Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 31 lipca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni, I Wydział Cywilny - Sekcja d/s Rozpoznawanych w Postępowaniu Uproszczonym

w składzie następującym:

Przewodniczący:	SSR Joanna Jank
Protokolant:	sekretarz sądowy Katarzyna Pietkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. w Gdyni

sprawy z powództwa Gminy M. G.

przeciwko A. B., W. B., K. B., B. B.

o zapłatę

I.  Zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 13 456,99 zł (trzynaście tysięcy czterysta pięćdziesiąt sześć złotych i dziewięćdziesiąt dziewięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 27 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty

II.  Zasądza od pozwanych solidarne na rzecz powoda kwotę 6117,03 zł (sześć tysięcy sto siedemnaście złotych i trzy grosze) wraz z odsetkami ustawowymi od dna uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, z tytułu zwrotu kosztów postępowania

Sygnatura akt I 1 C 282/25

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 31 lipca 2025 roku

Powódka Gmina M. G. wniosła pozew przeciwko A. B., B. B., W. B. i K. B. o zapłatę kwoty 13.456,99 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia obojga pozwanych z zobowiązania wobec powoda.

W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, iż pozwani są użytkownikami lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. (...), do którego nie posiadają tytułu prawnego. Najemcą tego lokalu był Z. B., a pozwani nie uzyskali tytułu do lokalu po jego zgonie. Jako podstawę roszczenia powódka wskazała art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W niniejszej sprawie powódka dochodzi zapłaty zaległości z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu za okres od września 2019 roku do lutego 2023 roku w kwocie 12.455,66 zł oraz odsetek w kwocie 1.001,33 zł naliczonych za okres od 11 września 2021 roku do 28 lutego 2023 roku. Jak wskazano pozwani, mimo wezwań do zapłaty, nie uregulowali ww. należności.

(pozew, k. 3-7)

Kurator procesowy ustanowiony dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując to, że pozwani zajmowali sporny lokal w okresie objętym żądaniem pozwu. Przede wszystkim zwrócił uwagę na niekonsekwencję powoda, który na podstawie oświadczenia złożonego przez A. B. z dnia 28 sierpnia 2013r. wskazuje, że niemożliwym jest ustalenie faktu zamieszkiwania pozwanego w przedmiotowym lokalu, a jednocześnie na potrzeby niniejszego postępowania wywodzi z niego fakt zamieszkiwania pozwanych. Kurator podniósł także, że pozwani nie odbierali korespondencji kierowanej do nich przez powoda na adres spornego lokalu, co wskazuje, że tam nie zamieszkiwali. Niezależnie od powyższego, kurator wskazał, iż zważywszy na to, że decyzja o braku możliwości potwierdzenia uprawnień A. B. do lokalu pochodzi z dnia 23 marca 2023 roku, to należy uznać, że co najmniej do tego czasu pozwani nie mogli posiadać wiedzy odnośnie tego, że bezumownie korzystają z lokalu. W związku z powyższym do tej daty powód mógł naliczać jedynie czynsz, a nie należność z tytułu bezumownego korzystania. Z ostrożności kurator wniósł o odstąpienie od obciążania pozwanych kosztami procesu.

(sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 102-103)

Po zgłoszeniu udziału w postępowaniu A. B. również wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że od lat mieszka w Irlandii, nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, nie korzysta z niego, a powód nie przedstawił żadnych dowodów, które wskazywałyby na faktyczne zajmowanie przez niego spornego lokalu po śmierci matki. Zdaniem pozwanego sam fakt pozostawania w ewidencji meldunkowej nie stanowi dowodu faktycznego zajmowania lokalu.

(pismo procesowe pełnomocnika pozwanego z dnia 14 lipca 2025r., k. 126-128)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka Gmina M. G. jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej przy ul. (...) w G.. Na przedmiotowej nieruchomości posadowiony jest budynek mieszkalny, w którym znajduje się m.in. niewyodrębniony lokal mieszkalny nr (...).

(okoliczność bezsporna)

Najemcą ww. lokalu mieszkalnego nr (...) na podstawie umowy najmu z dnia 29 listopada 1972 roku był Z. B.. Zgodnie z oświadczeniem najemcy z dnia 28 sierpnia 2013 roku w przedmiotowym lokalu zamieszkiwali także żona najemcy J. B. (1) oraz jego syn A. B.. Najemca oraz jego małżonka zmarli w 2021 roku.

(dowód: umowa o najem lokalu mieszkalnego, k. 14-15v, pismo (...) z dnia 31 sierpnia 2021r., k. 16, odpis skrócony aktu zgonu, k. 17, oświadczenie najemcy z dnia 28 sierpnia 2013r., k. 20)

W dniu 27 sierpnia 2021 roku A. B. złożył powodowi oświadczenie, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje wspólnie z matką J. B. (2) (najemcą), zaś w kolejnym oświadczeniu z dnia 9 września 2021 roku wskazał, że zamieszkuje wraz z żoną B. B. oraz synami W. B. i K. B..

(dowód: oświadczenie pozwanego z dnia 27 sierpnia 2021r., k. 21, oświadczenie pozwanego z dnia 9 września 2021r., k. 22)

W odpowiedzi na wniosek A. B., pismem z dnia 23 marca 2023 roku powódka wskazała, że nie ma możliwości potwierdzenia uprawnień pozwanego do ww. lokalu w oparciu o obowiązujące przepisy, albowiem przeprowadzone postępowanie nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że stale zamieszkiwał on w przedmiotowym lokalu do chwili śmierci ojca.

(dowód: pismo powódki z dnia 23 marca 2023r., k. 18-19)

Zadłużenie pozwanych z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z ww. lokalu mieszkalnego za okres od września 2019 roku do lutego 2023 roku wynosi 12.455,66 zł. Natomiast wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie naliczonych za okres od 11 września 2021 roku do 28 lutego 2023 roku wynosi 1.001,33 zł.

(dowód: zawiadomienia o wysokości opłat, k. 23-29, historia zadłużenia, k. 30-31)

W okresie objętym żądaniem pozwu dla lokalu mieszkalnego kategorii III. stawka czynszu regulowanego wynosiła 4,23 zł/m ², a od 1 listopada 2021 roku 9,50 zł/m ².

(dowód: zarządzenie nr (...) Prezydenta Miasta G. z dnia 7 lutego 2017r. wraz z załącznikiem, k. 32-32v, zarządzenie nr (...) Prezydenta Miasta G. z dnia 26 maja 2021r. wraz z załącznikiem, k. 33-33v, zarządzenie nr (...) Prezydenta Miasta G. z dnia 20 grudnia 2022r. wraz z załącznikiem, k. 34-34v)

W okresie objętym żądaniem pozwu powódka kierowała na adres przedmiotowego lokalu wezwania do uregulowania zaległości. Następnie, pismem z dnia 25 października 2022 roku wezwała pozwanych do zapłaty kwoty 8.954,52 zł (w tym odsetek w kwocie 418,76 zł) w terminie 30 dni, a pismami z dnia 31 marca 2023 roku do zapłaty kwoty 13.456,99 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Wszystkie wezwania były wysyłane na adres G., ul. (...). Przedmiotowa korespondencja nie została podjęta przez adresatów i została zwrócona nadawcy.

(dowód: wezwania do uregulowania zaległości, k. 35-38, wezwania przedsądowe do zapłaty z dnia 25 października 2022r. wraz z zpo i kopią strony adresowej, k. 39-40, wezwania z dnia 31 marca 2023r. wraz z zpo oraz kopią strony adresowej koperty, k. 41-43v)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w całości na podstawie dowodów z dokumentów przedstawionych przez stronę powodową.

Oceniając zebrany materiał dowodowy Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować wiarygodność i moc dowodową złożonych przez strony dokumentów. Zważyć bowiem należało, że żadna ze stron nie podniosła w toku niniejszego postępowania zarzutów co do ich autentyczności, a nadto większość wymienionych powyżej dokumentów została podpisana bądź posiadała dane umożliwiające ustalenie autora dokumentu. Przedmiotowe dokumenty nie nosiły również żadnych znamion podrobienia czy przerobienia. Dodatkowo, Sąd miał na uwadze, że żadna ze stron nie zaprzeczyła, że osoby podpisane pod wyżej wskazanymi dokumentami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych ani też nie kwestionowała, iż przedłożone kopie nie odzwierciedlają treści oryginałów. Podobnie, za wiarygodne należało uznać wydruki komputerowe w postaci zawiadomień o wysokości zadłużenia stanowiących dowód w rozumieniu art. 308 k.p.c.

Sąd pominął natomiast dowód z zeznań pozwanego A. B., albowiem mimo prawidłowego wezwania nie stawił się na rozprawie i w żaden sposób nie usprawiedliwił swej nieobecności.

Podstawę prawną powództwa stanowił przepis art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.). W myśl art. 18 ust. 1 osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. Z kolei, wedle ust. 2 odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego.

W świetle powołanych powyżej przepisów należy wskazać, że ustawa wymaga, aby osoba zobowiązana do uiszczania odszkodowania "zajmowała" lokal. Biorąc pod uwagę znaczenie pojęcia "zajmowania lokalu" uznać trzeba, że chodzi tu o takie osoby, które faktycznie zamieszkują w tym lokalu na stałe, ewentualnie z różnego rodzaju przyczyn chwilowo tylko w nim nie przebywają (np. z powodu pobytu w zakładzie karnym, czasowej pracy za granicą itp.). W razie jednak chwilowego niezamieszkiwania lokal pozostaje nadal ich centrum życiowym, znajdują się w nim cenniejsze rzeczy danej osoby itp. (zob. wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2018r., XII C 1615/18, LEX nr 2613633). SN utożsamia pojęcie „zajmowania lokalu” z faktem zamieszkiwania w nim, zaznaczając przy tym, że miejsce zamieszkania nie może być zawsze utożsamiane z miejscem zameldowania. Zameldowanie jest bowiem aktem administracyjnym, który jakkolwiek może potwierdzać okoliczność stałego zamieszkiwania pod danym adresem, oraz ułatwiać sądowi czynienie ustaleń w tym zakresie, to jednak nie przesądza o miejscu zamieszkania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2022 r., I NSNc 539/21, L.).

Zważyć należy, iż zarówno kurator, jak również pełnomocnik pozwanego A. B. kwestionowali fakt zajmowania przedmiotowego lokalu przez pozwanych. Niemniej, zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie z kilku przyczyn. Po pierwsze, należy wskazać, że po zgonie najemcy w dniu 9 września 2021 roku pozwany A. B. złożył powodowi oświadczenie, w którym wskazał, że zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wraz z żoną B. B. oraz synami W. B. i K. B.. Zdaniem Sądu nie ma żadnych podstaw, aby uznać, że ww. oświadczenie nie odpowiada prawdzie. Nie można bowiem z góry zakładać, że składając je pozwany kierował się jakimiś nieetycznymi pobudkami (np. chęcią uzyskania tytułu do lokalu mimo niespełnienia ustawowych przesłanek) i skłamał w tym oświadczeniu. Poza tym, w piśmie z dnia 10 lutego 2025 roku pozwany w żaden sposób nie odniósł się do treści tegoż oświadczenia, a także mimo wezwania na rozprawę pozwany nie skorzystał z możliwości wyjaśnienia okoliczności czy przyczyn złożenia takiego oświadczenia. Po drugie, wbrew temu, co podnosił kurator w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie zachodzi sprzeczność pomiędzy stanowiskiem powódki prezentowanym w niniejszym postępowaniu a stanowiskiem zawartym w decyzji z dnia 23 marca 2023 roku o odmowie potwierdzenia wstąpienia pozwanego w stosunek najmu po zmarłym najemcy. Zważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 691 k.c. dla wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego istotne pozostaje, czy osoba uprawniona stale zamieszkiwała z najemcą do chwili jego śmierci. Skoro poprzednia najemczyni zmarła w dniu 1 września 2021 roku (vide: odpis skrócony aktu zgonu, k. 17), to powódka badała, czy pozwany zamieszkiwał z najemcą do tej właśnie daty. Natomiast, oświadczenie pozwanego o jakim mowa powyżej pochodzi z daty późniejszej, tj. 9 września 2021 roku. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest wysoce prawdopodobne, że pozwany wraz z rodziną zajął lokal już po śmierci najemczyni, o czym może świadczyć fakt, że we wcześniejszym oświadczeniu z dnia 27 sierpnia 2021 roku nie zostali wymienieni żona oraz dzieci A. B.. W tym oświadczeniu – złożonym po śmierci Z. B. – co prawda pozwany figuruje jako lokator (obok J. B. (2)), jednakże nie można wykluczyć, że zamieszkanie przed dniem 9 września 2021 roku nie miało charakteru stałego zamieszkiwania, a wynikało np. z potrzeby udzielenia doraźnej pomocy rodzicom w chorobie i nie wypełniało przesłanek określonych w art. 691 k.c. Ponownie powołując się na doświadczenie życiowe należy wskazać, że zazwyczaj mąż i ojciec stale zamieszkuje razem z najbliższą rodziną, a nie z rodzicami, co wskazywałoby, że centrum życiowe A. B. znajdowało się przy żonie B. B. oraz przy dzieciach, poza spornym lokalem. W niniejszym wypadku, wobec niestawiennictwa pozwanego na rozprawie, nie sposób było inaczej interpretować powyższych oświadczeń. Po trzecie, należy wskazać, że mimo podnoszonych w piśmie z dnia 10 lutego 2025 roku twierdzeń odnośnie zamieszkiwania pozwanych w Irlandii, pozwany nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów, np. umów zakupu mieszkania za granicą, umów najmu, umów o pracę, zaświadczeń o zameldowaniu za granicą, etc. Wobec jednoznacznego w swej treści oświadczenia z dnia 9 września 2021 roku oraz braku jakichkolwiek wiarygodnych dowodów, które wskazywałyby na jego nieprawdziwość, należało uznać, że w okresie objętym żądaniem pozwu, tj. od września 2021 roku do lutego 2023 roku pozwani zajmowali lokal mieszkalny nr (...) przy ul. (...). Podkreślić także należy, iż do lutego 2023 roku pozwani nie wydali tegoż lokalu właścicielowi.

W ocenie Sądu nie ma także podstaw do kwestionowania przedstawionego przez powoda wyliczenia wysokości dochodzonego świadczenia. Pozwany ani też kurator nie wnieśli zarzutów odnośnie rzetelności przedstawionego przez powódkę wyliczenia. Jednocześnie, zdaniem Sądu, powódka przedłożyła wystarczające dowody na potwierdzenie wysokości poniesionej szkody. Zgodnie z uregulowaniem art. 18 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów wysokość należnego powodowi odszkodowania odpowiadała wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Strona powodowa przedstawiła akty prawa miejscowego określające wysokość stawek regulowanego czynszu najmu lokalu mieszkalnego w okresie objętym żądaniem pozwu. Wysokość dochodzonej z tego tytułu należności odpowiada określonej w ww. aktach prawa miejscowego. Wątpliwości nie budzi także wyliczenie opłat za media. Zwrócić należy uwagę, że część opłat jak np. opłaty za wywóz nieczystości jest naliczona od liczby osób zamieszkujących lokal (w niniejszym wypadku opłata była naliczana od 1 osoby, a więc opłata nie była zawyżona), a wysokość stawek jest ustalana w drodze uchwały rady miasta. Z kolei, wysokość pozostałych opłat związanych z korzystaniem z innych mediów (zimna woda, kanalizacja) można zweryfikować na podstawie taryf stosowanych przez dostawców mediów, dostępnych choćby w Internecie. Podkreślić przy tym należy, iż celem odszkodowania uzupełniającego jest pokrycie rzeczywiście poniesionej przez właściciela straty (damnum emergens), w związku z czym obejmuje ono to, czego właściciel nie jest w stanie otrzymać z odszkodowania zastępującego czynsz, a zatem opłaty za wywóz śmieci, zużycie wody i kanalizację, domofon. Powódka nie jest dostawcą tych mediów i jako podmiot, który dostawcom tych mediów zapłaciła niejako "za pozwanych" uprawniona jest do roszczeń regresowych z tego tytułu w stosunku do lokatorów (zob. A. Doliwa, Komentarz do ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego [w:] Prawo mieszkaniowe. Komentarz. Wyd. 6, Warszawa 2021). Brak ponoszenia opłat przez pozwanych, którymi obciążany jest właściciel nieruchomości, niewątpliwie generuje po jego stronie stratę.

W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (…) – Sąd zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 13.456,99 zł. Od tej kwoty – na podstawie art. 481 k.c. – Sąd zasądził także odsetki ustawowe za opóźnienie od wniesienia pozwu tj. dnia 27 grudnia 2023 roku do dnia zapłaty. Sąd miał bowiem na względzie, że wszystkie świadczenia okresowe stały się wymagalne przed wniesieniem pozwu (wykazano, że wcześniej pozwani byli wzywani do zapłaty). Zważywszy, iż powód żądał odsetek od zaległych odsetek od dnia wniesienia pozwu, roszczenie nie narusza zakazu anatocyzmu (art. 482 § 1 k.c.).

O kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 98 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zasądził od przegrywających niniejszy spór pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 6.117,03 zł, na którą składają się: opłata sądowa od pozwu (750 zł), opłata za czynności fachowego pełnomocnika będącego radcą prawnym w stawce minimalnej wynoszącej 3.600 zł, zgodnie z treścią 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, opłata skarbowa (17 zł), koszty doręczeń przez komornika (350,03 zł), wynagrodzenie kuratora (1.400 zł). Nadto, zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od przyznanych kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.