Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 września 2024 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Łucja Oleksy-Miszczyk

po rozpoznaniu w dniu 3 września 2024 roku w Gliwicach

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa Z. A., J. A., M. A., E. A.

przeciwko (...) w W.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

1.  pozbawia wykonalności tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego o numerze (...), wystawionego w dniu 18 czerwca 2013r. przez (...) w W., opatrzonego klauzulą wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Gliwicach
z dnia 9 października 2013r. w sprawie II Co 4362/13, w części tj. w zakresie należności głównej obejmującej kapitał w kwocie 237.084,43 (dwieście trzydzieści siedem tysięcy osiemdziesiąt cztery 43/100) złote oraz odsetki za dzień
10 listopada 2013 ponad kwotę 95,07 (dziewięćdziesiąt pięć 07/100) złotych i dalsze odsetki począwszy od 11 listopada 2013r.;

2.  w pozostałej części powództwo oddala;

3.  koszty postępowania między stronami wzajemnie znosi.

SSO Łucja Oleksy-Miszczyk

Sygnatura akt I C 1494/23

UZASADNIENIE

Powodowie Z. A., J. A., M. A. i E. A. w pozwie skierowanym przeciwko (...) w W. wnieśli o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) z dnia 18 czerwca 2013r. wystawionego przez pozwanego, opatrzonego klauzulą wykonalności postanowieniem z dnia 9 października 2013r. w sprawie II Co 4362/13 Sądu Rejonowego w Gliwicach. W uzasadnieniu powołali się na nieważność umowy kredytu, która była podstawą wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, wiążąc ją z zastosowaniem w umowie klauzul abuzywnych. Niezależnie od tego powołali się na zarzut niemożności egzekucji związanej z cesją przysługującej pozwanemu wierzytelności z umowy kredytu na rzecz innego podmiotu.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że kwestionowana w pozwie umowa kredytu została zawarta przez powodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zaprzeczył aby umowa zawierała jakiekolwiek postanowienia niedozwolone, bądź niezgodne z prawem. Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024r. pełnomocnik pozwanego przyznał fakt zbycia wierzytelności, podniósł jednak, że zbycie wierzytelności nie powoduje utraty bytu prawnego bakowego tytułu egzekucyjnego.

Sąd ustalił co następuje:

Dnia 19 czerwca 2009r. Z. A. i J. A., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) S.C. J. A., Z. A. zawarli z pozwanym umowę numer (...) kredytu inwestycyjnego dla posiadaczy rachunków bieżących (...) w walucie polskiej. Zgodnie z umową środki z kredytu miały być przeznaczone na finansowanie zakupu hali pneumatycznej z wyposażeniem i montażem. (umowa k. 26). E. A. i M. A. poręczyły za zobowiązanie kredytobiorców wynikające z wyżej opisane umowy.

Pismem z dnia 10 czerwca 2010r. pozwany wypowiedział umowę wobec zaległości w spłacie kredytu (k. 38).

W dniu 15 grudnia 2010r. strony zawarły umowę co do warunków spłaty zadłużenia. W treści umowy zastrzeżono dla pozwanego prawo jej rozwiązania bez potrzeby wyznaczania dodatkowego terminu spłaty w sytuacjach szczegółowo w umowie opisanych, a w tym w wypadku nieprzystąpienia do spłat i niedotrzymania a przez dłużników warunków ugody, a w szczególności w przypadku nieterminowej spłaty dwóch kolejnych rat (ugoda k. 33).

Pismami z dnia 5 listopada 2012r. i 22 listopada 2012r. pozwany wezwał powodów do zapłaty pod rygorem wszczęcia postępowania windykacyjnego, wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego i skierowania sprawy do egzekucji (k. 308 i nast., k. 313 na odwrocie i następne).

Dnia 18 czerwca 2013r. pozwany wystawił bankowy tytuł egzekucyjny przeciwko kredytobiorcom i poręczycielom. Z treści tytułu wynika, że na wymagalne zadłużenie składają się: niespłacony kapitał w kwocie 237.084,43 zł, odsetki za okres od 20 marca 2012r. do 17 czerwca 2013r. w wysokości 90.861,48 zł, koszty 90 zł oraz dalsze odsetki od dnia 18 czerwca 2013r. naliczane od kwoty 237.084,43 zł od 18 czerwca 2013r. według zmiennej stopy procentowej ustalanej w uchwałach Zarządu (...) SA dla kredytów przeterminowanych i kredytów postawionych po upływie wypowiedzenia w stan natychmiastowej wymagalności, która na dzień wystawienia tytułu wynosiła 17%, co stanowiło równowartość czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP (bankowy tytuł egzekucyjny k. 36). Powyższy tytuł egzekucyjny został opatrzony klauzulą wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 9 października 2013r. sygn. II Co 4362/13 (k. 37).

Dnia 4 marca 2014r. pozwany złożył u Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gliwicach Macieja Kwapisza wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Sprawę zarejestrowano pod sygnatura Km 1297/14.

Umową przelewu wierzytelności zawartą w dniu 22 grudnia 2021r. pozwany zbył objętą tytułem wykonawczym wierzytelność na rzecz (...) we W..

Z akt komornika wynika, że w dniu 12 grudnia 2022r. powód J. A. zawiadomił komornika o przelewie wierzytelności. Komornik w tej sytuacji pismem z dnia 14 grudnia 2022r. wezwał pozwanego do złożenia stosownych oświadczeń co do dalszego prowadzenia egzekucji pod rygorem zawieszenia postępowania. Postanowieniem komornika z dnia 21 marca 2023r. postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w oparciu o przepis art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. (pismo komornika i postanowienie o zawieszeniu w aktach komorniczych tom V k. 905,910).

W toku postepowania egzekucyjnego na rzecz wierzyciela wyegzekwowano łącznie 106.384,65 zł, w tym 164,69 zł tytułem kosztów postępowania zasądzonych w postępowaniu klauzulowym, kwotę 90 zł tytułem kosztów określonych w bankowym tytule egzekucyjnym, 90.861,48 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za okres 20 marca 2012r. do 17 czerwca 2013r., kwotę 15.268,84 zł tytułem odsetek od należności głównej tj. od kwoty 237.084,43 zł za okres od 18 czerwca 2013r. do 9 listopada 2013r. i za dzień 10 listopada 2013r. do kwoty 95,07 zł (informacja komornika k 379).

Opisany stan faktyczny ustalono na podstawie powołanych wyżej dokumentów. Przytoczone okoliczności nie zbyły zresztą między stronami sporne.

Sąd zważył co następuje:

Wobec zbycia wierzytelności objętej tytułem wykonawczym doszło do rozbieżności pomiędzy podmiotem będącym wierzycielem powodów w rozumieniu materialnoprawnym (nabywcą wierzytelności), a podmiotem wskazanym jako wierzyciel w tytule wykonawczym, którym jest zbywca wierzytelności tj. pozwany.

W aktualnym stanie prawnym możliwość kontunuowania egzekucji w przypadku przejścia uprawnień w toku egzekucji na inną osobę regulują przepisy art. 788 § 1-3 k.p.c. i art. 804 ¹ oraz 804 ² k.p.c. Przepisy te nie mają jednak zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy, a to ze względu na szczególny charakter tytułu wykonawczego jakim jest opatrzony klauzulą wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że niedopuszczalnym jest nadanie na podstawie art. 788 § 1 k.p.c. klauzuli wykonalności na rzecz niebędącego bankiem nabywcy wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym, także po zaopatrzeniu go w sądową klauzulę wykonalności (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2004r., sygn.. III CZP 9/04, podobnie wyrok z dnia 19 lipstopada 2014r., II CSK 196/14, uchwała z dnia 19 lutego 2015r., III CZP 103/14). Argumenty wykluczające możliwość nadania klauzuli wykonalności na rzecz niebędącego bankiem nabywcy wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym nie pozwalają też na kontynuowanie egzekucji na podstawie takiego tytułu wykonawczego w oparciu o przepisy art. 804 ¹ i 804 ² k.p.c.

Wobec rozbieżności między osobą wierzyciela w rozumieniu materialnoprawnym, a wierzyciela ujawnionego w tytule wykonawczym należało w pierwszej kolejności zbadać legitymację bierną pozwanego w procesie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.

Przekonującym i aktualnym jest zdaniem Sądu pogląd, iż legitymację procesową bierną posiada wierzyciel wymieniony w tytule wykonawczym, niezależnie od tego czy wierzytelność objęta tym tytułem w rzeczywistości mu przysługuje, czy też w wyniku jej zbycia przeszła na inny podmiot. Wyrok pozbawiający wykonalności tytuł wykonawczy uniemożliwia bowiem prowadzenie egzekucji na podstawie konkretnego tytułu (tak:
J. Jankowski, S. Cieślak (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom II. Komentarz. Art. 730–1217. Wyd. 4, Warszawa 2024 za Legalis, podobnie: T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 506–1217. Tom II. Wyd. 2, Warszawa 2023, a także P. Rylski (red. nacz.), A. Olaś (red. cz. III) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2023).

Jako, że jak już podniesiono wyżej, nie jest dopuszczalne nadanie bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności na nabywcę wierzytelności nie będącego bankiem, ani kontynuowanie toczącej się egzekucji przez takiego nabywcę na podstawie klauzuli nadanej na rzecz zbywającego wierzytelność banku, zbycie wierzytelności jakie nastąpiło po powstaniu tytułu egzekucyjnego stanowiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie określone tym tytułem nie może być egzekwowane. Jest to zatem sytuacja objęta dyspozycją art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., uprawniająca dłużnika do żądania pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Powództwo w tej sytuacji uznać należało za usprawiedliwione co do zasady.

Możliwość pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności dotyczy tylko tej jego części, która nie została jeszcze wykonana. W tych warunkach, opierając się o opisaną szczegółowo w części ustalającej stan faktyczny informację komornika co do stanu wyegzekwowanych należności, Sąd w oparciu o przepis art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. pozbawił wykonalności sporny tytuł wykonawczy w części tj. w zakresie należności głównej obejmującej kapitał w kwocie 237.084,43 złote oraz odsetki za dzień 10 listopada 2013 ponad kwotę 95,07 złotych i dalsze odsetki począwszy od 11 listopada 2013r. W pozostałej części, tj. w zakresie w jakim wierzytelność objęta tytułem została wyegzekwowana, powództwo oddalono.

Zasadność podnoszonej przez powodów argumentacji dotyczącej skutków zbycia wierzytelności dla dalszego bytu tytułu egzekucyjnego, uczyniła zbędnym badanie drugiej grupy zarzutów podniesionych w pozwie, a mianowicie twierdzeń i wywodów dotyczących nieważności umowy. Nie były one w tej sytuacji przedmiotem szczegółowej analizy Sądu, albowiem taka wobec konieczności uwzględnienia powództwa w oparciu o pozostałe zarzuty, nie miałaby wpływu na treść orzeczenia. Na marginesie tyko należy zauważyć, iż nawet pobieżna ocenia treści umowy wskazuje, że była ona zawarta w ramach działalności gospodarczej kredytobiorców, a zatem powodowie nie korzystają ze statusu konsumenta w rozumieniu art. 22 ¹ k.c. i art. 2 pkt b Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, co czyni co czyni ich wywód co do ważności umowy nietrafnym w przeważającej części.

Mając na względzie, że powództwo okazało się usprawiedliwione co do zasady, a jednocześnie podlegało w znacznej części oddaleniu z uwagi na wyegzekwowanie należności objętej tytułem wykonawczym, która to okoliczność musiała być przecież powodom w chwili składania pozwu znana, Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do wzajemnego zniesienia między stronami kosztów procesu (art. 100 k.p.c.).

SSO Łucja Oleksy-Miszczyk

.

.