Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

UZASADNIENIE

Decyzją z 17 kwietnia 2025r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu B. R., przyznania prawo do rekompensaty
z tytułu pracy w szczególnych warunkach, gdyż nie udowodnił 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.

W odwołaniu, ubezpieczony nie zgodził się z decyzją podnosząc, że posiada 15 lat pracy w szczególnych warunkach oraz że wszystkie dokumenty złożył już w organie rentowym.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Równocześnie ZUS wskazał, że uwzględnił, ubezpieczonemu jako wykonywanie pracy w szczególnych warunkach okres jego zatrudnienia od 19 listopada 1986r. do 31 sierpnia 2001r. po wyłączeniu okresów niewykonywania pracy z uwagi na niezdolność do pracy wynoszący 12 lat, 8 miesięcy i 1 dzień. Organ rentowy nie uwzględnił okresu od 1 września 1999r. do 31 maja 2001r. z uwagi na zajmowane przez ubezpieczonego stanowisko kierowca zespołu pojazdów, które nie jest tożsame z powołanym w rozporządzeniu. Ponadto ZUS nie uwzględnił okresów wykazanych w zaświadczeniu z 18 lutego 2025r. wydanym przez (...) Przedsiębiorstwo (...), gdyż pracodawca w przedmiotowym zaświadczeniu nie wskazał czy ubezpieczony wykonywał pracę kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony – stale. Ponadto pracodawca wskazał, że ubezpieczony kierował samochodami ciężarowymi o masie co najmniej 3,5 tony, a nie powyżej 3,5 tony.

Sąd ustalił, co następuje:

Ubezpieczony B. R. urodzony (...), w dniu 30 grudnia 2024r. złożył wniosek o emeryturę na podstawie przepisów ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024r. poz. 1631 ze zm.).

Ubezpieczony 65 lat ukończył (...).

Decyzją z 16 stycznia 2025r. organ rentowy przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, w kwocie zaliczkowej.

Następnie 18 lutego 2025r., odwołujący wystąpił z wnioskiem o przeliczenie emerytury i przyznanie mu rekompensaty. W załatwieniu tego wniosku, organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję. Do pracy w warunkach szczególnych zaliczył okres od 19 listopada 1986 roku do 31 sierpnia 1999 roku w wymiarze12 lat, 8 miesięcy i 1 dnia.

Ubezpieczony zatrudniony był w (...) (...) (...) G. Sp zo.o.(obecnie (...) SA) od 9 listopada 1986 roku do 31 maja 2001 roku na stanowisku:

- od 9 listopada 1986 roku do 31 sierpnia 1999 roku – kierowcy samochodu ciężarowego o całkowitym ciężarze dopuszczalnym powyżej 20 ton,

- od 1 września 1999 roku do 31 maja 2001 roku – kierowcy zespołu pojazdów,

Odwołujący w całym okresie zatrudnienia (...) (...) (...) G. Sp zo.o. wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.

W okresie od 1 września 1999 roku do 31 maja 2001 roku odwołujący wykonywał prace kierowcy ciągnika z naczepą o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Odwołujący prowadził ciągnik siodłowy S. z naczepą woził rury na budowy prowadzone przez G. w całej Polsce. Odwołujący woził też osprzęt do maszyn budowlanych na budowy. Te prace odwołujący wykonywał każdego dnia, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.

W warunkach szczególnych odwołujący pracował również stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w (...) Przedsiębiorstwie (...) od 1 sierpnia 1980r. do 27 stycznia 1981r., od 1 marca 1983r. do 31 sierpnia 1983r. oraz od 1 stycznia 1984r. do 7 października 1984r. na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony tj. samochodami typu S..

(...) Przedsiębiorstwo (...) (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystawiło świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych z dnia 29 września 2025 roku z którego wynika, że odwołujący w latach od 10 września 1979 roku do 7 października 1984 zatrudniony był na stanowisku kierowcy w tym w okresach:

- od 1 sierpnia 1980r. do 27 stycznia 1981r.,

- od 1 marca 1983r. do 31 sierpnia 1983r. oraz

- od 1 stycznia 1984r. do 7 października 1984r

zatrudniony był stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego (pojazdu czołowego i specjalnego) o dopuszczalnym ciężarze całkowitym co najmniej 3,5 tony wymienione w wykazie A dział VIII poz 2 pkt 1zawartym w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1973 roku w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.

W tych okresach odwołujący wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace kierowcy samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: akt organu rentowego, akt osobowych odwołującego, zeznań świadków E. P. (k.29-30) i W. S. (k.30), przesłuchania odwołującego (k.31).

Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy.
W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadków oraz odwołującego, gdyż są spójne, przekonywujące, a nadto znajdują potwierdzenie w dokumentacji osobowej odwołującego.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024r., poz. 1696 ze zm.) rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli przed 1 stycznia 2009r. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.

Bezspornie B. R. jest uprawniony do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego, w oparciu o przepisy ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024r. poz. 1631 ze zm.), jednocześnie nie występował o ustalenie uprawnień do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych.

Art. 21 ustawy o emeryturach pomostowych określa ogólne warunki nabycia prawa do rekompensaty, czyli – zgodnie z definicją legalną zamieszczoną w art. 2 pkt 5 ustawy – do odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze przez osoby, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.

Prawo do rekompensaty przysługuje zatem ubezpieczonemu, który do 1 stycznia 2009r. legitymuje się co najmniej 15 – letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Chodzi w tym przypadku o pracę, o której mowa w art. 32, 33, 39, 40 i 50c ustawy (art. 21 ust. 1).

Zatem przesłankami uprawniającymi do rekompensaty są:

- utrata przez ubezpieczonego możliwości przejścia na emeryturę w związku
z wygaśnięciem po dniu 31 grudnia 2008r. – w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948r., a przed dniem 1 stycznia 1969r. – podstawy normatywnej przewidującej takie uprawnienie;

- niespełnienie przez ubezpieczonego warunków uprawniających go do emerytury pomostowej;

- legitymowanie się przez ubezpieczonego co najmniej 15 – letnim okresem pracy
w szczególnych warunkach lub pracy w szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 2009r. w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS;

- nieuzyskanie przez ubezpieczonego prawa do wcześniejszej emerytury według zasad przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z FUS.

Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła zatem posiadania przez ubezpieczonego wymaganego 15 letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem ZUS uznał za udowodnione jedynie 12 lat, 8 miesięcy i 1 dzień takiej pracy.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd ustalił że ubezpieczony posiada wymagany 15 letni okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, prace w szczególnych warunkach, w całym okresie zatrudnienia w (...) S.A. oraz poprzednikach prawnych tej Spółki (obecnie (...) S.A.) od 19 listopada 1986r. do 31 sierpnia 1999r. (czego ZUS nie kwestionował ) oraz od 1 września 1999r. do 31 maja 2001r. a także w (...) Przedsiębiorstwie (...) od 1 sierpnia 1980r. do 27 stycznia 1981r., od 1 marca 1983r. do 31 sierpnia 1983r. oraz od 1 stycznia 1984r. do 7 października 1984r.

U wymienionych powyżej pracodawców ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wyłącznie prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, tj. prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów wymienione w wykazie A, dział VIII, poz. 2, stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.).

Mając zatem na uwadze wszystkie powyższe rozważania, należało uznać, że B. R. legitymuje się na dzień 1 stycznia 2009r. – 15 letnim okresem zatrudnienia
w warunkach szczególnych.

Wobec faktu, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki uprawniające go do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych, Sąd z mocy art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję jak w sentencji wyroku przyznając ubezpieczonemu prawo do rekompensaty od 1 lutego 2025r. tj. od miesiąca złożenia wniosku zgodnie z art.129 ust.1 ustawy emerytalnej.

(-) Sędzia (del.) Magdalena Kimel