Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 marca 2018 roku

Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący:	SSO Monika Muszko-Adamczak
Protokolant:	stażysta Małgorzata Spendel

po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 roku w Gliwicach

sprawy z powództwa (...)Spółki Akcyjnej
w W.

przeciwko L. B.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności

oraz z powództwa wzajemnego L. B.

przeciwko pozwanemu wzajemnemu (...) Spółce Akcyjnej w W.

o zapłatę i ochronę dóbr osobistych

1.  pozbawia wykonalności w zakresie punktu drugiego wyrok Sądu Okręgowego
w Katowicach z dnia 30 grudnia 2010 roku wydany w sprawie o sygn. akt II C 327/08, któremu postanowieniem z dnia 28 marca 2017 roku nadano klauzulę wykonalności, zasądzający od (...)Spółki Akcyjnej w W. na rzecz L. B. rentę w kwocie 6.287,11 zł (sześć tysięcy dwieście osiemdziesiąt siedem 11/100 złotych);

2.  oddala powództwo wzajemne;

3.  umarza postępowanie w przedmiocie żądania przeprosin;

4.  odstępuje od obciążania pozwanego i powoda wzajemnego kosztami procesu.

SSO Monika Muszko - Adamczak

Sygn. akt I C 135/17

UZASADNIENIE

Powód (...)Spółka Akcyjna w W. wniósł o pozbawienie w całości wykonalności tytułu wykonawczego tj. wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2010 roku, sygn. akt II C 327/08, zaopatrzonego co do punktu drugiego w klauzulę wykonalności z dnia 28 marca 2017 roku, zasądzającego od powoda na rzecz pozwanego L. B. rentę w kwocie po 6 287,11 zł miesięcznie oraz zasądzenie kosztów procesu.

Uzasadniając pozew podał, iż wyrokiem z dnia 30 grudnia 2010 roku, w sprawie o sygn. akt II C 327/08 Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od powoda na rzecz pozwanego m. in. rentę w kwocie po 6 287,11 zł miesięcznie. W związku z wyczerpaniem sumy gwarancyjnej powód zaprzestał wypłaty pozwanemu zasądzonej renty. Następnie pozwem z dnia 11 maja 2015 roku powód wystąpił przeciwko pozwanemu o uchylenie obowiązku wypłacania renty na podstawie art. 907 § 2 k.c. – sprawa toczyła się w Sądzie Okręgowym w Gliwicach pod sygn. akt I C 207/15. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach uwzględnił powództwo. Wskutek apelacji pozwanego Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. Sąd Apelacyjny potwierdził bezsporność wyczerpania sumy gwarancyjnej. Wskazał jednakże, że właściwym trybem do dochodzenia przez powoda roszczenia jest powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, oparte na treści art. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c.

W odpowiedzi na pozew z dnia 28 lipca 2017 roku (k 133) pozwany L. B. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że co prawda Sąd Okręgowy w Gliwicach w sprawie o sygn. akt I C 207/15 uwzględnił powództwo o uchylenie obowiązku wypłacania renty w związku z wyczerpaniem sumy gwarancyjnej, jednakże Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok i powództwo oddalił. Tym samym, w obliczu powagi rzeczy osądzonej, powództwo jest bezzasadne. Ponadto, Sąd Okręgowy w Katowicach, na jego wniosek nadał wyrokowi z dnia 30 grudnia 2010 roku klauzulę natychmiastowej wykonalności w dniu 23 marca 2017 roku, co czyni wyrok ważnym.

Pismem z dnia 29 września 2017 roku (k 164) pozwany wniósł pozew wzajemny przeciwko (...) S.A. w W. o zasądzenie na jego rzecz kwoty 76 000 zł tytułem zadośćuczynienia za ponad 20-letnie znęcanie się nad L. B. oraz kwoty 200 zł za konsultację prawną. Wniósł również o przeproszenie na łamach Rzeczypospolitej, wskazując tekst przeprosin.

W uzasadnieniu wskazał, że ciągłe wytaczanie procesów przez (...) S.A. i próby odebrania mu renty stanowią przejaw znęcania się nad nim. Takie zachowanie spowodowało pogorszenie stanu zdrowia pozwanego i powoda wzajemnego.

W odpowiedzi na pozew wzajemny (...) S.A. wniosła o jego oddalenie (k 215). Podniosła, że takie żądania powoda wzajemnego były już przedmiotem rozpoznania Sądu w sprawie I C 207/15, gdzie powództwo to zostało prawomocnie oddalone.

Na rozprawie w dniu 12 marca 2018 roku (k 267) pozwany i powód wzajemny sprecyzował, że naruszenie dóbr osobistych polegało na wstrzymaniu renty po orzeczeniu Sądu Apelacyjnego, przez co został pozbawiony środków do życia.

Na tej rozprawie pozwany i powód wzajemny cofnął pozew w zakresie żądania przeprosin, na co strona powoda i pozwanego wzajemnego wyraziła zgodę.

W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 3 kwietnia 1995 roku pozwany i powód wzajemny uległ wypadkowi komunikacyjnemu. Sprawca wypadku był związany z powodem i pozwanym wzajemnym umową obowiązkowego ubezpieczenia OC. Umowa została zawarta w dniu 15 grudnia 1994 roku na podstawie rozporządzenia z dnia 9 grudnia 1992 roku w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów (Dz. U. nr 96 poz. 475). Art. 10 tego rozporządzenia wskazywał sumę gwarancyjną w kwocie 11,5 mld złotych (czyli obecnie 1 150 000 zł po denominacji).

Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2010 roku Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził na rzecz pozwanego i powoda wzajemnego od (...) S.A. rentę w wysokości 6 287,11 zł miesięcznie.

Powód i pozwany wzajemny jako ubezpieczyciel sprawcy szkody wypłacił L. B. - do 11 maja 2015 roku kwotę 1 169 520,99 zł i ostatecznie zaprzestał wypłaty świadczenia w lipcu 2016 roku.

Pozwem z dnia 11 maja 2015 roku powód i pozwany wzajemny wystąpił przeciwko L. B. o uchylenie obowiązku wypłacania renty na podstawie art. 907§2 k.c. – sprawa toczyła się w Sądzie Okręgowym w Gliwicach pod sygn. akt I C 207/15. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach uwzględnił powództwo. Wskutek apelacji pozwanego Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. Sąd Apelacyjny potwierdził, iż w dacie wniesienia pozwu suma gwarancyjna została wyczerpana. Wskazał jednakże, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, że właściwym trybem do dochodzenia przez powoda roszczenia jest powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, oparte na treści art. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c.

Po prawomocnym zakończeniu sprawy I C 207/15 pozwany i powód wzajemny wystąpił do Sądu Okręgowego w Katowicach o nadanie wyrokowi z dnia 30 grudnia 2010 roku klauzuli natychmiastowej wykonalności. Następnie złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rudzie Śląskiej A. C.. Egzekucja komornicza była prowadzona do czasu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego (postanowienie z dnia 3 lipca 2017 roku, k 115 oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 września 2017 roku, k 153).

Pozwany i powód wzajemny po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska wskazał, że (...) S.A. niezasadnie wstrzymała wypłatę renty, przez co pozbawiła go środków do życia. Dlatego też domaga się zadośćuczynienia.

(dowód: wyrok Sądu Okręgowego z dnia 30.12.2010 roku, w sprawie o sygn.. akt II C 327/08 wraz ze wzmianką o wydaniu tytułu wykonawczego odnośnie p. 2 w dniu 28.03.2017 roku, k 355 akt II C 327/08, wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 9.11.2015 roku wraz z uzasadnieniem oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 września 2016 roku wraz z uzasadnieniem, k. 140, 142-151, 283, 287-291 akt, Polisa nr (...) k 15, potwierdzenia transakcji k 16-88, przesłuchanie L. B. k 268)

Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa uznając go za zbędny.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe Sąd uznał za wystarczające do merytorycznego rozpoznania sprawy. Pozwany przyznał większość okoliczności zawartych w dowodach z dokumentów, w tym wypłatę renty przez powoda do lipca 2016 roku.

Sąd następnie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane; gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, dłużnik może oprzeć powództwo także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zgłoszenie tego zarzutu w sprawie było z mocy ustawy niedopuszczalne. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 roku (III CZP 128/10), zapłata przez zakład ubezpieczeń – po powstaniu tytułu wykonawczego zobowiązującego go do spełnienia świadczenia odszkodowawczego o charakterze okresowym – kwoty pieniężnej odpowiadającej sumie gwarancyjnej ustalonej w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, może stanowić podstawę powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., w związku z art. 824 § 1 k.c.).

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że powód i pozwany wzajemny wypłacił L. B. łącznie kwotę wyższą, aniżeli ustalona w umowie wysokość sumy gwarancyjnej. Suma gwarancyjna wynosiła bowiem 1 150 000 zł, podczas gdy powód wypłacił pozwanemu ponad 1 169 000 zł. Okoliczność ta została przyznana przez strony zarówno w sprawie I C 207/15, jak i w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ustalona w umowie suma gwarancyjna stanowi górną granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń (m. in. wyrok Sądu Najwyższego z 17 października 2012 roku (II CSK 646/11). Tak więc wypłata przez powoda kwoty przekraczającej sumę gwarancyjną uprawniała go do zaprzestania wypłaty reny pozwanemu, orzeczonej wyrokiem z dnia 30 grudnia 2010 roku. L. B. nie wykazał, aby suma gwarancyjna została podwyższona. W trakcie przesłuchania odmówił odpowiedzi na pytanie, czy wskazana suma gwarancyjna została kiedykolwiek podwyższona. Dlatego, w ocenie Sądu, powództwo (...) S.A. zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Nie ma natomiast przeszkód do wytoczenia powództwa przeciwko posiadaczowi pojazdu, którego odpowiedzialność nie jest ograniczona, jednakże L. B. do tej pory tego nie uczynił.

Mając powyższe na uwadze, Sąd pozbawił wykonalności w zakresie punktu 2 wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30 grudnia 2010 roku.

Nie zasługiwało natomiast na uwzględnienie, w ocenie Sądu powództwo o zasądzenie kwoty 76 000 zł tytułem zadośćuczynienia. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Dla przypisania odpowiedzialności powodowi i pozwanemu wzajemnemu koniecznym jest spełnienie przesłanek określonych tym przepisem, a mianowicie musi dojść do naruszenia dóbr osobistych, a działania naruszające dobra muszą być bezprawne. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się działanie w ramach porządku prawnego. W rozpoznawanej sprawie pozwany wzajemny, zaprzestając wypłaty świadczeń ponad wskazaną sumę gwarancyjną nie podjął działań bezprawnych zwłaszcza, że Sąd zawiesił postępowanie egzekucyjne, a powództwo (...) S.A. ostatecznie uwzględnił. Powód wzajemny z kolei nie wykazał, aby jakiekolwiek działania pozwanego wzajemnego naruszyły jego dobra osobiste.

Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie żądania przeprosin wobec cofnięcia pozwu w tym zakresie, w oparciu o art. 355 § 1 k.p.c. w związku z art. 203 § 1 k.p.c.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. odstępując od obciążania L. B. kosztami procesu. W ocenie Sądu sytuacja materialna pozwanego i powoda wzajemnego, która uległa znacznemu pogorszeniu wskutek zaprzestania wypłaty renty przemawia za odstąpieniem od obciążania go kosztami.