I C 437/23 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Sopocie z 2023-11-30

Sygnatura akt I C 437/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 listopada 2023 roku

Sąd Rejonowy w Sopocie Wydział I Cywilny, w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Anna Potyraj

Protokolant: Weronika Piskorz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 roku

sprawy z powództwa G. M.

przeciwko Gminie M. S.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej Gminy M. S. na rzecz powoda G. M. kwotę 11 660,73 zł (jedenaście tysięcy sześćset sześćdziesiąt złotych i siedemdziesiąt trzy grosze) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 lutego 2023 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od pozwanej Gminy M. S. na rzecz powoda G. M. kwotę 750 zł (siedemset pięćdziesiąt złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygnatura akt I C 437/23

UZASADNIENIE

Powód G. M. wniósł o zasądzenie od Gminy M. S. kwoty 12 880,42 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 21 lutego 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 25 maja 2018 roku zmarł jego przyjaciel A. D.. W dniu 8 czerwca 2022 roku Sąd Rejonowy w Sopocie wydał postanowienie, w którym stwierdził, że spadek po A. D. nabyła w całości Gmina M. S.. Do momentu uprawomocnienia się postanowienia spadkowego majątek spadkowy był w posiadaniu powoda, który ponosił koszty jego utrzymania. Po zakończeniu sprawy spadkowej przekazał pozwanej Gminie mieszkanie po spadkodawcy i zażądał zwrotu poniesionych kosztów, przedkładając wszystkie rachunki. Pozwana nie spełniła żądanego świadczenia pomimo wezwania z dnia 14 lutego 2023 roku, dlatego wytoczenie powództwa stało się konieczne.

(pozew – k. 3-4)

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 20 czerwca 2023 roku Starszy Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Sopocie uwzględnił żądanie pozwu w całości.

(nakaz zapłaty – k. 16)

Pozwana Gmina M. S. wniosła sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu swego stanowiska pozwana wskazała, że powód od początku miał świadomość, że nie jest zobowiązany do spełniania świadczeń okresowych związanych z utrzymaniem lokalu, z którego bezumownie korzystał przez ponad 4 lata. Po uprawomocnieniu się postanowienia wydanego w sprawie spadkowej po A. D. do Kancelarii (...) w S. wpłynęło pismo od powoda, w którym powód zwrócił się o przejęcie spadku po A. D. i poinformował, że od śmierci spadkodawcy lokal mieszkalny znajdował się w jego posiadaniu, a także, że opłacał wszystkie należności związane z mieszkaniem. Jednak powód nie zażądał ani zwrotu kosztów utrzymania lokalu ani nie sprecyzował swych roszczeń czy też ich wysokości ani nie dołączył żadnych załączników. W dniu 17 października 2022 roku powód przekazał lokal wchodzący w skład spadku na rzecz Gminy M. S.. Pismem z dnia 25 października 2022 roku powód wezwał pozwaną do zwrotu poniesionych kosztów utrzymania lokalu, nie precyzując wysokości poniesionych kosztów, nie wskazując dokładnego okresu, którego dotyczą spełnione świadczenia. Powód oczekiwał, że pozwana samodzielnie ustali wysokość należnych powodowi kosztów. Pozwana zwracała się do powoda o sprecyzowanie roszczenia oraz wskazywała na to, że toczy się postępowanie o ustalenie stanu majątku spadkowego po A. D.. Pozwana stoi na stanowisku, że roszczenie powoda jest pozbawione podstaw prawnych oraz może być w znacznej części przedawnione. Powód zapłacił kwotę dochodzoną pozwem nie będąc do tego zobowiązany, a więc wiedział, że świadczenie, którego dokonuje, jest nienależne. Powód miał wiedzę o toczącym się postępowaniu spadkowym po A. D., ale nie poinformował Gminy, że ponosi opłaty za lokal wchodzący w skład spadku.

(sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 18-20)

Na rozprawie w dniu 03 października 2023 roku Przewodniczący uprzedził strony o możliwości kwalifikacji prawnej roszczenia powoda z art. 753 k.c.

(protokół rozprawy – k. 53, 54)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

A. D. zmarł w dniu 25 maja 2018 roku. W skład spadku po nim wchodziło prawo do lokalu położonego w S. przy ulicy (...), znajdującego się w zasobach (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w S..

Przed Sądem Rejonowym w Sopocie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po A. D. w sprawie I Ns 293/18. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2022 roku wydanym w tej sprawie Sąd Rejonowy w Sopocie stwierdził, że spadek po A. D., nabyła w całości na podstawie ustawy Gmina M. S. z dobrodziejstwem inwentarza. Powyższe postanowienie uprawomocniło się w dniu 22 lipca 2022 roku.

(okoliczności niesporne)

G. M. był przyjacielem spadkodawcy, wielokrotnie wspierał go za życia, a także czuł się związany ustną wolą spadkodawcy i przez to zobowiązany do zadbania o majątek spadkowy po A. D. po jego śmierci do czasu zakończenia postępowania spadkowego. Dlatego powód uprzątnął mieszkanie A. D. po jego śmierci, opróżnił je z łatwo psujących się rzeczy i śmieci, rozwiązał umowy z dostawcami usług telefonicznych i telewizyjnych do lokalu po nim po uzyskaniu aktu zgonu spadkodawcy oraz regulował opłaty na rzecz spółdzielni, zakładu energetycznego i dostawcy gazu do czasu zakończenia postępowania spadkowego po A. D..

(dowód: k. 46-46v, 48 - zeznania G. M.)

G. M. zapłacił w okresie od 29 sierpnia 2018 roku do 30 czerwca 2022 roku na rzecz (...) Spółdzielni Mieszkaniowej łącznie kwotę 10 158,92 zł z tytułu należnego czynszu i opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w S..

(dowód: k. 76-76v – informacja (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w S., k. 63-70v – zestawienie operacji bankowych, książeczki mieszkaniowe z potwierdzeniami wpłat – teczka zatytułowana: (...) Książeczka mieszkaniowa”)

G. M. zapłacił na rzecz (...) Sp. z o.o. w G. łącznie kwotę 503,25 zł z tytułu kosztów dostawy paliwa gazowego do lokalu przy ul. (...) w S. w okresie od czerwca 2018 roku do sierpnia 2022 roku, w tym:

- kwotę 56,84 zł za fakturę (...)

- kwotę 17,02 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 17,84 zł za fakturę nr (...)

- kwotę 17,02 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 17,02 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 17,02 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 17,02 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,70 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,70 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,70 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,70 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,70 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 17,14 zł za fakturę nr (...)

- kwotę 16,41 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,41 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,41 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,41 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 16,41 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 5,18 zł za fakturę nr (...)

- kwotę 18,90 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 18,90 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 18,90 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 18,90 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 18,90 zł za fakturę proforma nr (...)

- kwotę 18,90 zł za fakturę proforma nr (...)

(dowód: faktury z potwierdzeniami wpłat w teczce zatytułowanej (...))

Powód G. M. zapłacił na rzecz (...) S.A. w G. łącznie kwotę 1032,60 zł z tytułu opłat za energię elektryczną do lokalu przy ul. (...) w S. w okresie od czerwca 2018 roku do sierpnia 2022 roku, w tym:

- kwotę 125,37 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 45,94 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 45,75 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 45,28 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 45,73 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 47,06 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 47,10 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 37,58 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 28,77 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 31,13 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 28,15 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 33,53 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 35,08 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 33,55 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 33,53 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 38,17 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 38,16 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 38,13 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 38,15 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 38,13 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 38,19 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 34,19 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 34,19 zł za fakturę VAT (...)

- kwotę 34,23 zł za fakturę VAT (...).

(dowód: faktury VAT z potwierdzeniami uiszczenia wpłat na poczcie lub w punkcie płatności w supermarkecie – teczka zatytułowana: (...) Książeczka mieszkaniowa)

Powód G. M. zapłacił na rzecz (...) S.A. (wskazując jako wpłacającego A. S. K. 12B/14):

- kwotę 60 zł z tytułu opłaty za nieterminowe zwrócenie sprawnego sprzętu

- kwotę 85,70 zł z tytułu uregulowania zaległości

- kwotę 260,40 zł z tytułu opłat za VII VIII IX 2018

(dowód: potwierdzenia wpłat w teczce zatytułowanej (...) S.A.”)

Powód G. M. zapłacił na rzecz (...) S.A. (wskazując jako zleceniodawcę A. D. O. K. 12b/14 981-881 S.):

- kwotę 35,67 zł w dniu 11 maja 2018 r.

- kwotę 142,68 zł w dniu 05 września 2019 r.

- kwotę 35,67 zł w dniu 07 listopada 2018 r.

- kwotę 0,19 zł w dniu 23 grudnia 2018 r.

(dowód: potwierdzenia wpłat w teczce zatytułowanej: (...))

W dniu 14 lutego 2019 roku powód uregulował kwotę 70,00 zł za usługę kominiarską – przegląd .instalacji gazowej i przewodów wentylacji grawitacyjnej za 2018 rok.

(dowód: pokwitowanie odbioru gotówki z 14 lutego 219 roku w teczce zatytułowanej (...))

Pismem z dnia 15 września 2022 roku G. M. zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o przejęcie spadku po A. D. zgodnie z postanowieniem Sądu w Sopocie. Powód wskazał, że opiekował się po śmierci swego przyjaciela jego mieszkaniem aż do chwili ustalenia spadkobiercy oraz że mieszkanie nie jest zamieszkałe ani nie jest zadłużone. Wskazał, że opłaty za mieszkanie były dokonywane przez niego osobiście z jego środków pieniężnych.

(dowód: k. 22 – pismo powoda z dnia 15 września 2022 r.)

W dniu 17 października 2022 roku powód przekazał przedstawicielowi Gminy M. S. lokal mieszkalny przy ulicy (...) w S. wraz z wyposażeniem.

(dowód: k. 23-23v – protokół zdawczo-odbiorczy, k. 52 – zeznania K. R.)

Pismem z dnia 25 października 2022 roku G. M. zwrócił się do pozwanej o zwrot wpłat dokonanych przez niego na poczet kosztów utrzymania lokalu przy ulicy (...) w S. za okres od czerwca 018 roku do sierpnia 2022 roku, przedkładając nieuporządkowaną dokumentację w postaci książeczek dot. opłat dla spółdzielni, 24 rachunki wystawione przez E., 27 rachunków, 3 rachunku V. T. oraz 1 rachunek O..

(dowód: k. 24 – pismo z dnia 25 października 2022 roku)

Pismem z dnia 16 grudnia 2022 roku Gmina M. S. zwróciła się o uzupełnienie wniosku powoda poprzez wskazanie dokładnie jakiej kwoty powód domaga się z tytułu ponoszenia kosztów utrzymania lokalu, wykazania, że to powód poniósł te koszty, zweryfikowania, czy opłaty trafiły do dostawców usług związanych z utrzymaniem lokalu.

(dowód: k. 7, 25 – pismo z 16 grudnia 2022 roku)

Pismem z dnia 03 stycznia 2023 roku G. M. przedstawił rozliczenie poniesionych kosztów utrzymania lokalu przy ul. (...), wskazując, że:

- opłaty za mieszkanie wyniosły 10 394,91 zł

- opłaty na rzecz E. wyniosły 1180,01 zł

- opłaty za gaz wyniosły 469,21 zł

- opłaty na rzecz V. wyniosły 516,60 zł

- opłaty za usługę kominiarza wyniosły 70,00 zł

- opłaty na rzecz O. wyniosła 249,69 zł

- opłaty za dojazdy do mieszkania w dwie strony 12 km po dwa razy w tygodniu przez 36 miesięcy wyniosły 648 zł (12 km * 2 * 36 miesięcy, przyjmując 4l paliwa za miesiąc i cenę paliwa 4,50 zł).

(dowód: k. 12, 26 – pismo powoda z dnia 03 stycznia 2023 roku)

Pismem z dnia 6 lutego 2023 roku Gmina M. S. powiadomiła powoda, że rozpatrzenie jego wniosku o zwrot opłat za lokal przy ul. (...) wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

(dowód: k. 6 – pismo z dnia 6 lutego 2023 r.)

Pismem z dnia 14 lutego 2023 roku G. M. skierował do Urzędu Miasta S. Wydziału Lokalowego wezwanie do zapłaty kwoty 13 528 zł z tytułu poniesionych kosztów na spadkowe mieszkanie po A. D. w terminie do dnia 20 lutego 2023 roku pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.

(dowód: k. 11, 27 – wezwanie do zapłaty)

W piśmie z dnia 24 marca 2023 roku Gmina M. S. odpowiedziała, że roszczenia zgłoszone przez powoda są przedmiotem postępowania wyjaśniającego, a także że prowadzone są czynności w celu ustalenia majątku spadkowego.

(dowód: k. 5, 28 – pismo z dnia 24 marca 2023 r.)

Sąd zważył, co następuje:

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Sad uznał za wiarygodne dokumenty w postaci korespondencji przedprocesowej stron, bowiem autentyczności ani wiarygodności tych dokumentów nie kwestionowała żadna ze stron ani nie budziły one wątpliwości Sądu.

Sąd uznał za wiarygodne potwierdzenia wpłat zgromadzone w tekturowych teczkach zatytułowanych (...), (...) SA, (...), (...) Książeczka mieszk.” i uznał je za potwierdzenie dokonania płatności należności związanych z utrzymaniem lokalu przy ul. (...) w S. przez powoda. Sąd zważył, że opłaty na rzecz (...) Spółdzielni Mieszkaniowej zostały dodatkowo potwierdzone wyciągiem z operacji z rachunku bankowego powoda oraz informacją ze Spółdzielni odnośnie opłat za w/w lokal w okresie od czerwca 2018 roku do 30 czerwca 2022 roku. Sąd uznał, że zestawienie wszystkich potwierdzeń wpłat, fakt, iż to powód dysponował tymi rachunkami, potwierdzeniami wpłat oraz to, że część tych opłat została wykonana z jego rachunku bankowego, świadczy o tym, iż wpłaty te zostały wykonane przez powoda z jego własnych środków. Potwierdzają to również zeznania G. M.. Dodatkowo po śmierci A. D. wpłaty dokonywane na jego nazwisko jako zleceniodawcy czy wpłacającego nie mogły być dokonywane przez spadkodawcę. Jego dane w potwierdzeniach płatności służyły w tym wypadku wyłącznie identyfikacji zobowiązania, które jest opłacane. Sąd nie miał podstaw, by kwestionować, że to powód dokonał tych płatności ze swoich środków.

Sąd uwzględnił zeznania świadek K. R., uznając, że były one szczere, rzeczowe, natomiast na ich podstawie Sąd potwierdził fakt przekazania władztwa nad lokalem po A. D. na rzecz pozwanej oraz sposób zgłaszania roszczenia o zwrot kosztów utrzymania lokalu przez powoda wobec pozwanej. W tym zakresie zeznania świadka potwierdza protokół zdawczo-odbiorczy oraz korespondencja przedprocesowa stron.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania powoda G. M. w całości, bowiem co do faktu dokonywania przez niego opłat za mieszkanie po śmierci A. D. jego zeznania znalazły potwierdzenie w przekazanej przez niego zbiorczej dokumentacji w postaci skoroszytów z fakturami za ten lokal oraz potwierdzeniami wpłat, informacji (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w S. oraz zestawieniu operacji na rachunku bankowym powoda.

Sąd oddalił wniosek powoda o przesłuchanie świadek H. P. na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. oraz wniosek powoda o zażądanie ze spółdzielni mieszkaniowej informacji jak w pkt 2 pisma powoda z dnia 16 października 2023 roku na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. (k. 81). Sąd zważył bowiem, że wniosek powoda o przesłuchanie świadek H. P. mógł być zgłoszony już w pozwie, a najpóźniej w odpowiedzi na sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty. Powód nie uzasadnił, by potrzeba powołania tego dowodu powstała dopiero w październiku 2023 roku. Dodatkowo okoliczności, które miała potwierdzić świadek P. i informacja ze spółdzielni mieszkaniowej (fakt dokonania opłat za mieszkanie przez powoda) zostały przez powoda już wykazane zgodnie z wnioskiem powoda (za pomocą potwierdzeń wpłat, zeznań powoda, wyciągu z operacji bankowych oraz informacji (...) z k. 76-76v.

Sąd pominął również dowód w postaci oświadczenia pisemnego z k. 71, podpisanego przez H. P., bowiem oświadczenie to zostało jedynie podpisane przez H. P., natomiast jego treść została spisana innym charakterem pisma (prawdopodobnie powoda), dlatego uzasadniona jest wątpliwość co do tego, czy oświadczenie stanowi rzeczywisty wyraz wiedzy i woli osoby je podpisującej.

W świetle tak ocenionego materiału dowodowego Sąd uznał, że żądanie pozwu jest uzasadnione w przeważającym zakresie.

Sąd zważył, że powód domagał się zasądzenia od pozwanej na jego rzecz zwrotu wydatków poniesionych w związku z utrzymaniem lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w S., wchodzącego w skład spadku po A. D., które powód poniósł w okresie od śmierci spadkodawcy do ustalenia praw pozwanej do spadku po A. D. i przekazania pozwanej lokalu. Powód nie wskazał podstawy prawnej swego żądania. Sąd w toku procesu poinformował strony, że rozważa kwalifikację prawną żądania powoda z art. 753 k.c.

Zgodnie z art. 753 § 1 i 2 k.c. prowadzący cudzą sprawę bez zlecenia powinien w miarę możności zawiadomić o tym osobę, której sprawę prowadzi, i stosownie do okoliczności albo oczekiwać jej zleceń, albo prowadzić sprawę dopóty, dopóki osoba ta nie będzie mogła sama się nią zająć. Z czynności swych prowadzący cudzą sprawę powinien złożyć rachunek oraz wydać wszystko, co przy prowadzeniu sprawy uzyskał dla osoby, której sprawę prowadzi. Jeżeli działał zgodnie ze swoimi obowiązkami, może żądać zwrotu uzasadnionych wydatków i nakładów wraz z ustawowymi odsetkami oraz zwolnienia od zobowiązań, które zaciągnął przy prowadzeniu sprawy.

Sąd zważył, że powód G. M. podjął się odbierania korespondencji ze spółdzielni i od dostawców mediów związanej z utrzymaniem lokalu po zmarłym przyjacielu A. D. i opłacania rachunków związanych z utrzymaniem lokalu do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po spadkodawcy. Powód w tym okresie nie wiedział, kto zostanie uznany za spadkobiercę po swoim przyjacielu. Ostatecznie Sąd Rejonowy w Sopocie stwierdził, że spadek po A. D. nabyła w całości na mocy ustawy Gmina M. S.. G. M., podejmując się działań związanych z utrzymaniem lokalu wchodzącym w skład spadku po A. D., działał z pewnością bez zlecenia spadkobiercy Gminy M. S.. Działał zgodnie z przekazaną mu wolą spadkodawcy, czując moralny, przyjacielski obowiązek. Okoliczność zgłaszana przez stronę pozwaną, że powód działał na zlecenie H. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Powód wskazał jedynie, że uzgodnił z H. P., że do czasu zakończenia postępowania spadkowego to on będzie ponosił koszty utrzymania lokalu. Natomiast nie wskazał, że strony zawarły umowę, tj. porozumienie, że koszty te zostaną rozliczone, zwrócone przez panią P.. Nie wskazywał również na to, by złożył wobec pani P. oświadczenie woli o prawnym zobowiązaniu się do regulowania opłat za to mieszkanie. Zatem nie można tu mówić o wykonywaniu zlecenia na rzecz pani P. przez powoda. Powód działał w wykonaniu woli spadkodawcy, w celu przekazania majątku spadkowego spadkobiercy ustalonemu przez Sąd w stanie niezadłużonym, niezaprzepaszczonym.

W ocenie Sądu działania powoda miały na celu zachowanie majątku spadkowego, a więc były podejmowane w niezbędnym zakresie, zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Obejmowały bowiem uiszczanie opłat niezbędnych do ogrzewania, utrzymania lokalu – co jest niezbędne do zachowania lokalu w stanie niepogorszonym oraz opłat na rzecz spółdzielni, których nieuiszczanie mogłoby prowadzić do narośnięcia odsetek za opóźnienie i wszczęcia postępowania sądowego w celu dochodzenia ewentualnych zaległości, co generowałoby dodatkowe koszty, które obciążałyby masę spadkową. Powód regulował niezbędne opłaty na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, dostawcy energii i gazu do lokalu oraz dostawcy usług telekomunikacyjnych ( (...) S.A., (...) S.A.). W ocenie Sądu opłaty na rzecz spółdzielni mieszkaniowej, (...) S.A. i (...) Sp. z o.o. stanowiły więc przejaw dbałości o mienie spadkowe i były zgodne z zasadami prawidłowej gospodarki, dlatego powodowi należał się zwrot dokonanych wydatków na poczet tych opłat na zasadzie art. 753 § 2 k.c. od Gminy M. S.. Pozwana bowiem nabyła spadek po A. D. z dniem otwarcia spadku po nim. Zatem w okresie, za który powód domaga się zwrotu poniesionych wydatków, dotyczyły one kosztów utrzymania składnika majątkowego pozwanej. Pozwana byłaby zobowiązana do uiszczenia tych kosztów. Zatem ich terminowe uregulowanie przez powoda zapobiegło naliczeniu wobec pozwanej odsetek ustawowych za opóźnienie, kosztów windykacji roszczeń.

Sąd nie uwzględnił zarzutu pozwanej, iż roszczenia te w momencie, gdy możliwe było ich dochodzenie przeciwko pozwanej (tj. po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadu po A. D.). Byłyby częściowo przedawnione. W świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego Sąd uznał, że spółdzielnia jak i dostawcy mediów w razie opóźnienia w zapłacie opłat przez kilka miesięcy, wszczęliby czynności windykacyjne, w tym postępowania sądowe, które skutkowałyby przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Dlatego zarzut ten nie uzasadniał oddalenia powództwa G. M..

W ocenie Sądu niezasadny był także zarzut strony pozwanej, iż powodowi nie przysługuje roszczenie o zwrot poniesionych wydatków na utrzymanie lokalu z tego względu, że powód spełniając nienależne świadczenia, wiedział, że nie jest zobowiązany do ich wykonania.

Sąd zważył, że zgodnie z art. 411 pkt 1 k.c. nie można żądać zwrotu świadczenia jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. W myśl art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.

Sąd zważył, że zarzut z art. 411 pkt 1 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c. nie zasługiwał na uwzględnienie. Istotnie, spełniając świadczenia na rzecz spółdzielni i dostawców mediów, powód G. M. wiedział, że nie jest to jego osobiste zobowiązanie. Natomiast jego wolą było spełnienie zobowiązać obciążających spadek, a więc zobowiązań spadkobierców po A. D. do czasu ich sądowego ustalenia. Spełnienie świadczenia nastąpiło przez powoda na rzecz (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w S., (...) S.A. i (...) Sp. z o.o. Gdyby powód domagał się zwrotu świadczeń od tych podmiotów, na rzecz których dokonał płatności, to przysługiwałoby im prawo do powołania się na treść art. 411 pkt 1 k.c. Jednak wydatki poniesione przez powoda nie stanowiły świadczenia na rzecz Gminy M. S.. Powód nie domaga się zwrotu świadczeń dokonanych na rzecz Gminy M. S., zatem nie ma podstaw by w relacji między stronami można było mówić o nienależnym świadczeniu. Dlatego przepis art. 411 pkt 1 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c. w relacji powód – pozwana nie znajduje zastosowania.

W ocenie Sądu nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut bezumownego korzystania z lokalu przez powoda przez okres 4 lat. Po pierwsze z zarzutem tym nie był powiązany zarzut potrącenia należności dochodzonych z tego tytułu przez pozwaną wobec powoda. Zatem zarzut ten nie mógł tamować roszczenia powoda ani co do zasady ani co do wysokości. Po drugie, twierdzenie Gminy o tym, iż powód korzystał bezumownie z lokalu przez okres 4 lat był gołosłowny i w toku procesu nie był wykazany. Z zeznań powoda wynika, że nie korzystał on z lokalu po swoim przyjacielu. W tym zakresie zeznania powoda znajdują potwierdzenie m.in. w fakturach z tytułu opłat za energię elektryczną i gaz, które potwierdzają brak zużycia mediów w spornym okresie.

Uwzględniając roszczenie powoda co do zasady na podstawie art. 753 § 2 k.c., Sąd nie uwzględnił go w całości co do wysokości.

W odniesieniu do opłat na rzecz (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w S. powód żądał zwrotu kwoty 10394,91 zł. Z przedłożonej informacji ze spółdzielni oraz potwierdzeń płatności wynika, iż w okresie od śmierci A. D. do uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku powód poniósł opłaty na rzecz spółdzielni w kwocie 10158,92 zł i w tym zakresie żądanie pozwu zostało uwzględnione przez Sąd.

W odniesieniu do płatności za dostawę energii elektrycznej powód domagał się zasądzenia kwoty 1087 zł opłat za rachunki i 93,01 zł opłat za dokonanie płatności. Powód przedłożył w teczce z napisem (...) faktury i potwierdzenia wpłat na poczcie w kwocie 861,29 zł oraz wpłat w supermarkecie w kwocie 171,31 zł. Udokumentowano zatem wydatki za energię elektryczną w wysokości 1032,60 zł. Sąd nie uwzględnił żądania powoda z tego tytułu w pozostałym zakresie, bowiem nie zostało ono udokumentowane potwierdzeniem płatności. Z kolei wydatki związane z wybranym przez powoda sposobem płatności nie podlegały w ocenie Sądu zwrotowi przez pozwaną, bowiem nie były to wydatki konieczne, zgodne z zasadami prawidłowej gospodarki. Powód dysponował rachunkiem bankowym, mógł dokonywać płatności przelewem, bez konieczności poniesienia dodatkowych opłat na rzecz pośredników.

Z tytułu opłat za gaz powód dochodził kwoty 469,21 zł, natomiast udokumentował poniesienie wydatków na ten cel w łącznej kwocie 503,25 zł, dlatego w ocenie Sądu żądanie pozwu zasługiwało w tym zakresie na uwzględnienie w całości.

Sąd nie uwzględnił żądania pozwu co do zwrotu wydatków poniesionych przez powoda na rzecz (...) S.A. i (...) S.A., bowiem powód nie wykazał konieczności poniesienia tych wydatków. Sąd nie miał podstaw, by ustalić, czy jakiekolwiek należności były dalej należne na rzecz tych podmiotów po śmierci abonenta i w jakiej wysokości.

Sąd nie uwzględnił również żądania zwrotu wydatków z tytułu usługi kominiarskiej w kwocie 70 zł, ponieważ potwierdzenie odbioru gotówki za usługę nie precyzuje, czy usługa ta została wykonana w lokalu przy ul. (...) w S.. Nie wykazano konieczności poniesienia tego wydatku i jego związku z utrzymaniem lokalu po spadkodawcy.

Sąd nie uwzględnił również żądania zwrot wydatków na poczet dojazdów do lokalu przez 36 miesięcy dwa razy w tygodniu, oszacowanych przez powoda na kwotę 648 zł. Sąd zważył, że w toku procesu nie wykazano, by powód istotnie dojeżdżał do lokalu dwa razy w tygodniu przez okres 36 miesięcy. Zważywszy na to, iż powód pracował na kontraktach terminowych zagranicznych, fakt wykonywania tych regularnych dojazdów do lokalu budził wątpliwości Sądu. Powód nie wyjaśnił również, po co tego rodzaju przyjazdy do lokalu były potrzebne i czemu służyły. Dlatego Sąd nie miał podstaw, by uznać, że poniesienie tych wydatków na poczet doglądania lokalu było uzasadnione w świetle zasad prawidłowej gospodarki. Dlatego w tym zakresie żądanie pozwu podlegało oddaleniu na zasadzie art. 753 § 2 k.c. w zw. z art. 6 k.c.

Łącznie Sąd zasądził więc od pozwanej Gminy M. S. na rzecz powoda kwotę 11660,73 zł na podstawie art. 753 § 2 k.c. (10158,92 zł wydatków na rzecz spółdzielni, 1032,60 zł wydatków na energię elektryczną, 469,21 zł wydatków za gaz), a w pozostałym zakresie żądanie pozwu oddalił.

O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 §§ 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. zasądzając je od dnia 21 lutego 2023 roku do dnia zapłaty. Pismem z dnia 14 lutego 2023 roku powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty wydatków na utrzymanie lokalu po A. D. w terminie do dnia 20 lutego 2023 roku. Po upływie terminu wskazanego w wezwaniu pozwana pozostaje w opóźnieniu w spełnieniu dochodzonego przez powoda roszczenia.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Ponieważ powództwo zostało uwzględnione co do zasady oraz niemal w całości co do wysokości, Sąd uznał za zasadne obciążenie pozwanej kosztami procesu w sprawie w całości. Pozwana dała bowiem powód do wytoczenia powództwa, nie uwzględniając w żadnym zakresie roszczeń powoda na etapie przedsądowym. Koszty poniesione przez powoda związane z uiszczeniem opłaty sądowej od pozwu w kwocie 750 zł były więc niezbędne i celowe do dochodzenia przysługującego mu roszczenia. Sąd zasądził więc od pozwanej na rzecz powoda kwotę 750 zł z tytułu zwrotu kosztów sądowych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (art. 98 § 1 1 k.p.c.).

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Karol Konopka
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Sopocie
Osoba, która wytworzyła informację:  Sędzia Anna Potyraj
Data wytworzenia informacji: