Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 sierpnia 2023 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Wojciech Hajduk
Protokolant:	Aleksandra Strumiłowska

po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2023 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa S. M.

przeciwko (...) z siedzibą w K.

o ustalenie i zapłatę

ustala, że umowa kredytu hipotecznego nr (...) zawarta 17 października 2008 roku pomiędzy pozwanym (...) w K. a powódką S. M. nie istnieje na skutek jej nieważności;

zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 19.393,49 (dziewiętnaście tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt trzy 49/100) złote z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 23 sierpnia 2023 roku;

w pozostałym zakresie powództwo oddala;

zastrzega, że pozwanemu przysługuje uprawnienie do powstrzymania się ze spełnieniem świadczenia zasądzonego w pkt 2 wyroku do czasu zaoferowania przez powódkę świadczenia otrzymanego od banku w wykonaniu umowy kredytu w wysokości 110.000 (sto dziesięć tysięcy) złotych;

zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 6.400 (sześć tysięcy czterysta) tytułem kosztów procesu z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku.

SSO Wojciech Hajduk

IC 269/23 UZASADNIENIE

Powódka S. M. w ostatecznie ukształtowanym żądaniu przeciwko (...) w K. domagała się;

-ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z umowy o kredyt hipoteczny nr (...) z dnia 17.10.2008r, z uwagi na nieważność umowy,

-zasądzenia od pozwanego kwoty 19.393,49zł tytułem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń tytułu rat kredytu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28.01.2021r.

Uzasadniła, że zawarła umowę kredytu z pozwanym działając jako konsumentka.

Umowa nie zawierała żadnych postanowień dotyczących ustalania kursów przez pozwany bank. Nie ustalono żadnych obiektywnych mierników lub warunków ustalania kursów walut, pozostawiając całkowitą dowolność kredytodawcy. Pozwany przeliczył kwotę kredytu na walutę szwajcarską po ustalonym przez siebie kursie. . Nie otrzymała prawdziwej i rzetelnej informacji na temat sposobu ustalania wysokości raty kapitałowo-odsetkowej, sposobu, warunków i przyczyn ustalania kursów wymiany walut mających wpływ na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych, kształtowania się kursu CHF w przeszłości, możliwych wahań w przyszłości, wpływu wahań kursowych na wysokość raty i kapitału. Zarzuciła abuzywność §1ust.1zd.2, §2ust9, §4ust.1i 9 umowy. Kwota 19.393,49zł stanowi nienależne świadczenie tytułem uiszczonych (zawyżonych) rat [pozew i pismo powódki z 28.12.2022 k-247-248].

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa. Zaprzeczył aby umowa była nieważna i aby zawierała klauzule abuzywne. Pozew ma na celu podważenie umowy sprzecznie z rolą i funkcją indywidualnej kontroli postanowień umownych, które zostały indywidualnie uzgodnione. Bank stosował rynkowe kursy waluty obcej. Powódka nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy, a samo żądanie stanowi nadużycia prawa. Zarzucił również przedawnienie roszczenia. W piśmie procesowym z 25.02.2022 złożył zarzut potrącenia z wymagalną wierzytelnością z tytułu zwrotu kapitału 110.000zł [k-157]. W piśmie procesowym z 30.05.2023r. [k-271] złożył zarzut zatrzymania do kwoty 110.000zł udzielonego powódce kapitału na wypadek nieuwzględnienia zarzutu potrącenia.

USTALENIA FAKTYCZNE

W dniu dnia 17.10.2008r.powódka jako konsumentka zawarła z pozwanym umowę o mieszkaniowy kredyt hipoteczny nr (...) na kwotę 110.000,00 zł indeksowaną do CHF, na okres do 25.11.2038r. Celem kredytowania było sfinansowanie zakupu spółdzielczego własnościowego prawo do lokalu mieszkalnego. Umowa została sporządzona na podstawie wzorca banku, wskazano w niej min. że równowartość wskazanej kwoty w walucie CHF zostanie określona na podstawie gotówkowego kursu kupna CHF Banku z dnia wypłaty (uruchomienia) i zostanie podana w harmonogramie [§1ust1 umowy k-11]. Kredyt zostanie uruchomiony w złotych, a jego równowartość w walucie CHF u; ustalona zostanie według kursu kupna określonego w §1ust1, w dniu uruchomienia kredytu [§2ust9 umowy k-11v]. Kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami oraz innymi zobowiązaniami. Kredyt, odsetki oraz inne zobowiązania wyrażone w CHF będą spłacane w złotych jako równowartość raty w CHF przeliczonej według gotówkowego kursu sprzedaży CHF Banku z dnia wymagalnej spłaty raty (kurs notowany z pierwszej tabeli kursowej Banku tabela A, w tym dniu). Zmiana kursu walutowego będzie miała wpływ na wysokość rat kapitałowo- odsetkowych oraz na wartość kredytu. W przypadku zwiększenia kursu walutowego, raty kapitałowo-odsetkowe ulegną zwiększeniu, natomiast w przypadku obniżenia kursu walutowego raty kapitałowo-odsetkowe ulegną zmniejszeniu. Wartość kredytu będzie wzrastała w przypadku wzrostu kursu walutowego lub malała w przypadku spadku kursu walutowego [§4ust1 k-12v]. Kredytobiorca może dokonać przedterminowej spłaty kredytu w całości lub części z tym że Kredytobiorca zobowiązany jest do uprzedniego pisemnego poinformowania o tym Banku na co najmniej dwa dni robocze przed datą przedterminowej spłaty..[…]. Wartość przedterminowej spłaty [...] w złotych obliczana jest według kursu sprzedaży CHF określonego w ust1 ustalanego w dniu przedterminowej spłaty kredytu lub jego części [§4ust8i9 umowy k-13]. Zastosowano stopę procentową 6M LIBOR dla CHF [§3ust1-7 umowy k-12].

Do zawarcia umowy doszło gdy powódka poszukiwała możliwości sfinansowania zakupu mieszkania. Wstępne formalności zostały przeprowadzone u pośrednika kredytowego tj w firmie (...). Powódka wskazała jedynie w jakiej wysokości potrzebuje kredyt, pośrednik przygotował ofertę i zapewnił, że kredyt indeksowany do CHF w (...) jest najkorzystniejszy. Wraz z wnioskiem kredytowym podpisała oświadczenie, że „dokonała wyboru oferty kredytu/pożyczki w złotych indeksowanego do waluty obcej mając pełną świadomość ryzyka związanego z kredytami, pożyczkami indeksowanymi do waluty obcej. Została również poinformowana przez pracownika Banku o ryzyku i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej oraz zmiany kursów, jest w pełni świadoma ich ponoszenia oraz tego, że każda kursu walutowego oraz zmiana stopy procentowej wpłynie na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych”. Podpisanie umowy miało miejsce w oddziale banku, an wyznaczonym w tym celu spotkaniu. Powódka zapoznała się z umową już po jej podpisaniu, dopiero w domu. W trakcie spotkań z pośrednikiem i w oddziale banku nie przekazano szczegółowej ustnej informacji o ryzyku kursowym i nie wyjaśniono wpływu wahań kursowych na wysokość kapitału do spłaty i raty kredytowej, nie przedstawiono symulacji obrazujących takie zmiany, nie poinformowano o możliwości spłaty w walucie kredytu. Powódka nie miała świadomości, o możliwości jakiegokolwiek negocjowania warunków umowy, nie została o tym poinformowana, nie poinformowano jej o dotychczasowym kształtowaniu się kursu CHF. Żadne postanowienia umowne nie były indywidualnie uzgadniane z wyjątkiem tych, które dotyczyły wysokości kredytu i czasu spłaty. Poinformowano ją, że otrzyma kredyt w złotówkach i będzie spłacać w złotówkach [zeznania powódki k-175-176, wniosek o udzielenie kredytu z 30.09.2008 k-59-61, oświadczenie o zapoznaniu z ryzykiem walutowym k-62]. Kredyt wypłacono w t28.10.2008r [zaświadczenie banku k-17]. Do 8.11.2020r łącznie spłaciła 75.913,77 [zaświadczenia banku k-17-20].

Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o powołane wyżej dokumenty i zeznania powodów. Zeznania świadka P. J. [k-189-191] mają dla sprawy drugorzędne znaczenie, świadek nie miał kontaktu z powodami, nie brał udziału przy sporządzaniu umowy. Zeznania dotyczyły min. obowiązków pracowników banku w zakresie udzielania informacji klientom, w okresie gdy zawierana była umowa, w oderwaniu od konkretnej sytuacji powódki, sposobu przedstawienia im oferty i okoliczności zawarcia umowy.

ROZWAŻANIA PRAWNE

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Należy wskazać, że w świetle utrwalonego poglądu w orzecznictwie i doktrynie, umowy o kredyt indeksowany do waluty obcej były, w czasie zawarcia spornej umowy, dopuszczalne w świetle zasady swobody zawierania umów z art. 353 ¹ kc.

Analiza spornej umowy kredytu przez pryzmat art. 385 ¹ §1kc prowadzi do wniosku, że w nie doszło do jej skutecznego zawarcia z uwagi na rażące naruszenie interesów powódki jako konsumentki poprzez niekorzystne ukształtowanie jej sytuacji ekonomicznej na skutek nieusprawiedliwionej i niekorzystnej dysproporcji praw i obowiązków. Zgodnie z art. 385 ¹ §1kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

W pierwszym rzędzie należy dokonać oceny czy umowa zawierała niedozwolone postanowienia, jaki miały charakter, czy określały główne świadczenia stron.

Powódka w pierwszej kolejności zarzuciła, że zawarte w umowie klauzule ryzyka walutowego są abuzywne. W tym względzie należy zwrócić uwagę na treść następujących wyroków Trybunału Sprawiedliwości: z 30 kwietnia 2014r C-26/13; z 20 września 2017 r. C-186/16; z 20 września 2018r. C-51/17; z 14 marca 2019 r. C-118/17 oraz z dnia 3 października 2019 r. C-260/18. Orzeczenia te zapadły na tle umów kredytu zawartych z konsumentami i zawierających ryzyko walutowe (kredytu indeksowanego, denominowanego lub wprost kredytu walutowego). W ocenie TSUE nie jest możliwe odrywanie klauzuli ryzyka walutowego (wyrażonej czy to przez indeksację czy też denominację) od mechanizmu przeliczania waluty krajowej na walutę obcą i Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie kwalifikuje klauzule dotyczące ryzyka wymiany, do których zalicza także sposób ustalania kursu wymiany, jako klauzule określające główny przedmiot umowy kredytu. W wyroku z 20 września 2017r. C-186/16 dokonał wykładni art. 4 ust 2 dyrektywy Rady 93/13 z 5.04.1993r. W uzasadnieniu wyroku C- 260/18 (pkt 44 wyroku)Trybunał ponownie potwierdził swoje stanowisko w odniesieniu do kredytu indeksowanego, że klauzule dotyczące ryzyka wymiany określają główny przedmiot umowy. Orzeczenia te są wiążące dla Sądu Polskiego. Stosując prounijną wykładnię art. 385 ¹ § 1 k.c. w zw. z art. 4 i 6 art. dyrektywy 93/13 przyjęto więc, że kwestionowane przez powodów postanowienia umowy kredytu, które wprowadzają ryzyko kursowe (ryzyko wymiany) przez mechanizm indeksacji, stanowią klauzulę określającą główne świadczenia stron ( essentialia negotii). Tym samym w dalszym etapie rozważań, w świetle art. 385 ¹ §1kc, konieczna jest ocena czy określone w spornej umowie i stanowiące główne świadczenia stron klauzule ryzyka walutowego (§1ust.1zd.2, §2ust9, §4ust.1i 9 umowy) zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, co skutkowałoby związaniem stron umową.

Umowa kredytowa w §1ust.1zd.2, §2ust9, §4ust.1i 9 umowy zastrzega warunki indeksacji świadczenia do kompetencji banku odsyłając do kursów walut zawartych w tabeli kursowej obowiązującej w banku. Prawo Banku do ustalania kursu waluty nie doznaje żadnych umownych ograniczeń w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych. Bank swobodnie ustalał, według tylko sobie znanych zasad, kursy walut, mając nieograniczone prawo kształtowania raty. Jest to równoznaczne z prawem dowolnego kształtowania wysokości świadczeń głównych (wysokości raty i całej należności) w czasie trwania stosunku prawnego. Tym samym nie można mówić o jednoznacznym określeniu głównego świadczenia. Umowa powoduje swoistą nierówność informacyjną stron. Powódka jako konsumentka na podstawie treści umowy, w chwili jej zawarcia, nie była w stanie oszacować kwoty, którą będą musieli spłacić w przyszłości, a o poziomie zadłużenia ratalnego [wysokości raty], dowiadywała się dopiero w związku z podjęciem odpowiedniej sumy z ich rachunku. Jest to nie do zaakceptowania, w tym zakresie umowa kształtuje prawa i obowiązki powódki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco narusza ich interesy w rozumieniu art. 385 ¹ kc.

Dodatkowym naruszeniem dobrych obyczajów i rażącym naruszeniem usprawiedliwionych interesów pozwanych jako konsumentów jest zastrzeżenie dwóch różnych kursów wymiany: kursu kupna dla przeliczenia wypłaconego przez bank kredytu, zaś kursu sprzedaży dla obliczania rat spłacanego kredytu. Powoduje to nieuzasadnione korzyści kosztem konsumenta i narusza równorzędność stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków między partnerami stosunku obligacyjnego.

Należy wskazać również, że nie jest wystarczające określenie w umowie, oraz oświadczeniu stanowiącym załącznik do wniosku kredytowego, że „ zmiana kursu walutowego będzie miała wpływ na wysokość rat kapitałowo- odsetkowych oraz na wartość kredytu. W przypadku zwiększenia kursu walutowego, raty kapitałowo-odsetkowe ulegną zwiększeniu, natomiast w przypadku obniżenia kursu walutowego raty kapitałowo-odsetkowe ulegną zmniejszeniu. Wartość kredytu będzie wzrastała w przypadku wzrostu kursu walutowego lub malała w przypadku spadku kursu walutowego” (4ust1 umowy). Również nie jest wystarczające odebranie pisemnego oświadczenia , że powódka „dokonała wyboru oferty kredytu/pożyczki w złotych indeksowanego do waluty obcej mając pełną świadomość ryzyka związanego z kredytami, pożyczkami indeksowanymi do waluty obcej. Została również poinformowana przez pracownika Banku o ryzyku i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej oraz zmiany kursów, jest w pełni świadoma ich ponoszenia oraz tego, że każda kursu walutowego oraz zmiana stopy procentowej wpłynie na wysokość rat kapitałowo-odsetkowych” (oświadczenie). Bank naruszył obowiązek rzetelnego poinformowania konsumentki. Powinien przedstawić pełną informację umożliwiającą podjęcie racjonalnej decyzji o długofalowych skutkach, w tym przedstawić wahana kursów wymiany i ryzyko związane z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, klarownie wyjaśnić, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłaby silna deprecjacja kursu waluty krajowej, a także wyjaśnić, że ryzyko kursowe z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się trudne do udźwignięcia w przypadku dewaluacji waluty, co nie miało miejsca. Powódka nie miała realnej możliwości oddziaływania na treść postanowień umownych, nie zostały indywidualnie uzgodnione, a pośrednik kredytowy wskazywał jedynie korzyści wynikające z niskiej raty.

Argumentacja pozwanego odwołująca się do faktycznego stosowania kursów nie odbiegających w wysokości od rynkowych nie ma znaczenia dla oceny abuzywności postanowień umownych. Ocena jest niezależna od sposobu wykonywania umowy. Powoduje to, że umowa stron nie wiąże. Skutek nieważności nie został również zniwelowany przez nowelę art. 69 Pr. bank wprowadzająca z dniem 26 sierpnia 2011 roku regulację wyrażoną w ust. 2 pkt 4a tej ustawy. Ustawa weszła w życie po zawarciu umowy.

Powódka poinformowana przez Sąd na rozprawie w dniu 23.08.2023r o możliwych negatywnych dla nich konsekwencjach związanych z ustaleniem nieważności umowy oświadczyła, że nie chce jej utrzymania w mocy. Skoro nie doszło do skutecznego zawarcia umowy z uwagi na naruszenie normy art. 385 ¹ §1kc żądanie ustalenia nieważności umowy jest uzasadnione.

Zgodnie z art. 189kpc powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w ustaleniu występuje tylko wówczas gdy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej. Zgodnie z powszechnie przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, interes prawny nie istnieje, gdy możliwe jest wytoczenie powództwa dalej idącego w swych skutkach. W niniejszej sprawie powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia. Umowa została zawarta na 360 miesięcy, okres ten nie upłynął. Żądanie ustalenia jej nieważności, niezależnie od żądania zapłaty tytułem wzbogacenia, gwarantuje pewność swojej sytuacji prawnej na przyszłość. Samo żądanie zapłaty nie gwarantowałoby takiej pewności prawnej. Do rozliczeń stron zastosowanie znajdą przepisy art. 405-411k.c. regulujące bezpodstawne wzbogacenie.

Zgodnie z art. 405kc kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe zwrotu jej wartości. Obowiązkiem stron umowy kredytu jest wzajemne zwrócenie świadczeń. Roszczenia stron mają charakter odrębny (niezależny), co oznacza, że nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji i konsument może żądać zwrotu w całości spłaconych rat kredytu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Żądanie zapłaty obejmowało jedynie część uiszczonych bankowi świadczeń i jest uzasadnione.

W sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 411 pkt 1 kc według którego nie można żądać zwrot świadczenia nienależnego jeżeli spełniający je wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Kredyt był spłacany w przekonaniu, że umowa jest prawidłowa i nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych, powodowie nie wiedzieli więc, że nie byli zobowiązani do spełnienia, a w efekcie spełnili świadczenie z warunkowo bezskutecznej czynności prawnej, więc miała charakter umowy ważnej. Również art. 411pkt 4 kc nie ma zastosowania. Według tego przepisu nie można żądać zwrotu świadczenia nienależnego, jeżeli zostało spełnione zanim wierzytelność stała się wymagalna. Przypadki, w których podstawa świadczenia jest nieważna, nie są objęte zakazem unormowania art. 411 pkt 4 k.c., co pozwala na zwrot kwot nienależnie wpłaconych. Przepis art. 411 pkt 4 k.c. nie ma w ogóle zastosowania do świadczenia nienależnego, gdyż dotyczy zobowiązań istniejących, acz niewymagalnych (min. SN postanowienie z 6.07.2021 IIICZP 41/20; SA w Gdańsku w wyroku z 30.11.2021 IACa 625/21).

Roszczenie nie jest przedawnione. W sytuacji żądania ustalenia nieważności umowy konsumenckiego kredytu indeksowanego do waluty obcej i zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia z tytułu nienależnie uiszczonych rat, całkowita bezskuteczność umowy kredytu staje się trwała (definitywna) wtedy, gdy należycie poinformowany o niedozwolonym charakterze postanowienia (bez którego umowa nie może wiązać) i jego konsekwencjach konsument nie wyraził świadomej i wolnej zgody na postanowienie, a jeżeli utrzymanie umowy jest możliwe po jej uzupełnieniu - sprzeciwił się temu uzupełnieniu [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Tym samym dopiero z tym momentem można mówić o wymagalności roszczenia i rozpoczęciu biegu przedawnienia.

Zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanego nie został zgłoszony skutecznie. Ma on charakter materialnoprawny. Oświadczenie o potrąceniu z 25.02.2022r. zostało bezpośrednio przesłane powódce [k-159-164]. Jednakże w chwili jego złożenia wierzytelności nie były jeszcze wymagalne (art. 498kc) więc zarzut nie był skuteczny. Ponadto zgłoszenie zarzutu w piśmie z 25.02.2022r. również nie było skuteczne i to niezależnie, że nie zostało zgłoszone w pierwszym piśmie procesowym art 203 ¹ §2 kpc. W tym czasie wzajemne roszczenia również nie były jeszcze wymagalne. Zarzut mógł zostać ponowiony po złożeniu oświadczenia przez powódkę o braku zgody na utrzymanie umowy, które to oświadczenie decyduje o całkowitej bezskuteczności umowy i wymagalności wierzytelności [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21], jednakże nie miało to miejsca. Zgłoszony zarzut zatrzymania okazał się skuteczny. Został złożony przez umocowaną materialnoprawnie osobę.

Dowód z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości (...) okazał się nieprzydatny wobec stwierdzenia nieważności umowy -sprawdzić

W świetle powyższego w w pkt 1 ustalono, że stosunek prawny wynikający z zawartej pomiędzy stronami umowy o mieszkaniowy kredyt hipoteczny z dnia 17.10.2008r. nr (...), nie istnieje na skutek nieważności umowy, w pkt 2 na zasadzie art. 405kc uwzględniono żądanie w zakresie roszczenia głównego. O odsetkach orzeczono na zasadzie art. 481kc, zasądzono je od dnia wyrokowania. Całkowita bezskuteczność umowy kredytu staje się trwała (definitywna) wtedy, gdy należycie poinformowany o niedozwolonym charakterze postanowienia (bez którego umowa nie może wiązać) i jego konsekwencjach konsument nie wyraził świadomej i wolnej zgody na postanowienie, a jeżeli utrzymanie umowy jest możliwe po jej uzupełnieniu - sprzeciwił się temu uzupełnieniu [uchwała SN z 7.05.2021 IIICZP 6/21]. Powodów poinformowano na rozprawie 14.04.2021r. Tym samym odsetki należą się od wyrokowania W pkt 3 w pozostałej części powództwo co do odsetek oddalono jako bezzasadne. W pkt 4 zastrzeżono, że pozwanemu przysługuje uprawnienie do powstrzymania się ze spełnieniem świadczenia zasądzonego w pkt 2 wyroku do czasu zaoferowania przez powodów świadczenia otrzymanego od banku w wykonaniu umowy kredytu w pkt 5 na zasadzie art. 98 kpc zasądzono koszty postepowania opłatę od pozwu i wynagrodzenie pełnomocnika wg minimalnej stawki od pierwotnego żądania.