Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 maja 2025r.

Sąd Rejonowy w Toruniu – V Wydział Gospodarczy

w składzie:

przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski

protokolant: sekretarz sądowy Irena serafin

po rozpoznaniu dnia 24 kwietnia 2025r.

w(...)

na rozprawie

sprawy

z powództwa (...) ( NIP (...) )

przeciwko (...). w (...) ( KRS (...) )

o zapłatę

1.  oddala powództwo,

2.  zasądza od powoda (...) na rzecz pozwanego (...) w (...) kwotę 3.617zł ( trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych ) z odsetkami w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku zapłaty do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Sygn. akt VGC 77/25

UZASADNIENIE

(...) żądała od (...). w (...) 10.486zł, ponieważ pozwana niezasadnie rozwiązała jej odpłatną umowę zlecenia i nie zapłaciła wynagrodzenia za część okresu wypowiedzenia. Wynagrodzenie było zaś stałe, wobec czego powódka utraciła zysk, co uzasadnia wystąpienie z pozwem ( k. 6 – 8 ).

Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa, ponieważ powódka w okresie wypowiedzenia umowy nie świadczyła jej usług a pozwana nie była zobowiązana ich zlecać. Wynagrodzenie powódki nie było zaś stałe lecz należało się godzinowo, za wykonaną pracę. Ponadto, to powódka odmówiła kontynuowania pracy w okresie wypowiedzenia a jej zachowanie wcześniejsze zachowanie uzasadniało rozwiązanie umowy ( k. 58 – 62 ).

Sąd ustalił co następuje:

(...). (...) w marcu 2024r. zatrudniła (...) prowadzącą agencję reklamową do wykonywania usług marketingowych na podstawie umowy zlecenia.

Bezsporne ( umowa, tytuł k. 20, § 14 pkt. 4, k. 23, wpis w Ewidencji, k. 13 ).

Z umowy wynikło, że (...) miała w (...) wspierać zespół sprzedażowy, opracowywać strategię marketingową, wdrażać i nadzorować plany marketingowe, podejmować działania (...), czuwać nad relacjami z inwestorami, opracowywać materiały promocyjne, obsługiwać stronę internetową, tworzyć prezentacje, newslettery, monitorować wyniki działań i robić inne podobne czynności.

Dowód: umowa, § 2, k. 20v.

Za wykonaną pracę (...) miała otrzymywać wynagrodzenie w wy-sokości 50zł za godzinę płatne miesięcznie z dołu do 14 dnia roboczego kolejnego miesiąca na podstawie faktury VAT wystawionej w oparciu o uzgodnione pomiędzy stronami zestawienie przepracowanych godzin.

Dowód: umowa, § 5, k. 20v.

(...) przy zawieraniu umowy uzgodniła z (...), że nie będzie domagać się wynagrodzenia wyższego 7.500zł miesięcznie.

Dowód: zeznania powódki, k. 137v.

zeznania prezesa pozwanej, k. 138 ( oraz oświadczenie pozwanej., k. 59v. ).

Strony zastrzegły wzajemnie możliwość rozwiązania umowy z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na ostatni dzień kalendarzowy miesiąca bez podania przyczyny i wyłączyły w takim wypadku roszczenia z art. 746 § 1 k.c. za okres wypowiedzenia.

Dowód: umowa, § 8 pkt 2 i pkt 3, k. 21.

Strony zastrzegły dla zmian umowy wymóg zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Dowód: umowa, § 14 pkt 1, k. 22v.

Umowa została zawarta na czas oznaczony do 15 czerwca 2024 a potem do 15 czerwca 2026r.

Dowód: umowa, § 8 pkt 1 k. 21, aneks k. 73.

(...)pracowała dla (...) od 15 marca do 19 sierpnia 2024r. i w tym czasie wystawiła (...)faktury:

- 30 kwietnia 2024r. numer (...) na 7.500zł, która został opłacona w całości,

- 31 maja 2024r. numer (...) na 7.500zł, która został opłacona w całości,

- 30 czerwca 2024r. numer (...) na 7.500zł, która został opłacona w całości,

- 31 lipca 2024r. numer (...) na 7.500zł, która został opłacona w całości,

Bezsporne ( faktury, dowody zapłaty k. 24 – 31 ).

(...) miała złe zdanie o działaniach kierownictwa (...)

(...)., które z kolei negatywnie oceniało jej pracę.

Dowód: oświadczenie powódki, k. 92,

zeznania powódki, k. 137v.

zeznania prezesa pozwanej, k. 138.

19 sierpnia 2024r. (...). złożyła (...)oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.

Bezsporne ( wypowiedzenia, k. 35 ).

Po 19 sierpnia 2024r. (...) zamknęła (...) dostęp do swoich systemów komputerowych i nie powierzała żadnych zadań.

Bezsporne.

W okresie od 1 do 19 sierpnia 2024r. (...) przepracowała dla (...). 88 godzin.

Dowód oświadczenie powódki, k. 75v.

Po 19 czerwca 2024r. (...) wystawiła (...) faktury:

- 31 sierpnia 2024r. numer (...)na 7.500zł, która został opłacona do kwoty 4.064,96zł,

- 30 września 2024r. numer (...) na 7.500zł, która nie został opłacona.

Bezsporne ( faktury, dowód zapłaty k. 38 – 40 ).

Sąd zważył co następuje:

I.

1. Stan faktyczny w znacznej części był bezsporny wobec czego Sąd ustalił go w oparciu o zgodne oświadczenia stron i art. 230 k.p.c.

W pozostałej części Sąd opierał się na dokumentach, ponieważ nie budziły wątpliwości i nie były kwestionowane przez strony.

Sąd dał wiarę zeznaniom obu stron w zakresie, w jakim mówiły o faktach. Słowa stron, wbrew pozorom, korespondowały bowiem ze sobą i z dokumentami. Z kolei interpretacje stron i ich odczucia nie podlegają ocenie z punktu widzenia wiarygodności. Kwestia wykładni umowy zostanie zaś omówiona poniżej.

2. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy poczynić następujące uwagi ogólne.

Po pierwsze, proces cywilny jest de lege lata kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej.

Po drugie, ciężar dowodu określonego faktu spoczywa na stronie, która wywodzi z niego skutki prawne ( art. 6 k.c. – ei incumbit probatio, qui dicit ). W sprawie o odszkodowanie onus probandi ma więc przede wszystkim strona powodowa. Musi bowiem wykazać przesłanki odpowiedniości przeciwnika.

Po trzecie, przez umowę o świadczenie usług przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do odpłatnego wykonania określonej czynności dla zleceniodawcy ( art. 734 § 1 w związku z art. 750 i art. 735 § 1 k.c. ).

Po czwarte, dający zlecenie ma prawo wypowiedzieć umowę zlecenia w każdym czasie ( art. 746 § 1 zd. 1 k.c. ).

Po piąte, jeżeli zlecenie jest odpłatne, zleceniodawca w razie wypowiedzenia umowy powinien zapłacić zleceniobiorcy wynagrodzenie za dokonane czynności i, jeżeli wypowiedział umowę bez ważnego powodu, naprawić szkodę ( art. 746 § 1 zd. 2 k.c. ).

Po szóste, na skutek zwolnienia z długu zobowiązanie wygasa ( art. 508 k.c. ); pow-szechnie dopuszcza się przy tym zawarcie umowy o zwolnienie z długu przyszłego.

Po siódme, nieważna jest umowa, że dłużnik nie będzie odpowiedzialny za szkodę, którą wyrządzi wierzycielowi umyślnie ( art. 473 § 2 k.c. ).

Po ósme, dłużnik jest zobowiązany do naprawienia szkody wynikającej z nienależytego wykonania zobowiązania; do przesłanek odpowiedzialności kontraktowej należy zaś naruszenie obowiązku umownego, poniesienie szkody przez wierzyciela i wystąpienie zwykłego związku przyczynowego pomiędzy tymi zdarzeniami ( art. 471 k.c. ).

Po dziewiąte, szkoda polega albo na poniesieniu przez poszkodowanego straty ( damnum emergens ) albo pozbawieniu go spodziewanej korzyści ( lucrum cessans ); w grę wchodzi zatem uszczuplenie majątku poszkodowanego lub utrata zysku, który by osiągnął, gdyby szkody mu nie wyrządzono ( art. 361 § 2 k.c. ).

Po dziesiąte, oświadczenia woli stron umowy należy interpretować z punktu widzenia ich zgodnego zamiaru i celu umowy z uwzględnieniem okoliczności ich złożenia, zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów ( art. 65 § 1 i 2 k.c. ).

Po jedenaste, dowód z przesłuchania stron przeciwko osnowie lub ponad osnowę dokumentu obejmującego czynność prawną między jej uczestnikami może być dopuszczony tylko, gdy nie doprowadzi to do obejścia przepisów o formie zastrzeżonej pod rygorem nieważności i tylko gdy ze względu na szczególne okoliczności sprawy sąd uz-

na to za konieczne ( art. 247 k.p.c. ).

Po dwunaste, sąd jest ściśle związany pozwem i nie może orzekać ani ponad żądanie ani o innym żądaniu, niż zgłoszone przez powoda ( art. 321 § 1 k.p.c. ).

Po trzynaste wreszcie, przedsiębiorcą jest osoba prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą ( art. 43 ¹ k.c. ).

II.

1. Na wstępie wypada podkreślić, że w ustroju gospodarki wolnorynkowej, w którym obowiązuje zasada swobody działalności gospodarczej, decyzja o jej rozpoczęciu należy wyłącznie do zainteresowanego. W rezultacie osoby utrzymujące się z pracy mogą uzyskać zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, jednak mają też prawo być przedsiębiorcami i zarabiać prowadząc przedsiębiorstwo, nawet jeżeli wykonują czynności podobne do pracowniczych. Oba rozwiązania są legalne, chociaż różnią się zasadniczo na wszystkich płaszczyznach prawnych.

Z punktu widzenia sprawy kluczowe jest to, że pracownik korzysta z ochrony trwałości i treści stosunku pracy, której nie ma przedsiębiorca; jest też uprzywilejowany w procesach, które prowadzi z pracodawcą; status stron w sprawie gospodarczej jest zaś identyczny.

Powódka rezygnując z pracowniczej formy zatrudnienia musiała więc liczyć się ze wszystkimi konsekwencjami tego wyboru zyskując w jednej sferze a tracąc w innej.

2. Nawiązywanie przez stronę powodową do pracowniczego charakteru zatrudnienia nie było uzasadnione. Stron nie łączyła bowiem umowa o pracę.

Gdyby natomiast zgodzić się z tezą powódki prezentowaną w czasie składania zeznań ( k. 137v. ), że była pracownikiem pozwanej, powództwo należało oddalić a limine. Przecież opierało się o twierdzenie, że strony łączyła umowa zlecenia ( k. 5v. ). Ustalenie, że nie została zawarta, przesądza o bezzasadność wywodzonych z niej roszczeń. Sąd jest zaś związany pozwem; nie było w nim zaś mowy o stosunku pracy.

Dla porządku trzeba też zaznaczyć, że w postępowaniu uproszczonym zmiana powództwa jest niedopuszczalna ( art. 505 ⁴ § 1 zd. 1 k.c. ). Zastąpienie dotychczasowej podstawy faktycznej przez nową, stanowi zaś zabieg tego typu.

Strona powodowa oświadczyła jednak ostatecznie, że nie zawierała z pozwaną umowy o pracę ( k. 137v. ).

III.

1. Powództwo podlegało oddaleniu z trzech względów.

Po pierwsze, strony wyłączyły możliwość dochodzenia roszczenia objętego pozwem.

Uzgodniły bowiem, że w razie wypowiedzenia umowy nie przysługują im roszczenia wymienione w art. 746 § 1 k.c. Jest w nim zaś mowa także o roszczeniu odszkodowawczym.

Nie wdając się w teorię trzeba dojść do wniosku, że w grę weszła umowa o zwolnienie z długu, o której mowa w art. 508 k.c. Dopuszczalność umowy o zwolnienie z długu przyszłego nie podlega przy tym dyskusji a postanowienia tej treści mieszczą w granicach swobody kontraktowania ( art. 353 ¹ k.c. ).

Nie budzi też wątpliwości możliwość zwolnienia z długu z tytułu odszkodowania. W świetle art. 473 § 2 k.c. nieważne jest jedynie zastrzeżenie, że dłużnik nie będzie odpowiedzialny za szkodę, którą wyrządzi wierzycielowi umyślnie. Okoliczności sprawy nie są jednak objęte hipotezą wymienionego ostatnio przepisu. Powódka nie twierdziła bowiem, że pozwana złożyła jej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy po to, aby spowodować szkodę w jej majątku.

Zwolnienie z długu skutkuje natomiast wygaśnięciem zobowiązania.

Podkreślenia wymaga zaś, że powódka nie była pracownikiem a przedsiębiorcą, wobec czego nie zachodzą przesłanki do traktowania jej w sposób uprzywilejowany.

2. Po drugie, pozwana miała ważny powód do wypowiedzenia umowy z powódką.

Zgodnie z communis opinio do ważnych względów w rozumieniu art. 476 § 1 k.c. należy utrata zaufania do zleceniobiorcy jak również powstanie nieporozumień miedzy stronami ( tak np.: (...) [w:] Kodeks cywilny. Komentarz pod red. (...) i (...) Warszawa 2023, komentarz do art. 746, za Legalis 2025 ). Pomiędzy stronami narastały zaś nieporozumienia, co potwierdzają oświadczenia powódki. Przecież eksponowała otrzymywanie sprzecznych sygnałów i poleceń od członków zarządu, podkreślała ich brak zaangażowania w pracę i uważała, że u powódki nie „ma jasności co do decyzyjności i odpowiedzialności” oraz, że panuje u niej „chaos” i „brak profesjonalizmu” ( oświadczenie, k. 92 ); równocześnie było jasne, że jej praca była oceniana negatywnie, skoro przytoczone zarzuty sformułowała w odpowiedzi na krytykę ze strony zarządu spółki ( oświadczenie, k. 92 ).

Konflikt powstał więc przed wypowiedzeniem umowy a nie dopiero po tej dacie.

3. Po trzecie wreszcie, powódka nie poniosła szkody.

Nie miała bowiem racji twierdząc, że umowa, która łączyła ją z pozwaną, przewidywała stałe zryczałtowane wynagrodzenie. Ta teza jest bowiem w oczywisty sposób sprzeczna z treścią porozumienia. Dowód przeciwko jego brzmieniu, jak już zaznaczono, był niedopuszczalny a próba odmiennej wykładni oświadczeń stron, skazana na niepowodzenie. E. verbis napisały bowiem, że powódka będzie rozliczać się z pozwana godzinowo za wykonane usługi ( patrz § 5 pkt 1 umowy, k. 20v. ). Żadne względy wymienione w art. 65 k.c. nie uzasadniają przy tym odmiennej konkluzji; przeciwnie, potwierdzają prawidłowość tej, która płynie z lektury dokumentu. Zresztą, dowód na odmienny stan rzeczy powódce się nie powiódł. Nie przedstawiła bowiem w czasie przesłuchania przekonujących racji, że stronom chodziło o wynagrodzenie w stałej wysokości. Pomijając, że taka wola nie została uwidoczniona w oświadczeniu, nawet powódka wiedziała, że była zobowiązana do określenia w fakturach ilości przepracowanych godzin i stawki godzinowej.

Umowa nie uległa też zmianie przez czynności faktyczne, ponieważ obowiązywała zbyt krótko. Nie sposób obronić opinii, że przez pięć miesięcy strony wypracowały zwyczaj, odstępując od postanowień pisemnych, zwłaszcza, ze zmiana umowy miała następować pisemnie.

W konsekwencji jest jasne, że wynagrodzenie powódki zależało od przepracowanego czasu.

Umowa nie przewidywała natomiast, że pozwana powinna powierzać powódce w każdym okresie rozliczeniowym tyle zadań, aby mogła ona wypracować przychód w minimalnej, oznaczonej, wysokości. Brak takiego obowiązku wyklucza z kolei wniosek o naruszeniu umowy przez pozwaną w okresie wypowiedzenia.

W rezultacie nie wystąpiła jedna z podstaw roszczenia o odszkodowanie jaką jest nienależyte wykonanie umowy. Skoro zaś pozwana nie naruszyła zobowiązania, nie ponosi odpowiedzialności za brak zysku powódki. Odszkodowanie należy się bowiem za niewykonanie albo nienależyte wykonanie zobowiązania ( art. 471 k.c. ).

W tej sytuacji zbędne jest zastanawianie się, czy po otrzymaniu wypowiedzenia, powó-dka sama odmówiła pracy w okresie wypowiedzenia. Jej oświadczenie z pewnością mo-gło być odebrane w ten sposób, skoro po sformułowaniu licznych uwag krytycznych pod adresem zarządu stwierdziła, że „nie widzi możliwości dalszej pracy” ( k. 92v. ). Odmienne deklaracje powódki składane od 5 września (...). ( k. 36v., 75 – 77 ), były zaś bez znaczenia; odwołanie oświadczenia woli bez zgody adresata nie jest bowiem skuteczne ( art. 61 § 1 zd. 2 k.c. ). Przesądzenie tej kwestii nie jest jednak konieczne, ponieważ nie wpływa na rozstrzygnięcie.

IV.

Z przedstawionych względów Sąd oddalił powództwo na koszt strony powodowej.