Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 czerwca 2019 roku

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie: Przewodniczący: SSR Sławomir Splitt

Protokolant: Jolanta Migot

po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2019 r. w Gdyni na rozprawie

sprawy z powództwa J. W.

przeciwko T. W. i K. W.

o zapłatę

I. zasądza solidarnie od pozwanych T. W. i K. W. na rzecz powoda J. W. kwotę 38.148,61 złotych (trzydzieści osiem tysięcy sto czterdzieści jeden złotych sześćdziesiąt jeden groszy), wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 10 października 2018 roku do dnia zapłaty;

II. oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III. zasądza solidarnie od pozwanych T. W. i K. W. na rzecz powoda J. W. 5.525,00 złotych (pięć tysięcy pięćset dwadzieścia pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.600,00 złotych (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

Sygn. akt: I C 196/19

UZASADNIENIE

Powód J. W. wniósł pozew przeciwko T. W. domagając się od pozwanej zapłaty kwoty 38.146,61 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 31 sierpnia 2018 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwu powód podał, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 04 maja 2011 roku o podział majątku wspólnego otrzymał na własność lokal mieszkalny nr (...) położony w G. przy ul. (...), który pozwana zobowiązana była opuścić i opróżnić w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia, tj. od dnia 21 czerwca 2011 roku. W postanowieniu Sąd orzekł o uprawnieniu pozwanej do lokalu socjalnego oraz o wstrzymaniu wykonania tego obowiązku do czasu złożenia przez gminę oferty takiego lokalu. Pismem z dnia 17 lipca 2012 roku powód zwrócił się do Prezydenta Miasta G. o przydział dla pozwanej lokalu socjalnego.

Powód twierdził, że przedmiotowy lokal zajmuje pozwana wraz z pełnoletnim synem i nie płaci za niego czynszu do Spółdzielni Mieszkaniowej Na (...) w G.. Wszelkie opłaty ponosi wyłącznie powód i dlatego domaga się od pozwanych zwrotu zapłaconego czynszu za okres od dnia 01 stycznia 2014 roku do dnia 30 sierpnia 2018 roku.

(pozew – k. 2-4)

Dnia 30 listopada 2018 roku wydano nakaz zapłaty w sprawie o sygn. akt I Nc 1047/18.

(nakaz zap łaty – k. 30)

Pozwana T. W. złożyła sprzeciw od powyższego nakazu, zaskarżając go w całości i wniosła o oddalenie powództwa.

Zarzuty pozwanej koncentrowały się wokół konfliktu byłych małżonków, a także braku wpływu pozwanych na weryfikację zadłużenia. Nadto pozwani zakwestionowali wiarygodność i autentyczność dołączonych do pozwu dokumentów, wskazując, iż nie zostały one podpisane ani też nie posiadają stempli. Pozwani wskazali również, że nie mieli wiedzy o wysokości zobowiązania, a zatem niezasadne jest roszczenie odsetkowe. Pozwani wskazywali na przysługujący im zarzut potrącenia jednak nie sformułowali go w niniejszej sprawie.

(sprzeciw – k. 32-33v.)

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dnia 4 maja 2011 roku Sąd Rejonowy w Gdyni w sprawie o sygn. akt VII Ns 548/10 ustalił, że w skład wspólnego byłych małżonków J. W. i T. W. wchodziło m.in. spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem (...) położonego w G. przy ul. (...), wchodzącego w skład Spółdzielni Mieszkaniowej Na (...) w G., a nadto dokonał podziału majątku wspólnego w ten sposób, że powyższe prawo przyznał J. W.. Zobowiązaniem T. W. stało się opuszczenie, opróżnienie i wydanie powodowi przedmiotowego lokalu w terminie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, z zastrzeżeniem wstrzymania eksmisji do czasu złożenia pozwanej przez Gminę M. G. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 21 czerwca 2011 roku.

(okoliczno ść bezsporna ustalona w oparciu o: postanowienie Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 04.05.2011r. – k. 14-16)

Pismem z dnia 17 lipca 2012 roku powód zwrócił się do Urzędu Miasta G. o zarejestrowanie pozwanej jako osoby uprawnionej do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie ww. orzeczenia.

(okoliczno ść bezsporna ustalona w oparciu o: pismo z dnia 17.07.2012r. – k. 13)

W okresie objętym pozwem przedmiotowy lokal zajmowali pozwani.

(okoliczno ść bezsporna)

W okresie od dnia 1 stycznia 2014 roku do dnia 30 czerwca 2018 roku powód dokonał ze swojego rachunku bankowego wpłat z tytułu opłat eksploatacyjnych za przedmiotowy lokal na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej Na (...) w G. w wysokości 38.148,61 zł. Pozwani w tym czasie nie ponieśli żadnych opłat związanych z korzystaniem z tego lokalu.

(dow ód: kartoteka finansowa – k. 8-11, 79-85 pokwitowanie – k. 12)

Pismem z dnia 04 lipca 2018 roku powód wezwał pozwanych do zapłaty kwoty dochodzonej pozwem.

(okoliczno ść bezsporna ustalona w oparciu o: pismo z dnia 04.07.2018r. – k. 7)

Pismem z dnia 9 października 2018 roku pozwani odmówili.

(okoliczno ść bezsporna ustalona w oparciu o: pismo z dnia 09.10.2018r. – k. 86-86v.)

S ąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, wobec których brak było podstaw do odmowy wiarygodności i mocy dowodowej. Odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 04 maja 2011 roku w sprawie o podział majątku wspólnego korzystał z walorów dokumentu urzędowego (art. 244 k.p.c.) natomiast pozostałe dokumenty były dokumentami prywatnymi (art. 245 k.p.c.), których strona pozwana skutecznie nie zakwestionowała. Zważyć należało, że powód na zarzut pozwanej dotyczący braku stempli na dokumentacji Spółdzielni przedstawił dodatkową dokumentację (vide: k. 79) z podpisami dwóch członków zarządu Spółdzielni.

Nadto, strona pozwana twierdziła zarówno, że lokal zajmują dwie osoby – pozwani, a jednocześnie, że pozwany K. W. nie powinien być pozwany w sprawie. Nie budziło wątpliwości Sądu, że sporny lokal zajmowany był przez pozwanych w okresie objętym pozwem.

Pozwani twierdzili, że opłaty za lokal są zawyżone, jednak zarzuty w tym zakresie były ogólnikowe i lakoniczne, aby stwierdzić, jaki składnik opłat zdaniem pozwanych był zawyżony. Na marginesie należy zauważyć, że pozwani posiadali pełną świadomość, że zajmując lokal bez tytułu prawnego, winni ponosić koszty związane z jego utrzymaniem, jak również tego, że nie będą posiadali uprawnienia do wpływania na zasady naliczania opłat.

Powód wywodził, że sporny lokal, w okresie objętym pozwem, bez tytułu prawnego zajmują pozwani, nie ponosząc żadnych opłat z tego tytułu na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej. Natomiast przedmiotowy lokal w tym okresie utrzymywany był przez powoda, czemu strona pozwana nie przeczyła.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że doszło do przesunięcia majątkowego po stronie pozwanej polegającego na zaoszczędzeniu wydatków kosztem majątku powoda, zaś po stronie powoda doszło do zubożenia. Niesporne było bowiem, że powód mimo braku możliwości korzystania z przedmiotowego lokalu, ponosił wydatki związane z jego utrzymaniem w kwocie wskazanej w pozwie.

Podstawą powództwa był więc art. 405 k.c., zgodnie z którym, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Jak wskazuje się w doktrynie bezpodstawne wzbogacenie obejmuje pięć przypadków: wzbogacenie spowodowane przez przyczynę zewnętrzną, naturalną, wzbogacenie wynikające z samodzielnego zachowania zubożonego, wzbogacenie spowodowane samodzielnym zachowaniem wzbogaconego, wzbogacenie wynikające ze współdziałania stron oraz wzbogacenie spowodowane zachowaniem osoby trzeciej względem jednej ze stron bezpodstawnego wzbogacenia, które koincydentnie zmienia sytuację majątkową zarówno wzbogaconego, jak i zubożonego (por.: T. Sokołowski [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część ogólna, Lex/el. 2010). Powyższe potwierdza judykatura, wskazując, iż źródłem bezpodstawnego wzbogacenia mogą być różne zdarzenia, które mogą powstać "w wyniku działania wzbogaconego, także wbrew jego woli, z jego dobrą i złą wiarą, może też być rezultatem czynności zubożonego, a nawet sił przyrody" (por. wyrok SN z 6 grudnia 2005 r., I CK 220/05, LEX nr 172188; wyrok z dnia z 20 grudnia 2006 r., IV CSK 272/06, LEX nr 250047). W świetle powołanego przepisu przesłankami bezpodstawnego wzbogacenia są: wzbogacenie jednego podmiotu, zubożenie drugiego podmiotu, związek przyczynowy pomiędzy wzbogaceniem a zubożeniem oraz brak podstawy przysporzenia majątkowego. Korzyść polegać może zatem zarówno na powiększeniu aktywów majątku wzbogaconego, jak i na nienastąpieniu należnego umniejszenia jego majątku. Po stronie zubożonego wystąpić musi koincydentnie strata (ubytek aktywów) lub nieuzyskanie należnej korzyści. Korzyść jest zawsze wymierna w pieniądzu, co najmniej poprzez możliwość ustalenia minimalnej wielkości pieniężnej uzyskanego wzbogacenia albo oszczędzonego umniejszenia. Jak wskazuje się w doktrynie zakwalifikowanie jako przedmiotu wzbogacenia korzystania z cudzej rzeczy, usługi czy prawa rodzi pytanie o to, w czym konkretnie korzyści te się wyrażają i jak je obliczyć w pieniądzach. Brak przesunięcia pomiędzy majątkami zubożonego a wzbogaconego nie przesądza o braku wzbogacenia, które w tym przypadku wyraża się w korzyściach uzyskanych przez zaoszczędzenie na wydatkach, jakie wzbogacony musiałby ponieść dla zapewnienia sobie możliwości korzystania z cudzej rzeczy lub prawa, czy uzyskania określonej usługi (por. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wydanie 6, C.H. Beck, s. 740).

Skoro pozwani bez tytułu prawnego zajmowali lokal, winni ponosić wydatki związane z korzystaniem z niego.

Zgodnie z treścią art. 4 ust. 6 i 61 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz.U.2013.1222 ze zm.) na pozwanych spoczywał obowiązek zapłaty kosztów eksploatacyjnych jako na osobach stale zamieszkujących w tym lokalu. Powyższe prowadzi do wniosku, że pozwani odnieśli korzyść w postaci zaoszczędzenia koniecznych wydatków związanych z korzystaniem z lokalu, które powinni byli ponieść. Powód został przez to zubożony, gdyż ponosił wydatki związane z lokalem, pomimo braku możliwości korzystania z niego.

W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości Sądu, że doszło do umniejszenia aktywów majątkowych powoda. Nadto gdyby pozwani uiszczali wydatki związane z utrzymaniem lokalu, to powód tych wydatków nie musiałby pokrywać.

Powód wykazał, że w okresie objętym żądaniem sporu uiszczał należności związane z utrzymaniem przedmiotowego lokalu, co wynika z przedłożonej przez niego kartoteki finansowej.

Pozostałe twierdzenia i zarzuty strony pozwanej – obrazujące przebieg konfliktu byłych małżonków – nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, nawet w kontekście art. 5 k.c., gdyż strony realizują swoje uprawnienia związane z naruszeniem dóbr osobistych i innych krzywd w odrębnych postępowaniach, co wiadomo Sądowi z urzędu. Odpowiedzialność strony pozwanej nie może zostać wyłączona przez zasady współżycia społecznego, również dlatego, że te zasady naruszane są przez pozwanych, którzy zajmują lokal mieszkalny, nie ponosząc za niego jakichkolwiek opłat.

Niezasadny okazał się również zarzut przedawnienia, albowiem roszczenie o bezpodstawne wzbogacenie zgodnie z art. 118 k.c. przedawnia się z upływem lat dziesięciu, a po nowelizacji tego przepisu z upływem lat sześciu. W żadnym wypadku nie doszło więc do przedawnienia roszczenia objętego pozwem.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 405 k.c. w zw. z art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Sąd zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 38.146,61 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 10 października 2018 roku do dnia zapłaty. Sąd miał na uwadze, że powód nie doręczył do akt sprawy dowodu doręczenia wezwania do zapłaty z dnia 04 lipca 2018 roku. Natomiast pozwani w piśmie z dnia 09 października 2018 roku powołali się na ww. wezwanie, a zatem jest to najwcześniejsza data, w której pozwani zapoznali się z nim. Roszczenie o zapłatę stało się wymagalne dnia następnego, tj. dnia 10 października 2018 roku.

W pozostałym zakresie na podstawie powyższych przepisów stosowanych a contrario Sąd oddalił powództwo co do żądania odsetek od wcześniejszego terminu.

O kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 100 k.p.c. w zw. z § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) i uznając, że powód w nieznacznym zakresie uległ w swoim żądaniu, zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda całość kosztów procesu w kwocie 5.525 zł, na co składała się opłata sądowa od pozwu (477 zł), wynagrodzenie fachowego pełnomocnika – adwokata w stawce minimalnej (3.600 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).