Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 sierpnia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia Przemysław Kociński

Protokolant st. sekretarz sądowy Dorota Dąbrowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 roku w Bydgoszczy

w postępowaniu gospodarczym

sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.

przeciwko J. M.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 9.449,88 zł (dziewięć tysięcy czterysta czterdzieści dziewięć złotych osiemdziesiąt osiem groszy) od dnia 30 grudnia 2024 roku do dnia 9 maja 2025 roku,

II.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.112,00 zł (dwa tysiące sto dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami, w wysokości ustawowych odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach procesu zawartego w niniejszym wyroku do dnia zapłaty,

III.  zwraca powodowi ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Bydgoszczy kwotę 215,00 zł (dwieście piętnaście złotych) tytułem zwrotu połowy opłaty od cofniętej części powództwa.

Sędzia Przemysław Kociński

Sygn. akt VIII GC 880/25

UZASADNIENIE

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wniósł o zasądzenie od pozwanej J. M., prowadzącej działalność gospodarczą w formie gospodarstwa rolnego, kwoty 9.449,88 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Nadto domagał się orzeczenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód dostarczał pozwanej towary w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pozwana uregulowała należność główną wynikającą z wystawionej faktury, jednakże z opóźnieniem, co skutkowało powstaniem roszczenia o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie w łącznej kwocie 9.449,88 zł. Mimo wielokrotnych wezwań do zapłaty zarówno należności głównej, jak i należnych odsetek, pozwana uregulowała jedynie należności główne, nie dokonując zapłaty odsetek. Wobec powyższego, powód dochodzi przedmiotowej kwoty tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 24 kwietnia 2025 r., w sprawie o sygn. akt VIII GNc 62/25, Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy, VIII Wydział Gospodarczy orzekł zgodnie z żądaniem pozwu oraz rozstrzygnął o kosztach procesu.

Sprzeciwem od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, pozwana wniosła o umorzenie postępowania co do należności głównej, zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Motywując powyższe podniosła, iż roszczenie powoda jest niezasadne, gdyż dochodzona kwota została zapłacona przy pierwszej czynności procesowej w dniu 09.05.2025 r. Ponadto, jak wskazano dalej, pozwana nie dała powodowi jakichkolwiek podstaw do wytoczenia powództwa, albowiem nie została nigdy wezwana do dobrowolnej zapłaty dochodzonej kwoty, czy też nie podjęto próby polubownego rozwiązania sprawy. Gdyby taka próba miała miejsce, wytoczenie powództwa byłoby zbędne. Według pozwanej, wezwanie do zapłaty z dnia 22.08.2024 r. nie obejmowało odsetek od faktury nr (...) dochodzonych niniejszym pozwem. Rzeczone pismo obejmowało wezwanie do zapłaty kwoty 1.679.463,19 zł składającej się z konkretnych wyszczególnionych faktur wraz z odsetkami od tych faktur, które wynosiły 571.027,17 zł. Faktura nr (...) została zaś w całości zapłacona przed datą wystosowania wezwania do zapłaty z dnia 22.08.2024 r., albowiem w dniu 22.01.2024 r. Powód nigdy nie obciążył pozwanej odsetkami z tytułu opóźnienie w zapłacie rzeczonej faktury, jak też nie wezwał do dobrowolnej zapłaty kwoty 9.449,88 zł.

Pismem z dnia 4 czerwca 2025 r. powód cofnął pozew w części dotyczącej zapłaty należności głównej, podtrzymując go w zakresie odsetek oraz kosztów procesu.

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r. Sąd umorzył postępowanie co do kwoty 9.449,88 zł.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny;

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. oraz pozwana J. M., prowadząca działalność gospodarczą w formie gospodarstwa rolnego, prowadziły szeroką współpracę polegającą m.in. na nabywaniu przez pozwaną od powoda produktów przeznaczonych do hodowli trzody chlewnej, które były następnie dostarczane we wskazane miejsce. W związku z ilością nabywanych produktów pozwana była przez powoda traktowana w sposób priorytetowy – w ramach powyższego ustalono m.in., iż termin zapłaty za nabywane produkty będzie wynosił 300 dni od daty wystawienia faktury.

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: zeznania świadka D. G. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119

W związku ze zleceniem nr (...) powód w dniu 3 lutego 2022 r. wystawił w stosunku do pozwanej fakturę nr (...) na łączną kwotę 70.162,85 zł brutto. Termin zapłaty został określony na dzień 06.12.2022 r.

Okoliczności bezsporne, a nadto dowód: faktura – k. 9 akt, dokument WZ – k. 10 akt

W dniu 22.01.2024 r. pozwana zapłaciła na rzecz powoda kwotę 70.162,85 zł tytułem faktury nr (...).

Okoliczność bezsporna, a nadto dowód: potwierdzenia zapłaty – k. 11 akt

W związku z istniejącym zadłużeniem po stronie pozwanej jak również z uwagi na złożoną przez nią deklarację co do zakończenia prowadzenia hodowli trzody chlewnej i tym samym ograniczenie współpracy z powodem, strony prowadziły rozmowy, których celem było wypracowanie wspólnego stanowiska. W tym zakresie powód m.in. przesyłał pozwanej za pośrednictwem wiadomości mailowych projekty porozumień.

Dowód: wiadomości mailowe wraz z załącznikami – k. 99-113, zeznania świadków: D. G. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119, P. B. (1) – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119

Pismem z dnia 22 sierpnia 2024 r. pełnomocnik powoda wezwał pozwaną do natychmiastowej zapłaty kwoty 1.679.463,19 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie wynoszącymi 571.0278, 17 zł tj. zapłaty łącznej kwoty 2.250.490,36 zł w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W dalszej treści przedmiotowego wezwania wskazano, iż podana należność główna wynika z 28 szczegółowo podanych faktur. Jednocześnie poinformowano o istnieniu niewymagalnych na datę wezwania faktur. Wskazano, iż w przypadku braku zapłaty podanej kwoty, powód podejmie czynności zmierzające do wyegzekwowania należności na drodze postępowania egzekucyjnego.

Dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania – k. 16-18 akt.

Na początku września 2024 r. doszło do spotkania, w którym uczestniczyła pozwana wraz z siostrą oraz reprezentant powoda M. P., P. B. (1) oraz D. G.. W jego toku przedstawiono pozwanej wysokość zadłużenia z tytułu nieuregulowanych faktur. Nadto wskazano, iż do uregulowania jest również należność z tytułu odsetek od należności zapłaconych po terminie – w tym zakresie przywołano ogólną kwotę około 571 tys. złotych.

W toku spotkania pozwana przyznała fakt istnienia zadłużenia zarówno w zakresie należności głównych jak i odsetek, zadeklarowała, że wszystko ureguluje do końca września 2024 r. W zakresie spłaty odsetek strony prowadziły również rozmowy na temat innego sposobu ich uregulowania.

W toku spotkania powód nie okazywał pozwanej szczegółowego zestawienia nieopłaconych faktur jak również wyliczenia kwoty odsetek od należności uregulowanych po terminie. Pozwana nie żądała przedstawienia jej takowych wyliczeń.

Dowód: zeznania świadków: D. G. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119., P. B. (1) – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119, przesłuchanie pozwanej – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119,

W dniu 6 września 2024 r. P. B. (1), w nawiązaniu do ustaleń podjętych na spotkaniu, przesłał do pozwanej za pośrednictwem wiadomości mailowej dokument porozumienia, z prośbą o podpisanie i przesłanie dwóch egzemplarzy.

W przesłanym projekcie wskazano na istnienie zadłużenia z tytułu 28 szczegółowo podanych faktur VAT na łączną kwotę 1.679.463,19 zł (§ 1 ust. 1 i 2). Jednocześnie w § 1 ust. 3 wskazano, iż „dłużnik uznaje dług wobec wierzyciela z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności faktur wymienionych w ust. 1, które na dzień zawarcia porozumienia wynoszą łącznie 165.296,27 zł (…) oraz dług z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie w płatności faktur zapłaconych po terminie, zgodnie z zestawieniem które stanowi załącznik do niniejszego porozumienie, w kwocie 571.027,17 zł”.

W § 3 wskazano, iż zapłata kwoty wskazanych w § 1 (1.679.463,19 zł, 165.296,27 oraz 571.027,17 zł) nastąpi do dnia 30 września 2024 r.

Dowód: wiadomość mailowa z 6.09.2024 r. wraz załącznikiem – k. 89-93, zeznania świadków: D. G. – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119., P. B. (1) – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119, przesłuchanie pozwanej – protokół elektroniczny na płycie CD k. 119

W dniu 9 maja 2025 r. pozwana uiściła na rzecz powoda kwotę 9.449,88 zł tytułem odsetek od faktury nr (...) orzeczoną nakazem zapłaty o sygn. akt VIII GNc 62/25.

Okoliczność bezsporna, a nadto dowód: potwierdzenie transakcji – k. 37 akt.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone przez strony, których autentyczność nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości, a także w oparciu o zeznania świadków oraz dowód z przesłuchania strony pozwanej.

Zeznania świadków P. B. (2) i D. G. w ocenie Sądu zasługiwały na uwzględnienie albowiem były spójne, logiczne oraz wzajemnie się uzupełniały. Warto wskazać, iż w przypadku D. G. w jasny sposób zakomunikował on ograniczoną wiedzę w zakresie rozliczeń stron, w tym dokonywanych w tym zakresie wezwań, nie próbując w żaden sposób formułować twierdzeń na temat okoliczności faktycznych mu nieznanych. P. B. (1) w szczegółowy sposób opisał prowadzone negocjacje, w tym przebieg spotkania na początku września. Na uwagę zasługiwało przede wszystkim to, iż obaj świadkowie jasno wskazali na to, iż w czasie spotkania doszło do wskazania zaległości zarówno co do należności głównych jak i odsetek od tych, które zostały już uiszczone. Jednocześnie należało podkreślić, iż sam fakt pozostawania w stosunku zawodowym z powodem sam w sobie nie mógł świadczyć o istnieniu podstaw do zanegowania wiarygodności rzeczonych świadków.

Dowód z przesłuchania pozwanej Sąd ocenił jako wiarygodny jedynie w części. Przede wszystkim sprzecznym z zebrany materiałem dowodowym było pierwsze stwierdzenie, iż nigdy nie była ona wzywana do uiszczenia odsetek. W kontrze do powyższego stały zarówno zeznania uprzednio omówionych świadków, dołączone do akt dokumenty w postaci wezwania z dnia 22.08.2024 r. czy też przesłany projekt porozumienia, ale również dalsza treść depozycji pozwanej – sama bowiem stwierdziła, iż na spotkaniu doszło do wskazania kwoty odsetek. Już w tym miejscu należało podnieść, iż sam fakt braku podania poszczególnych wartości składających się na globalną kwotę nie prowadzi do przyjęcia tezy, iż wierzyciel nie żądał zapłaty takowej należności. Nielogiczne były jednocześnie wskazania pozwanej w zakresie rozumienia nie tylko treści wezwania do zapłaty, ale przede wszystkim projektu porozumienia – w tym ostatnim przypadku poszczególne żądania zostały bowiem sformułowane w sposób niebudzący żadnych wątpliwości. Warto również wskazać, iż w dużej części twierdzenia pozwanej odnosiły się do jej własnych odczuć czy interpretacji, a więc zagadnień, które nie miały charakteru twierdzeń o faktach.

Przy ocenie dowodów Sąd kierował się art. 233 k.p.c., wedle którego ocenia on wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Sąd zważył, co następuje;

W pierwszej kolejności należało wskazać, iż w wyniku cofnięcia powództwa i umorzenia postępowania w zakresie kwoty głównej, przedmiotem rozpoznania w ramach niniejszego postępowania były tylko odsetki od w/w należności oraz rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Pozwana bowiem, pomimo dokonanej zapłaty w toku postępowania, podnosiła, iż nigdy nie była wzywana przez powoda do ich uiszczenia i dokonała tego niezwłocznie po otrzymaniu nakazu zapłaty.

W ocenie Sądu nie ulegało wątpliwości, iż w ramach współpracy strony zawierały szereg identycznych co do swej istoty umów, które zakwalifikować należało jako umowy sprzedaży. Zgodnie z art. 535 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

W okolicznościach niniejszej sprawy sam fakt zawarcia umowy, jej treści oraz ostatecznego wykonania przez obie strony nie budził wątpliwości. Pozwana bowiem nie kwestionowała tego, iż kwotę 70.162,85 zł brutto wynikającą z faktury nr (...) należało uregulować do dnia 6 grudnia 2022 r., co jednak nie nastąpiło. Przedmiotowa bowiem została uiszczona dopiero 22 stycznia 2024 r., a więc ze znacznym (bo ponad rocznym) opóźnieniem, co w konsekwencji prowadziło do powstania po stronie powoda uprawnienia do naliczenia odsetek, którego to prawa strona pozwana co do zasady nie podważała.

W tym zakresie należało zauważyć, iż zgodnie z art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (§ 2).

Należało zwrócić uwagę, iż z rzeczonego przepisu w sposób jasny wynika, iż w zasadzie jedynym warunkiem powstania uprawnienia do naliczania odsetek jest wystąpienie opóźnienia w płatności wierzytelności. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 marca 2002 r. (III CKN 548/00, OSNC 2003, nr 5, poz. 60) z chwilą nadejścia terminu spełnienia świadczenia, który został oznaczony w umowie, wierzyciel uzyskuje możliwość żądania od dłużnika spełnienia świadczenia, a dłużnik powinien to żądanie spełnić. Skutkiem niespełnienia świadczenia w terminie jest opóźnienie dłużnika, a w każdym wypadku opóźnienia się ze spełnieniem świadczenia wierzyciel – jak to wynika z art. 481 k.c. – może żądać świadczenia ubocznego w postaci odsetek za opóźnienie za cały okres opóźnienia, począwszy od dnia wymagalności długu.

Co najistotniejsze więc – do powstania, a w konsekwencji wymagalności rzeczonego świadczenia, nie jest potrzebna jakakolwiek aktywność ze strony uprawnionego, w szczególności w postaci wezwania do zapłaty. W myśl przywołanego przepisu odsetki te stają się wymagalne pierwszego dnia po upływie terminu wymagalności roszczenia głównego, z tym że w pierwszym dniu opóźnienia powstaje roszczenie tylko o odsetki za ten dzień. W razie dalszego opóźnienia proces powstawania tego roszczenia toczy się dalej; wierzyciel nabywa prawo do odsetek oddzielnie za każdy kolejny dzień przez cały okres opóźnienia. Odsetki uzyskują tym samym samodzielność w zakresie wymagalności roszczenia i jego przedawnienia. Roszczenie z tytułu odsetek staje się wymagalne osobno w każdym dniu opóźnienia i w związku z tym przedawnia się osobno za każdy dzień opóźnienia (zob. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 5 kwietnia 1991 r., III CZP 20/91, OSNCP 1991, nr 10-12, poz. 120, i z dnia 5 kwietnia 1991, III CZP 21/91, OSNCP 1991, nr 10-12, poz. 121).

Z uwagi na fakt, że pozwana pozostawała w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, powodowi bezsprzecznie przysługiwały odsetki ustawowe za opóźnienie, które zostały uiszczone w toku procesu.

Odrębnym zagadnieniem było natomiast to czy od przedmiotowych odsetek (skapitalizowanych w ramach złożonego pozwu) przysługiwało powodowi prawo do dalszych odsetek od dnia wniesienia pozwu. W tym zakresie należało zwrócić uwagę na art. 482 § 1 k.c., zgodnie z którym od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba, że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. Zacytowany przepis również w sposób jednoznaczny i precyzyjny wskazuje na uprawnienie wierzyciela do naliczania odsetek za opóźnienie od zaległych odsetek, ograniczają go jedynie terminem początkowym, jakim jest dzień wniesienia pozwu. Warto podkreślić, iż w tym przypadku również mamy do czynienia z odsetkami za opóźnienie, które jednak odnoszą się do szczególnego rodzaju roszczenia. Powyższe jednakże nie powoduje, iż odmiennie należy w ich przypadku ustalać kwestię wymagalności. Przyjąć bowiem należało, podobnie jak w przypadku „klasycznych” odsetek za opóźnienie, uregulowanych w art. 481 k.c., iż uprawnienie wierzyciela do dochodzenia odsetek od zaległych odsetek aktualizuje się w chwili skutecznego złożenia powództwa. Nie znajduje zatem zastosowania art. 455 k.c., gdyż termin ich wymagalności został wprost określony w art. 482 § 1 k.c. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 25 października 2002 r. (IV CKN 1430/00, Wokanda 2003, nr 7-8, poz. 9) za czas do wniesienia powództwa wierzyciel może żądać tylko odsetek za opóźnienie. Wniesienie powództwa otwiera mu możliwość żądania odsetek od tych za opóźnienie, ale początek ich wymagalności przypada na dzień wniesienia powództwa. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym, że zawarte w art. 482 § 1 k.c. wyrażenie „od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie od chwili wytoczenia o nie powództwa” odnosi się wprost do powództwa o odsetki za opóźnienie (tak Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Sylwestrzak Anna (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II).

W związku z powyższym, Sąd w pkt I sentencji wyroku zasądził od pozwanej na rzecz powoda odsetki ustawowe od kwoty 9.449,88 zł od dnia 30.12.2024 r. (dzień wniesienia pozwu) do dnia 09.05.2025 r. (data uiszczenia zaległych odsetek).

Najistotniejszym zagadnieniem z punktu widzenia stron była natomiast kwestia kosztów procesu, a dokładniej odpowiedzialności za wytoczenie rzeczonego powództwa. Pozwana wskazywała bowiem, iż nie dała powodowi podstaw do powyższego – uznała bowiem roszczenie przy pierwszej czynności, nie będąc uprzednio wzywana do jego uiszczenia. W tym zakresie powołała się na art. 101 k.p.c.

Odnosząc się do przedmiotowego przepisu w ocenie Sądu brak było podstaw do jego zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. O ile bowiem pozwana faktycznie uznała powództwo, to nie sposób uznać, że nie dała powodu do jego wytoczenia. Pozew złożony w tej sprawie zasługiwał na uwzględnienie, a pozwana była zobowiązana do zapłaty dochodzonych przez powoda odsetek, w tym odsetek od zaległych odsetek. Nie było spornym, że nie uregulowała w terminie wystawionej przez powoda faktury VAT, co skutkowało tym, że w każdym kolejnym dniu opóźnienia wymagalne stawały się dalsze roszczenia powoda o zapłatę odsetek. Nie sposób w tej sytuacji uznać, że pozwana nie dała powodu do wytoczenia powództwa.

W ocenie Sądu całokształt okoliczności sprawy nie dawał również podstaw do tego, aby zastosować art. 458 ¹² k.p.c. Zgodnie z treścią tego przepisu niezależnie od wyniku sprawy Sąd może obciążyć kosztami procesu w całości lub części stronę, która przed wytoczeniem powództwa zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu, uchyliła się od udziału w niej lub uczestniczyła w niej w złej wierze i przez to przyczyniła się do zbędnego wytoczenia powództwa lub wadliwego określenia przedmiotu sprawy.

W niniejszej sprawie powód przed wszczęciem procesu wzywał pozwaną do zapłaty kwoty stanowiącej odsetki od nieterminowo uiszczonych należności, jasno informował ją, że prowadzone rozmowy ugodowe dotyczą również tego świadczenia, w tym jednoznacznie wskazywał, iż nie zamierza rezygnować z przysługującego mu w tym zakresie uprawnienia. Mimo powyższego pozwana nie uregulowała należności z tytułu zaległych odsetek (pomimo istnienia świadomości w tym zakresie), co skutkowało koniecznością wytoczenia powództwo w tej sprawie.

O kosztach procesu Sąd orzekł więc na zasadach ogólnych, opierając się na art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

O ile nie budziło wątpliwości zagadnienie odpowiedzialności za rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I wyroku, o tyle niezbędnym było szczegółowe odniesienie się do kwestii cofnięcia powództwa. W realiach niniejszej sprawy nie sposób było uznać powoda jako przegrywającego proces w części objętej umorzeniem (postanowienie z dnia 11 czerwca 2025 r.). Jak wskazał Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 29.03.2012 r. (sygn. akt I ACz 491/12, LEX nr 1136094) z literalnego brzmienia art. 203 § 2 k.p.c. wynika, że w przypadku cofnięcia pozwu zwrot kosztów postępowania przysługuje wyłącznie pozwanemu, o ile zgłosi w tym zakresie wniosek w wymaganym terminie. Od tej zasady zachodzi wyjątek w sytuacji, gdy podjęcie tej czynności procesowej wiązało się z zaspokojeniem powoda w toku postępowania. W tym jednakże przypadku to na powodzie spoczywa ciężar wykazania, że wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony i faktycznie doszło do jego zaspokojenia w toku procesu. W podobnym tonie wypowiedział się również Sąd Apelacyjny w Katowicach wskazując, iż w odniesieniu do odpowiedzialności z tytułu kosztów procesu, cofnięcie pozwu traktowane jest jako przegranie sprawy, chyba że wywołane było zaspokojeniem roszczenia powoda w toku procesu (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 15.01.2003 r., I ACz 6/03, LEX nr 80611).

Nie budziło wątpliwości, iż pozwana spełniła świadczenie już po wytoczeniu powództwa. Jednocześnie powód, w ocenie Sądu wykazał, iż jego wytoczenie było niezbędne do celowego dochodzenia praw i obrony. Przede wszystkim, wbrew wskazaniom pozwanej, należało przyjąć, iż była ona wzywana przed procesem do uiszczenia odsetek od niezapłaconych w terminie faktur zaś powód podejmował czynności zmierzające do polubownego załatwienia sporu również w odniesieniu do tej należności.

W szczególności, w przeciwieństwie do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w (...) z dnia 6 sierpnia 2025 r. (...), gdzie jak ustalono Sąd dysponował uboższym materiałem dowodowym) w pełni uprawnionym było uznanie, iż wezwanie z dnia 22 sierpnia 2024 r. dotyczyło również odsetek od zapłaconych po terminie należności głównych. Po pierwsze zostało ono skierowano do pozwanej już po zapłacie należności wynikającej z faktury nr (...). Po drugie w wezwaniu podano, że powód domaga się zapłaty kwoty „1.679.463,19 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, które wynoszą 571.027,17 zł”. O ile sama językowa redakcja rzeczonego fragmentu mogła rodzić pewne wątpliwości (poprzez użycie zwrotu „wraz” i wymienienie ich bezpośrednio po kwocie roszczenia głównego), o tyle już pobieżna analiza jego dalszej treści, przy wykorzystaniu najprostszego, internetowego kalkulatora odsetkowego, pozwalała na jednoznaczne ustalenie, iż rzeczona kwota odsetek nie dotyczy faktur, które nie zostały dotychczas opłacone. Należało bowiem zauważyć, iż powód, po łącznym określeniu należności, szczegółowo wymienia (poprzez wskazanie oznaczeń, kwot oraz terminów zapłaty) poszczególne niezapłacone wierzytelności główne (28 faktur). O ile dla osoby niemającej doświadczenia w rozliczeniach samo porównanie kwoty należności głównej z wielkością naliczonych odsetek może nie budzić wątpliwości (mimo, że stanowią one ok. 1/3 zaległych faktur), o tyle przeprowadzenie prostej operacji wyliczenia odsetek od każdej z nich (od daty płatności wskazanej w wezwaniu do daty jego sporządzenia) nie pozostawia żadnej wątpliwości, iż rzeczona kwota (571.027,17 zł) nie może dotyczyć tych należności, które nie zostały jeszcze zapłacone. Pobieżna analiza, przeprowadzona w tym zakresie przez Sąd, wskazuje, iż łączna kwota z tego tytułu opiewa na około 160 tys. zł, a więc kwotę ponad trzykrotnie niższą. Należało więc podzielić twierdzenia powoda, które dodatkowo zostały powtórzone przez świadka P. B. (1), że w kwocie odsetek wymienionej w tym wezwaniu mieściły się również odsetki od faktury nr (...). Twierdzenie to nie tylko nie było sprzeczne z treścią wezwania, ale znalazło dodatkowe potwierdzenie w przedłożonym do akt zestawieniu, pozwalającym na ustalenie sposobu wyliczenia należności w kwocie 571.027,71 zł. Warto również zważyć, iż mając na uwadze, że skoro pozwana, co sama przyznała w toku przesłuchania, dokonywała płatności po terminie za co wierzycielowi przysługiwały odsetki, to uwzględniając znaczną ilość wzajemnych rozliczeń oraz ich pokaźne wartości, zaprezentowana przez nią interpretacja treści wezwania z 22 sierpnia 2024 r. była niewiarygodna i sporządzona wyłącznie na potrzeby niniejszego procesu – winna bowiem mieć świadomość, że skumulowana należność odsetkowa opiewa również na znaczną kwotę.

Nawet jednak gdyby przyjąć, iż treść analizowanego wyżej wezwania nie była jasna co do tego, jakie to odsetki składają się na kwotę 571.027,17 zł (czy od faktur niezapłaconych czy tych zapłacony, ale po terminie), to w ocenie Sądu wszelkie wątpliwości w tym zakresie rozwiewał dokument sporządzony przez powoda i przesłany do pozwanej po spotkaniu mającym miejsce na początku września 2024 r., który został przedłożony wraz z pismem procesowym z 11 sierpnia 2025 r. W ramach powyższego doszło do wyraźnego wyodrębnienia dwóch w/w kategorii odsetek, wraz z podaniem ich wartości. Przedmiotowy dokument w sposób niebudzący wątpliwości wskazywał więc, iż kwota 571.027,17 zł dotyczy odsetek od należności zapłaconych po terminie. Tłumaczenia zaprezentowane w tym zakresie przez pozwaną w toku przesłuchania w ocenie Sądu były nie tylko niewiarygodne, ale również sprzeczne z zasadami logiki. Oczywiście jasnym było, iż powód nie dołączył w ramach powyższego szczegółowego wyliczenia podanej kwoty – nie powodowało to jednak, iż pozwana nie wiedziała czego rzeczone żądanie dotyczy. Skoro miała wiedzę, iż dokonała zapłaty po terminie jak również nigdy nie była zobowiązywana i sama z siebie nie płaciła na rzecz powoda odsetek od przeterminowanych płatności (tak treść przesłuchania na rozprawie z dnia 20 sierpnia 2025 r.) to logicznym jest, iż rzeczone wezwanie dotyczyło wszystkich tych, które nie zostały uregulowane w sposób właściwy, również należności odnoszącej się do faktury wskazanej w treści pozwu. Ponadto, gdyby J. M. miała jakiekolwiek wątpliwości co do zakresu przedstawionych wyliczeń, zobowiązana był do zgłoszenia powodowi swoich uwag, w tym do przedłożenia szczegółowego zestawienia, które jak wynika z materiału dowodowego sprawy istniało i było dostępne chociażby w toku spotkania. Takowej czynności pozwana jednak nie podjęła – w ocenie Sądu miała bowiem pełną świadomość istnienia wierzytelności powoda w zakresie odsetek, ale w rzeczywistości liczyła na to, że nie będzie musiała jej płacić (co miało z resztą miejsce w ramach dotychczasowej współpracy), mimo, że nigdy nie uzyskała formalnego zwolnienia z tego tytułu. Nie można w tym zakresie, jak zdaje się podnosić pozwana, w jakikolwiek sposób negatywnie oceniać postawy powoda, który domagał się zapłaty swojej należności, mimo, że wcześniej takowych działań nie podejmował – o ile bowiem uprzednio kluczowym dla niego było utrzymanie dużego klienta i tym samym ważniejsza była dalsza współpraca niż należności uboczne, o tyle w przypadku gdy ta miała nie być kontynuowana, rzeczą w pełni logiczną z punktu widzenia racjonalności działań związanych z działalnością gospodarczą jest żądanie wszystkich przysługujących należności. Te bowiem nie będą mogły być już zrekompensowane w żaden inny sposób, w tym poprzez przyszłe zyski czy inne korzyści.

Warto było również podkreślić, iż przesłuchani w sprawie świadkowie w sposób jasny potwierdzili, iż w toku rozmów z pozwaną powód domagał się zapłaty należności dochodzonej w tej sprawie, a więc odsetek od należności uiszczonych po terminie. O ile nie budziło wątpliwości, iż rzeczone wezwania nie zawierały szczegółowego wyliczenia należności, o tyle pozwana w żaden sposób nie domagała się przedstawienia takowego zestawienia. Treść analizowanych zeznań wskazuje na to, iż przedmiotowego uprawnienia powoda J. M. de facto nie kwestionowała i miała świadomość jego istnienia. Co więcej – jak sama przyznała w toku swojego przesłuchania – prowadzone były w tym zakresie (odsetek od zapłaconych po terminie należności) próby porozumienia, mające na celu ustalenie sposobu rozliczenia innego niż zapłata.

Podsumowując, w ocenie Sądu w toku niniejszego procesu powód przedstawił materiał dowodowy, z którego wynikało, że wezwał pozwaną do zapłaty dochodzonej w tej sprawie należności jak też podjął kroki w celu polubownego załatwienia sporu. W tej sytuacji przyjąć należało, że wytoczone w niniejszej sprawie powództwo było uzasadnione i zostało wniesione po podjęciu działań zmierzających do pozasądowego rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe więc prowadziło do wniosku, iż również w zakresie cofniętej części powództwa to pozwana winna zostać uznana za stronę przegrywającą.

Tym samym Sąd uznał, że to powód jest wygrywającym w całości i orzekł o obowiązku zwrotu przez pozwaną wydatków poniesionych przez powoda w łącznej wysokości 2.112,00 zł na co składały się kwoty: 30,00 zł tytułem opłaty sądowej pozostałej po cofnięciu pozwu, 235 zł tytułem niezwróconej części opłaty w związku z cofnięciem powództwa, 30 zł tytułem opłaty minimalnej potrąconej z części należności zwracanej powodowi po cofnięciu, 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 1.800,00 zł, które to stanowiło wynagrodzenie pełnomocnika określone na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Łącznie więc w punkcie II wyroku zasądzono od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.112,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami zgodnie z art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

W punkcie III wyroku, w związku z częściowym cofnięciem powództwa, zwrócono powodowi kwotę 215 zł, stanowiącą połowę opłaty sądowej od cofniętej części powództwa, po pomniejszeniu o wysokość opłaty minimalnego, zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. 2019, poz. 785 ze zm.).

SSR Przemysław Kociński