Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 czerwca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Grudziądzu IV Wydział Pracy

w składzie:

Przewodniczący:	sędzia Lucyna Gurbin
Protokolant:	sekretarz sądowy Dominika Janta-Lipińska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 roku

sprawy z powództwa P. B.

przeciwko Sądowi Rejonowemu w B.

o wynagrodzenie

O R Z E K Ł:

1.  Zasądzić od pozwanego na rzecz powódki następujące kwoty:

a.  407,74 zł (czterysta siedem złotych siedemdziesiąt cztery grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.05.2022 roku do dnia zapłaty.

b.  873,73 zł (osiemset siedemdziesiąt trzy złote siedemdziesiąt trzy grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc maj 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.06.2022 roku do dnia zapłaty.

c.  877,58 zł (osiemset siedemdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt osiem groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc czerwiec 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.07.2022 roku do dnia zapłaty.

d.  881,82 zł (osiemset osiemdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt dwa grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc lipiec 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.08.2022 roku do dnia zapłaty.

e.  881,82 zł (osiemset osiemdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt dwa grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc sierpień 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.09.2022 roku do dnia zapłaty.

f.  881,82 zł (osiemset osiemdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt dwa grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc wrzesień 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.10.2022 roku do dnia zapłaty.

g.  854,85 zł (osiemset pięćdziesiąt cztery złote osiemdziesiąt pięć groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc październik 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.11.2022 roku do dnia zapłaty.

h.  854,85 zł (osiemset pięćdziesiąt cztery złote osiemdziesiąt pięć groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc listopad 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.12.2022 roku do dnia zapłaty.

i.  881,82 zł (osiemset osiemdziesiąt jeden złotych osiemdziesiąt dwa grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc grudzień 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.01.2023 roku do dnia zapłaty.

j.  1.213,34 zł (tysiąc dwieście trzynaście złotych trzydzieści cztery grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc styczeń 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.02.2023 roku do dnia zapłaty.

k.  1.382,46 zł (tysiąc trzysta osiemdziesiąt dwa złote czterdzieści sześć groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc luty 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.03.2023 roku do dnia zapłaty.

l.  1.382,46 zł (tysiąc trzysta osiemdziesiąt dwa złote czterdzieści sześć groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc marzec 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.04.2023 roku do dnia zapłaty.

m.  1.313,83 zł (tysiąc trzysta trzynaście złotych osiemdziesiąt trzy grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc kwiecień 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.05.2023 roku do dnia zapłaty.

n.  1.348,14 zł (tysiąc trzysta czterdzieści osiem złotych czternaście groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc maj 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.06.2023 roku do dnia zapłaty.

o.  1.354,22 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt cztery złote dwadzieścia dwa grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc czerwiec 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.07.2023 roku do dnia zapłaty.

p.  1.360,82 zł (tysiąc trzysta sześćdziesiąt złotych osiemdziesiąt dwa grosze) tytułem wynagrodzenia za miesiąc lipiec 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.08.2023 roku do dnia zapłaty.

q.  1.395,14 zł (tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt pięć złotych czternaście groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc sierpień 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.09.2023 roku do dnia zapłaty.

r.  1.349,51 zł (tysiąc trzysta czterdzieści dziewięć złotych pięćdziesiąt jeden groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc wrzesień 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.10.2023 roku do dnia zapłaty.

s.  1.395,14 zł (tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt pięć złotych czternaście groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc październik 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.11.2023 roku do dnia zapłaty.

t.  1.395,14 zł (tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt pięć złotych czternaście groszy) tytułem wynagrodzenia za miesiąc listopad 2023 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.12.2023 roku do dnia zapłaty.

u.  628,25 zł (sześćset dwadzieścia osiem złotych dwadzieścia pięć groszy) tytułem dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok 2022 wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1.04.2023 roku do dnia zapłaty.

2.  Umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

3.  Opłatą od pozwu od uiszczenia której powódka była zwolniona, obciążyć Skarb Państwa.

4.  Zasądzić od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1350 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

5.  Nadać wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt IVP 38/25

UZASADNIENIE

Powódka P. B. wniosła pozew przeciwko Sądowi Rejonowemu w B. o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 8.794,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot:

a)  873,72 zł od dnia 1.05.2022r. do dnia zapłaty

a)  873,72 zł od dnia 1.06.2022r. do dnia zapłaty

b)  873,72 zł od dnia 1.07.2022r. do dnia zapłaty

c)  881,81 zł od dnia 1.08.2022r. do dnia zapłaty

d)  881,81 zł od dnia 1.09.2022r. do dnia zapłaty

e)  881,81 zł od dnia 1.10.2022r. do dnia zapłaty

f)  881,81 zł od dnia 1.11.2022r. do dnia zapłaty

g)  881,81 zł od dnia 1.12.2022r. do dnia zapłaty

h)  881,81 zł od dnia 1.01.2023r. do dnia zapłaty

i)  881,81 zł od dnia 1.04.2023r. do dnia zapłaty

tytułem zaległego, a przysługującego mi wynagrodzenia za okres od 01.04.2022 r. do 31.12.2022 r. (pkt a-i) oraz brakującej części dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok 2022 (pkt j);

odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwot:

a)  1.145,40 zł od dnia 1 lutego 2023r. do dnia zapłaty;

a)  1.145,40 zł od dnia 1 marca 2023r. do dnia zapłaty;

b)  1.145,40 zł od dnia 1 kwietnia 2023r. do dnia zapłaty;

c)  1.145,40 zł od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia zapłaty;

d)  1.145,40 zł od dnia 1 maja 2023r. do dnia zapłaty;

e)  1.145,40 zł od dnia 1 czerwca 2023r. do dnia zapłaty;

f)  1.145,40 zł od dnia 1 lipca 2023r. do dnia zapłaty;

g)  1.145,40 zł od dnia 1 sierpnia 2023r. do dnia zapłaty;

h)  1.145,40 zł od dnia 1 września 2023r. do dnia zapłaty;

i)  1.145,40 zł od dnia 1 października 2023r. do dnia zapłaty;

j)  1.145,40 zł od dnia 1 listopada 2023r. do dnia zapłaty;

k)  1.145,40 zł od dnia 1 grudnia 2023r. do dnia zapłaty;

l)  1.145,40 zł od dnia 1 stycznia 2024r. do dnia zapłaty,

zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powódka wskazała, że od 1 stycznia 2022r. zatrudniona jest w Sądzie Rejonowym w B. na stanowisku referendarza sądowego na podstawie aktu mianowania przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w G. Powódka do czerwca 2022 r. pozostawała w pierwszej stawce awansowej wraz z 8% dodatkiem stażowym oraz 9% dodatkiem stażowym od lipca 2022r. Na tej podstawie wyliczono należne wynagrodzenie. Zasadę ustalania podstawy wynagrodzenia zasadniczego referendarza sądowego w sądzie powszechnym statuuje obowiązujący art. 15Ib § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (zwanej dalej PrUSP). Zgodnie z jego dyspozycją wynagrodzenie referendarza sądowego wynosi 75% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego. Zgodnie natomiast z art. 91 § łc PrUSP podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Choć w/w przepis obowiązywał również w roku 2022 i obowiązuje dalej, pracodawca - m.in. we wskazanym okresie - ustalił wysokość wynagrodzenia powódki w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy okołobudżetowej z 2022 roku, który nie przewiduje wyłączenia bądź niestosowania art. 91 § Ic PrUSP, a zgodnie z którym „w roku 2022podstawę wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § Ic ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072 oraz z 2021 r. poz. 1080 i 1236), stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r. ogłoszone w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego”. W ustępie 2 analizowanego przepisu wskazano, że „podstawę, o której mowa w ust. 1, zwiększa się o kwotę 26 zł”.

W konsekwencji tego pozwany m.in. w roku 2022 ustalił wynagrodzenie powódki sprzecznie z więżącym go przepisem prawa, tj. regulacją przewidzianą PrUSP i wypłacił je w mniejszej wysokości niż prawidłowo powódce przysługującej. Odwoływał się bowiem do przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale roku 2020, zamiast - jak powinno być prawidłowo w oparciu o art. 91 § Ic PrUSP - biorąc pod uwagę przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku 2021.

Natomiast w komunikacie z dnia 10 sierpnia 2021 roku ww. ogłosił, że przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2021 r. wyniosło kwotę 5.504,52 zł. Różnica pomiędzy przeciętnym wynagrodzeniem w drugim kwartale 2021 roku, a przeciętnym wynagrodzeniem w drugim kwartale 2020 roku wynosiła zatem 454,04 zł.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem wynagrodzenie za pracę, jako pojęcie prawa pracy oznacza całość należnej na podstawie przepisów płacowych i umowy o pracę zapłaty za pracę obejmując także część, którą pracodawca odlicza jako składki na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy. Wobec tego całe wynagrodzenie za pracę jest przedmiotem wierzytelności pracownika wobec pracodawcy z tytułu zapłaty za pracę (art. 22 § 1 k.p.). (zob. wyrok SN z dnia 9 lipca 2014 r., sygn.. akt I PK 250/13). Czyli roszczenie zawarte w pozwie liczone jest od kwoty brutto wynagrodzenia.

Powódka wyliczyła należne jej wynagrodzenie w niżej wskazany sposób. Miesięczne wynagrodzenie referendarza sądowego w pierwszej stawce awansowej bez dodatku stażowego przy zastosowaniu art. 15Ib § 1 PrUSP powinno wynosić od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. 9 807,86 zł. Powódce od lipca 2021 r. do czerwca 2022 r. przysługiwał dodatek stażowy w wysokości 8%, natomiast od lipca 2022 r. do grudnia 2022 r. w wysokości 9%. Zatem jej wynagrodzenie od stycznia 2022 r. do czerwca 2022 r. powinno wynosić 10 592,48 zł (9 807,86 zł x 8% = 784,62 zł; 9 807.86 zł + 784,62 zł = 10 592,48). Powódka od stycznia 2022 r. do czerwca 2022 r. otrzymywała wynagrodzenie brutto w wysokości 9 718,76 zł, zatem różnica wynosi 873,72 zł. Wynagrodzenie powódki od lipca 2022 r. do grudnia 2022 r. powinno wynosić 10 690,56 zł (9 807,86 zł x 9% = 882,70 zł; 9 807,86 + 882,70 zł = 10 690,56). Powódka od lipca 2022 r. do grudnia 2022 r. otrzymywała wynagrodzenie brutto w wysokości 9 808,75 zł, zatem różnica wynosi 881,81 zł.

W okresie od stycznia 2022 r. do 16 kwietnia 2022 r. powódka przebywała na urlopie rodzicielskim, w związku z czym za miesiące styczeń - marzec nie wnosi o wyrównanie wynagrodzenia.

Ponadto powódka domagała się zasądzenia na jej rzecz odsetek za opóźnienie liczonych od kwot należnych jej za poszczególne miesiące, liczonych od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który wynagrodzenie nie zostało jej wypłacone w pełnej wysokości.

Odstępstwo od zasad kształtowania podstawy wynagrodzeń sędziów, a w konsekwencji i referendarzy sądowych wprowadzono także w 2023 r. (art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (ustawy okołobudżetowej na 2023 r.). Ustalono, że w 2023 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziów sądów powszechnych stanowi kwota w wysokości 5444,42 zł. Jednakże Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23 uznał art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666, ze zm.) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1). Art. 7 ustawy powołanej w punkcie 1 jest niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji (pkt 2). Z związku z powyższym pozwany wyliczył i wypłacił powódce wynagrodzenie wyrównawcze, jednakże bez odsetek za opóźnienie. Mając powyższe na uwadze powódka wnosi także o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od konkretnych kwot wskazanych w pkt II petitum pozwu liczonych od kolejnych dat, kiedy wynagrodzenie w pełnej wysokości było powódce należne.

Powódka wskazała, że nieprawidłowo ustalono jej wynagrodzenie na podstawie Ustawy okołobudżetowej z 2022 r., mimo że PrUSP reguluje zasady ustalania wynagrodzenia referendarzy sądowych. Natomiast zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12, zamrożenie wynagrodzeń sędziów, i w tym referendarzy sądowych, jest możliwe jednorazowo, ze względu na szczególną sytuację budżetu państwa, ale nie może być powtarzana co roku, wynagrodzenia nie mogą być kształtowane uznaniowo. Trybunał Konstytucyjny w powyższym orzeczeniu jasno i wyraźnie podkreślił, że wysokość wynagrodzenia sędziego, w tym rozpoczynającego karierę w zawodzie sędziowskim sędziego Sądu Rejonowego powinna znacząco przewyższać wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej. Ponadto wynagrodzenia sędziów powinny w dłuższym czasie wykazywać tendencję wzrostową, nie mniejszą niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej. W trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być bardziej - niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zamianami. Niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów, z wyjątkiem sytuacji przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia.

Zgodnie z opinią Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 10 września 2021 r. w przedmiocie projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej za rok 2022, „akceptując decyzję Trybunału Konstytucyjnego, Krajowa Rada Sądownictwa zauważa, że przedstawiony projekt stanowi niejako obejście tez wynikających z omawianego wyroku, albowiem wprowadzając jako podstawę wynagrodzenia przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r., w miejsce drugiego kwartału 2019 r. nadal nie zostaje wykonany obowiązek wynikający z art. 91 § Ic Prawo o ustroju sądów powszechnych. W ocenie Rady proponowana zmiana w istocie pozostaje swoistego rodzaju stałym mechanizmem „zamrożenia" wynagrodzeń sędziów, co jest niedopuszczalne w świetle wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego.”.

W przypadku wynagrodzeń sędziów, a co za tym idzie referendarzy sądowych, mamy do czynienia z zamrażaniem wynagrodzeń od stycznia 2020 r. do 2023 r., zatem trzy lata z rzędu.

Powódka stwierdziła, że ustalenie wysokości wynagrodzenia powódki w roku 2022 w oparciu o ustawę okołobudżetową z 2022 r., a nie na podstawie art. 91 § Ic ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, oznaczało nierespektowanie obowiązującego przepisu prawa, którego wprowadzenie do PrUSP było implementacją zasady wynikającej z Konstytucji. Postępowanie pracodawcy, powołującego się na przepis, który nie powinien być zastosowany, doprowadziło do obniżenia wynagrodzenia powódki, tj. ustalenia go w niższej wysokości niż ustawowo jej przysługującej, a także ustalenia go w wysokości nie odpowiadającej godności stanowiska referendarza sądowego oraz zakresowi powierzonych powódce obowiązków.

Powódka jednocześnie wskazała, że zgodnie z informacjami przekazywanymi przez władzę wykonawczą sytuacja budżetowa naszego państwa była bardzo dobra, zaś deficyt budżetowy za rok 2022 był znacząco lepszy niż przewidywano. W świetle podnoszonej przez rządzących bardzo dobrej sytuacji finansów naszego państwa oraz rosnących wydatków na jego niektóre segmenty, zupełnie niezrozumiałe było zamrażanie (a faktycznie realne obniżanie) wynagrodzeń sędziów i referendarzy sądowych, przy jednoczesnym podniesieniu plac przedstawicieli władzy ustawodawczej oraz władzy wykonawczej (na skalę przekraczającą znacznie koszty regulacji płacy sędziów i referendarzy sądowych) i bez wyjaśnienia przyczyn powyższego rozwiązania, a także dokonanie tego sprzecznie z obowiązującymi przepisami prawa.

Powódka podniosła, że w orzecznictwie ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych (przedstawicieli trójpodziału władz) muszą zawsze znajdować podstawę w przekonujących argumentach. Wprowadzone zróżnicowania muszą mieć charakter racjonalnie uzasadniony i nie wolno dokonywać ich według arbitralnie ustalonego kryterium. Dopuszczalna możliwość zamrożenia wynagrodzenia sędziów, referendarzy sądowych, zastrzeżona jest wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, gdy ze względu na inne wartości konstytucyjne, w szczególności ze względu na trudności budżetowe państwa, konieczne to jest w kontekście szerszego programu oszczędnościowego. Nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką (zob. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 września 1996 r., sygn. akt: K 10/96, publ. OTK 1996/4/33).

Zamrożenie wynagrodzeń sędziów winno respektować minimalne standardy wynikające z art. 178 ust. 2 Konstytucji (zob. wyroki z: 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189 i 18 lutego 2004 r., sygn. K 12/03, OTK ZU nr 2/ (...), poz. 8), a ich wprowadzenie wymaga szczegółowego uzasadnienia, czemu projektodawca w przypadku ustawy okołobudżetowej z 2022 roku uchybił.

Powódka stwierdziła, że „zamrożenie” wynagrodzeń sędziowskich, a co za tym idzie referendarskich, w 2022 roku (a faktycznie ich realne obniżenie odnosząc to do wskaźnika inflacji) było niezgodne nie tylko z zasadą określoną w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, ale i z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP.

Powyższe potwierdził także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2023r. w sprawie K l/23, stwierdzając niezgodność z Konstytucją art. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023r. (ustawa okołobudżetowa z 2023r.).

Skoro związanie sędziego Konstytucją obejmuje zakaz wydawania rozstrzygnięć z nią niezgodnych, to uznać należy, że sąd jest uprawniony do przeprowadzania kontroli konstytucyjności przepisów ustaw w przypadku dostrzeżenia oczywistej niekonstytucyjności przepisów Sąd Najwyższy kilkukrotnie potwierdził, że sądy powszechne posiadają kompetencję do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznawanego przez nie za niekonstytucyjny i mogą wyrokować z pominięciem takiego przepisu, stosując bezpośrednio Konstytucję:

„należy na koniec podkreślić, że formułując przedstawione wyżej stanowisko, skład Sądu Najwyższego przychylił się do poglądu wyrażanego przez Sąd Najwyższy w innych składach, a mianowicie, że sąd powszechny może samodzielnie stwierdzić sprzeczność przepisu ustawy z Konstytucją i odmówić jego zastosowania w konkretnej sprawie (por. postanowienie z dnia 26 maja 1998 r„ III SJV 1/98, OSNAPUS 1998, nr 17, poz. 528 albo wyrok z dnia 19 kwietnia 2000 r„ II (...), niepubl.)” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt: III CKN 1089/00, LEX nr 44288),

„sąd władny jest odmówić zastosowania przepisu ustawy, który jest sprzeczny z Konstytucją” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2000 r., sygn. akt: II CKN 272/00, LEX nr 530757), „sądy powszechne są uprawnione do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1998 r., sygn. akt: I PKN 90/98, Opublikowano: OSNP 2000/1/6), „odmowa zastosowania przepisu w sprawie ma takie znaczenie, że sąd, stwierdziwszy "niekonstytucyjność" danego przepisu uwzględnia ten fakt przy orzekaniu o indywidualnym stosunku w rozpoznawanej sprawie, a jego pogląd nie jest wiążący dla innych sądów orzekających w analogicznych sprawach. To uprawnienie sądu nie uchybia kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, którego orzeczenie jest powszechnie obowiązujące i ostateczne (art. 188 pkt 1 Konstytucji) (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2003 r., sygn. akt: V CK 47/02, LEX nr 157312).

Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że ani epizodyczny (czasowy) charakter norm prawnych, ani ich spełnienie (wykonanie) w pewnym okresie w przeszłości, a także uchylenie lub zmiana nie są automatycznie tożsame z całkowitą utratą jego mocy obowiązującej (zob. np. uchwała TK z 14.9.1994 r., W 5/94. OTK 1994, Nr 2, poz. 44; post. TK z: 2.9.1997 r., U 7/97, OTK 1997, Nr 3-4, poz. 43; 13.10.1998 r., SK 3/98, OTK 1998, Nr 5, poz. 69; wyr. TK z 24.4.1999 r., P 7/98, OTK 1999, Nr 4, poz. 72; 31.1.2001 r„ P 4/99, OTK 2001, Nr 1, poz. 5; 4.5.2004 r., K 40/02, OTK-A 2004, Nr 5, poz. 38). W sensie konstytucyjnym ,,przepis traci moc obowiązującą wtedy, gdy nie może mieć już zastosowania do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości ani przyszłości" i nie wywiera żadnych skutków dla obywateli (por. post, z 13.10.1998 r., SK 3/98, OTK 1998, Nr 5, poz. 69). Za przepis zachowujący moc obowiązującą „należy uznawać taki przepis, który wprawdzie został formalnie derogowany, ale nadał ma zastosowanie do ustalania skutków zdarzeń zaistniałych w czasie, w którym ten przepis obowiązywał, np. w postępowaniach sądowych czy administracyjnych" (zob. postanowienie z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt SK 5/01, OTK 2001, Nr 8, poz. 266),

Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że:

,,sędziowie są związani wyłącznie Konstytucją i ustawami, a wobec tego mogą odmówić zastosowania niekonstytucyjnego przepisu także, gdy zdarzenie miało miejsce w dacie jego obowiązywania” (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt: 1 OSK 52/09, LEX nr 571042),

,,sędziowie mają prawo (a obowiązek wówczas, gdy z powodu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego nie może wypowiedzieć się Trybunał Konstytucyjny) - na podstawie art. 8 ust. 2 Konstytucji o bezpośrednim jej stosowaniu - do wydawania wyroków wprost na podstawie Konstytucji” (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt: I SA/Po 461/01, Opublikowano: OSP 2003/2/17).

Niezależnie od zaprezentowanej powyżej argumentacji, wskazuję, że rolą tzw. ustaw okołobudżetowych nie jest wprowadzanie zmian w ustawach zwykłych, lecz wyłącznie zapewnienie realizacji (wykonania) ustawy budżetowej. Z tego też powodu wprowadzenie zmian do innych ustaw (w tym przypadku do art. 91 § Ic ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych) powinno odbywać się poprzez nowelizację danej ustawy, z poszanowaniem obowiązujących procesów legislacyjnych, w tym rygorów zmian ustaw ustrojowych.

Dokonywanie zatem zmian w zakresie zasad kształtowania wynagrodzeń sędziowskich w oparciu o ustawę okołobudżetową jest nieakceptowalne. Ustawa okołobudżetową nie dotyczy zmian wynagrodzeń sędziów i referendarzy sądowych, ale służy zapewnieniu wykonania budżetu. Z formalnego punktu widzenia zmiany wynagrodzeń sędziów i referendarzy sądowych nie stanowią materii, jaką powinna regulować ustawa okołobudżetową.

Pozwany w odpowiedzi na pozew nie sprzeciwił się żądaniu pozwu co do zasady. W tym zakresie pozwany podzielił konkluzję zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 r. wydanym w sprawie w sprawie o sygn. K 1/23 oraz bogatym już orzecznictwie sądów powszechnych. Pozwany wskazywał, że respektuje wykładnię norm krajowych i ich relację z normami prawa unijnego przedstawioną w orzecznictwie wspólnotowym (w tym m.in. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: z dnia 19 września 2006 r., W., C 506/04, EU:C:2006:587, z dnia 16 lutego 2017 r., P., C 503/15, EU:C:2017:126).

Pozwany podniósł, że w zakresie wysokości żądania pozwu wnosi o uwzględnienie wyliczeń przedstawionych przez pozwanego. Jednocześnie, niezależnie od rzeczywiście poniesionych przez stronę przeciwną kosztów, z ostrożności procesowej wnoszę o oddalenie wniosku zawartego w punkcie II. pozwu, albowiem powódka nie wykazała, aby występowała do pozwanego na etapie przedsądowym z propozycją polubownego zakończenia sporu.

Pozwany nie domagał się przeprowadzenia rozprawy, albowiem istotą sprawy jest dokonanie oceny prawnej zaistniałego sporu.

Pozwany wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszego pisma w postaci:

-

aktu powołania Prezesa Sądu Rejonowego w B. celem wykazania umocowania do reprezentowania strony pozwanej,

-

pisma Głównego Księgowego pozwanego z wyliczeniem wynagrodzenia powódki celem wykazania wysokości należnego jej wynagrodzenia z uwzględnieniem świadczeń dodatkowych, akt osobowych powódki celem wykazania faktu jej zatrudnienia oraz okoliczności mających wpływ na ustalenia wysokości należnego jej wynagrodzenia.

Powódka pismem z dnia 11.06.2025r. sprecyzowała roszczenia i częściowo cofnęła powództwo wraz z zrzeczeniem się roszczeń. (pismo k. 39).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka zatrudniona była jako referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Mogilnie. Została powołana na stanowisko referendarza sądowego dnia 22 maja 2017r. Z dniem 1 stycznia 2022r. została przeniesiona do Sądu Rejonowego w B.

dowód: akta osobowe powódki cz.B

Niniejszy stan faktyczny w ocenie Sądu był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Pozwany nie negował warunków zatrudnienia powódki i przedstawił wyliczenia dokonane przez (...) Sądu Rejonowego w B. i uznał powództwo według wyliczeń dokonanych przez pozwanego.

dowód: wyliczenia pozwanego k. 35-36

Sąd zważył co następuje:

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie akt osobowych powódki Cz. B. , wyliczenia pozwanego k. 35-36.

Sąd dał wiarę w pełni powyższym dokumentom albowiem ich autentyczność nie budziła żadnych wątpliwości.

Przechodząc do rozważań prawnych, należy stwierdzić że wynagrodzenie powódki w spornym okresie ukształtowały ustawy okołobudżetowe.

Jest poza sporem, że ustawy okołobudżetowe na rok 2021 i 2022 już nie obowiązują oraz że nie zostały w terminie zaskarżone przez uprawnione podmioty. Z uwagi na powyższe wydanie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie ich zgodności z Konstytucją nie jest już możliwe. W tej sytuacji jedyną drogą na zapewnienie ochrony konstytucyjnych wolności i praw strony postępowania jest zbadania w/w ustaw przez sąd powszechny.

Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z Konstytucją nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i nie ma bezpośredniego związku z tymi kompetencjami.

Zgodnie z art. 151 b § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych wynagrodzenie zasadnicze referendarza sądowego wynosi 75% wynagrodzenia zasadniczego w stawce pierwszej sędziego sądu rejonowego, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego. Po siedmiu latach pracy na stanowisku referendarza sądowego wynagrodzenie zasadnicze podwyższa się do wysokości 75% wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu rejonowego w stawce drugiej, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego, a po dalszych siedmiu latach pracy - do wysokości 75% wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu rejonowego w stawce trzeciej, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z § 2 tego przepisu wynagrodzenie zasadnicze starszego referendarza sądowego wynosi 85% wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu rejonowego w stawce drugiej, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego. Po siedmiu latach pracy na stanowisku starszego referendarza sądowego wynagrodzenie zasadnicze podwyższa się do wysokości 85% wynagrodzenia zasadniczego sędziego sądu rejonowego w stawce trzeciej, powiększonego o należną składkę z tytułu ubezpieczenia społecznego.

Z kolei art. 151b § 2a W przypadku nieuzyskania przez referendarza pozytywnej okresowej oceny, okresy pracy wskazane w § 1 i 2 ulegają wydłużeniu o trzy lata.

Poza wynagrodzeniem zasadniczym referendarzowi przysługuje dodatek za długoletnią pracę, o którym mowa w art. 91 § 7, oraz gratyfikacja jubileuszowa, na zasadach określonych w art. 92 § 3-6, a także jednorazowa odprawa w razie ustania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę, na zasadach określonych w przepisach o pracownikach sądów i prokuratury (art. 151b § 2b usp).

Ponadto w związku z pełnioną funkcją referendarzowi przysługuje dodatek funkcyjny. Do ustalania wysokości dodatku funkcyjnego stosuje się przepisy o dodatkach funkcyjnych przysługujących sędzio art. 151b § 2c usp).

Podkreślić również należy, że ustawy okołobudżetowe są w systemie źródeł prawa aktami posiadającymi tożsamą moc co zwykłe ustawy. Odmienne ich usytuowane lub przypisanie im innego znaczenia wymagałoby wyraźnej podstawy konstytucyjnej. Zgodnie z generalną zasadą wykładni prawa każda ustawa późniejsza może uchylić wcześniejszą, jak i ustanowić czasowe wyjątki od jej postanowień – lex posterior derogat legi priori (por. orzeczenie TK z dnia 21 listopada 1994 r., K 4/94, OTK 1994 cz. II poz. 39). Przepisy ustaw okołobudżetowych nie zawierały jednak regulacji znoszących obowiązywanie art. 151 b USP w określonym okresie. W tej sytuacji stwierdzić należało, że w systemie prawa funkcjonowały 2 normy prawne regulujące ten sam przedmiot. Sąd zobowiązany był zatem do ustalenia, która z nich obowiązuje. W tym celu Sąd dokonał oceny zgodności zarówno odpowiednich zapisów ustaw okołobudżetowych jak i art. 151 b USP z Konstytucją, dochodząc do wniosku, że przepisy ustaw okołobudżetowych w zakresie wynagrodzeń referendarzy sądowych były z ustawa zasadniczą sprzeczne.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z powołanym wyżej art. 151 b ustawy wynagrodzenia referendarzy stanowiły odpowiedni ułamek wynagrodzenia sędziów. W latach 2021-2023 wynagrodzenia sędziów również były „zamrożone” na analogicznych zasadach.

Zasady kształtowania wynagrodzeń sędziów były wielokrotnie analizowane przez Trybunał Konstytucyjny. Sędziowie są bowiem jedyną w Polsce grupą zawodową, której wynagrodzenie reguluje bezpośrednio ustawa zasadnicza, tj. art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków. Trybunał Konstytucyjny wskazywał w swoich orzeczeniach, że poziom wynagrodzenia sędziego powinien znacząco przekraczać poziom przeciętnej płacy w sferze budżetowej; po drugie, wynagrodzenia sędziów powinny wykazywać tendencję wzrostową, niemniejszą niż pozostałe wynagrodzenia w państwowej sferze budżetowej; po trzecie, wynagrodzenia sędziowskie powinny być szczególnie chronione oraz po czwarte, wynagrodzenia sędziów nie powinny być obniżane w drodze regulacji normatywnych (zob. wyroki TK z dnia: 4 października 2000 r., P 8/00, OTK 2000, Nr 6, poz. 189; 18 lutego 2004 r., K 12/03, OTK-A 2004, Nr 2, poz. 8).

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt K 1/12 norma art. 178 ust. 2 Konstytucji „wyznacza, chociaż w sposób mało precyzyjny, pewien konieczny standard, który musi być respektowany przez ustawodawcę przy ustalaniu ustawowych zasad wynagradzania sędziów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Norma ta stanowi szczególną gwarancję ochrony wynagrodzeń sędziowskich na poziomie konstytucyjnym, co ogranicza dopuszczalność ingerencji ustawodawcy w system ich kształtowania. Art. 178 ust. 2 Konstytucji jest przy tym nie tyle gwarancją wynagrodzenia sędziego, jako sui generis pracownika, ile elementem ustroju sądownictwa - istotną materialną gwarancją niezawisłości sędziego. Nie jest bowiem przypadkiem, że unormowanie to znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie postanowienia ustanawiającego zasadę niezawisłości sędziów (art. 178 ust. 1 Konstytucji)”

We wskazanym wyżej wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r. (K 1/12, OTK-A 2012 Nr 11 poz. 134) Trybunał Konstytucyjny określił ponadto nieprzekraczalne „warunki brzegowe”, a więc granice wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków, wskazując, że:

1. wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość – zarówno wobec całej tej grupy zawodowej – ze strony władzy wykonawczej, jak i w odniesieniu do poszczególnych sędziów, co do których niedopuszczalne jest uzależnianie jego wysokości od indywidualnej oceny ich pracy;

2. wysokość wynagrodzenia sędziego, w tym rozpoczynającego karierę w zawodzie sędziowskim sędziego sądu rejonowego, powinna znacząco przewyższać wysokość przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej;

3. wynagrodzenia sędziów powinny w dłuższym okresie czasu wykazywać tendencję wzrostową nie mniejszą niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej;

4. w trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być bardziej – niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej – chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami;

5. niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia sędziów, z wyjątkiem sytuacji, o której stanowi art. 216 ust. 5 Konstytucji (przekroczenie konstytucyjnego limitu zadłużenia).

Trybunał podkreślił ponadto, że w demokratycznym państwie prawa, opartym na trójpodziale władz, nie jest dopuszczalne, by jedna z nich, była przez pozostałe władze osłabiana, co mogłoby w konsekwencji prowadzić do uzależnienia od pozostałych władz i obniżać jej autorytet. Wskazano w szczególności, że zamrożenie wynagrodzeń może być tolerowane tylko wyjątkowo, ze względu na inne wartości konstytucyjne, w szczególności, ze względu na trudności budżetowe państwa, jeżeli występuje w kontekście szerszego programu oszczędnościowego. Nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką. Z uwagi na brak możliwości wykreowania sztywnych reguł, ocena ewentualnych kolejnych regulacji musi uwzględniać uwarunkowania społeczno-gospodarcze i cały kontekst normatywny.

Należy podkreślić, że ustawodawca w uzasadnieniu żadnej z ustaw okołobudżetowych z lat 2020-2023 nie powołał argumentów przemawiających za koniecznością odstępstwa od ustrojowej zasady regulacji wynagrodzeń sędziów zawartej w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz prokuratorów określonej w art. 123 Prawa o prokuraturze. W każdej z trzech dotychczasowych ustaw okołobudżetowych łamiących mechanizm wskazany w ww. artykułach ustawodawca ograniczył się do kilku lakonicznych zdań, odnoszących się w sposób ogólny do stanu budżetu państwa oraz ogólnej sytuacji geopolitycznej i ekonomicznej w Polsce oraz na świecie (np. pandemia, wojna, inflacja, płace pozostałych pracowników sfery budżetowej). W żadnym wypadku nie zawarto wyliczeń wskazujących na to, że sytuacja budżetowa jest tak zła, że ustawodawca nie miał innego wyjścia niż zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich, referendarskich i prokuratorskich. W ustawach okołobudżetowych nie ma zatem ani jednego argumentu za tym, że zaistniały obiektywne, sprawdzalne okoliczności na tyle ważkie dla stanu budżetu, że konieczne stało się podjęcie kroków stanowiących naruszenie gwarancji niezawisłości sędziowskiej oraz niezależności prokuratorów i referendarzy. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie było ustawodawcy znane, waga trójpodziału władz również. Brak podstaw do zachwiania regułami wynagradzania sędziów wskazywało Ministerstwo Sprawiedliwości i Krajowa Rada Sądownictwa.

Należy uznać, że skoro ustawodawca nie ujawnił w uzasadnieniu ustaw okołobudżetowych argumentów za „zamrożeniem” wynagrodzeń sędziów, referendarzy i prokuratorów w latach 2021-2024, to takich argumentów nie ma. Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do uznania, że sytuacja gospodarcza kraju była zła. W 2021 r. podwyższono znacznie wynagrodzenia przedstawicieli władzy wykonawczej i ustawodawczej oraz kierowników jednostek państwowej sfery budżetowej. Podkreślić należy, że sędziów, pomimo ustrojowych gwarancji wysokości ich wynagrodzeń, potraktowano razem z prokuratorami gorzej niż osoby wymienione w art. 2 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2136), a więc niż kierowników przedsiębiorstw państwowych, państwowych jednostek organizacyjnych posiadających osobowość prawną, agencji państwowych oraz państwowych jednostek budżetowych, w stosunku do których ustalono maksymalną wysokość wynagrodzenia miesięcznego przez przyjęcie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w czwartym kwartale 2020 roku (tj. 5.655,43 zł) - art. 12 ustawy „okołobudżetowej” na rok 2022. Tym samym okazuje się, iż kwota bazowa wynagrodzeń w przypadku kierowników przedsiębiorstw i podmiotów państwowych była wyższa nie tylko od kwoty bazowej wynagrodzeń sędziów planowanej na 2022 rok, ale wyższa nawet od kwoty bazowej wynagrodzeń sędziowskich na rok 2022 ustalonej zgodnie z prawem (5.504,52 zł) . Warto również sięgnąć do rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad wynagradzania osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe (Dz.U. z 2021 r. poz. 1394), które w samym środku pandemii przywołanej w uzasadnieniu projektu ustawy „okołobudżetowej” jako argument na „zamrożenie” wynagrodzeń sędziowskich, a mianowicie z dniem 1 sierpnia 2021 r. znacznie podwyższyło wynagrodzenia Marszałkowi i Wicemarszałkom Sejmu, Marszałkowi i Wicemarszałkom Senatu, Prezesowi i Wiceprezesom Rady Ministrów, Prezesowi i Wiceprezesom Najwyższej Izby Kontroli, Szefowi i Zastępcom Szefa Kancelarii Prezydenta, wszystkim ministrom, sekretarzom stanu, podsekretarzom stanu (wiceministrom), wszystkim wojewodom i wicewojewodom, wszystkim kierownikom i zastępcom kierowników urzędów centralnych, Szefowi Służby Cywilnej, Rzecznikowi i Zastępcom Rzecznika Praw Obywatelskich, Szefowi i Zastępcom Szefa Kancelarii Sejmu, Szefowi i Zastępcom Szefa Kancelarii Senatu, Szefowi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Przewodniczącemu i wszystkim członkom Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej, Kierownikowi Krajowego Biura Wyborczego, Prezesowi i Zastępcom Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, Rzecznikowi i Zastępcom Rzecznika Praw Dziecka, Prezesowi i Wiceprezesom Polskiej Akademii Nauk, wszystkim członkom Państwowej Komisji do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15, Głównemu Inspektorowi Pracy i jego zastępcom, zastępcom Prokuratora Generalnego, Prezesowi, Pierwszemu Zastępcy Prezesa oraz Wiceprezesom Narodowego Banku Polskiego. Dla zilustrowania sytuacji samo wynagrodzenie zasadnicze Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, Prezesa Rady Ministrów wzrosło z kwoty 11.094,40 PLN (6,2 x 1.789,42) do kwoty 15.532,17 zł (8,68 x 1.789,42) czyli dokładnie o 40%, zaś samo wynagrodzenie zasadnicze Prezesa Narodowego Banku Polskiego zwiększyło się z kwoty 7.515,56 zł (4,2 x 1.789,42) do kwoty 15.532,17 zł (8,68 x 1.789,42) czyli o 106,67%. Wynagrodzenie zasadnicze większości wymienionych wyżej osób, w tym ministrów, wojewodów, wicewojewodów wzrosło wówczas o 40%, zaś wiceministrów (podsekretarzy stanu) o 60%. Do tego doszedł zauważalny wzrost stawek dodatków funkcyjnych. W ślad za wynagrodzeniem zasadniczym podsekretarzy stanu (wiceministrów) z dniem 1 sierpnia 2021 r. wzrosły o 60% wynagrodzenia zasadnicze i diety parlamentarne posłów i senatorów (art. 25 ust. 2 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora - Dz.U. z 2022 r. poz. 1339). Ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 1834) podwyższono z dniem 1 listopada 2021 r., a więc również w trakcie pandemii wynagrodzenie zasadnicze Prezydenta o 40% i dodatek funkcyjny o 40%. W latach 2021 i 2022 wypłacono 13 i 14 emeryturę, co wiązało się ze znacznymi wydatkami. Powyższe oznacza, że władza wykonawcza i ustawodawcza traktowała poszczególnych członków sfery budżetowej w nierówny sposób: osoby na stanowiskach kierowniczych otrzymały znaczne podwyżki, natomiast wielu pracownikom budżetówki odmówiono racjonalizacji wynagrodzenia zasłaniając się sytuacją budżetową. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23. badający kwestię wynagrodzeń sędziowskich w 2023 r. podkreślił, że sytuacja budżetowa nie mogła stanowić uzasadnienia zamrożenia wynagrodzeń w latach 2021-23. Wskazał on, że „analiza sytuacji gospodarczej Polski, co zostało również podkreślone w opinii Ministra Finansów, wskazuje na to, że budżet państwa w najbliższych latach może znaleźć się w sytuacji trudnej, chociaż nie krytycznej. Skoro sytuacja gospodarcza w 2023 nie uzasadniała zamrożenia wynagrodzeń sędziowskich, to tym bardziej nie było do tego podstaw w 2021 r. (kiedy nie było jeszcze problemu z inflacją), ani w 2022 r., kiedy wskazane w orzeczeniu TK parametry były korzystniejsze niż obecnie.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z 25 maja 2022 roku, na koniec roku budżetowego 2021 relacja do produktu krajowego brutto kwoty państwowego długu publicznego wyniosła 43,8%, a na koniec 2022 relacja ta spadła do 39,3%. Wartości powyższe są zatem relatywnie niskie. Były one niższe od tej uwzględnianej przez TK w sprawie 1/12, a jeszcze dalej do ryzyka uruchomienia procedur naprawczych (rozpoczętych przez KE w 2009 roku, kiedy to deficyt przekraczał 3 % (...)) w wypadku przekroczenia przez dług publiczny trzech piątych wartości rocznego produktu krajowego brutto.

Według danych dostępnych na stronach internetowych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, koszt wypłaty 13 i 14 emerytury dla państwa w 2021 roku wyniósł wydatek w wysokości 22 mld a w 2022 r roku 25 mld.

Warto zaznaczyć, że Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Krajowa Rada Sądownictwa wnieśli o stwierdzenie, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666) są niezgodne z:

a) art. 178 ust. 2 w zw. z art. 178 ust. 1 oraz art. 173 i art. 10 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że naruszają gwarancję zapewnienia sędziom wynagrodzenia na poziomie odpowiadającym godności sprawowanego przez nich urzędu oraz zakresowi ich obowiązków, a tym samym naruszają gwarancję niezawisłości sędziowskiej stanowiącej warunek niezależnego wykonywania funkcji władzy sądowniczej;

b) art. 2 w zw. z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim naruszają zasadę ochrony praw nabytych oraz zaufania do państwa i stanowionego prawa polegającą na zastosowaniu arbitralnego sposobu wyznaczania podstawy wynagrodzeń sędziowskich w 2023r.;

c) art. 31 ust. 3 w zw. z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim naruszają prawo sędziów do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi obowiązków rozumiane jako podmiotowe prawo do ustalania wynagrodzenia na podstawie obiektywnych kryteriów, niezależnych od arbitralnej decyzji władzy ustawodawczej.

Stanowisko wnioskodawców poparł Rzecznik Praw Obywatelskich.

Trybunał Konstytucyjny przychylił się to tego wniosku i w wyroku z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt K 1/23 stwierdził, że art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz.U. poz. 2666, ze zm.) są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu Trybunał powołał się m.in. na treść opisanego wyżej swojego wyroku z 12 grudnia 2012 r., o sygn. K 1/12. Podkreślił, że we wskazanym wyroku wyjaśnił, że „najważniejszym aspektem wynagrodzenia godnego urzędu sędziego jest, by sposób ustalania jego wysokości był oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działał z mocy samej ustawy - niejako «automatycznie», bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na sędziów. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe sędziemu i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu sędziego”. Trybunał uznał, że przyjęty w 2009 r. sposób ustalania wynagrodzenia sędziów odpowiada powyższym założeniom. Na tej podstawie Trybunał w wyroku o sygn. K 1/12 sformułował nieprzekraczalne „warunki brzegowe” wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego i zakresowi jego obowiązków. Trybunał podkreślił, że zasady wynagradzania sędziów sformułowane w usta­wie okołobudżetowej na 2023 r. muszą spełniać wszystkie warunki brzegowe, by stwierdzić o ich konstytucyjności. Zdaniem TK wątpliwości, nasuwają się odnośnie do zgodności przedmiotu kontroli z warunkiem, zgodnie z którym „wynagrodzenia sędziowskie powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość. Już sama analiza przepisów kształtujących sposób wynagradzania sędziów w latach 2021-2023 pozwala stwierdzić, że w każdym z ostatnich trzech lat budżetowych ustawodawca przyjął inną koncepcję co do konstrukcji tego mechanizmu. W ustawie okołobudżetowej na 2021 r. wzięto za podstawę ustalenia wynagrodzenia przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedzającego rok poprzedni (czyli 2019 r. zamiast 2020 r.) W ustawie okołobudżetowej na 2022 r. również zastosowano ten mechanizm, jednak zwiększono ponadto tę podstawę o 26 zł. Z kolei w 2023 r. odstąpiono od jakiegokolwiek powiązania podstawy wynagrodzeń sędziowskich z wysokością przeciętnego wynagrodzenia. Podstawę tę określono w pełni w sposób kwotowy. Minister Finansów w swojej opinii tłumaczył takie rozwiązanie chęcią dostosowania tempa wzrostu wynagrodzeń sędziowskich do tempa wzrostu wynagrodzeń w sferze budżetowej. Tożsame rozwiązanie zaprezentowano w projekcie ustawy okołobudżetowej na 2024 r. - tym razem kwota będąca podstawą ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego została ustalona na 6114,08 zł. Projekt zakłada więc wzrost podstawy o 12,3%, co z kolei przewyższa przewidywany wzrost wynagrodzeń w sferze budżetowej przewidziany w projekcie ustawy budżetowej na 2024 r. (6,6% z wyłączeniem osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe). Oczywiste jest, że rozwiąza­nie przyjęte w projekcie ustawy okołobudżetowej na 2024 r. pozostaje poza kognicją Trybunału. Nie jest to bowiem akt prawny i nie stanowi przedmiotu kontroli w niniejszej sprawie. Przytoczenie tego rozwiązania pozwala jednak na analizę zaskarżonych przepisów ustawy okołobudżetowej na 2023 r. w szerszym kontekście i zbadanie, czy przyjęte w przedmiocie kontroli zasady wynagradzania sędziów mają charakter czysto uznaniowy ze strony ustawodawcy. Należy jeszcze raz podkreślić, że każda z modyfikacji zasad wynagradzania sędziów na mocy ustawy okołobudżetowej miała w istocie rzeczy charakter tymczasowy, ponieważ co do zasady podstawa zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich ustalana jest na podstawie przepisów p.u.s.p, SNU oraz u.s.TK. Tymczasem od przeszło trzech lat reguła ta była „tymczasowo” modyfikowana, za każdym razem w inny sposób. Taki stan rzeczy sprawia, że poddać można w wątpliwość sens istnienia norm regulujących podstawę zasadniczego wynagrodzenia sędziów w wyżej wspomnianych ustawach. Stosowanie jednorocznych rozwiązań tymczasowych w perspektywie wieloletniej, dodatkowo o zmiennym charakterze, sprawia, że nie został spełniony warunek brzegowy wymieniony w pkt 1. Wynagrodzenia sędziów w ostatnich latach kształtowane są przez ustawodawcę w sposób całkowicie uznaniowy - zarówno co do konstrukcji mechanizmu wynagradzania jak i tempa wzrostu płac. Taka praktyka nie zapewnia konstytucyjnej ochrony wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu sędziego oraz zakresowi jego obowiązków. Sędziowie nie mogą w żaden sposób przewidzieć, jak będzie kształtować się ich wynagrodzenie. Tymczasem taka uznaniowość nie powinna mieć miejsca w odniesieniu do wynagrodzeń sędziowskich, których szczególny charakter potwierdzony jest w art. 178 ust. 2 i art. 195 ust. 2 Konstytucji. Konstytucyjna ranga powinna gwarantować nie tylko ich nominalną wysokość. Jak zauważył Trybunał w wyroku o sygn. K 1/12, celem art. 178 ust. 2 Konstytucji ma być „stworzenie takiego mechanizmu wynagradzania sędziów, który uwolniłby ich od niepewności co do wysokości ich przyszłych dochodów i uniemożliwiałby jakiekolwiek manipulacje w stosunku do nich”. Powyższe rozważania powinny być rozpatrywane w związku z warunkiem sformułowanym w wyroku o sygn. K 1/12 wskazanym w pkt 4 - w trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia sędziów powinny być „bardziej - niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami”. W obliczu potencjalnie trudnej sytuacji budżetowej, zgodnie z warunkami brzegowymi zdefiniowanymi przez TK w wyroku o sygn. K 1/12, konieczne jest zapewnienie szczególnej ochrony wynagrodzeń sędziowskich. Sytuacja ta jednocześnie nie jest jednak tak poważna, aby w jakikolwiek sposób usprawiedliwiać rozwiązania nadzwyczajne. Zapewnienie mechanizmu wynagradzania sędziów w myśl art. 178 ust. 2 i art. 195 ust. 2 Konstytucji jest obecnie możliwe w zupełnym poszanowaniu zasady równowagi budżetowej, która również ma normatywne podłoże w Konstytucji.” Podstawowa różnica pomiędzy przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, a przedmiotem kontroli w sprawie o sygn. K 1/12 polega właśnie na ich granicach temporalnych. O ile regulacja rozpatrywana w sprawie o sygn. K 1/12 miała charakter incydentalny, o tyle przedmiot kontroli w niniejszej sprawie, ma charakter de facto systemowego usankcjonowania rozwiązania de iure incydentalnego. Z uwagi na szczególną formę ustawy okołobudżetowej, która, tak jak ustawa budżetowa, obowiązuje jedynie przez rok budżetowy, nie należy przedmiotu kontroli rozpatrywać bez kontekstu rozwiązań w tym zakresie przyjętych w latach poprzednich. Przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2023 (oraz rozwiązanie przyjęte w projekcie ustawy okołobudżetowej na 2024 r.) w istocie stanowią specyficzne pod kątem zakresów temporalnych nowe zasady ustalania podstawy zasadniczych wynagrodzeń sędziowskich. Rozwiązania unormowane w przedmiocie kontroli, czyli art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy okołobudżetowej na 2023 r., nie tylko nie są spójne z rozwiązaniami lex generalis zawartymi w prawie o ustroju sądów powszechnych, ustawie o Sądzie Najwyższym oraz ustawie o statusie Sędziów TK, ale także nie są nawet spójne z analogicznymi przepisami ustawy okołobudżetowej na 2021 r. i ustawy okołobudżetowej na 2022 r. Oznacza to, że ustawodawca w tej materii kieruje się daleko posuniętą uznaniowością. Ta uznaniowość nie zapewnia sędziom konstytucyjnych gwarancji wysokości ich przyszłych dochodów oraz nie chroni ich przed potencjalnymi manipulacjami ze strony ustawodawcy. Wobec tego zasady wynagradzania sędziów uregulowane na mocy art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. nie spełniają warunków brzegowych określonych w orzecznictwie TK. Na tej podstawie należy uznać, że art. 8 i art. 9 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji, a art. 7 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. jest niezgodny z art. 195 ust. 2 Konstytucji.”

Powyższa argumentacja ma zastosowanie również do wynagrodzeń referendarzy sądowych. Tu również ustawodawca pozostawiając w mocy przepis ustrojowy tj. art. 15 b USP poprzez wprowadzanie corocznych, incydentalnych zmian doprowadził w rezultacie do - jak to trafnie ujął TK- de facto systemowego usankcjonowania rozwiązania de iure incydentalnego. Tymczasem ustawy epizodyczne, tymczasowe powinny mieć zastosowanie jedynie w sytuacjach uzasadnionych i mieć zastosowanie przez czas niezbędny do osiągnięcia zamierzonego przez nie skutku. W odniesieniu do zamrożenia wynagrodzeń referendarzy sądowych przesłanki te nie zostały spełnione. Warto podkreślić to, na co w szczególności zwracał uwagę Trybunał, że ustawodawca w latach 2021 -2023 kształtował wynagrodzenia sędziów (ale też prokuratorów i referendarzy) w sposób absolutnie uznaniowy, co roku odstępując od zasady generalnej regulującej kształtowanie wynagrodzeń wynikającej z odpowiedniej ustawie ustrojowej (Prawo o prokuraturze, Prawo o ustroju sądów powszechnych) na rzecz regulacji zmieniającej się co roku, według nieznanych sędziom, prokuratorom i referendarzom oraz zupełnie nieprzewidywalnych reguł.

Jedną z zasad ustrojowych związanych z zawodem referendarza sądowego jest ich niezależność. Jak wynika bowiem z art. 151 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie wykonywanych obowiązków referendarz jest niezależny co do treści wydawanych orzeczeń i zarządzeń określonych w ustawach. Zatem referendarz sądowy nie jest niezawisły jak sędzia, jest jedynie niezależny. Różnica polega na tym, iż niezawisłość sędziowska wyraża się w swobodzie podejmowania decyzji procesowych w granicach zakreślonych jedynie przez Konstytucję i ustawy (art. 178 ust. 1 Konstytucji), natomiast referendarze mają swobodę podejmowania decyzji tylko w zakresie wskazanym w ww. przepisie.

Wynagrodzenie referendarza sądowego jest jednym z elementów gwarantujących ową niezależność. Podobnie jak w przypadku sędziego sposób ustalania wysokości jego wynagrodzenia powinien być oparty na obiektywnych, wymiernych przesłankach i działać z mocy samej ustawy - niejako „automatycznie”, bez potrzeby podejmowania w tej sprawie ocennych decyzji, które mogłyby być instrumentem nacisku na referendarzy. Istotna jest, oczywiście, także sama wysokość wynagrodzenia, które powinno zapewniać bezpieczeństwo finansowe referendarzowi i jego rodzinie, rekompensować rygorystyczne ograniczenia w podejmowaniu innej działalności zarobkowej oraz sprzyjać budowaniu prestiżu urzędu referendarza (wyrok TK z 12 grudnia 2012 r., sygn. K 1/12).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Z nakazu równego traktowania wynika zakaz wprowadzania zróżnicowań o nieuzasadnionym charakterze. Skoro ustawodawca zdecydował się na modyfikacje wynagrodzeń płac sędziów, prokuratorów i referendarzy sądowych, to analogiczne rozwiązania powinny dotyczyć także przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej, w przeciwnym wypadku dochodzi do dyskryminacji i naruszenia zasady równego traktowania podmiotów podobnych. Każde odstępstwo od zasady równego traktowania powinno znajdować swoje uzasadnienie w odpowiedniej argumentacji natury konstytucyjnej. Z kolei dyskryminacja oznacza nienadające się do zaakceptowania tworzenie różnych norm prawnych dla podmiotów prawa, które powinny być zaliczone do tej samej klasy (kategorii), albo nierówne traktowanie podobnych podmiotów prawa w indywidualnych przypadkach, gdy zróżnicowanie nie znajduje podstaw w normach prawnych. Co więcej, ingerencja ustawodawcy może jednak nastąpić tylko wówczas, gdy przemawiają za tym szczególnie istotne wartości konstytucyjne. Co prawda zdaniem TK taką wartością może być konieczność ochrony równowagi budżetowej (wyroki TK z 20 stycznia 2010 r. sygn. akt K 6/09 z 12 grudnia 2012 r. sygn. akt K 1/12), jednakże jak wyżej wykazano powołanie się na stan budżetu jedynie pozornie usprawiedliwiało zamrożenie wynagrodzeń sędziowskich, prokuratorskich i referendarskich. W rzeczywistości bowiem sytuacja budżetu Państwa w latach 2021-2023 nie była na tyle krytyczna, by takie działania były usprawiedliwione, co wprost wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. w sprawie K 1/23. Było to zatem pozorne, a nie faktyczne uzasadnienie dokonanych zmian w zakresie wynagrodzeń prokuratorskich, referendarskich i sędziowskich. Jakie rzeczywiście przyczyny spowodowały takie działania ustawodawcy, nie wiadomo. Można domniemywać, że chodziło o osłabienie władzy sądowniczej oraz pomniejszenie roli niezależnej prokuratury.

Podnieść należy, że wprowadzone regulacje naruszają wynikającą z istoty demokratycznego państwa prawnego zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego prawa oraz zasadę ochrony praw słusznie nabytych, a więc naruszają art. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Według Trybunału Konstytucyjnego zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, nazywana także zasadą lojalności państwa względem obywateli, jest jedną z najważniejszych zasad pochodnych, wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego (wyrok TK z dnia 20 grudnia 1999 r. sygn.. K 4/99). Wykazuje ona pewne podobieństwo do znanej z prawa prywatnego i prawa międzynarodowego zasady dotrzymywania umów, a równocześnie „w ustrojach demokratycznych stanowi wykładnik roli państwa i oparcie dla wszystkich stosunków między nim a obywatelami” (tak M. W., Uwaga do art. 1, s. 35; wyrok TK z dnia 19 listopada 2008 r., KP 2/08, OTK-A 2008, Nr 9, poz. 157). Zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oznacza przede wszystkim konieczność ochrony i respektowania praw słusznie nabytych i ochrony interesów w toku ( orzeczenie TK z dnia 2 marca 1993 r., K 9/92, OTK 1993, Nr 1, poz. 6), ale obejmuje jednocześnie zakaz tworzenia przez ustawodawcę takich konstrukcji normatywnych, które są niewykonalne, stanowią złudzenie prawa i w konsekwencji jedynie pozór ochrony tych interesów majątkowych, które są funkcjonalnie związane z treścią ustanowionego prawa podmiotowego” (wyroki TK z dnia 19 grudnia 2002 r., K 33/02, OTK-A 2002, Nr 7, poz. 97, z dnia: 25 listopada 1997 r., K 26/97, OTK 1997, Nr 5–6, poz. 64; z dnia 13 kwietnia 1999 r., K 36/98, OTK 1999, Nr 3, poz. 40). Co więcej, ingerencja ustawodawcy może nastąpić tylko wówczas, gdy przemawiają za tym szczególnie istotne wartości konstytucyjne.

Reasumując, Sąd uznał, że art. 12 ustawy okołobudżetowej na rok 2021 oraz art. 8 ustawy okołobudżetowej na rok 2022 są niezgodne z Konstytucją, w tym w szczególności z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz pośrednio art. 178 ust. 2 Konstytucji RP.

Warto wskazać, że wynagrodzenia referendarzy zostały wprost powiązane z wynagrodzeniami sędziów. Zamrożenie wynagrodzeń tych ostatnich w latach 2021-2023 jest uznawane za niezgodne z Konstytucją zarówno przez doktrynę jak i orzecznictwo. Nie ma chyba ani jednego wyroku sądu oddalającego powództwa sędziów za rok 2022 r., nieliczne są judykatury uznające zasadność zamrożenia w 2021r. Niekonstytucyjność zamrożenia wynagrodzeń sędziów w 2023 r. została przesądzona przez Trybunał Konstytucyjny w powoływanym wcześniej wyroku z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt K 1/23. Skoro ustawa przewiduje powiązanie tych wynagrodzeń, to skoro przepisy dotyczące wynagrodzeń sędziów w latach 2021-2023 są niekonstytucyjne, to nie można uznać przepisów ustaw okołobudżetowych dotyczących prokuratorów i referendarzy sądowych za prawnie wiążące, zwłaszcza że ustawodawca nie uzasadnił zamrożenia wynagrodzeń referendarskich innymi względami niż sędziowskich. Referendarze są pracownikami sfery budżetowej, których wynagrodzenia nie są tak chronione jak wynagrodzenia sędziów, które są wprost wymienione w art. 178 Konstytucji. Możliwe byłoby zatem wstrzymanie podwyżek ich wynagrodzeń przy zachowaniu mechanizmu wynagrodzeń sędziów określonego w art. 91 § 1c ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, ale wówczas ustawodawca musiałby w uzasadnieniu ustaw okołobudżetowych wskazać sprawdzalne, obiektywne podstawy takiego postępowania. Musiałyby przede wszystkim zaistnieć przesłanki określone w art. art. 216 ust. 5 Konstytucji (przekroczenie konstytucyjnego limitu zadłużenia), co jak wiemy nie wystąpiło.

Pozwany uznał powództwo w odpowiedzi na pozew przy czym dokonał własnych wyliczeń i na tej podstawie Sąd dokonał zasądzenia kwot należnych powódce.

Rygor natychmiastowej wykonalności nadano opierając się na treści art. art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.

O kosztach sądowych zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie § 9 ustęp 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2025r. (Dz.U. 2023. poz. 1935).

Sąd nie obciążył pozwanego kosztami opłaty od pozwu mając na uwadze ilość sporów w związku z roszczeniami sędziów i referendarzy, którzy domagają się wyrównania wynagrodzenia.