Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 października 2025 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSO Andrzej Kieć

po rozpoznaniu w dniu 10 października 2025 roku w Gliwicach

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa I. L.

przeciwko (...) z siedzibą w B.

o naprawienie szkody

1.  zasądza od pozwanej (...) w B. na rzecz powódki I. L. kwotę 160.379,48 zł (sto sześćdziesiąt tysięcy trzysta siedemdziesiąt dziewięć i 48/100 złotych) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób:

- od kwoty 20.000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych) od dnia 13 maja 2020 roku do dnia 16 sierpnia 2021r

- od kwoty 120.000 zł (sto dwadzieścia tysięcy złotych) od dnia 31 sierpnia 2021 roku do dnia 4 listopada 2024r

- od kwoty 144.438,16 zł (sto czterdzieści cztery tysiące czterysta trzydzieści osiem 16/100 złotych) złotych od dnia 19 grudnia 2024 roku do dnia 3 lipca 2025r.;

- od kwoty 160.379,48 zł (sto sześćdziesiąt tysięcy trzysta siedemdziesiąt dziewięć i 48/100 złotych) od dnia 9 lipca 2025 roku do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3.  zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

4.  nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego
w Gliwicach kwotę 10.197,36 zł (dziesięć tysięcy sto dziewięćdziesiąt siedem
i 36/100 złotych) tytułem kosztów sądowych.

SSO Andrzej Kieć

Sygn. akt I Cgg 53/22

UZASADNIENIE

Powódka I. L. (poprzednio G.) w pozwie złożonym w dniu 6.03.2020 r. wnosiła o zasądzenie kwoty 20.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa, tytułem odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości położonej w R. przy ul. (...), zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów procesu.

W uzasadnieniu podała, że jest właścicielem wyżej opisanej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Obiekty zabudowane na nieruchomości zostały uszkodzone wskutek eksploatacji górniczej. Naprawa szkód winna nastąpić w drodze wypłaty odszkodowania.

Po modyfikacjach powództwa dokonanych w pismach z 8.06.22020r (k.54), 16.08.2021r (k.201), 4.11.2024r (k.531) i z 3.07.2025r (k.573) powódka ostatecznie wniosła o zasądzenie od pozwanej (...) w B. odszkodowania odpowiadającego wartości kosztów naprawy (101.798,33 zł brutto) oraz utraty wartości budynku wskutek pochylenia (58.581,15 zł brutto): łącznie kwoty 160.379,48 zł brutto, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: od kwoty 20.000 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia modyfikacji roszczenia dokonanego pismem z 16.08.2021r., od kwoty 120.000 zł od dnia następnego po dniu modyfikacji dokonanej pismem z 16.08.2021r do dnia modyfikacji roszczenia dokonanego pismem z 4.11.2024r., od kwoty 144.438,16 zł od dnia następnego po dniu modyfikacji dokonanej pismem z 4.11.2024r do dnia modyfikacji roszczenia dokonanego pismem z 3.07.2025r. i od kwoty 160.379,48 zł od dnia następnego po dokonaniu modyfikacji pismem z 3.07.2025r do dnia zapłaty.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów. Oświadczyła w odpowiedzi na pozew nie kwestionowała, iż ruch zakładu górniczego mógł oddziaływać na nieruchomość powódki. Ostatecznie jednak pozwana wskazała, że kwestionuje powództwo w całości; brak związku przyczynowego pomiędzy eksploatacją górniczą a uszkodzeniami w budynku. Pozwana podniosła również zarzut przedawnienia roszczeń. Nadto zakwestionowała datę naliczania odsetek.

Sąd ustalił co następuje:

Powódka jest właścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul.(...), na której posadowiono budynek mieszkalny. (wydruk z Kw – k.4-10).

Teren na którym posadowiony jest budynek powódki podlegał wpływom eksploatacji górniczej pozwanej, za którą odpowiada pozwana. Eksploatacja oddziaływała na budynek od czasu jego wybudowania około 1975r, powodując jego wychylenie od pionu. Deformacje ciągłe były skutkiem eksploatacji prowadzonej przez poprzedników prawnych pozwanej tj. kopalnię (...). Największy wpływ na deformację terenu miała eksploatacja prowadzona w drugiej połowie lat 70-tych (w pokładach (...)) i w drugiej połowie lat 80-tych (w pokładach (...), (...), (...)). Znaczące dla powierzchni przyrosty nachyleń terenu miały miejsce w latach 1975,1976 w związku z eksploatacją w pokładzie (...) oraz (...). Duże przyrosty nachyleń miały miejsce również w 2004 roku w związku z eksploatacją pokładu (...) oraz w 2008 roku w związku z eksploatacją w pokładzie (...). Od tego czasu nachylenie terenu zmieniło się minimalnie. Przyrost deformacji terenu od września 2017 roku był nieznaczny. Z uwagi na eksploatację w pokładzie (...) ścianą158 i w pokładzie (...) ścianą (...) front eksploatacji od października 2020r do listopada 2020r zbliżał się do budynku. Górotwór w czasie od IV kwartału 2020 i w 2021r nie był górniczo uspokojony. Do uspokojenia się ruchów górotworu doszło od stycznia 2022r. Wpływy wynikające z eksploatacji prowadzonej od 1975r sięgnęły V kategorii terenu z uwagi na nachylenia oraz granicy III i IV kategorii terenu z uwagi na odkształcenia poziome. Od września 2013r deformacje powierzchni w rejonie nieruchomości powódki sięgnęły I kategorii z uwagi na nachylenie i odkształcenie poziome. W latach 2013-2015 teren nie był górniczo uspokojony. Teoretyczne wpływy związane z eksploatacją prowadzoną przez poprzednika prawnego pozwanej w latach 2020-2021 były na granicy 0 i I kategorii terenu z uwagi na nachylenie oraz I kategorii z uwagi na odkształcenia poziome; górotwór nie był uspokojony górniczo.

Nieruchomość powódki znajduje się na terenie aktywnym sejsmicznie w związku z działalnością górniczą, największa aktywność sejsmiczna występowała w 2022 roku; drgania 0 stopnia intensywności nie powinny jednak przyczynić się do powstania uszkodzeń.

(opinia biegłego z zakresu górnictwa i geologii K. S. (1) k.380-413, k.449-460).

Budynek mieszkalny powódki wraz z garażem został wybudowany w 1975 roku. Budynek jest w dobrym stanie technicznym. Na skutek wpływów górniczych w budynku mieszkalnym powstały następujące uszkodzenia: zarysowania pasów tynków ścian i faset, zarysowania na stykach płyt g-k będących okładzinami stropów, spękania i zarysowania posadzkowych płytek ceramicznych, niedomykająca się lub zakleszczająca się stolarka okienna i drzwiowa, nadmierne wychylenie od poziomu posadzek parteru. W budynku mieszkalnym występują też uszkodzenia powstałe w wyniku błędów technologicznych: odspajanie warstwy tynku cienkowarstwowego będącego wykończeniem ocieplenia budynku, zarysowania i spękania okładzin z płyt styropianowych stanowiących ocieplenie budynku. Na skutek wpływów górniczych w garażu występują spękania posadzki garażu.

Uszkodzenia pochodzenia górniczego w budynku powódki powstały w okresie od 2013 do 2018r.

Koszt naprawy uszkodzeń w budynku mieszkalnym powódki wraz z garażem spowodowanych działalnością górniczą (uszkodzeń pozostających w związku przyczynowo skutkowym z prowadzoną eksploatacją, za którą odpowiada pozwana) wynosi 101.798,33 zł brutto.

Budynek powódki wskutek wpływów górniczych uległ wychyleniu. Wychylenie bryły budynku maksymalnie wynosi 18,1 mm/m. Takie wychylenie budynku klasyfikuje go do wychylenia o średniej uciążliwości dla użytkowników. Wartość takiego wychylenia nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji obiektu. Biorąc pod uwagę wartość maksymalnego wychylenia posadzki parteru wynoszącego 10,2 mm/m, jest ono zaliczane do małej uciążliwości dla użytkowników. Tego rodzaju wychylenia winny być naprawiane poprzez usunięcie skutków wychylenia tj. prostowanie podług, stolarki okiennej, poziomowanie stropów. Pomimo takich prac bryła budynku nadal jednak będzie wychylona. Naprawa szkody polegającej na wychyleniu budynku powódki powinna polegać na wypłacie odszkodowania z tytułu utraty wartości budynku. Utrata wartości technicznej budynku wskutek wychylenia wynosi 58.581,15 zł brutto.

(dowód: opinia biegłego z zakresu budownictwa i szkód górniczych M. W.- k 100-182, k. 214-217, k.242-245, k.292-295, k.347-348, k.497502, k.541-546).

Powodowie złożyła do przedsiębiorstwa górniczego wniosek o naprawienie szkód górniczych pismem z 17.09.2019r, po oględzinach budynku pozwana proponowała wstępnie ugodę, do zawarcia której jednak nie doszło (wniosek o naprawienie szkód k.12, protokół oględzin k.13,14, pismo powódki z 23.12.2019r – k.15).

Opisany stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach dowodów z dokumentów oraz w oparciu o dowód z opinii biegłego górnictwa i geologii K. S. (1) oraz dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa M. W.. Opinie biegłych były sporządzone w sposób wykazujący znajomość opiniowanej problematyki, były jasne, logiczne, weryfikowalne a przez to mogły stanowić podstawę ustaleń. Opinie ta nie zostały przekonująco zakwestionowana przez strony, nie zostało wykazane by były błędne, niefachowe a przez to nie została podważona ich wiarygodność.

Sąd pominął wnioskowany przez pozwaną dowód z opinii innego biegłego z zakresu górnictwa i geologii albowiem opinia biegłej K. S. (1) nie została przekonująco zakwestionowana; nie wykazano ażeby zawierała błędy. Biegła odniosła się obszernie do zarzutów strony pozwanej w opinii uzupełniającej. Przeprowadzanie dowodu z opinii innego biegłego spowodowałoby w tej sytuacji jedynie zbędną zwłokę w postępowaniu.

Zaznaczyć należy, iż sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, oparł się na dowodach z opinii biegłych dopuszczonych w niniejszej sprawie; ustalenia biegłych dokonanych w innych sprawach, przy analizie wpływów górniczych na inne nieruchomości, nie prowadziły do uznania tych dokumentów jako istotnych dla rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu.

Sąd zważył co następuje:

Działanie sprawcze powodujące szkodę trwało w okresie obwiązywania ustawy prawo geologiczne i górnicze z dnia 9 czerwca 2011r., która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 roku.

Zgodnie z art. 144 ust 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze, właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą. Do naprawiania szkód będących następstwem eksploatacji, zgodnie z art. 145 ustawy prawo geologiczne i górnicze, mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej (art.363 kc).

Nieruchomość powódki położona jest na terenie górniczym i objęta była zasięgiem wpływów górniczych, za które odpowiedzialna jest pozwana. Istnienie wpływów górniczych oddziałujących na nieruchomość powódki potwierdził dowód z opinii biegłego z zakresu górnictwa i geologii K. S.. Z opinii tej wynika, iż do całkowitego uspokojenia górotworu doszło dopiero w styczniu 2022r. Eksploatacja oddziaływała na budynek od czasu jego wybudowania około 1975r, powodując jego wychylenie od pionu. Deformacje ciągłe były skutkiem eksploatacji prowadzonej przez poprzedników prawnych pozwanej tj. kopalnię (...). Wpływy wynikające z eksploatacji prowadzonej od 1975r sięgnęły V kategorii terenu z uwagi na nachylenia oraz granicy III i IV kategorii terenu z uwagi na odkształcenia poziome. Od września 2013r deformacje powierzchni w rejonie nieruchomości powódki sięgnęły I kategorii z uwagi na nachylenie i odkształcenie poziome. Teoretyczne wpływy związane z eksploatacją prowadzoną przez poprzednika prawnego pozwanej w latach 2020-2021 były na granicy 0 i I kategorii terenu z uwagi na nachylenie oraz I kategorii z uwagi na odkształcenia poziome; górotwór nie był uspokojony górniczo. Na istnienie wpływów górniczych i ich skutków w postaci uszkodzeń w budynku powódki wskazał również jednoznacznie biegły z zakresu budownictwa i szkód górniczych M. W.. Ustalenia biegłych oraz ich wnioski pozwoliły na ocenę, iż w obiektach powódki doszło do powstania szkód, za które odpowiedzialna jest pozwana.

W wyniku wpływów eksploatacji górniczej prowadzonej przez pozwaną, w budynku mieszkalnym na nieruchomości powódki powstało wiele uszkodzeń.

Koszt naprawy uszkodzeń w budynku mieszkalnym powódki wraz z garażem spowodowanych działalnością górniczą (uszkodzeń pozostających w związku przyczynowo skutkowym z prowadzoną eksploatacją, za którą odpowiada pozwana) wynosi 101.798,33 zł brutto.

Budynek powódki wskutek wpływów górniczych uległ wychyleniu. Tego rodzaju wychylenia winny być naprawiane poprzez usunięcie skutków wychylenia tj. prostowanie podług, stolarki okiennej, poziomowanie stropów. Pomimo takich prac bryła budynku nadal jednak będzie wychylona. Powódka ma prawo do odszkodowania z tytułu wszelkich szkód; również do wyrównania uszczerbku w majątku spowodowanego utratą wartości technicznej budynku. Utrata wartości technicznej budynku wskutek wychylenia wynosi 58.581,15 zł brutto.

Łączna wartość szkody powódki spowodowana działalnością górniczą, za którą odpowiada pozwana wynosi 160.379,48 zł. (101.798,33 zł + 58.581,15 zł).

Naprawa szkód w budynku na nieruchomości powódki winna polegać na wypłacie odszkodowania – takiego sposobu naprawy szkody domagała się ostatecznie powódka.

Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 160.379,48 zł., w oparciu o przepis art. 144 ust. 1 p.g.g.

Po modyfikacjach powództwa dokonanych w pismach z 8.06.22020r (k.54), 16.08.2021r (k.201), 4.11.2024r (k.531) i z 3.07.2025r (k.573) powódka ostatecznie wniosła o zasądzenie od pozwanej łącznie kwoty 160.379,48 zł brutto, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi w następujący sposób: od kwoty 20.000 zł od dnia wytoczenia powództwa do dnia modyfikacji roszczenia dokonanego pismem z 16.08.2021r., od kwoty 120.000 zł od dnia następnego po dniu modyfikacji dokonanej pismem z 16.08.2021r do dnia modyfikacji roszczenia dokonanego pismem z 4.11.2024r., od kwoty 144.438,16 zł od dnia następnego po dniu modyfikacji dokonanej pismem z 4.11.2024r do dnia modyfikacji roszczenia dokonanego pismem z 3.07.2025r. i od kwoty 160.379,48 zł od dnia następnego po dokonaniu modyfikacji pismem z 3.07.2025r do dnia zapłaty.

O odsetkach od zasądzonej kwoty orzeczono w oparciu o przepis art. 481 k.c. Sąd żądanie odsetkowe uznał za zasadne częściowo. Wymagalność w zakresie kwoty 20.000 zł nastąpiła z dniem następnym po doręczeniu odpisu pozwu, co nastąpiło 12.05.2020r (k.22). Pozwana popadła w zwłokę bowiem znając wartość roszczenia i mając możliwość jego oceny, nie spełniła roszczenia. Zasadność roszczenia została w toku procesu potwierdzona opinią biegłego. Od kwoty 20.000 zł sąd zasądził więc odsetki od dnia 13.05.2020 roku do dnia modyfikacji roszczenia czyli do dnia 16.08.2021r. Sąd uznał za zasadne żądanie odsetkowe od kwoty 120.000 zł za okres od dnia następnego po doręczeniu stronie pozwanej odpisu pisma powódki z 16.08.2021r. (co nastąpiło 30.08.2021r k.212); od kwoty 144.438,16 zł sąd uznał za zasadne żądanie odsetkowe za okres od dnia następnego po doręczeniu stronie pozwanej odpisu pisma powódki z 4.11.2024r. (co nastąpiło 18.12.2024r k.529); w zakresie zaś kwoty 160.379,48 zł za okres od dnia następnego po doręczeniu stronie pozwanej odpisu pisma powódki z 3.07.2025r. (co nastąpiło 8.07.2025r -k.575)– od tych dni bowiem pozwana pozostawała w zwłoce; wcześniejszej daty wymagalności tego roszczenia powódka nie wykazała. Niezależnie od powyższych uwag co do wymagalności roszczenia zauważyć należy, iż powódka nie wykazali by przedprocesowo dokonała, stanowczego wezwania do zapłaty określonej kwoty pieniężnej, co mogłoby spowodować wymagalność roszczenia.

Za niezasadny sąd uznał zarzut przedawnienia roszczeń. Teren na którym posadowiony jest budynek powódki podlega wpływom eksploatacji górniczej, za którą odpowiada pozwana. Do uspokojenia ruchu górotworu na terenie posadowienia budynku powodów doszło w styczniu 2022 roku. Termin przedawnienia roszczeń winien zatem biec od momentu gdy szkoda w całości wystąpiła (co na ogół można ocenić po uspokojeniu terenu). Jak przy tym wskazał biegły M. W., szkody w budynku powódki powstały w latach 2013-2018. Biorąc pod uwagę datę wniesienia pozwu (4.03.2020 r.), uznać należało, iż w dacie tej roszczenie nie było przedawnione. Dodatkowo zarzut przedawnienia należało ocenić jako sprzeczny z zasadami współżycia społecznego; pozwana w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 14.10.2019r nie kwestionowała swej odpowiedzialności; szkoda dotyczy budynku mieszkalnego osoby fizycznej, która nie miała możliwości sprzeciwienia się działalności górniczej.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 98 k.p.c.,zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z par. 2 pkt 5 w z zw. z par. 19 Rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nakazano pobranie nieuiszczonych kosztów sądowych od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa. Na koszty sądowe złożyły się opłata od pozwu w wysokości 8.019 zł oraz niepokryte wydatki na wynagrodzenie biegłych (2.178,36 zł). Łączne wydatki wyniosły 11.178,36 zł (k.195, k.236, k.254, k.351, k.416, k.472, k.519, k.582) a wpłacone zaliczki na biegłych przez pozwaną wyniosły 9.000 zł (k.65, k.374).

SSO Andrzej Kieć