Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 lipca 2025 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Piotr Suchecki
Protokolant:	protokolant sądowy Karolina Kot

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2025 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W.

przeciwko E. K., J. K.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanych E. K. i J. K. na rzecz powódki (...) z siedzibą w W. ustawowe odsetki za opóźnienie liczone od kwoty 54.660,81 ( pięćdziesiąt cztery tysiące sześćset sześćdziesiąt 81/100) złotych za okres od dnia 25 maja 2024 roku do dnia 17 lutego 2025 roku,

2.  w pozostałej części powództwo oddala,

3.  zasądza od powódki na rzecz pozwanych kwotę 4.718 ( cztery tysiące siedemset osiemnaście) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSO Piotr Suchecki

Sygn. akt I C 1751/24

UZASADNIENIE

W dniu 17 grudnia 2024 r. (...) z siedzibą w W. w pozwie z dnia 12 grudnia 2024 roku wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych J. K. i E. K. kwoty 243.532,55 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 maja 2024 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego pozwanym (jako świadczenia nienależnego); z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy (...) zawartej w dniu 26 października 2006 roku. W uzasadnieniu powodowy Bank wyjaśnił, że zgłoszone żądanie ma charakter żądania restytucyjnego, związanego z koniecznością zwrotu przez strony wzajemnych świadczeń z tytułu umowy kredytu, która okazała się nieważna (trwale bezskuteczna).

J. K. i E. K. domagali się oddalenia powództwa w całości. Wskazali, ze przed wytoczeniem przez powodowy Bank powództwa dokonali potrącenia wierzytelności, które jednak nie umorzyło w całości wierzytelności powodowego banku. Z tego względu, po potrąceniu wierzytelności przysługującej im względem banku, zapłacili na rzecz banku w dniu 17 lutego 2025 roku kwotę 54.660,81 zł, zatem wierzytelność powodowego banku wygasła.

Powodowy bank w piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2024 roku (k.88-88v) cofnął pozew w zakresie kwoty 243.532,55 zł, przy czym wniósł o zasądzenie od pozwanych solidarnie na swoją rzecz odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot:

- 188.871,74 zł od dnia 25 maja 2024 roku do dnia zapłaty, czyli złożenia oświadczenia o potrąceniu, tj. 3 grudnia 2024 roku;

- 54.660,81 zł od dnia 25 maja 224 roku do dnia zapłaty, tj. 17 lutego 2025 roku.

W uzasadnieniu powódka wskazała, że pozwani rozliczyli się z bankiem dopiero po wytoczeniu powództwa i po postawieniu wierzytelności banku w stan wymagalności. W związku z tym zasadnym jest naliczenie odsetek zgodnie z datą wpływu do banku oświadczenia o potrąceniu oraz zgodnie z datą potwierdzenia przelewu.

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2025 roku (k.90) Sąd umorzył postępowanie w zakresie przekraczającym żądanie zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie liczonych od kwot:- 188 871,74 zł od dnia 25 maja 2024 roku do dnia 3 grudnia 2024 roku; 54 660,81 zł od dnia 25 maja 2024 roku do dnia 17 lutego 2025 roku.

Stan faktyczny

W dniu 26 października 2006 roku pozwani J. K. i E. k. zawarli z (...) z siedzibą w W. umowę kredytu mieszkaniowego (...) nr (...) (...) (spłacanego w ratach annuitetowych, udzielonego w walucie wymienialnej). Na podstawie umowy bank postawił do dyspozycji pozwanych kredyt w kwocie 103.858,21 CHF. (umowa k.35 i nast.). w wykonaniu umowy bank wypłacił pozwanym kwotę 217.834,53 PLN. Pozwani w okresie od 1 stycznia 2007 roku do 1 października 2024 roku uiścili na rzecz banku tytułem spłaty zobowiązania kwotę 188.871,74 PLN.

Wyrokiem z dnia 23 września 2022 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach, sygn. kat I C 317/21, ustalił, że umowa kredytu (...) nr (...) (...) zawarta w dniu 26 października 2006 roku pomiędzy stronami jest nieważna i zasądził od banku na rzecz pozwanych kwotę 217.834,53 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 września 2022 roku.

Sąd Apelacyjny w Katowicach, sygn. kat V ACa 929/22 , wyrokiem z dnia 14 października 2024 roku oddalił apelację Banku.

Pismami z dnia 3 kwietnia i 22 kwietnia 2024 roku bank wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 243.532,55 PLN (w terminie jednego miesiąca) tytułem rozliczenia roszczeń w zakresie wypłaconego przez bank kapitału wynikających z bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu.

Z kolei pozwani pismem z dnia 25 października 2024 roku wezwali powodowy Bank do zapłaty kwoty 188.871,74 PLN tytułem nienależnie pobranych świadczeń w okresie od 1 stycznia 2007 roku do 1 października 2024 roku, w związku z ustaleniem nieistnienia stosunku prawnego w postaci umowy kredytu nr (...) (...) z dnia 26 października 2006 roku.

Pozwani w piśmie z dnia 27 listopada 2024 roku złożyli oświadczenie o potrąceniu wierzytelności wskazując, że pozostała do zapłaty na rzecz banku kwota w wysokości 54.660,81 PLN.

W dniu 17 lutego 2025 roku pozwani wpłacili na rzecz powodowego banku kwotę 54.660,81 PLN.

okoliczności niesporne

Ustaleń powyższych sąd dokonał kierując się dyrektywami wynikającymi z art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 229 k.p.c. i 230 k.p.c. mając na uwadze, że wynikają one z niekwestionowanych co do autentyczności i treści dokumentów i w istocie mają od strony charakter niesporny.

Sąd zważył

Powództwo Banku zawierało żądanie zwrotu wypłaconego nienależnie kapitału kredytu, który wynosił 243 532,55 zł.

Nieważność umowy ostatecznie zyskała status okoliczności niespornej, a wynikającej wprost z prawomocnego wyroku sądu wydanego w sprawie V ACa 929/22.

Roszczenie kondykcyjne Banku w chwili jego wniesienia należało ocenić tylko w części jako uzasadnione w świetle art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.

Powództwo o zapłatę kwoty 188.871,74 zł było niezasadne, albowiem ta część wierzytelności objęta była skutkiem umorzenia w wyniku skutecznie złożonego przez powodów oświadczenia o potrąceniu przed wniesieniem pozwu, a oświadczenie wywołujące ten skutek dotarło do Banku dwa tygodnie przed wniesieniem pozwu. Mimo tego Bank wniósł pozew, a jego cofnięciu zdecydował dopiero 4 miesiące później, zmuszając pozwanych do podjęcia w tym zakresie procesowej obrony swoich praw. Wierzytelność należna Bankowi w tej części wygasła zatem zgodnie z art. 498 § 2 k.c. i niezrozumiałym jest, dlaczego Bank mimo tego dochodził jej na drodze sądowej.

Inaczej ocenić należy pozew w zakresie dotyczącym pozostałej kwoty, tj. 54 660,81 zł. Ta kwota pozostała po wzajemnym umorzeniu wierzytelności i wniesienie pozwu o jej zapłatę stanowiło reakcję uzasadnioną na złożone przez pozwanych oświadczenie o nieważności umowy i świadomości jego skutków. Poprzedzone zostało wezwaniem do zapłaty z dnia 3 kwietnia 2024 r., czego pozwani nie zrealizowali, mimo ich jednoznacznego przekonania o nieważności umowy i zadeklarowanej świadomości wynikających z tego faktu skutków. Wbrew zarzutom pozwanych roszczenie Banku o tą część należności nie było przedwczesne i nie można oceniać go w kategoriach nadużycia prawa podmiotowego. To powodowie trzy lata wcześniej zanegowali ważność umowy i zażądali zwrotu wszystkich środków, jakie wpłacili w ramach wykonywania umowy. W reakcji Bank wezwał ich do zwrotu własnego świadczenia spełnionego nienależnie, a pozew wniósł przed końcem 2024 r. i powództwo miało charakter konieczny do zapewnienia Bankowi ochrony swoich praw dotyczących zwrotu wypłaconego pozwanym nienależnie kapitału przed przedawnieniem. Warto przy tym podkreślić, iż w chwili jego wniesienia kwestia ważności umowy była już prawomocnie rozstrzygnięta. Poza sporem jest również, że pozwani zaspokoili należną Bankowi wierzytelność dopiero dwa miesiące po wniesieniu pozwu. Powództwo było zatem uzasadnione w tej części na podstawie art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c., a ponieważ należność główna została zapłacona w toku procesu, zatem Bank słusznie ograniczył swoje żądanie do zapłaty odsetek za okres od dnia wymagalności do spełnienia świadczenia i to żądanie zostało uwzględnione w oparciu o art. 481 § 1 i 2 k.c.

Taka sytuacja implikowała rozstrzygnięcie o kosztach procesu, w którym Bank należało uznać za stronę wygraną jedynie w zakresie kwoty 54 660,81 zł, czyli 22% w.p.s. W pozostałej części wygranymi są pozwani. W wyniku kompensaty należnych wzajemnie kosztów, które po stronie Banku obejmowały 16 905,50 zł (wynagrodzenie pełnomocnika z opłatą skarbową i połowa opłaty od pozwu, albowiem druga połowa, minus kwota minimalna, podlega zwrotowi w wyniku cofnięcia pozwu przed rozprawą), a po stronie pozwanych 10 817 zł (wynagrodzenie pełnomocnika), ostatecznie na rzecz pozwanych zasądzić należało 4 718 zł.

SSO Piotr Suchecki