w odniesieniu do momentu zawarcia umowy, z uwzględnieniem ogółu okoliczności, które mogły być znane przedsiębiorcy w owym momencie i mogły mieć wpływ na późniejsze jej wykonanie (tak TSUE w wyroku z 13 listopada 2017 r. w sprawie C-186/16, Ruxandra Paula Andriciuc i in. przeciwko Banca Românească SA, pkt 58). Powyższe prowadzi do wniosku, że dla oceny abuzywności konkretnego postanowienia umowy nie istotny jest sposób wykonania umowy, a w szczególności to, czy i w jaki sposób jedna ze stron korzystała z tego postanowienia. Wobec czego za irrelewantne należy uznać, czy w trakcie wykonywania umowy bank ustalał kurs zakupu i sprzedaży CHF w wysokości odbiegającej od kursu rynkowego czy też kursu NBP.
Dalej wskazać trzeba, że interpretując art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 przyjmuje się, iż jednoznaczność postanowienia umownego oznacza nie tylko, aby dany warunek był zrozumiały dla konsumenta z gramatycznego punktu widzenia, ale także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu wymiany waluty obcej, do którego odnosi się ów warunek, a także związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach dotyczących uruchomienia kredytu, tak by rzeczony konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy skutki ekonomiczne (tak wyrok TSUE z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C‑26/13, Kásler i Káslerné Rábai przeciwko OTP Jelzálogbank Zrt, pkt 75). Jednoznaczności tej nie można sprowadzać tylko do kategorii językowej, ponieważ postanowienia jednoznaczne w tym sensie mogą nie pozwalać na określenie treści zobowiązań, a w szczególności rozmiaru przyszłego świadczenia konsumenta.
Odnosząc się do kwestii kwalifikacji klauzuli waloryzacyjnej z punktu widzenia oceny, czy jest to świadczenie główne, to obecnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominujący stał się pogląd, że postanowienia umowne przewidujące przewalutowanie określają główne świadczenia stron w rozumieniu art. 385 ( 1) § 1 zd. 2 k.c. (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, LEX nr 2642144, z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, LEX nr 2690299, z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, LEX nr 2771344, z 27 lipca 2021 r. V CSKP 49/21, z 28 września 2021 r. I CSKP 74/21). U źródeł tego stanowiska legło twierdzenie, że za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu głównego przedmiotu umowy w rozumieniu art.4 ust.2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę (por. wyrok TSUE z 30 kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, Árpád Kásler, Hajnalka Káslerné Rábai przeciwko OTP Jelzálogbank Zrt, pkt 49-50). Za takie postanowienia uznawane są między innymi te (określane niekiedy jako klauzule ryzyka walutowego), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy-konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu (tak wyrok TSUE z 20 września 2017 r., w sprawie C-186/16, R. P. Andriciuc i in. przeciwko Banca Românească SA, pkt 37). Podkreślić bowiem należy, że obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu w oznaczonych terminach spłaty stanowi główne świadczenie kredytobiorców. Natomiast klauzula waloryzacyjna wpływa na wysokość tego świadczenia. Zatem skoro z klauzuli waloryzacyjnej wynika, w jakiej wysokości świadczenie główne ma być spełnione, to należy przyjąć, że w ten sposób określa ona to świadczenie główne w rozumieniu art. 385 ( 1)§ 1 k.c.
Dalej zauważyć należy, że w art. 385 1 § 1 k.c. przewidziano dwa wyłączenia dotyczące postanowień określających główny przedmiot umowy oraz odnoszące się do relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług. W przypadku świadczeń głównych badanie adekwatności ceny lub wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług jest wyłączone spod kontroli, o której stanowi art.385 1 § 1 kc, chyba że postanowienia te nie zostały sformułowane jednoznacznie.
W rezultacie Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że w okolicznościach sprawy zachodzą podstawy do stwierdzenia, że klauzule na podstawie których dochodziło do przeliczenia wypłaconej w złotówkach kwoty kredytu i spłacanej w złotówkach przy odniesieniu do CHF kwot według kursu z tabeli banku są klauzulami abuzywnymi. Mechanizm waloryzacyjny zastosowany w umowie kredytu łączącej strony miał bowiem formą dwustopniową. Zobowiązanie kredytobiorców zostało przeliczone z polskich złotych na CHF po kursie kupna CHF z tabeli kursowej banku z dnia i godziny uruchomienia kredytu,świadczenie kredytobiorcy jest przeliczane z franków na złotówki po kursie sprzedaży CHF. Co istotne, do przeliczeń stosuje się dwa różne mierniki waloryzacji, czyli kurs kupna i kurs sprzedaży CHF. Natomiast spłata rat następuje w PLN po uprzednim ich przeliczeniu według kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej banku.
Jak już wyżej wskazano, bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r., o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 69 ust. 3 prawa bankowego i art. 75b prawa bankowego poprzez pominięcie skutków aneksu zawartego do umowy, umożliwiającego spłatę kredytu bezpośrednio w walucie CHF. Dla oceny charakteru umowy z punktu widzenia jej ewentualnej nieważności nie mają znaczenia okoliczności, które wystąpiły już po zawarciu ww. umowy.
W rezultacie kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności zastąpienia klauzuli abuzywnej inną ma nie tyle zgoda stron, czy uznanie, że unieważnienie umowy poważnie zagraża interesom konsumenta, lecz ocena czy bez tej klauzuli umowa może nadal istnieć. Należy przy tym zwrócić uwagę, że za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu głównego przedmiotu umowy w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę, a zatem również te postanowienia (określane niekiedy jako klauzule ryzyka walutowego), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy-konsumenta ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu. W efekcie należy przyjąć, że klauzule waloryzacyjne określają główne świadczenie kredytobiorcy. Tym samym wyeliminowanie ryzyka kursowego i zastąpienie go kursem średnim NBP jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, iż należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze, choćby nadal chodziło tu tylko o inny podtyp czy wariant umowy kredytu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016/11/134), a sąd nie jest uprawniony do uzupełniania umowy kredytu w walucie obcej treścią nieuzgodnioną przez strony, choćby zmierzała do wyrównania ich pozycji na gruncie łączącego je stosunku prawnego, ani do tego, aby umowę przekształcić w inny rodzaj umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 2022r., II CSKP 943/22). Dodać należy, że nie ma podstaw do odwołania do tabeli kursów sprzedaży NBP, ponieważ art.358 § 2 k.c. ma znaczenie dla umów określających świadczenie w walucie obcej i nie odnosi się do klauzul waloryzacyjnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 2022 r., II CSKP 797/22).
Oczywiście, możliwe jest, aby kredytobiorca - konsument następczo udzielił świadomej zgody na te klauzule, co pozwoliłoby na przywrócenie skuteczności klauzul z mocą wsteczną (por. wyroki Sądu Najwyższego z 27 lipca 2021 r. V CSKP 49/21 LEX nr 3207798 i z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21), ale w stanie faktycznym sprawy taka sytuacja nie występuje.
W rezultacie przyjąć trzeba,że po wyeliminowaniu klauzul waloryzacyjnych utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za jej całkowitą nieważnością (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 maja 2022 r., II CSKP 293/22 i postanowienie Sądu Najwyższego z 24 listopada 2022 r. I CSK 3200/22).
W efekcie uznać trzeba, że spełnione zostały warunki do uznania zawartej przez strony umowy kredytowej za nieważną, co z kolei wywołało konieczność zastosowania w sprawie art.405 kc w związku z art.410 kc, które to przepisy zostały prawidłowo zastosowane, albowiem na ich podstawie strona pozwana winna zwrócić powodom wszystkie kwoty, które powodowie przekazali stronie pozwanej w celu wykonania nieważnej umowy.
Dalsza analiza wyroku Sądu Apelacyjnego wymaga dokonania oceny podnoszonych w toku postępowania apelacyjnego zarzutów zatrzymania i potrącenia. Jednakże, aby można było w sposób pełny przedstawić argumentację w zakresie zarzutu potrącenia to niezbędne jest uprzednie omówienie apelacji powodów, a zatem w tym miejscu Sąd Apelacyjny dokona oceny zarzutów ww. apelacji.
I tak, za częściowo uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. polegający na uznaniu, że dopiero pouczenie powodów o skutkach stwierdzenia nieważności umowy wywołuje konsekwencje w postaci uznania opóźnienia strony pozwanej w zwrocie powodom świadczenia.
Według powodów konsekwencją naruszenia ww. przepisu postępowania jest naruszenie art. 455 k.c. w zw. z art. 120 k.c. oraz art. 6 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym z dnia 5 sierpnia 2015 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2279) przez ich błędną wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że roszczenie powodów może stać się wymagalne nie wcześniej niż z chwilą poinformowania ich o skutkach stwierdzenia nieważności umowy, podczas gdy ww. normy uzależniają stan wymagalności wyłącznie od prawidłowego wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia, co z kolei doprowadziło do naruszenia art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że powodowie mogą domagać się zapłaty odsetek nie wcześniej niż z chwilą poinformowania ich o skutkach stwierdzenia nieważności umowy, podczas gdy powołane normy uzależniają możliwość żądania odsetek ustawowych za opóźnienie wyłącznie od wystąpienia po stronie prawidłowo wezwanego dłużnika opóźnienia w spełnieniu świadczenia.
Sąd Apelacyjny nie wyklucza zasadności poglądu powodów w zakresie roszczenia odsetkowego, ale ostateczna ocena tej kwestii winna być dokonywana przy uwzględnieniu treści konkretnego wezwania do zapłaty.
W realiach sprawy Sąd Apelacyjny uznaje, że reklamacja (wezwanie do zapłaty) nie precyzowała w sposób ostateczny stanowiska powodów, bowiem z jednej strony podnosiła zarzut nieważności umowy, ale jednocześnie nie wykluczała dalszego obowiązywania umowy przy uznaniu abuzywności (jedynie) poszczególnych postanowień umowy.
W efekcie pierwszym momentem,w którym strona pozwana mogła w sposób ostateczny uznać, że powodowie domagają się stwierdzenia nieważności umowy jest treść pozwu. Skoro strona pozwana sporządziła odpowiedź na pozew w dniu 2 lutego 2022 r. to należało uznać, że w tym dniu strona pozwana mogła podjąć przemyślaną decyzję w przedmiocie stanowiska co do zwrotu uzyskanego od powodów świadczenia i tym samym należało uznać, że strona pozwana pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia począwszy od następnego dnia – to jest od 3 lutego 2022 r. i w tym zakresie, to jest w zakresie dalszych odsetek za okres od dnia 3 lutego 2022 r. do dnia 16 października 2022r. należało uznać apelację powodów za uzasadnioną.
W pozostałym zakresie, to jest w zakresie odsetek żądanych za okres od dnia 29 lipca 2021 r. do dnia 2 lutego 2022 r. apelację powodów należało uznać za bezzasadną.
Przy takim założeniu kwestii zasadności roszczenia o zapłatę, w tym roszczenia odsetkowego należało dokonać oceny zgłoszonego przez stronę pozwaną w toku postępowania apelacyjnego zarzutu zatrzymania oraz informacji o tym, że powodowie potrącili przysługującą im wierzytelność z roszczeniem strony pozwanej o zwrot kapitału.
Co do zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu zatrzymania, to Sąd Apelacyjny uznał go za nieuzasadniony stosownie do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 19 czerwca 2024r., III CZP 31/23.
Natomiast jeżeli chodzi o przedstawioną przez stronę pozwaną informację o podniesionym przez powodów zarzucie potrącenia, to ocenę ww. zarzutu rozpocząć należy od wskazania, że strona pozwana poinformowała o ww. zarzucie zgodnie z dyspozycją art.203 1 kpc. Na rozprawie apelacyjnej (k.476) pełnomocnik strony pozwanej wskazał, że roszczenie banku o zwrot kapitału stało się wymagalne z dniem 5 sierpnia 2024 r., co oznacza, że strona pozwana miała czas do 19 sierpnia 2024 r., aby zgłosić ww. zarzut stosownie do dyspozycji art.203 1 § 2 kpc. Strona pozwana poinformowała Sąd Apelacyjny o ww. zarzucie potrącenia w dniu 8 sierpnia 2024 r. (k.357), a zatem zgodnie z dyspozycją ww. przepisu.
Zauważyć należy, że strona pozwana powołując się na zarzut potrącenia, jednocześnie kwestionowała jego prawidłowość. Z tej przyczyny Przewodniczący zobowiązał pełnomocnika strony pozwanej do przedstawienia stanowiska odnośnie zastosowanego przez powodów sposobu potrącenia, to jest czy strona pozwana kwestionuje dopuszczalność potrącenia w postaci zastosowanej przez powodów – to jest uznaje, że powodowie nie mogli objąć zarzutem potrącenia zasądzonych na ich rzecz odsetek, czy też – niezależnie od stanowiska, że w wyniku podniesionego zarzutu potrącenia powodom nie należą się odsetki od zasądzonego roszczenia, to powodowie zastosowali wadliwe kwoty w oświadczeniu o zarzucie potrącenia.
W odpowiedzi strona pozwana wskazała, że nie kwestionuje kwoty wpłat powodów, a jedynie podnosi brak podstaw do przyjęcia, że powodom należą się odsetki od nieprawomocnie zasądzonego roszczenia z uwagi na retroaktywny skutek zarzutu potrącenia.
W odniesieniu do tak sprecyzowanego przez stronę pozwaną zarzutu potrącenia, Sąd Apelacyjny uznał – co do zasady – że powodowie złożyli prawidłowe oświadczenie o potrąceniu. Punktem wyjścia dla ww. stanowiska jest przyjęcie, że wymagalność roszczeń stron nastąpiła w różnym czasie, a roszczenie powodów stało się wymagalne wcześniej, aniżeli roszczenie strony pozwanej. W rezultacie dopuszczalne było uwzględnienie i potrącenie w ramach ww. zarzutu odsetek od kwoty nieprawomocnie zasądzonej na rzecz powodów kwoty.
Jedyna nieprawidłowość, która miała miejsce w stanie faktycznym sprawy sprowadza się do potrącenia odsetek za okres za który powodom nie należały się odsetki. Jednakże z uwagi na sposób sformułowania przez powodów zarzutu potrącenia – to jest najpierw wskazania jakie kwoty zostały potrącone z tytułu należności, które nie były dochodzone niniejszym pozwem oraz odsetek częściowo wadliwie wyliczonych, a następnie wskazania, że pozostała kwota zostaje potrącona z kwotą dochodzoną niniejszym pozwem, to możliwe było – po uwzględnieniu potrącenia niższej kwoty odsetek, potrącenie tak powstałej nadwyżki z kwotą dochodzoną niniejszym pozwem.
W rezultacie Sąd Apelacyjny na podstawie art.498 § 1 i 2 kc w zw. z art.499 kc i art.203 1 kpc uwzględnił zarzut potrącenia przyjmując do potrącenia:
- 462 770,23 zł (kwota kapitału) –128 022,27 zł (suma wpłat powodów, która nie została objęta pozwem w niniejszej sprawie) = 334 747,96 zł;
- 334 747,96 zł – 99 523,34 zł (kwota odsetek wyliczona od kwoty zasądzonej w niniejszej sprawie za okres od dnia 3 lutego 2022 r. do dnia 31 lipca 2024 r.) = 235 224,62 zł (pozostała część kwoty kapitału do potrącenia z kwotą zasądzoną w sprawie);
-347 991,77 zł – 235 224,62 = 112 767,15 zł i taką kwotę ostatecznie Sąd Apelacyjny zasądził od strony pozwanej na rzecz powodów z odsetkami od 1 sierpnia 2024 r.
Podsumowując, jeżeli chodzi o apelację powodów to Sąd Apelacyjny uznał ją za częściowo uzasadnioną w zakresie zasądzenia dalszych odsetek za okres od 3 lutego 2022 r.
Z kolei, jeżeli chodzi o apelację strony pozwanej to Sąd Apelacyjny uznał ją za uzasadnioną w zakresie roszczenia o zapłatę z uwagi na podniesiony przez powodów i zgłoszony przez stronę pozwaną zgodnie z dyspozycją art.203 1 § 2 kpc zarzut potrącenia.
Przy uwzględnieniu skutków uznania apelacji stron za uzasadnione w ww. zakresie Sąd Apelacyjny na podstawie art.386 § 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok w sposób przedstawiony w poprzednich akapitach.
W pozostałym zakresie, to jest co do apelacji powodów o dalsze odsetki za okres od daty wezwania do daty wniesienia odpowiedzi na pozew i co do apelacji strony pozwanej w zakresie roszczenia o ustalenie oraz roszczenia o zapłatę w zakresie innym, aniżeli wynikający z uwzględnienia zarzutu potrącenia, Sąd Apelacyjny apelacje stron oddalił jako bezzasadne na podstawie art.385 kpc.
Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego na podstawie art.98 § 1 i 3 kpc i art.391 § 1 kpc oraz § 2 pkt 7 w związku z § 10 ust.1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015r. (Dz.U. z 2015 r., poz.1804 ze zm.).
Podmiot udostępniający informację: Sąd Apelacyjny w Krakowie
Osoba, która wytworzyła informację: Paweł Czepiel
Data wytworzenia informacji: