Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 grudnia 2024 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni - I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Mateusz Berent

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Bronk-Marwicz

po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. w Gdyni

na rozprawie

sprawy z powództwa Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.

przeciwko A. K.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od powódki Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz pozwanego A. K. kwotę 5400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 448/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 19 grudnia 2024 roku

I.

(żądanie i podstawa faktyczna pozwu)

1.  Powódka Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wystąpiła z powództwem przeciwko pozwanemu A. K., żądając zasądzenia od niego na swoją rzecz kwoty 85.107,40 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 13 listopada 2023 roku do dnia zapłaty. Powódka wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu.

2.  W uzasadnieniu powódka wskazała, że dnia 30 maja 2018 roku zawarła z pozwanym umowę pożyczki w rachunku nr (...). Pozwanemu udzielono pożyczki w kwocie 122.208,64 zł. Kwota pożyczki miała być zwrócona z odsetkami w 96 ratach najpóźniej do dnia 25 maja 2026 roku. Pozwany zaprzestał wymaganych płatności umownych. W konsekwencji, powódka pismem z dnia 18 lutego 2023 roku wezwała pozwanego do zapłaty wraz z pouczeniem o restrukturyzacji. Następnie pismem z dnia 3 kwietnia 2023 roku wysłała pozwanemu oświadczenie o wypowiedzeniu umowy.

3.  Na roszczenie dochodzone pozwem składały się następujące kwoty: kapitał (68.782,35 zł), odsetki naliczone do dnia 12 listopada 2023 roku (16.325,05 zł), w tym: odsetki umowne w kwocie 7.375,97 zł i odsetki od zadłużenia przeterminowanego w kwocie 8.949,08 zł.

(pozew, k. 2-2v.)

II.

(stanowisko pozwanego)

4.  Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

5.  Pozwany wskazał, że wypowiedzenie umowy było bezskuteczne, gdyż zgodnie z § 22 pkt 7-9 umowy w przypadku powstania zaległości, powódka była zobowiązana do pisemnego zawiadomienia o powstaniu zadłużenia oraz do przesłania: pierwszego pisemnego zawiadomienia nie wcześniej niż w 7. dniu braku spłaty, drugiego pisemnego zawiadomienia nie wcześniej niż w 30. dniu braku spłaty, trzeciego pisemnego zawiadomienia nie wcześniej niż w 60. dniu braku spłaty, pisemnego wypowiedzenia nie wcześniej niż w 80. dniu braku spłaty.

6.  Powódka miała wysłać do pozwanego wyłącznie wezwanie do zapłaty w dniu 18 lutego 2023 roku i zaprzestać dalszego kontaktu z pozwanym. Wobec tego nie doszło do wypowiedzenia umowy.

7.  Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2023 roku Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku (sygn. akt DG1G/GRz/38/2023) zatwierdził układ pozwanego z wierzycielami w ramach postępowania o zatwierdzenie układu dłużnika.

8.  Pozwany podniósł, że zgodnie z brzmieniem art. 256 ust. 1 i 2 w zw. z art. 115e ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2024 r., poz.1428, t.j. ze zm.; dalej jako: Prawo restrukturyzacyjne, p.r.) od dnia obwieszczenia dnia układowego przez nadzorcę sądowego wypowiadanie umów pożyczek jest niedopuszczalne. Dzień układowy ustalono na 26 września 2022 roku. Tożsame regulacja została zawarta w umowie pożyczki. Zgodnie z § 20 pkt 1 umowy wypowiedzenie umowy nie może nastąpić w okresie restrukturyzacji zadłużenia.

9.  Jednocześnie pozwany zakwestionował wysokość zadłużenia, albowiem twierdził, że dokonywał spłat zgodnie z harmonogramem. Ponadto zdaniem pozwanego błędnie obliczono odsetki. Pozwany nie skonkretyzował zarzutów dotyczących wysokości żądania.

(odpowiedź na pozew, k. 32-36)

III.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

10.  Dnia 30 maja 2018 roku powódka Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zawarła z pozwanym A. K. umowę pożyczki nr (...). Na podstawie umowy powódka jako bank udzieliła pozwanemu jako pożyczkobiorcy pożyczki w kwocie 122.208,64 zł na okres od dnia 30 maja 2018 roku do dnia 25 maja 2026 roku. Całkowita kwota kredytu wyniosła 110.000,00 zł. Pozwany był obowiązany do spłaty kwoty pożyczki wraz z odsetkami w ratach annuitetowych, przy czym na dzień zawarcia umowy wysokość raty wynosiła 1787,53 zł.

11.  W §20 ust. 1 umowy wskazano, że bank miał prawo rozwiązać umowę w całości lub w części, poprzez złożenie pożyczkobiorcy pisemnego oświadczenia banku o jej wypowiedzeniu w całości lub w części, jeśli pożyczkobiorca: utracił zdolność kredytową (pkt 1), nie zapłacił w terminie określonym w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności, po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy do spłaty zaległych rat w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania do spłaty wymagalnej części zadłużenia lub pomimo wezwania banku nie ustanowił prawnego zabezpieczenia spłaty pożyczki, o którym mowa w § 19 ust. 2, w terminie 30 dni od otrzymania wezwania (pkt 2), lub był zagrożony upadłością (pkt 3).

12.  W §22 ust. 7 umowy wskazano, że o powstaniu zadłużenia przeterminowanego bank miał poinformować pożyczkobiorcę poprzez pisemną informację o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia wynoszącej co najmniej 30 zł i kontakty telefoniczne. Dalej wskazano, że wysłanie pierwszego listu (informacji o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia) miało nastąpić nie wcześniej niż w 7. dniu braku spłaty. Drugi list (informacja o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia) mógł być wysłany nie wcześniej niż w 30. dniu braku spłaty (ust. 8). W przypadku dalszego utrzymywania się zadłużenia przeterminowanego, nie wcześniej niż w 60. dniu braku spłaty, do pożyczkobiorcy miał być wysłany trzeci list (wezwanie do dokonania spłaty wymagalnej części zadłużenia). Nie wcześniej niż w 80-tym braku spłaty miał być wysłany kolejny – czwarty list (oświadczenie o wypowiedzeniu umowy; ust. 9).

13.  Okres wypowiedzenia miał wynosić 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością konsumenta – 7 dni. Wypowiedzenie umowy z powodu utraty przez pożyczkobiorcę zdolności kredytowej lub zagrożenia upadłością nie mogło nastąpić w okresie restrukturyzacji zadłużenia, chyba że pożyczkobiorca nienależycie realizował restrukturyzację zadłużenia.

(dowód: umowa pożyczki z dnia 30 maja 2018 r., k. 16-19)

14.  W dniu 26 września 2022 roku w postępowaniu restrukturyzacyjnym (postępowaniu o zatwierdzenie układu) nr (...)-nu/ (...) prowadzonym wobec pozwanego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą PPHU (...), na podstawie art. 226a ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego nadzorca układu obwieścił o ustaleniu dnia układowego na dzień 26 września 2022 roku.

(dowód: obwieszczenie z dnia 26 września 2022 r., k. 38)

15.  Dnia 24 listopada 2022 roku nadzorca obwieścił o zwołaniu na dzień 16 grudnia 2022 roku zgromadzenia wierzycieli w celu głosowania nad układem.

(dowód: obwieszczenie z dnia 24 listopada 2022r., k. 39)

16.  Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2023 roku Sąd Rejonowy w Gdańsku w sprawie (...) na podstawie art. 233 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego zatwierdził układ.

(dowód: obwieszczenie z dnia 11 sierpnia 2023 r., k. 40-40v.)

17.  Wierzytelność objęta pozwem w postępowaniu układowym została uznana przez pozwanego i objęta układem.

(dowód: formularz, k. 42)

18.  Postanowienie o zatwierdzeniu układu uprawomocniło się dnia 9 lutego 2024 roku.

(dowód: obwieszczenie z dnia 16 lutego 2024 r., k. 41)

19.  Pismem z dnia 18 lutego 2023 roku powódka wezwała pozwanego do zapłaty zadłużenia przeterminowanego w kwocie 12.126,28 zł w terminie 14 dni roboczych od otrzymania wezwania. Pozwanego pouczono, że w tożsamym terminie może złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia.

20.  Pismo doręczono pozwanemu w dniu 9 marca 2023 roku.

(dowód: wezwanie z dnia 18 lutego 2023 r., k. 15-15v., potwierdzenie odbioru, k. 56)

21.  Pismem z dnia 3 kwietnia 2023 roku powódka złożyła pozwanemu oświadczenie o wypowiedzeniu ww. umowy pożyczki z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia.

22.  Pismo doręczono pozwanemu w dniu 13 kwietnia 2023 roku.

(dowód: pismo z dnia 3 kwietnia 2023 r., k. 14-14v., potwierdzenie odbioru, k. 57)

23.  Pismem z dnia 22 lipca 2023 roku powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 80.136,92 zł. Bank wskazał także, że jest otwarty na mediacje i możliwość restrukturyzacji.

(dowód: pismo z dnia 22 lipca 2023 r., k. 12-12v., potwierdzenie odbioru, k. 58-58v.)

24.  Według wyciągu z ksiąg powódki na zobowiązanie pozwanego względem powódki z tytułu przedmiotowej umowy składały się następujące kwoty:

– 68.782,35 zł tytułem należności głównej,

– 16.325,05 zł tytułem odsetek, w tym kwota 7.375,97 zł tytułem odsetek umownych od dnia 27 lipca 2022 r. do dnia 18 maja 2023 r. oraz kwota 8.949,08 zł tytułem odsetek naliczonych od kapitału przeterminowanego od dnia 25 sierpnia 2022 r. do dnia 12 listopada 2023 r.

(dowód: wyciąg z ksiąg bankowych, k. 55, historia operacji, k. 53-54v)

Sąd zważył co następuje:

IV.

25.  Powyższy stan faktyczny został przez Sąd ustalony na podstawie dowodów z dokumentów prywatnych przedłożonych przez strony.

(ocena dowodów)

26.  Sąd uznał za wiarygodne wszystkie dokumenty niezależnie od ich formy, albowiem brak było podstaw do kwestionowania ich autentyczności, zwłaszcza że nie nosiły one śladów podrobienia lub przerobienia.

V.

(rozstrzygnięcie i podstawa prawna orzeczenia)

27.  Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, albowiem wypowiedzenie umowy pożyczki okazało się bezskuteczne i w tym zakresie trafne okazały się zarzuty podniesione przez pozwanego.

28.  Podstawę prawną żądania pozwu stanowił art. 720 §1 k.c. w myśl którego, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Ustawowa definicja pożyczki wskazuje, że świadczeniem dającego pożyczkę jest przeniesienie na własność biorącego pożyczkę określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku i wykonanie tego świadczenia dający pożyczkę powinien udowodnić w procesie cywilnym.

29.  Pozwany zarzucał przede wszystkim niedopuszczalność wypowiedzenia umowy pożyczki po obwieszczeniu o wyznaczeniu dnia układowego w postępowaniu restrukturyzacyjnym o zatwierdzenie układu.

30.  Zgodnie z treścią art. 256 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu przyspieszonego postępowania układowego wypowiedzenie przez wynajmującego lub wydzierżawiającego umowy najmu lub dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których jest prowadzone przedsiębiorstwo dłużnika, bez zezwolenia rady wierzycieli, jest niedopuszczalne. Stosownie do brzmienia art. 256 ust. 2 Prawa restrukturyzacyjnego do umów kredytu w zakresie środków postawionych do dyspozycji kredytobiorcy przed dniem otwarcia postępowania, leasingu, ubezpieczeń majątkowych, umów rachunku bankowego, umów poręczeń, umów obejmujących licencje udzielone dłużnikowi oraz gwarancji lub akredytyw wystawionych przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego oraz innych umów o podstawowym znaczeniu dla prowadzenia przedsiębiorstwa dłużnika przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio. Spis umów o podstawowym znaczeniu dla prowadzenia przedsiębiorstwa dłużnika sporządza nadzorca sądowy i składa do akt w terminie trzech tygodni od dnia otwarcia postępowania.

31.  Przepisy te poprzez odwołanie zawarte w art. 226e p.r. mają zastosowanie również od dnia dokonania obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego.

32.  Ponieważ przepis art. 256 ust. 1 p.r. stosowany jest odpowiednio postępowania o zatwierdzenie układu a w postępowaniu tym brak jest rady wierzycieli, ani sędziego-komisarza, wypowiadanie takich umów jest wyłączone. Nie ma natomiast przeszkód, aby dłużnik za zezwoleniem nadzorcy układu zawarł z kontrahentem porozumienie o rozwiązaniu takiej umowy – jeśli takie rozwiązanie jest dla niego korzystniejsze (P. Zimmerman, Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2024).

33.  W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulegało wątpliwości, że dzień układowy ustalony został na 26 września 2022 roku ( vide: k. 38), a zatem od tego momentu powodowy bank tymczasowo utracił uprawnienie do wypowiedzenia przedmiotowej umowy pożyczki. Dopiero po tej dacie nastąpiło wypowiedzenie umowy, tj. w dniu 13 kwietnia 2023 r. Strona powodowa do tych kwestii praktycznie się nie odniosła, rozwijając stanowisko w znacznej mierze oderwane od realiów sprawy (skupiono się na przedawnieniu oraz nieskuteczności wypowiedzenia z innej przyczyny). Co prawda powódka twierdziła, że pozwany nie wykonuje układu, ale po pierwsze, nie udowodniła tej okoliczności, a po drugie nie wskazała w wypowiedzeniu, aby podstawą tej czynności było niewykonywanie zobowiązań nieobjętych układem (art. 256 ust. 3 p.r.). Należy również zauważyć, że umowa przewidywała niedopuszczalność wypowiedzenia umowy w czasie restrukturyzacji.

34.  Nadto, podkreślenia wymaga, że powódka nie zachowywała procedury wypowiedzenia określonej w umowie. Powódka wprawdzie wykazała, że doręczyła pozwanemu wezwanie do zapłaty zaległego zadłużenia w terminie 14 roboczych wraz z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia, a zatem spełniła przesłanki określone w art. 75c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2024 r., poz. 1646, t.j. ze zm.). Nadto, powódka udowodniła, że złożyła pozwanemu oświadczenie o wypowiedzeniu umowy kredytu w dniu 13 kwietnia 2024 r.

35.  Należy mieć jednak na uwadze, że umowa w §22 ust. 7-9 przewidywała szczególne obowiązki powódki w zakresie wypowiedzenia umowy pożyczki polegające na złożeniu łącznie czterech oświadczeń w szczegółowo określonych odstępach czasu ( vide: pkt 12.). Nie ulega przy tym wątpliwości, że §20 ust. 1 pkt 2 umowy winien być wykładany w powiązaniu z §22 ust. 7-9 umowy. Nie można bowiem przyjąć, że skuteczność wypowiedzenia umowy zależała wyłącznie od spełnienia wymogów określonych w §20 ust. 1 pkt 2 umowy, skoro strony przewidziały dalej idące wymagania w zakresie wypowiedzenia umowy w §22 ust. 7-9. Tym samym, klauzuli §20 ust. 1 pkt 2 umowy nie można interpretować w oderwaniu od §22 ust. 7-9, albowiem w istocie prowadziłoby to do wykładni §22 ust. 7-9 per non est i pozbawienia tych postanowień umownych jakichkolwiek skutków prawnych. Skoro zatem powódka nie dokonała czynności oznaczonych w §22 ust. 7-9 umowy, od których strony uzależniły dopuszczalność wypowiedzenia umowy, oświadczenie złożone pozwanemu w dniu 13 kwietnia 2023 r. nie wywołało skutku prawnego w postaci wypowiedzenia umowy. Nie ziściło się zatem zdarzenie prawne ujęte w podstawie faktycznej pozwu, na którym powódka oparła swoje żądanie, co stało na przeszkodzie uwzględnieniu powództwa w całości albo w części.

36.  Na marginesie wskazać należy, że zarzut przedawnienia okazał się nietrafny, albowiem termin przedawnienia roszczenia dochodzonego pozwem rozpocząłby bieg z upływem okresu wypowiedzenia, o ile oświadczenie w tym przedmiocie byłoby skuteczne. W konsekwencji, do dnia wytoczenia powództwa w elektronicznym postępowaniu upominawczym nie upłynął trzyletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 118 k.c.)

37.  Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 720 §1 k.c. stosowanego a contrario Sąd oddalił powództwo.

VI.

(koszty procesu)

38.  O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 §1 k.p.c, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, obciążając powódkę całością poniesionych przez pozwanego kosztów procesu, co wyczerpywało wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (5.400 zł) zgodnie z §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964, t.j. ze zm.)

39.  Na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od kosztów tych Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.