Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 października 2023 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Barbara Przybylska
Protokolant:	stażysta Cyntia Bartoszewicz

po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa S. S., P. S.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o ustalenie nieistnienia umowy kredytu

ustala nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...)
o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF zawartej w dniu 20 września 2007 r. pomiędzy stronami;

zasądza od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 11.834 (jedenaście tysięcy osiemset trzydzieści cztery) złote.

SSO Barbara Przybylska

Sygnatura akt I C 728/23

UZASADNIENIE

Powodowie P. S. i S. S. wnieśli o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego, tj. umowy o kredyt hipoteczny zawartej przez powodów z pozwaną w dniu 20 września 2007 roku w G. nr (...). W uzasadnieniu wskazali, ze mimo wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach , sygn. akt I C 788/21, mocą którego zasądzono od pozwanego (...) S.A. 125.820 zł oraz 89.158,78 CHF na rzecz powódki P. S., z której majątku raty były opłacane. Wskazali, że zdecydowali się na wytoczenie osobnego powództwa albowiem pomimo nieprawomocnie wygranej sprawy oraz spłacenia salda kredytu bank dalej pobiera z rachunku powódki kolejne raty i uruchamia wobec powódki działania windykacyjne. Nadto wskazali, ze pozwany bank wytoczył powodom proces o zwrot kapitału oraz wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, albowiem stoi na stanowisku, że umowa nadal jest ważna. W ramach powództwa wnieśli również o udzielenie zabezpieczenia (pozew k.3 i nast., pismo z 18 lipca 2023 roku k.105 i nast.).

Pozwany bank w odpowiedzi (k. 128 i nast.) wniósł o oddalenie powództwa. Zaprzeczył aby umowa zawierała klauzule niedozwolone lub aby była nieważna. Zaprzeczył również aby naruszył spoczywający na nim obowiązek informacyjny i aby miał możliwość dowolnego kształtowania wysokości kursów waluty, a umowa była sprzeczna z dobrymi obyczajami oraz zasadami współżycia społecznego. Zaprzeczył także aby powodowie nie zostali należycie poinformowani o zasadach funkcjonowania kredytu i związanym z nim ryzykiem, ani aby nie mieli wpływu na wybór rodzaju kredytu i treść umowy. Podniósł także, że powodowie nie mają interesu prawnego do ustalenia nieważności umowy.

Sąd ustalił co następuje:

Powódka (w dacie zawarcia umowy T.) poszukiwała środków na sfinansowanie zakupu mieszkania. W tym celu skorzystała z usług pozwanego banku, który został jej polecony przez znajomą. W siedzibie Banku dowiedziała się, że z uwagi na brak zdolności kredytowej potrzebuje żyranta kredytowego. Aby zwiększyć swoją zdolność kredytową powódka P. T. zawarła umowę kredytu wraz z powodem S. S.. Wszelkie formalności powódka załatwiała w siedzibie Banku. Powód był obecny tylko w dniu podpisaniu umowy. Powódka zdecydowała się na kredyt powiązany z CHF, uznając go za korzystny opierając się na informacji pracownika. Uzyskała informację, że kwota kredytu będzie wyrażona w złotówkach, przeliczona na CHF, spłata będzie w złotówkach według wartości franka. Zapewniano ją o stabilności CHF, stanowiącej gwarancję bezpieczeństwa kredytu. Nie wyjaśniono jej sposobu ustalania kursów i zasad przeliczeń. Postanowienia dotyczące sposobu indeksacji i zastosowanych do niej kursów waluty, a także postanowienia dotyczące wypłaty (uruchomienia) kredytu i sposobu jego spłaty nie były uzgadniane indywidualnie. Zasady dokonywania przeliczeń wartości wyrażonych w złotych na CHF oraz wartości wyrażonych w CHF na PLN przy zawieraniu umowy nie zostały powódce wyjaśnione, w szczególności nie zwrócono jej uwagi na wprowadzenie do umowy kursów tabelarycznych banku. Wszelkie przedłożone dokumenty w procesie przygotowywania umowy powódka, utrzymywana w przeświadczeniu, ze są to stałe wzory niezbędne dla otrzymania kredytu, podpisywała bez czytania, natomiast przed podpisaniem umowy powódka zapoznała się z treścią umowy, zadawała pytania i wykazała zainteresowanie jakie postanowienia i warunki znajdują się w jej treści (zeznania powodów na rozprawie w dniu 17 października 2023 roku k. 406v-407; zeznania powódki na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022 roku w sprawie I C 788/21 k.55-56).

Dnia 12 września 2006 roku powodowie złożyli wniosek kredytowy, z którego wynika, że ubiegali się o kredyt w wysokości 340.000 zł, przy czym jako walutę kredytu wskazano CHF (wniosek k. 186 i nast.).

W dniu 20 września 2007 roku powodowie zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego (...) w W., Oddział(...) w Ł., umowę nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF. Kwotę pożyczki ustalono na 340.000 zł. Okres kredytowania ustalono na 360 miesięcy tj. do 25 października 2037 roku. Kredyt przeznaczony był na zakup na rynku wtórnym dwóch lokali mieszkalnych nr (...) położnego w G. przy ul. (...) (kwota 300.000 zł); refinansowanie kosztów poniesionych na zakup w/w lokalu (kwota 20.000 zł) oraz pokrycie kosztów związanych z udzieleniem kredytu + ubezpieczenie (...) (kwota 20.000 zł) § 1 ust. 1 Umowy.

W umowie informacyjnie wskazano, że kwota kredytu wyrażona w walucie waloryzacji na koniec 18 września 2007 roku według kursu kupna waluty z tabeli kursowej (...) wynosi 151.772,16 CHF, jednakże ta ostatnia wartość (określona w CHF) nie stanowi zobowiązania Banku (§ 1 ust. 3A umowy).

Kredyt oprocentowany był według zmiennej stopy procentowej, a wysokość stopy w dniu wydania decyzji kredytowej ustalona została jako stawka bazowa LIBOR 3M dla waluty w której został udzielony kredyt z dnia 30 sierpnia 2007 roku wynosząca 2,89 %, powiększona o stałą w całym okresie kredytowania marżę (...) w wysokości 1,20 % (§ 9 ust. 1 i 2 umowy).

Z § 10 Umowy wynika, że kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kapitału wraz
z odsetkami miesięcznie w ratach kapitałowo-odsetkowych określonych w § 1 ust. 5 Umowy, w terminach i kwotach zawartych w Harmonogramie spłat. Harmonogram spłat Kredytu sporządzany w CHF stanowiący według umowy załącznik nr 1 i integralną część Umowy, nie był jednak sporządzony w dacie zawarcia umowy, ale miał zostać doręczony Kredytobiorcy listem poleconym w terminie 14 dni od daty uruchomienia kredytu.

Raty kapitałowo-odsetkowe spłacane są w złotych po uprzednim ich przeliczeniu wg kursu sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) obowiązującego na dzień spłaty z godz. 14.50.

W § 12 ust. 5 umowy wskazano, ze wcześniejsza spłata całości Kredytu lub raty kapitałowo-odsetkowej, a także spłata przekraczająca wysokość raty powoduje, że kwota spłaty jest przeliczana po kursie sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) obowiązującym na dzień i godzinę spłaty.

W § 15 ust. 4 zastrzeżono przeliczenie wierzytelności na złote po kursie sprzedaży CHF z tabeli kursowej (...) Banku w razie wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego.

W § 29 umowy zawarto oświadczenie, że Kredytobiorca został dokładnie zapoznany z kryteriami zmiany stóp procentowych kredytów obowiązującymi w (...) oraz zasadami modyfikacji oprocentowania Kredytu i w pełni je akceptuje. Kredytobiorca oświadczył, że został dokładnie zapoznany z warunkami udzielania kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym w zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu i w pełni je akceptuje. Oświadczył, ze jest świadomy, że z kredytem waloryzowanym związane jest ryzyko kursowe, a jego konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec walut obcych mogą mieć wpływ na wzrost kosztów obsługi kredytu.

Podczas pospisywania umowy powodowie podpisali dodatkowo m.in. Oświadczenie, że zostali dokładnie zapoznani z warunkami udzielania zarówno kredytu zlotowego jak również kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej, w tym zakresie zasad dotyczących spłaty kredytu wnioskowanego w obu wersjach. Oświadczyli, że rozumieją że z kredytem waloryzowanym związane jest ryzyko kursowe, a jego konsekwencje wynikające z niekorzystnych wahań kursu złotego wobec walut obcych mogą mieć wpływ na wzrost kosztów obsługi zaciągniętego przez nich kredytu. Nadto oświadczyli, że dokonując wyboru kredytu złotowego waloryzowanego kursem waluty obcej mają pełną świadomość ryzyka związanego z kredytami waloryzowanymi kursem waluty obcej i w pełni je akceptują (k.189-190).

Kredyt został wypłacony 2 października 2007 roku (zaświadczenie z Banku z 20 czerwca 2022 roku): otwarcie kredytu - kapitału w kwocie 9.033,02 CHF- kwota w walucie operacji 20.000,01 PLN i uruchomienie transzy – kapitał w kwocie 144.528,25 CHF – kwota w walucie operacji 320.000 PLN. Kredyt był spłacany z rachunku powódki.

28 lipca 2009 roku powodowie podpisali przed notariuszem Ł. G. w kancelarii Notarialnej Spółki Cywilnej (...) w G., Rep. A nr (...) umowę majątkowa małżeńską, postanawiając, ze w ich małżeństwie będzie obowiązywać ustrój rozdzielności małżeńskiej (Akt notarialny w aktach sprawy k.60 i nast.).

Powodowie wezwali pozwany bank pismami z 7 sierpnia 2019 roku (k.97-97v) i 23 czerwca 2023 roku (k.99) do zaniechania pobierania rat kredytu w związku z nieważnością umowy nr (...).

Wyrokiem z dnia 2 stycznia 2023 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach, sygn. akt I C 788/21 zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powódki P. S. kwotę 125.820,62 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 stycznia 2023 roku oraz kwotę 89.158,78 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 stycznia 2023 roku.

Pozwany bank w pozwie z 15 grudnia 2022 roku, sygn. akt I C 1916/22 (k.82 i nast.) wniósł o zasądzenie od powodów kwoty 487.858,26 PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 22 października 2022 roku do dnia zapłaty. Na kwotę te składały się kwota 300.000,01 PLN tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału wypłaconego powodom i kwota 147.858,25 PLN tytułem zwrotu równowartości świadczenia Banku polegającego na korzystaniu przez powodów z kapitału udostępnianego przez Bank. W sprawę I C 1916/22 Sąd Okręgowy w Gliwicach postanowieniem z 28 lutego 2023 roku zawiesił postepowanie (k.95).

Opisany wyżej stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów i przesłuchanie stron.

Sąd zważył co następuje:

Istotą umów indeksowanych do waluty obcej jest określenie wysokości kapitału w chwili zawarcia umowy w złotych, a przeliczenie na walutę obcą następuje w chwili wypłaty środków, a więc czasem w terminie odległym od dnia zawarcia umowy. Wysokość kapitału jaki pozostaje do spłaty nie jest więc z góry znana ani w walucie indeksacji ani w PLN.

Zgodnie z konstrukcją przyjętą w spornej umowie kredyt wypłacony był jednorazowo, przy czym dokonano przeliczenia kwoty wyrażonej w złotych na CHF wedle kursu kupna stosowanego przez Bank. Ustalony ostatecznie w ten sposób kapitał miał być spłacany w ratach kapitałowo odsetkowych, określonych w CHF, przy czym na potrzeby spłaty dokonywano powtórnego przeliczenia wysokości raty na PLN, albowiem w takiej walucie rata była pobierana przez pozwanego ze wskazanego w umowie rachunku, tym razem wedle kursu sprzedaży ustalanego przez Bank.

Zgodnie z art.69 ust. 1 Prawa bankowego przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy kwotę środków pieniężnych a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Za zasadny w tej sytuacji Sąd uznał zarzut dotyczący przyjętej w umowie klauzuli przeliczeniowej tj. oparcie jej na własnych kursach kupna i sprzedaży CHF, określanych przez Bank w tabelach kursów, skutkiem czego umowa na skutek indeksacji nie zawierała określenia głównego świadczenia kredytobiorcy, a konkretnie nie określała kapitału kredytu. Jednocześnie na skutek zobowiązania kredytobiorcy do spłaty rat w PLN i zastosowania ponownego przeliczenia rat na PLN, znowu przy zastosowaniu kursów (tym razem kursów sprzedaży) dowolnie ustalanych przez Bank, nie określała również w sposób jednoznaczny sposobu wyliczenia rat kapitałowo – odsetkowych.

Zgodnie z art. 3 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich warunki umowy, które nie były indywidualnie uzgadniane mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikająca z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, Warunki umowy zawsze zostaną uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał w związku z tym wpływu na ich treść, zwłaszcza jeżeli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej. Zgodnie z art. 4 ust 2 dyrektywy ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy ani określenia głównego przedmiotu umowy, ani relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem.

Z kolei zgodnie z art. 385 ¹ k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (§ 1). Jeżeli postanowienie umowy nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (§ 2). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (§ 3).

Klauzula przeliczeniowa wpływająca bezpośrednio na wysokość świadczeń kredytobiorcy stanowiła element określający wysokość tych świadczeń. Biorąc pod uwagę, że art. 69 prawa bankowego jako elementy przedmiotowo istotne umowy kredytu wskazuje obowiązek zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami stwierdzić należy, że klauzula ta wprost określała świadczenie główne kredytobiorcy.

Możliwość uznania postanowień umownych określających główne świadczenia stron za niedozwolone wymaga ich zakwalifikowania jako postanowień, które nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W niniejszej sprawie postanowienia umowy, odwołujące się do bliżej nieokreślonych kursów obowiązujących w banku począwszy od uruchomienia kredytu, poprzez okres spłat poszczególnych rat nie określały stałego i jednoznacznego, obiektywnie weryfikowalnego kryterium przeliczeniowego stanowiły scedowanie na rzecz banku prawa do kształtowania kryteriów przeliczeniowych (kursu waluty obcej w procesie wypłaty kredytu i jego spłaty) w taki sposób, że nie były one ani jasne (transparentne) ani zrozumiałe dla konsumenta. Tym samym postanowienie umowne określające główne świadczenie stron w postaci obowiązku zwrotu kredytu i uiszczenia odsetek nie było jednoznacznie określone w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 k.c. oraz art.4 ust. 2 Dyrektywy 93/13 z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Otwiera to drogę do oceny kwestionowanych postanowień umownych pod kątem art. 385 ¹ § 1 zd.1 k.c. oraz art. 3 ust.1 Dyrektywy 93/13, który stanowi, że warunki umowy mogą być uznane za nieuczciwe, jeżeli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.

Dobre obyczaje to także normy postępowania polecające nienadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem przez działanie wbrew dobrym obyczajom należy rozumieć wprowadzenie do wzorca klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron, zaś rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję na jego niekorzyść praw i obowiązków wynikających z umowy (tak m.in. SN w wyrokach: z 19 marca 2007 r., III CSK 21/06, z 29 sierpnia 2013r., I CSK 660/12 i z 13 sierpnia 2015 r., I CSK 611/14).

Postanowienie umowne jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdy można rozsądnie założyć, że kontrahent konsumenta, traktujący go w sposób sprawiedliwy i słuszny i uwzględniający jego prawnie uzasadnione roszczenia, nie mógłby racjonalnie się spodziewać, że konsument zaakceptowałby w ramach negocjacji klauzulę będącą źródłem braku równowagi stron (wyrok Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2016 r., I CSK 125/15). Klauzula, która nie zawiera jednoznacznej treści i przez to pozwala na pełną swobodę decyzyjną przedsiębiorcy w kwestii bardzo istotnej dla konsumenta, dotyczącej w istocie wysokości jego zobowiązania, jest klauzulą niedozwoloną.(wyrok SN z 4.04.2019r. III CSK 159/17). Taki też wniosek przyjął TSUE w wyroku C 26/13 (Kasler) pkt 2: Artykuł 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku warunku umownego takiego jak ten rozpatrywany w postępowaniu głównym wymóg, zgodnie z którym warunek umowny musi być wyrażony prostym i zrozumiałym językiem, powinien być rozumiany jako nakazujący nie tylko, by dany warunek był zrozumiały dla konsumenta z gramatycznego punktu widzenia, ale także, by umowa przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu wymiany waluty obcej, do którego odnosi się ów warunek, a także związek między tym mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach dotyczących uruchomienia kredytu, tak by rzeczony konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne.

Podsumowując - ponieważ treść kwestionowanych postanowień umowy umożliwia pozwanemu jednostronne kształtowanie sytuacji konsumenta w zakresie wysokości jego zobowiązań wobec banku, zakłócona zostaje równowaga pomiędzy stronami umowy, a takie postanowienie staje się sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz dodatkowo w sposób rażący narusza interesy konsumentów. Zostały więc spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 385 ¹ § 1 k.c., nakazujące uznać to postanowienie za niedozwoloną klauzulę umowną.

Konsekwencją abuzywności postanowień umownych jest brak związania nimi powodów, co determinuje konieczność pominięcia kursów walut obcych ustalanych jednostronnie przez bank. W umowie powstaje zatem luka, powodująca brak możliwości przeliczenia zobowiązania powodów do CHF i wysokości zadłużenia w poszczególnych okresach po waloryzacji, jak i powrotnego przeliczenia na złote. Tym samym dochodzi do niemożności określenia zarówno wysokości wykorzystanego kapitału, jak i poszczególnych rat. Ponieważ klauzula indeksacyjna stanowiła przedmiotowo istotny element umowy, stanowiący podstawę do zastosowania oprocentowania LIBOR właściwego dla waluty obcej, co niewątpliwie było głównym celem takiego, jak w przedmiotowej sprawie ukształtowania umowy, pominięcie tej klauzuli prowadzi do wynaturzenia całego stosunku prawnego i definitywnej zmiany charakteru umowy.

Zdaniem Sądu w niniejszym przypadku brak jest podstaw, aby w miejsce abuzywnych klauzul waloryzacyjnych wprowadzać inny miernik wartości. Dopuszczalność zastąpienia klauzul niedozwolonych zgodnie z orzecznictwem TSUE, ze względu na cel „odstraszający” Dyrektywy 93/13, który w razie naruszenia równowagi stron umowy to stronie słabszej daje możliwości decyzyjne, uzależniona jest od woli konsumenta. W orzeczeniu Kasler (C-26/13) Trybunał dopuścił zastąpienie nieuczciwego warunku dyspozytywnym przepisem krajowym jedynie wówczas, gdy wyeliminowanie nieuczciwego warunku oznacza na mocy prawa krajowego unieważnienie całej umowy (co zdaniem sądu ma miejsce w niniejszej sprawie) oraz kumulatywnie jeżeli unieważnienie to naraża konsumenta na szczególnie niekorzystne konsekwencje (co jak wynika z jednoznacznego stanowiska powodów w niniejszej sprawie nie występuje).

Z kolei ponieważ wyeliminowanie wadliwej klauzuli indeksacyjnej całkowicie zmieniłoby charakter umowy stron, a w szczególności charakter świadczenia głównego kredytobiorców, to uznać należało, że nie jest możliwe dalsze jej utrzymanie. Jak wynika z orzeczenia TSUE w sprawie Dziubak (C-260/18: 1) artykuł 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy.

Ostatecznie zatem - skoro w niniejszej sprawie po wyłączeniu nieuczciwych warunków, ze względu na zmianę charakteru umowy nie jest możliwe jej obowiązywanie, a brak jest zgody na ich zastąpienie, należało uznać ją za nieważną .

Wbrew zarzutom strony pozwanej powodowie mają interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. w ustaleniu, że nie istnieje umowny stosunek prawny, wobec nieważności umowy kredytu. Wskazać należy, że w przypadku każdej umowy kredytu strony mają interes prawny w stwierdzeniu jej nieważności co najmniej do daty, w której spełnione zostały wszystkie świadczenia obu stron z tej umowy. Jedynie bowiem wyrok ustalający może trwale i ostatecznie usunąć w takim przypadku stan niepewności prawnej. Powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia, iż wskutek nieważności nie istnieje stosunek prawny z przedmiotowej umowy kredytu, takie ustalenie może ich bowiem chronić przed nieuzasadnionymi roszczeniami pozwanego wywodzonymi z zapisów tej umowy i trwale usunąć wiążący strony wieloletni stosunek prawny, jak również uzyskać zwolnienie od obciążenia hipotecznego.

Podnieść też należy, ze toczące się postępowania o zapłatę nie mają charakteru prejudycjalnego wobec roszczenia o ustalenie zgłoszonego w niniejszej sprawie, a zatem wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o zapłatę nie był uzasadniony.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu przepis art. 98 k.p.c. Na zasądzoną na rzecz powodów kwotę złożyły się opłata od pozwu i koszty zastępstwa procesowego powodów.

SSO Barbara Przybylska

.