Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 44/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

4

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

6.1.  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 30.01.2024 r., XIV K 105/20

6.2.  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

6.3.  Granice zaskarżenia

6.1.1.  Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

6.1.2.  Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

6.4.  Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

6.5.  Ustalenie faktów

6.1.3.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

6.1.4.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

6.6.  Ocena dowodów

6.1.5.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

6.1.6.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

zarzut I apelacji obrońcy oskarżonych A. B. i C. K. :

(…) wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w wyniku braku umorzenia postępowania w zakresie czynów II przypisanych oskarżonym, w sytuacji gdy nastąpiło przedawnienie karalności tych czynów;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd Apelacyjny aprobuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym nie doszło do przedawnienia karalności przestępstw skarbowych przypisanych oskarżonym.

Przeciwnej treści stanowisko, wyrażone w zarzucie apelacyjnym oraz obszernie umotywowane w uzasadnieniu apelacji (s. 17-19), nie jest trafne. Nie powtarzając obszernych wywodów autora środka odwoławczego, należy co najwyżej syntetycznie wskazać, że w jego ocenie termin przedawnienia karalności przypisanych oskarżonym przestępstw skarbowych wynosi 5 lat i należy go liczyć od końca roku 2013, co wynika z art. 44 § 2 k.k.s. oraz przepisów podatkowych. Zdaniem obrońcy, bieg tego terminu przedawnienia mógłby ulec zawieszeniu zgodnie z art. 70 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa, ale do takiego zawieszenia nie doszło, ponieważ organy podatkowe nie wywiązały się z obowiązku przewidzianego w art. 70c powołanej ustawy.

Wykładnia przedstawiona przez obrońcę nie jest trafna.

Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że w realiach niniejszej sprawy nie doszło do przedawnienia karalności przestępstw karnoskarbowych zgodnie z art. 44 § 2 k.k.s, ponieważ postępowanie karne zostało wszczęte w okresie przewidzianym w art. 44 § 1 k.k.s., co oznacza z kolei, że podstawowy termin przedawnienia uległ przedłużeniu o kolejne 10 lat. Należało zważyć, że przepisy art. 44 § 3 i 5 k.k.s. przedłużają podstawowy termin przedawnienia, odwołując się do § 1 i § 2 tego przepisu z użyciem spójnika „lub”. Zgodnie z art. 44 § 5 k.k.s. - jeżeli w okresie przewidzianym w § 1 lub § 2 wszczęto postępowanie przeciwko sprawcy, karalność popełnionego przez niego przestępstwa skarbowego określonego w § 1 pkt 1 ustaje z upływem 5 lat, a przestępstwa skarbowego określonego w § 1 pkt 2 - z upływem 10 lat od zakończenia tego okresu. Zatem skoro prokurator przedstawił oskarżonym zarzuty w terminie 5 lat od dnia popełnienia czynów, a do liczenia przedawnienia przedstawionych czynów należy stosować, oprócz podstawowego terminu 10-letniego, dodatkowy 10-letni okres przedawnienia, nie sposób uznać, że uległy one przedawnieniu. Analogiczne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z 16 listopada 2022 r., III KK 502/22, LEX nr 3549558.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od wszystkich zarzucanych im czynów lub umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.2.

zarzut II apelacji obrońcy oskarżonych A. B. i C. K.:

(…) wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej w wyniku wydania orzeczenia przez sędziego powołanego na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (…);

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W uchwale Trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 roku, BSA I-4110-1/20, określone zostały zasady oceny prawidłowości powołania sędziego oraz wpływ tego zdarzenia na ocenę bezstronności sędziego. W uchwale stwierdzono, między innymi, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (...) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

Zgodnie z tą Uchwałą nie można generalnie twierdzić, że każdy sędzia, który uzyskał nominację w wadliwym procesie przed Krajową Radą Sądownictwa nie spełnia kryterium bycia sądem niezawisłym i bezstronnym, a w każdej sprawie, w której taki problem może występować, należy przeprowadzać analizę indywidualnie. Konieczność indywidualnej oceny kwestii niezawisłości i bezstronności sędziego wyłonionego w ramach procedury obarczonej wskazaną wyżej wadliwością Sąd Najwyższy potwierdził również w treści uchwały siedmiu sędziów z 2 czerwca 2022 roku, I KZP 2/22, LEX nr 3348360.

Według orzecznictwa Sądu Najwyższego kryteriami, które muszą wystąpić obok wadliwego powołania sędziego, aby można było mówić o uzasadnionych wątpliwościach co do jego niezawisłości i bezstronności, są między innymi:



równoczesność (lub zbliżony czas) uruchomienia drogi awansowej z objęciem ważnego stanowiska w administracji sądowej w drodze arbitralnej decyzji Ministra Sprawiedliwości,



utajnienie obrad Krajowej Rady Sądownictwa w zakresie danej kandydatury,



jednoznacznie negatywna opinia zgromadzenia ogólnego sędziów, a jeżeli takiej opinii nie było, to negatywna opinia Kolegium Sądu Apelacyjnego,



porównanie osiągnięć zawodowych kandydata z doświadczeniem zawodowym i poparciem środowiska dla kontrkandydatów (jeżeli tacy występowali),



fakt uzyskania nominacji na stanowiska funkcyjne pozostające w dyskrecjonalnej kompetencji władzy politycznej,



udział w pracach gremiów powiązanych z władzą polityczną,



wykonywanie określonych zadań lub funkcji na podstawie arbitralnych decyzji władzy politycznej, co obejmuje również tzw. delegacje ministerialne,



dodatkowe zatrudnienie w jednostkach bezpośrednio podporządkowanych władzy politycznej,

[zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2024 r., IV KK 327/23, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2022 r., II KS 32/21; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2023 r., II KK 23/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2023 r., II KK 489/21].

W przypadku sędziego Andrzeja Halińskiego nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności. Na takowe nie wskazał autor apelacji, a nie są one znane Sądowi Apelacyjnemu z urzędu. Sędzia Andrzej Haliński zgłosił się sam na jedno wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Okręgowym, przy czym uczynił to jako sędzia z długim stażem zawodowym (23 października 2007 r. powierzono mu czynności asesora sądowego, a na pierwsze stanowisko sędziowskie został powołany 6 kwietnia 2009 r.). Sędzia Andrzej Haliński był wielokrotnie delegowany do pełnienia obowiązków w Sądzie Okręgowym w Gdańsku, w ramach jednorazowych delegacji do wydziałów karnych, zarówno odwoławczych, jak i w nieco mniejszym zakresie w pierwszej instancji. Ponadto był delegowany na okres 3 miesięcy do orzekania w V Wydziale Karnym Odwoławczym tego Sądu, a od 1 sierpnia 2017 r. do czasu uzyskania nominacji na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego był delegowany do pełnienia obowiązków w Sądzie Okręgowym w Gdańsku na czas nieokreślony. Kolegium Sądu Okręgowego w Gdańsku pozytywnie zaopiniowało kandydaturę sędziego Andrzeja Halińskiego, oddając 8 głosów „za”, przy braku głosów „przeciw” i „wstrzymujących się”. Sędzia Andrzej Haliński nie pełnił żadnych funkcji ani nie podejmował żadnej aktywności mogących wskazywać na jego ewentualne powiązania z władzą polityczną. Wynika to z Uchwały KRS nr 1172/2021 z 7 września 2021 r. w przedmiocie przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w Sądzie Okręgowym w Gdańsku ogłoszone w Monitorze Polskim z 2021 r., poz. 302, a chociaż sam ten organ ten jest wadliwy, to nie ma żadnych podstaw do uznania, że wskazane w uzasadnieniu uchwały fakty nie mają potwierdzenia w rzeczywistości. Wątpliwości tego rodzaju nie przedstawił autor apelacji, a nie są one również znane Sądowi Apelacyjnemu z urzędu.

W konkluzji powyższej oceny należało stwierdzić, że w przypadku sędziego Andrzeja Halińskiego mamy do czynienia tylko i wyłącznie z wątpliwościami co do procesu nominacyjnego, w którym uczestniczył, a nie występują żadne okoliczności dodatkowe, mogące nasuwać wątpliwości co do jego niezawisłości lub bezstronności. Droga zawodowa sędziego Andrzeja Halińskiego, w tym długi staż orzeczniczy w pionie karnym oraz orzekanie w ramach delegacji w Sądzie Okręgowym jeszcze przed zmianami wprowadzonymi w 2017 r. ustawą o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jednoznacznie przekonują, że należy on do sędziów, którzy z pewnością uzyskaliby awans również w sytuacji opiniowania jego kandydatury przez Krajową Radę Sądownictwa odpowiadającą wymogom konstytucyjnym.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od wszystkich zarzucanych im czynów lub umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.3.

zarzut III apelacji obrońcy oskarżonych A. B. i C. K.

(…) naruszenie przepisów postępowania (…):

1.  naruszenie art. 442 § 3 k.p.k. poprzez niezastosowanie się (…) do wskazań Sądu Apelacyjnego (…) poprzez:

a.  brak weryfikacji autentyczności nagrań z kontroli operacyjnej oraz indywidualizacji osób prowadzących rozmowy, w sytuacji gdy oskarżeni w żadnym momencie postępowania nie potwierdzili, że to ich głosy znajdują się na nagraniach, a na konieczność weryfikacji tej okoliczności obrońca oskarżonych wskazywał już w apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku (…) XIV K 198/15, a w trakcie rozpraw obrońca wielokrotnie sygnalizował, że jakość nagrań nie pozwala na odtworzenie całości treści nagranych rozmów,

b.  brak rozważenia zakresu przedmiotowego nagrań z kontroli operacyjnej i szczegółowego ich przedstawienia w uzasadnieniu wyroku, co doprowadziło do sytuacji, w której nie jest wiadomym co konkretnie z treści obszernych nagrań doprowadziło Sąd do wniosku, że oskarżeni popełnili zarzucane im czyny, albowiem Sąd w uzasadnieniu wskazał wyłącznie na zakres podmiotowy podsłuchów, tj. wymienił osoby, które, zdaniem Sądu, znalazły się na nagraniach,

2.  naruszenie art. 366 § 1 k.p.k. poprzez brak wezwania świadka M. S. (1) na rozprawę i uniemożliwienie mu tym samym wyjaśnienia rozbieżności wynikających z poszczególnych zeznań świadka, a następnie oparcie wyroku o nieprawidłowo ocenione w świetle art. 7 k.p.k. co do wiarygodności zeznania M. S. (1) złożone na etapie postępowania przygotowawczego, podczas gdy w świetle twierdzeń świadka jako wiarygodne powinny zostać uznane zeznania złożone na rozprawie, albowiem wcześniejsze zeznania zostały złożone pod wpływem presji wywoływanej przez funkcjonariuszy Policji, którzy informowali świadka, że „mają coś na świadka” i że jeżeli nie będzie współpracował to będzie miał problemy;

3.  naruszenie art. 167 k.p.k. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zaniechanie ustalenia (…) treści wszystkich nagrań rozmów telefonicznych oskarżonych w sprawie i uznanie za istotne wyłącznie treści nagrań, które oskarżyciel publiczny uznał za istotne i wniósł o ich odtworzenie na rozprawie, w sytuacji w której oskarżyciel publiczny w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego akurat te nagrania są istotne, a z całą pewnością wybór nagrań przez oskarżyciela publicznego nacechowany był stronniczością wynikającą z jego roli procesowej;

4.  naruszenie art. 237 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 238 § 3 k.p.k. w zw. z art. 19 ustawy (…) o Policji poprzez posłużenie się w postępowaniu nagraniami rozmów telefonicznych, pomimo wydania przez właściwy Sąd postanowienia w zakresie przeprowadzenia kontroli rozmów telefonicznych oskarżonych, podczas gdy zgodnie z art. 237 k.p.k. niezbędnym warunkiem legalności podsłuchu telefonicznego jest wydanie przez sąd postanowienia o zarządzeniu kontroli i utrwaleniu rozmów telefonicznych w celu wykrycia i uzyskania dowodów dla toczącego się postępowania lub zapobieżenia popełnieniu przestępstwa bądź też następcze zatwierdzenie przez sąd w formie postanowienia zarządzenia prokuratora o kontroli i utrwalanie rozmów telefonicznych, zaś w przypadku braku wydania postanowienia utrwalone zapisy powinny zostać zniszczone;

5.  naruszenie art. 170 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dopuszczenie (…) dowodu z protokołów odtworzenia zapisów rozmów telefonicznych, mających dotyczyć oskarżonych, dokonanych w ramach kontroli operacyjnej, która nie została zatwierdzona przez właściwy organ;

6.  naruszenie art. 167 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 424 k.p.k. wyrażające się w ustaleniu okoliczności faktycznych na podstawie materiału dowodowego niemogącego pozwolić sądowi na wyjaśnienie sprawy, z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia z urzędu opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy dźwięki zarejestrowane przez organy ścigania w trakcie kontroli i utrwalania rozmów są tożsame z dźwiękiem głosu któregokolwiek z oskarżonych oraz biegłego językoznawcy na okoliczność interpretacji treści (słów) utrwalonych w trakcie kontroli i utrwalania rozmów;

7.  naruszenie art. 4 k.p.k. w zw. z art. 5 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na braku uwzględnienia okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonych szczególnie w sytuacji istnienia szeregu niewyjaśnionych wątpliwości i braku jakichkolwiek dowodów pozwalających przypisać sprawstwo oskarżonych w zakresie zarzutu z art. 258 § 1 k.p.k. oraz dowodów wieloznacznych mogących przemawiać zarówno na korzyść jak i na niekorzyść w zakresie pozostałych zarzutów z aktu oskarżenia (m. in. wydanie opinii przez laboratorium niemające akredytacji, wybór zapisów rozmów telefonicznych, notatki ujawnione u oskarżonego C. K., brak naocznych świadków czynów objętych oskarżeniem), przez co naruszone zostały podstawowe zasady procesowe określające reguły dowodzenia winy i zastąpione zostały przez domniemanie winy, poprzez uznanie za słuszną koncepcji prokuratury, która prowadziła postępowanie wyraźnie pod tezę zawartą w licznych notatkach funkcjonariuszy CBŚP, nie zaś zgodnie z zasadami postępowania karnego;

8.  naruszenie art. 7 k.p.k. polegające na dowolnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie za wiarygodne wyłącznie tych zeznań świadków oraz ich elementów, które wpisywały się w koncepcję zorganizowanej grupy przestępczej i pomijanie tych, które taką koncepcję wykluczały;

9.  naruszenie art. 410 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez niewyjaśnienie szeregu okoliczności istotnych dla sprawy, w tym roli oskarżonych w rzekomym procederze, którego jedynym bezpośrednim dowodem było zatrzymanie pozostałych trzech oskarżonych w dniu 27 sierpnia 2013 r., w szczególności niewyjaśnienie:

a.  czasokresu, w jakim mieli działać oskarżeni,

b.  czasokresu, w jakim oskarżeni mieli korzystać z magazynu w ramach zarzucanego im procederu,

c.  korzyści, jakie mieliby odnieść w ramach zarzucanego im procederu w szczególności kwestii „stałego źródła dochodu”, czasokresu jego trwania i wysokości,

d.  do kogo należał towar zabezpieczony w dniu 27.08.2013 r. w miejscowości K. i skąd pochodził,

e.  czy oskarżeni wprowadzili kiedykolwiek jakiekolwiek nielegalnie wytworzone towary akcyzowe do obrotu gospodarczego, a jeżeli tak to jakie i w jakiej ilości,

f.  gdzie zdaniem Sądu przebiegała granica pomiędzy legalną działalnością oskarżonych a zarzucanym im procederem, zwłaszcza a kontekście nabywania i zbywania ilości tytoniu oraz zmieniających się regulacji prawnych w inkryminowanym czasie;

10.  naruszenie art. 167 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego:

a.  z zakresu badania wyrobów tytoniowych w celu weryfikacji ustaleń poczynionych przez organy ścigania oraz służbę celną w zakresie próbek suszu tytoniowego oraz liści tytoniu będących przedmiotem badań (nazwanych przez organy ścigania i Sąd opinią) wykonanych przez pracownika Izby Celnej w G., Referat Laboratorium Celne, I. S., która to nie tylko prowadziła rzeczone „badania” ale również samodzielnie je zaakceptowała, w ramach laboratorium, które jak wynika z certyfikatu akredytacji (...) w ogóle nie posiada akredytacji do badań tytoniu ani suszu tytoniowego, co de facto skutkowało wydaniem wyroku bez faktycznego ustalenia faktycznego charakteru i składu wyrobów uznanych za krajankę tytoniową;

b.  z zakresu maszynoznawstwa na okoliczność ustalenia charakteru maszyn ujawnionych w miejscowości K., ich przeznaczenia oraz funkcji jakie posiadały przedmiotowe urządzenia, w szczególności czy były one zdatne do produkcji krajanki tytoniowej, czy raczej do nawilżania suszu tytoniowego oraz produkcji cygar;

c.  z zakresu fonoskopii na okoliczność ustalenia tożsamości osób prowadzących rozmowy, rzetelności przekładu oraz faktycznej treści rozmów zarejestrowanych przez organy ścigania;

d.  z zakresu badania pisma ręcznego celem ustalenia, kto jest autorem zapisów i notatek ujawnionych i zabezpieczonych w ramach postępowania przygotowawczego;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Niezasadnym okazał się zarzut 1a., którym wskazano na obrazę przepisu art. 442 § 3 k.p.k. poprzez niezastosowanie się do wskazań Sądu Apelacyjnego poprzez brak weryfikacji autentyczności nagrań z kontroli operacyjnej oraz indywidualizacji osób prowadzących rozmowy, w sytuacji gdy oskarżeni w żadnym momencie postępowania nie potwierdzili, że to ich głosy znajdują się na nagraniach, a na konieczność weryfikacji tej okoliczności obrońca oskarżonych wskazywał już w apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku XIV K 198/15, nadto w trakcie rozpraw obrońca wielokrotnie sygnalizował, że jakość nagrań nie pozwala na odtworzenie całości treści nagranych rozmów.

Apelujący ma rację, że oskarżeni nie potwierdzili, że to ich głosy znajdują się na dowodowych zapisach (nagraniach) rozmów. Jednakże oceniając tę okoliczność w kontekście zarzutu obrazy art. 442 § 3 k.p.k. należy stwierdzić, że Sąd Apelacyjny, poprzednio rozpoznający sprawę w postępowaniu odwoławczym i uchylający pierwszy wyrok Sądu Okręgowego (sprawa II AKa 339/19), w żadnym miejscu uzasadnienia nie wskazał czy i w jaki sposób ma zostać dokonana weryfikacja, o której mowa w zarzucie apelacyjnym. Wskazania Sądu Apelacyjnego w sprawie II AKa 339/19 w sekcji 5.3.2. uzasadnienia są na tyle zwięzłe, że można je przytoczyć w całości. Brzmią one: „Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd orzekający winien mieć na uwadze wskazane powyżej zastrzeżenia i uwagi a także wszechstronnie i szczegółowo ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w rozpoznawanych środkach odwoławczych. W szczególności Sąd Okręgowy, we właściwej formie i zgodnie z omawianymi wyżej regułami, ujawni w toku rozprawy materiały operacyjne z podsłuchu telefonicznego, przekształcając je w taki materiał dowodowy, który może być użyty przy rekonstrukcji stanu faktycznego. W zależności od sytuacji procesowej i stanowiska stron konieczne będzie odtworzenie zapisu dźwiękowego treści rozmów telefonicznych, bądź też uznanie tego dowodu za ujawniony bez odsłuchiwania (art. 394 § 2 k.p.k.), gdy nie sprzeciwi się temu żadna ze stron. W razie zaistnienia takiej konieczności celowa może okazać się weryfikacja autentyczności przedmiotowych nagrań oraz indywidualizacji osób prowadzących rozmowy. Czynności te muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści protokołu rozprawy głównej, stosownie do art. 143 § 1 pkt 7 k.p.k. W wypadku konieczności sporządzenia uzasadnienia Sąd rozpoznający sprawę rozważy zakres przedmiotowy i podmiotowy podsłuchów i szczegółowo ten zakres przedstawi. Sąd ten powinien w jak najszerszym zakresie skorzystać z art. 442 § 3 k.p.k.” (podkreślenie Sądu Apelacyjnego). W związku z treścią cytowanego fragmentu uzasadnienia w sprawie II AKa 339/19 Sąd Apelacyjny obecnie rozpoznający sprawę stwierdza, że do zarzucanej obrazy art. 442 § 3 k.p.k. nie doszło, ponieważ przy poprzednim rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym nie zostały sformułowane żadne ścisłe reguły weryfikacji autentyczności nagrań, a wskazano jedynie, że weryfikację należy przeprowadzić „w razie zaistnienia takiej konieczności” (zob. podkreślenie wyżej). Oznacza to, że Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy miał prawo ocenić przedmiotowe kwestie w sposób samodzielny (art. 8 § 1 k.p.k.) i swobodny (art. 7 k.p.k.), co zresztą uczynił, o czym będzie mowa w dalszych rozważaniach.

*

Niezasadnym okazał się zarzut 1b., w którym wskazano na brak rozważenia zakresu przedmiotowego nagrań z kontroli operacyjnej i szczegółowego ich przedstawienia w uzasadnieniu wyroku, co doprowadziło do sytuacji, w której nie jest wiadomym co konkretnie z treści obszernych nagrań doprowadziło Sąd do wniosku, że oskarżeni popełnili zarzucane im czyny, albowiem Sąd w uzasadnieniu wskazał wyłącznie na zakres podmiotowy podsłuchów, tj. wymienił osoby, które, zdaniem Sądu, znalazły się na nagraniach.

Odpierając ten zarzut należało przedstawić poniższe stanowisko.

Przede wszystkim Sąd Okręgowy w sposób nader rzeczowy, skrupulatny i wnikliwy przedstawił w uzasadnieniu zarówno opis ustalonego stanu faktycznego, jak i wykazy okoliczności, na podstawie których uznał winę oskarżonych, przy czym wykaz taki dotyczący oskarżonego C. K. zamieszczono na s. 24-25 uzasadnienia, a dotyczący A. B. na s. 25-26 tego dokumentu. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku w całości, a w szczególności w przywoływanych fragmentach na s. 24-26, prowadzi, w kontekście omawianego w tym miejscu zarzutu apelacyjnego, do wniosku, że podstawą dowodową skazania oskarżonych C. K. i A. B. był całokształt dowodów, a nie same tylko zapisy rozmów telefonicznych (w każdym z wykazów zapisy rozmów telefonicznych zamieszczono dopiero w ostatnim punkcie). W efekcie pierwszym z wniosków, do jakich doszedł Sąd odwoławczy jest ten, zgodnie z którym zakres przedmiotowy podsłuchów jest generalnie zgodny z faktami przedstawionymi w opisie ustalonego przez Sąd Okręgowy stanu faktycznego, popartego dowodami, syntetycznie wymienionymi, odnośnie do każdego z dwóch oskarżonych, na s. 25-26 uzasadnienia.

Twierdzenie obrońcy o rzekomym braku wskazania przez Sąd Okręgowy na zakres przedmiotowy podsłuchów jest nieuprawnione także w kontekście dokonanej przez ten organ oceny poszczególnych dowodów. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku wprost wskazał, że potwierdzenie w treści nagrań rozmów znajdują okoliczności wynikające z zeznań świadków:



T. M. (s. 16),



P. P. (1) (s. 16),



P. P. (2) (s. 16)



J. H. (s. 16),



B. R. (1) (s. 17),



B. O. (s. 17),



P. B. (s. 17).

Sąd Okręgowy wskazał również w innym miejscu uzasadnienia (s. 22-23), że ograniczył przeprowadzenie dowodów z nagrań do tych, które dotyczyły rozmów między oskarżonym C. K. a świadkami J. M., B. R. (2), P. P. (1), P. B. i E. K. oraz pomiędzy oskarżonym A. B. a świadkami P. P. (2), J. H., M. J., P. P. (1), B. O., K. S., M. G., T. M. i nieustalonymi osobami, a także pomiędzy samymi oskarżonymi A. B. i C. K..

Wreszcie Sąd pierwszej instancji powołał się na dowodowe nagrania w ramach rozważań dotyczących hierarchii zorganizowanej grupy przestępczej (s. 36-37 uzasadnienia).

Powyższe okoliczności przekonują, że pisemne motywy wyroku zawierają odpowiednio dokładne wskazanie, jakie konkretnie okoliczności Sąd Okręgowy uznał za udowodnione na podstawie dowodowych zapisów rozmów telefonicznych. Najpełniejszym wyrazem „zakresu przedmiotowego”, o którym mowa w apelacji, jest opis stanu faktycznego, wsparty analizą zeznań poszczególnych świadków. Takie ujęcie przedmiotowych kwestii było, w ocenie Sądu Apelacyjnego, w pełni wystarczające, ponieważ pozwalało na weryfikację przez strony, i ewentualne poddanie krytyce w środkach odwoławczych, toku rozumowania organu pierwszej instancji. Należy również ponownie podkreślić, że nagrania rozmów nie były w sprawie dowodem kluczowym, na co Sąd odwoławczy wskazywał już wyżej.

*

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut 2, ponieważ nie doszło do obrazy art. 366 § 1 k.p.k. poprzez brak wezwania świadka M. S. (1) na rozprawę celem wyjaśnienia rozbieżności wynikających z jego poszczególnych zeznań.

Na aprobatę zasługuje ocena zeznań świadka przedstawiona na s. 19, zgodnie z którą są one jednym z dowodów potwierdzających kierowniczą i podstawową rolę oskarżonych C. K. i A. B. w procederze przestępczym. Sąd orzekający ma rację, że wprawdzie świadek podczas przesłuchania na rozprawie zasłaniał się niepamięcią i negował pewne kwestie dotyczące zabezpieczonych naklejek, jednakże w tym zakresie należało oprzeć się na odmiennych, wcześniejszych zeznaniach świadka, zaś te złożone na rozprawie należało uznać za przejaw próby ochrony przez świadka znanych mu oskarżonych i niechęci do podawania okoliczności ich obciążających. Trafnym jest również rozumowanie Sądu Okręgowego, zgodnie z którym w świetle wcześniejszych zeznań M. S. (1) i innych dowodów, zwłaszcza zeznań świadków R. N. i P. P. (3), nie ulega wątpliwości, że to M. S. (1) przyjmował od oskarżonych zamówienia na banderole z napisem (...) i zajął się ich produkcją.

Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że Sąd Okręgowy, przy braku stosownej inicjatywy stron, zasadnie zaniechał wezwania świadka M. S. (1) celem wyjaśnienia rozbieżności między prezentowanymi przez niego wersjami. Sąd pierwszej instancji dysponował niewątpliwie kompletnymi przesłankami do przeprowadzenia swobodnej oceny wiarygodności zeznań świadka, ponieważ dokonywał wyboru między dwiema wersjami:



wersją wynikającą z pierwszych zeznań M. S. (1), zgodnie z którą naklejki z napisem (...) były wykonane przez niego na zlecenie oskarżonych C. K. i A. B.,



wersją, wskazywaną w apelacji, zgodnie z którą - cyt.: „wcześniejsze zeznania zostały złożone pod wpływem presji wywoływanej przez funkcjonariuszy Policji, którzy informowali świadka, że „mają coś na świadka” i że jeżeli nie będzie współpracował to będzie miał problemy”.

Skoro pierwsza z powyższych wersji, na co już wskazywano, znajdowała potwierdzenie, między innymi, w zeznaniach świadków R. N. i P. P. (3), a druga była niekonsekwentna, gołosłowna i nieobiektywna, to nie było uchybieniem procesowym zaniechanie dodatkowych czynności, zmierzających do wyjaśnienia rozbieżności, zwłaszcza przy braku tej treści wniosków obrony. Należy również ponownie zaakcentować, że kwestie, na które złożył zeznania świadek M. S. (1), nie były ani jedynymi, ani najważniejszymi okolicznościami w sprawie, a ich znaczenie wynikało z umiejscowienia w całokształcie obszernego materiału dowodowego.

*

Niezasadnym okazał się zarzut 3 apelacji, ponieważ nie doszło do obrazy przepisu art. 167 k.p.k. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zaniechanie ustalenia treści wszystkich nagrań rozmów telefonicznych oskarżonych w sprawie i uznanie za istotne wyłącznie treści nagrań, które oskarżyciel publiczny uznał za istotne i wniósł o ich odtworzenie na rozprawie, w sytuacji w której oskarżyciel publiczny w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego akurat te nagrania są istotne, a z całą pewnością wybór nagrań przez oskarżyciela publicznego nacechowany był stronniczością wynikającą z jego roli procesowej.

Zarzut jest pozbawiony podstaw. Nie zostało chociażby uprawdopodobnione, że te fragmenty nagrań, których nie ujawniono, a więc nie włączono do materiału dowodowego, mają jakiekolwiek znaczenie dla rozstrzygnięcia. Jednocześnie obrońca oskarżonych, podobnie jak prokurator, miał pełną możliwość złożenia wniosku o zaliczenie w poczet materiału dowodowego konkretnych fragmentów nagrań, gdyż na terminie rozprawy 03.09.2021 (k. 4867) Przewodniczący zobowiązał strony do złożenia precyzyjnych oświadczeń, w jakim dokładnie zakresie i na jaką okoliczność należy odtworzyć dowodowe nagrania, do czego strony nie zgłosiły uwag, po czym na terminie rozprawy 22.10.2021 (k. 4898) Sąd, przy aprobacie stron, na podstawie art. 396a § 1 k.p.k., zwrócił akta Prokuraturze celem sprecyzowania, które dokładnie nagrania i na jaką okoliczność należy ujawnić. Prokurator, po zapoznaniu się z nagraniami, złożył na piśmie stosowny wniosek z dnia 09.12.2021 (k. 4909-4911), a obrońcy oskarżonych nie skorzystali z takiej możliwości. W efekcie obecne stanowisko obrony należało uznać za całkowicie nieuprawnione, ponieważ sprowadza się ono do wskazywania na istnienie bliżej niesprecyzowanych fragmentów nagrań, mających mieć rzekome znaczenie dla obrony, przy braku chociażby przykładowego wskazania, o który fragment wielogodzinnych zapisów chodzi. Podkreślenia wymaga również, że obrońcy nie składali wniosków o poszerzenie materiału dowodowego o inne fragmenty nagrań podczas odtwarzania w toku kolejnych terminów rozprawy tych zapisów rozmów, które w złożonym wniosku wskazał prokurator. W rezultacie, w ocenie Sądu Apelacyjnego, obecnie podnoszony zarzut apelacyjny należy traktować wyłącznie jako nieskuteczną próbę wykazania, że istnieją jakieś bliżej nieokreślone dowody, których Sąd orzekający nie wziął pod uwagę.

*

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty 4 i 5 apelacji. Obrońca, pomimo zapowiedzi na s. 7 apelacji, w dalszej części środka odwoławczego nie rozwinął w żaden sposób podnoszonej w omawianych zarzutach kwestii. W tej sytuacji Sądowi odwoławczemu pozostaje odwołanie się do przepisu art. 168a k.p.k., otwierającego drogę do przeprowadzenia, w szczególności, dowodów uzyskanych z naruszeniem prawa. Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że nawet przy uznaniu, że zachodzą wskazywane przez obrońcę oskarżonego wadliwości, procesu nie można uznać za nierzetelny, a to wobec faktu, że kwestionowane dowody nie były ani jedynymi, ani najważniejszymi w postępowaniu. Sąd odwoławczy aprobuje w tym zakresie pogląd wyrażony przez ETPC, zgodnie z którym reguły stosowane wobec dowodów rzeczowych o charakterze pośrednio nielegalnym, pozyskanych w wyniku dowodu wyjściowego przeprowadzonego z naruszeniem innych standardów konwencyjnych nakazują przy ustalaniu ogólnej rzetelności postępowania wzięcie pod uwagę roli, jaką pośrednio nielegalny środek dowodowy odgrywał w całokształcie materiału prowadzącego do uznania winy oskarżonego. Jeżeli nie była to rola wyłączna lub dominująca, a istniały dostateczne dowody uzasadniające ustalenie faktów i uznanie winy oskarżonego, zastosowanie nieprawidłowo uzyskanego dowodu nie przesądza - samo w sobie - o nierzetelności postępowania (wyrok ETPC z 12.05.2000 r., 35394/97, Khan v. Wielka Brytania, HUDOC).

*

Niezasadnym okazał się zarzut 6, którym wskazano na obrazę przepisów art. 167 k.p.k., art. 5 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k. mającą, w ocenie obrońcy, polegać na ustaleniu okoliczności faktycznych na podstawie materiału dowodowego niemogącego pozwolić sądowi na wyjaśnienie sprawy, z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy dźwięki zarejestrowane przez organy ścigania w trakcie kontroli i utrwalania rozmów są tożsame z dźwiękiem głosu któregokolwiek z oskarżonych oraz biegłego językoznawcy na okoliczność interpretacji treści (słów) utrwalonych w trakcie kontroli i utrwalania rozmów.

Odpierając ten zarzut należało przedstawić poniższe stanowisko.

Po pierwsze, na pełną aprobatę zasługuje rozumowanie Sądu Okręgowego przedstawione na s. 23 uzasadnienia, zgodnie z którym w sytuacji, gdy oskarżeni C. K. i A. B. nie przyznając się do winy, nie składali żadnych wyjaśnień, to nie istniały tego rodzaju twierdzenia, do których należałoby się odnieść.

Po drugie, Sąd Okręgowy w sposób nader rzeczowy, skrupulatny i wnikliwy przedstawił w uzasadnieniu wykazy okoliczności, na podstawie których uznał winę oskarżonych, przy czym wykaz taki dotyczący oskarżonego C. K. zamieszczono na s. 24-25 uzasadnienia, a dotyczący A. B. na s. 25-26 tego dokumentu. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku w całości, a w szczególności w przywoływanych fragmentach na s. 24-26, prowadzi, w kontekście omawianego w tym miejscu zarzutu apelacyjnego, do dwóch kluczowych wniosków, które można ująć w formie następujących tez:

1.  podstawą dowodową skazania oskarżonych C. K. i A. B. był całokształt dowodów, a nie same tylko zapisy rozmów telefonicznych (w każdym z wykazów zapisy rozmów telefonicznych zamieszczono dopiero w ostatnim punkcie),

2.  oczywiste powiązanie między osobami oskarżonych C. K. i A. B. a zapisami rozmów telefonicznych wynika z tego, że przy każdym z oskarżonych ujawniono i zabezpieczono telefony, z których realizowano rejestrowane przez organy ścigania (zob. odnośnie do oskarżonego C. K. punkt 3 na s. 24 uzasadnienia, a odnośnie do oskarżonego A. B. punkt 2 na s. 24-25 uzasadnienia).

W konkluzji Sąd Apelacyjny wyraża stanowisko, zgodnie z którym, przy braku wymagających ewentualnej weryfikacji twierdzeń oskarżonych C. B. i A. K., nie było absolutnie żadnych podstaw do tego, aby Sąd Okręgowy z urzędu realizował czynności wskazywane przez obrońcę. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego byłoby działaniem całkowicie zbędnym w sytuacji, gdy przy oskarżonych zabezpieczono telefony z kartami SIM, z których realizowali podsłuchiwane przez organy ścigania rozmowy, a sami oskarżeni nie zaprzeczyli ani temu, że były to ich telefony, ani też temu, że prowadzili zarejestrowane rozmowy w zakresie odtworzonym przez Sąd Okręgowy.

Absolutnie zbędnym byłoby również dopuszczenie z urzędu, postulowanego obecnie przez apelującego, dowodu z opinii biegłego na okoliczność interpretacji prowadzonych rozmów. Należy w tej mierze przypomnieć dwie istotne kwestie:



dowodowe rozmowy były tylko jednym, w dodatku nie najważniejszym, elementem całokształtu materiału dowodowego,



dowodowe rozmowy były prowadzone w języku polskim,

przez co ich interpretacja w kontekście pozostałych dowodów nie wymagała wiedzy specjalistycznej, a tym samym nie wymagała dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

*

Wbrew zarzutowi 7 nie doszło do obrazy przepisów art. 4 k.p.k. w zw. z art. 5 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., mającej polegać na braku uwzględnienia okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonych, szczególnie w sytuacji istnienia szeregu niewyjaśnionych wątpliwości i braku jakichkolwiek dowodów pozwalających przypisać sprawstwo oskarżonych w zakresie zarzutu z art. 258 § 1 k.p.k. oraz dowodów wieloznacznych mogących przemawiać zarówno na korzyść jak i na niekorzyść w zakresie pozostałych zarzutów z aktu oskarżenia (m. in. wydanie opinii przez laboratorium niemające akredytacji, wybór zapisów rozmów telefonicznych, notatki ujawnione u oskarżonego C. K., brak naocznych świadków czynów objętych oskarżeniem).

Sąd Apelacyjny wyraża stanowisko, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego wyroku przeprowadzono z poszanowaniem wszelkich zasad procesowych. Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k. Dokonano ich w sposób obiektywny, badając, zgodnie z art. 4 k.p.k., okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonych. Materiał dowodowy, o który oparto rozstrzygnięcie, miał charakter kompletny, co odpowiada dyrektywie z art. 410 k.p.k., nadto poddano go wszechstronnej analizie. Oceny, na podstawie których sformułowano kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski, realizowane były w sposób swobodny, tj. zgodnie z art. 7 k.p.k., przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Stanowisko sądu pierwszej instancji znalazło kompleksowe odzwierciedlenie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, które w pełnym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej.

W rezultacie nie zostały naruszone zasady procesowe określające reguły dowodzenia winy i nie doszło do zrzucanego w apelacji ich zastąpienia przez domniemanie winy, poprzez uznanie za słuszną koncepcji prokuratury, która - cytując apelację, miała prowadzić postępowanie „wyraźnie pod tezę zawartą w licznych notatkach funkcjonariuszy CBŚP, nie zaś zgodnie z zasadami postępowania karnego”. Szczegółowe oceny w tym zakresie Sąd odwoławczy przedstawi w ramach omówienia dalszych zarzutów odwoławczych.

*

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty 8 i 9, ponieważ, w ocenie Sądu Apelacyjnego:



nie doszło do obrazy przepisu art. 7 k.p.k. polegającej na dowolnej i wybiórczej ocenie materiału dowodowego, w szczególności poprzez uznanie za wiarygodne wyłącznie tych zeznań świadków oraz ich elementów, które wpisywały się w koncepcję zorganizowanej grupy przestępczej i pomijanie tych, które taką koncepcję wykluczały,



nie doszło do obrazy art. 410 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez niewyjaśnienie szeregu okoliczności istotnych dla sprawy, w tym roli oskarżonych w procederze, w sytuacji gdy, w ocenie autora apelacji, jedynym bezpośrednim dowodem miało być zatrzymanie pozostałych trzech oskarżonych w dniu 27 sierpnia 2013 r.

O tym, że Sąd Okręgowy dokonał oceny kompleksowej, swobodnej i obiektywnej świadczą okoliczności, które organ pierwszej instancji przytoczył w formie obszernego, rzeczowego i wnikliwego wywodu, zamieszczonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Za oczywiście niecelowe uznać należy szersze cytowanie tego uzasadnienia, jednakże, dla zobrazowania stopnia niezasadności zarzutów 8 i 9, wskazanym jest przytoczenie wykazów okoliczności, które Sąd orzekający wskazał jako swoisty schemat rozumowania w zakresie poszczególnych oskarżonych.

W przypadku oskarżonego C. K. Sąd Okręgowy wskazał, że o uznaniu jego winy zadecydowały następujące okoliczności:

1.  w siedzibie (...) Sp. z o.o. w G. przy ul. (...) ujawniono m.in. zeszyty z zapiskami (protokół przeszukania k. 61-63),

2.  w samochodzie A. o numerze rejestracyjnym (...) używanym przez oskarżonego C. K. ujawniono nośniki pamięci, laptopa, telefony komórkowe oraz dokumenty dotyczące spółki (...) (protokół przeszukania k. 42-45),

3.  podczas czynności przeszukania osoby oskarżonego C. K. ujawniono cztery karty SIM (bez zapisanych jakichkolwiek numerów kontaktowych i rozmów), telefon komórkowy B. (podobnie bez zapisanych kontaktów) oraz telefon komórkowy S. (...) (gdzie zapisane były kontakty m. in. do oskarżonego A. B. oraz mężczyzn o pseudonimach bądź imionach (...), (...), (...) i innych),

4.  w miejscu zamieszkania oskarżonego C. K. w D. przy ulicy (...) ujawniono koszulki biurowe z zapiskami, zeszyty z zapiskami, kartony opakowań P. i P. (1) oraz karton z zawartością suszu tytoniowego o wadze 104 kg netto (protokół przeszukania k. 162-164),

5.  zabezpieczony w mieszkaniu oskarżonego C. K. i wskazany w poprzednim punkcie susz tytoniowy poddany został badaniu przez Laboratorium Izby Celnej w G.; w wyniku przeprowadzonych badań wykazano, że krajanka tytoniowa o masie netto 104 kg zabezpieczona w kartonie podczas przeszukania mieszkania zajmowanego przez C. K. w D. stanowi susz roślinny w postaci krajanki tytoniowej – krojony tytoń jasny i ciemny, badany towar należy przy tym uznać za wyrób akcyzowy, jako że stanowi tytoń do palenia, który został pocięty lub inaczej podzielony, skręcony lub sprasowany w postaci bloków oraz nadający się do palenia bez dalszego przetworzenia przemysłowego,

6.  na zabezpieczonych od oskarżonego, wspomnianych wyżej odręcznych notatkach znajdują się zapiski obejmujące poszczególne miesiące wraz z kwotami wydatków oraz nazwami wydatków, np. „1000 paliwo D.”, „A. odżyłowanie 300”, „Sernik pierścienie 800”, „Z. zaległe 1500”, „D. zapłata 200”, „Z. zapłata 700”, „T. zalegle 3000”, „Z. pakowanie 350”, „prezes - 1000”, „jedzenie robotnicy” itd.; zapiski z kwotami obejmują miesiące od stycznia do lipca 2013 r. (protokół oględzin rzeczy wraz z kserokopiami zatrzymanych notatek k. 430-470 i 479-487); z przedmiotowych notatek w ocenie Sądu jednoznacznie wynika, że oskarżony C. K. zajmował się w rozpatrywanym procederze sprawami organizacyjnymi, to on rozliczał inne osoby za wykonane przez nich prace, pilnował kwestii finansowych, dokonywał płatności za paliwo w samochodach używanych przez osoby związane z procederem, dokonywał przeglądów i ubezpieczeń tych samochodów, dokonywał także zakupów materiałów remontowych,

7.  z zeznań świadka M. M. wynika, że to właśnie na prośbę oskarżonego C. K. w 2013 r. świadek ten zarejestrował na swoje nazwisko samochód marki P.,

8.  z zabezpieczonych u oskarżonego notatek, a także z zeznań świadka K. D. wynika, że prezesom zarządu (...) Sp. z o.o. –K. D. i wcześniej K. J. – to C. K. dokonywał płatności za figurowanie na stanowisku prezesa zarządu, zaś w szczególności wspomniany K. D. był na tym stanowisku jedynie w charakterze tzw. „słupa”,

9.  ze wspomnianych wyżej notatek wynika, że oskarżony C. K. płacił również M. Z. (1) za wynajem hali w K. kwotę 1.500 zł, w której to hali ujawniono przecież ślady przestępczego procederu,

10.  z zeznań świadka B. Ł. wynika, że w sierpniu 2013 r. to właśnie na prośbę oskarżonego C. K. pojechał on pojazdem marki M. (...) do B. po liście tytoniu,

11.  świadek Z. M. zeznał, że wprawdzie to A. B. zlecił mu postawienie we wspomnianej hali magazynowej w K. ścianki działowej, ale materiały do budowy tej ścianki przywiózł oskarżony C. K.; ponadto wynika z nich, że w połowie kwietnia 2013 r. do świadka tego zadzwonił C. K. z propozycją zarobku za rozładunek TIR-a, a wówczas w hali na paletach czekały kartony z liśćmi tytoniu, zaś po kilku dniach oskarżony C. K. ponownie zadzwonił do świadka i zaproponował mu pracę przy pakowaniu torebek z liśćmi tytoniu, później podobna sytuacja miała miejsce jeszcze raz pod koniec kwietnia 2013 r.; okoliczności te znajdują potwierdzenie w notatkach zabezpieczonych u C. K., w których znajduje się zapis „Z. – pakowanie 350”,

12.  z zeznań świadka Ż. G. wynika, że oskarżony C. K. zgłosił się do niej telefonicznie, a po przyjeździe do jej firmy wybierał rodzaj tytoniu,

13.  z zeznań świadka I. Z. wynika, że oskarżony C. K. przywiózł raz do domu M. Z. (1) pieniądze za wynajem hali, co również współgra z odręcznymi zapiskami oskarżonego, z których wynika, że M. Z. (1) płacone były za wynajęcie hali w K. kwoty po 1.500 zł.,

14.  z zabezpieczonych nagrań rozmów telefonicznych w takim zakresie, w jakim zostały one dopuszczone jako dowody przy ponownym rozpoznaniu sprawy i zostały odtworzone na rozprawie, także wynika, że oskarżony C. K. kontaktował się telefonicznie z oskarżonym A. B. oraz innymi osobami (świadkami) w kwestiach dotyczących ustalonego procederu, w tym handlu wyrobami tytoniowymi, spraw organizacyjnych dotyczących przygotowania hali w K. itp.

W przypadku oskarżonego A. B. Sąd Okręgowy wskazał, że o uznaniu jego winy zadecydowały następujące okoliczności:

1.  z zeznań świadka S. S. wynika, że użyczył on pojazd marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) właśnie oskarżonemu A. B. jako pojazd zastępczy,

2.  w dniu użytkowania wskazanego w poprzednim punkcie pojazdu przez oskarżonego A. B. ujawniono w nim telefony komórkowe marek S. oraz N.; analiza (protokół przeszukania pojazdu k. 49-51) i odczyt danych z zabezpieczonych z tych telefonów nośników wykazały, że A. B. w samym dniu 20 sierpnia 2013 r. kontaktował się z D. G., C. K., mężczyzną o imieniu T., M. S. (1), co wskazuje na to, że między ustalonymi osobami zamieszanymi w proceder przestępczy istniał stały kontakt; nadto A. B. odebrał tego samego dnia informację odnośnie odbioru zagłuszarki i zamówił kolejną, co wskazuje na rolę A. B. w omawianym procederze,

3.  na rolę oskarżonego A. B. w organizowaniu procederu produkcji i przetwarzania wyrobów tytoniowych wskazują zeznania świadka F. S., któremu właśnie A. B. w maju lub czerwcu 2013 r. zlecił naprawę lub wymianę osi maszyny, która była wygięta; F. S. podjął się naprawy przedmiotowej maszyny, A. B. zawiózł go do maszyny, która stała w pustej hali, a świadek po okazaniu mu fotografii z przeszukania magazynu w K. rozpoznał, że ogrodzenie posesji na zdjęciu jest takie samo jak tam gdzie był, potwierdził również, że naprawiał właśnie taką maszynę, jak na okazanym mu zdjęciu,

4.  z zeznań świadka M. G. wynika, że oskarżony A. B. zwrócił się do niego już wcześniej o naprawę osi w maszynie, czego świadek ten ostatecznie nie potrafił dokonać, i jechał w miejsce, gdzie była ta maszyna wraz z A. B., a ten kazał mu wówczas pochylić głowę, żeby ten nie widział dokąd jadą; świadczy to jednoznacznie o zamiarach A. B., który chciał ukryć miejsce dokonywania procederu, a logicznym wnioskiem jest, że gdyby proceder ten był legalny, to oskarżony nie musiałby ukrywać miejsca, w którym się on odbywał,

5.  świadek M. S. (1) (przy uwzględnieniu pewnej niekonsekwencji w jego zeznaniach) podał, że naklejki z napisem „Duty Free” były wykonane przez niego na zlecenie oskarżonych C. K. i A. B.,

6.  zeznania świadka Z. M. wskazują, że A. B. zaproponował mu pracę ciesielską – postawienie ścianki działowej w hali magazynowej w miejscowości K.,

7.  z zabezpieczonych i odtworzonych na rozprawie nagrań rozmów telefonicznych wynika jednoznacznie, że oskarżony A. B. był w częstym kontakcie telefonicznym z oskarżonym C. K. oraz innymi osobami, prowadzone przez niego rozmowy dotyczyły spraw organizacyjnych związanych z przygotowaniem hali pod produkcję tytoniu, organizowaniem ludzi do pracy, a także związane były z samym handlem wyrobami tytoniowymi i ich transportem.

Już samo tylko odwołanie się do przytoczonych wykazów okoliczności przekonuje o niezasadności zarzutów 8 i 9 apelacji, bowiem wykazy te niewątpliwie świadczą o wysoce drobiazgowym i analitycznym podejściu Sądu Okręgowego do materiału dowodowego. Zupełnie nieuprawniony jest w tym kontekście zarzut oparcia się jedynie na okolicznościach obciążających, bowiem skoro:



przytoczone wyżej dowody i okoliczności w sposób nieodparty prowadziły do wniosku o prowadzeniu przez oskarżonych zarzucanych im czynów,



oskarżeni nie złożyli żadnych wyjaśnień, mogących być podstawą do zbudowania „wersji konkurencyjnej” względem tez oskarżenia,

to siłą rzeczy dowody oskarżenia musiały się wysunąć niejako na pierwszym plan. Nie jest zresztą tak, że dowody obrony nie były analizowane przez Sąd. Pomimo bowiem niezłożenia przez oskarżonych C. K. i A. B. żadnych wyjaśnień, Sąd Okręgowy w sposób rzetelny poddał analizie ich stanowisko procesowe, zgodnie z którym mieli się oni nie dopuścić zarzucanych im czynów (s. 23-24). Sąd odwoławczy podkreśla jednak, że odmowa złożenia wyjaśnień przez oskarżonych, jakkolwiek była ich procesowym uprawnieniem, to jednak nie pozbawiała Sądu orzekającego prawa do oceny między innymi tego faktu w sposób swobodny.

W ramach zarzutu 9 autor apelacji niesłusznie podniósł rzekome niewyjaśnienie czasokresu, w jakim mieli działać oskarżeni, w tym czasokresu, w jakim oskarżeni mieli korzystać z magazynu. O tym, że oskarżeni korzystali z magazynu w okresie nie wcześniej niż od stycznia 2013 r. do 27 sierpnia 2013 r. świadczą fakty wskazane w opisie stan u faktycznego (s. 4-5 uzasadnienia) wraz z dowodami wskazanymi na ich poparcie.

Nie jest trafnym zarzut niewyjaśnienia, jakie korzyści mieliby odnieść oskarżeni w ramach zarzucanego im procederu, a w szczególności kwestii „stałego źródła dochodu”, czasokresu jego trwania i wysokości. Skoro bowiem Sąd Okręgowy przypisał oskarżonym, między innymi to, że „podejmowali (C. K. i A. B. bez przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia) czynności bezpośrednio związane z produkcją i obrotem wyrobami akcyzowymi, dotyczące produkcji wyrobów w postaci krajanki tytoniowej w ilości nie mniejszej niż 670 kg o wartości nie mniejszej niż 276.576,00 zł oraz suszu tytoniowego w ilości nie mniejszej niż 186 kg o wartości nie mniejszej niż 81.282,00 zł przeznaczonych na przetworzenie w wyrób tytoniowy, działając w celu wprowadzania nielegalnie wytworzonych wyrobów do obrotu gospodarczego, i w ten sposób jako podatnik uchylali się od opodatkowania, nie ujawniając właściwemu organowi przedmiotu i podstawy opodatkowania”, to w oczywisty sposób organ pierwszej instancji określił to, co w ocenie obrońcy miało pozostać kwestią niewyjaśnioną.

Nie jest zasadnym zarzut niewyjaśnienia, do kogo należał towar zabezpieczony w dniu 27.08.2013 r. w miejscowości K. i skąd pochodził. Zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego, które należało uznać za prawidłowe, dysponentami towaru w dniu 27 sierpnia 2013 r. byli oskarżeni C. K. i A. B., zaś pochodzenie towaru nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, a wystarczającym do ustalenia zakresu odpowiedzialności karno-skarbowej oskarżonych było ustalenie znamion przestępstwa, opisanych w sentencji wyroku.

Niezasadnym jest zarzut niewyjaśnienia, czy oskarżeni wprowadzili kiedykolwiek jakiekolwiek nielegalnie wytworzone towary akcyzowe do obrotu gospodarczego, a jeżeli tak to jakie i w jakiej ilości. Obrońca podniósł, że oskarżonym przypisano, poza występkiem z art. 258 § 1 k.k., konkretnie opisane w sentencji zaskarżonego wyroku przestępstwo karne skarbowe, a nie tam mowy o „wprowadzeniu do obrotu gospodarczego” nielegalnie wytworzonych wyrobów tytoniowych, a jedynie o „podejmowaniu bez przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia czynności bezpośrednio związanych z produkcją i obrotem wyrobami akcyzowymi, dotyczących produkcji wyrobów w postaci krajanki tytoniowej (…) oraz suszu tytoniowego (…) przeznaczonych na przetworzenie w wyrób tytoniowy, działając w celu wprowadzania nielegalnie wytworzonych wyrobów do obrotu gospodarczego (…)”.

Oskarżonym C. K. i A. B. przypisano popełnienie przestępstwa skarbowego, wyczerpującego znamiona art. 54 § 1 k.k.s. i art. 69 § 1 k.k.s.

Zgodnie z art. 54 § 1 k.k.s. podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie.

Zgodnie z art. 69 § 1 k.k.s. kto bez przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia podejmuje czynności bezpośrednio związane z produkcją, importem lub obrotem wyrobami akcyzowymi, a także z ich oznaczaniem znakami akcyzy,

Opis czynu przypisanego każdemu z oskarżonych, których dotyczy apelacja, zawiera następujący fragment: „ podejmował bez przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia czynności bezpośrednio związane z produkcją i obrotem wyrobami akcyzowymi, dotyczące produkcji wyrobów w postaci krajanki tytoniowej w ilości nie mniejszej niż 670 kg o wartości nie mniejszej niż 276.576,00 zł oraz suszu tytoniowego w ilości nie mniejszej niż 186 kg o wartości nie mniejszej niż 81.282,00 zł przeznaczonych na przetworzenie w wyrób tytoniowy, działając w celu wprowadzania nielegalnie wytworzonych wyrobów do obrotu gospodarczego, i w ten sposób jako podatnik uchylał się od opodatkowania, nie ujawniając właściwemu organowi przedmiotu i podstawy opodatkowania, nie dokonując obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego i nie składając deklaracji podatkowych, przez co naraził w ten sposób Skarb Państwa na uszczuplenie podatku akcyzowego w łącznej kwocie nie mniejszej niż 511.066,45 zł. (…)” [podkreślenia Sądu Apelacyjnego].

Fragmenty podkreślone w przytoczonym wyżej fragmencie opisu czynów przypisanych oskarżonym odpowiadają znamionom, odpowiednio, art. 69 § 1 k.k.s. i art. 54 § 1 k.k.s., co świadczy o zastosowaniu przepisów prawa materialnego w sposób adekwatny do ustaleń faktycznych. Do znamion tych czynów zabronionych nie należy wprowadzenie do obrotu gospodarczego nielegalnie wytworzonych wyrobów tytoniowych, a użycie przez Sąd Okręgowy w opisie czynu sformułowania: „działając w celu wprowadzania nielegalnie wytworzonych wyrobów do obrotu gospodarczego” oznacza jedynie, że Sąd orzekający postąpił zgodnie z dyrektywą z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., nakazującą, aby wyrok skazujący zawierał, między innymi, dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu.

Niezasadnym jest zarzut niewyjaśnienia, gdzie przebiegała granica pomiędzy legalną działalnością oskarżonych, a zarzucanym im procederem, zwłaszcza w kontekście nabywania i zbywania ilości tytoniu oraz zmieniających się regulacji prawnych w inkryminowanym czasie. W uzasadnieniu apelacji jej autor stwierdził: „Wiedzą powszechną jest, iż w latach 2011 i 2012 (…) w Polsce rozwijała się sprzedaż konsumentom liści tytoniowych bez akcyzy. W punktach sprzedaży detalicznej cięto liście tytoniowe na niszczarkach do papieru i sprzedawano taki tytoń, bez podatku akcyzowego. Zachęcano również konsumentów do cięcia nabytych liści tytoniu w warunkach domowych. W celu eliminacji tego procederu, od 1 stycznia 2013 roku wprowadzono akcyzę na susz tytoniowy, jednak ze względu na niewłaściwą definicję tego produktu (…) w 2013 r. wiele podmiotów nie było zobowiązanych do zapłaty podatku akcyzowego od liści tytoniowych poprzez handel mokrymi lub wilgotnymi liśćmi tytoniu”. Zarzut i argumentacja na jego poparcie nie mają, w ocenie Sądu Apelacyjnego, żadnego związku z sytuacją procesową oskarżonych. Oskarżeni nie złożyli wyjaśnień, a tym samym nie wykazali, aby podejmowali jakiekolwiek działania w warunkach błędnej oceny stanu prawnego. W taki sposób zachowania oskarżonych nie stara się również wytłumaczyć autor apelacji, gdyż poza ogólnym odwołaniem się do pewnych realiów rynku tytoniowego z lat 2011 i 2012, nie przedstawił on rozumowania, mogącego wskazywać na związek tych realiów z inkryminowanym zachowaniem oskarżonych.

*

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut 10, którym wskazano na naruszenie art. 167 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodów z opinii biegłych z różnych dziedzin. Generalnie w ramach tego zarzutu autor apelacji nie wykazał, aby poszczególne ze wskazywanych w zarzucie okoliczności wymagały do ich wyjaśnienia wiedzy specjalistycznej.

W zarzucie 10a obrońca wskazał na potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badania wyrobów tytoniowych w celu weryfikacji ustaleń poczynionych przez organy ścigania oraz służbę celną w zakresie próbek suszu tytoniowego oraz liści tytoniu będących przedmiotem badań wykonanych przez pracownika Izby Celnej w G., Referat Laboratorium Celne, I. S., która to nie tylko prowadziła rzeczone „badania” ale również samodzielnie je zaakceptowała, w ramach laboratorium, które jak wynika z certyfikatu akredytacji (...) w ogóle nie posiada akredytacji do badań tytoniu ani suszu tytoniowego, co w ocenie apelującego skutkowało wydaniem wyroku bez faktycznego ustalenia faktycznego charakteru i składu wyrobów uznanych za krajankę tytoniową.

Zarzut jest o tyle niezasadny, że zakres akredytacji dla Laboratorium Badawczego (k. 4604) wskazuje, między innymi, jako „dziedzinę/przedmiot” czynności placówki „Badania chemiczne, analitykę chemiczną (…) wyrobów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi”, a niewątpliwym jest, że wyroby tytoniowe są „wyrobami konsumpcyjnymi przeznaczonymi dla ludzi”.

Należy dodać, że autor apelacji przyznał w jej uzasadnieniu (s. 12), że Laboratorium Celne w G. mogło badać produkty rolne, przytaczając na tę okoliczność wykaz produktów wskazanych w akredytacji. W wykazie produktów rolnych nie wskazano wprost tytoniu, jednakże nie ulega wątpliwości, że tytoń jest produktem rolnym, co wynika np. z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U.2023.1502 t.j. z dnia 2023.08.02). W tej sytuacji Laboratorium Celne w G. niewątpliwie miało kompetencje do badania tytoniu, gdyż był on produktem rolnym, w dodatku produktem dość typowym, którego badanie nie mogło nastręczać trudności. Przypomnieć również należy, że zgodnie z art. 195 k.p.k. do pełnienia czynności biegłego jest obowiązany nie tylko biegły sądowy, lecz także każda osoba, o której wiadomo, że ma odpowiednią wiedzę w danej dziedzinie. Zatem nawet gdyby hipotetycznie uznać, że akredytacja nie obejmuje badania tytoniu, to i tak niewątpliwym jest, że opinia wydana została przez podmiot odpowiadający kryteriom określonym treścią przepisu art. 195 k.p.k.

W zarzucie 10b obrońca wskazał na potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu maszynoznawstwa na okoliczność ustalenia charakteru maszyn ujawnionych w miejscowości K., ich przeznaczenia oraz funkcji jakie posiadały przedmiotowe urządzenia, w szczególności czy były one zdatne do produkcji krajanki tytoniowej, czy raczej do nawilżania suszu tytoniowego oraz produkcji cygar. Postulowany dowód nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem nie wymagało wiedzy specjalistycznej dokonanie oceny, czy przedmiotowe urządzenia mogły służyć do produkcji krajanki tytoniowej. Należy przypomnieć, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku stwierdził, co następuje:



na s. 3 - „We wskazanym magazynie zostało zainstalowane urządzenie do cięcia tytoniu, zgromadzono w nim także różnego rodzaju urządzenia i materiały służące do nawilżania tytoniu”,



na s. 39 – „(…) w dniu 27 sierpnia 2013 r. w miejscowości K. ujawniono sprzęt do cięcia suszu tytoniowego, przy czym był on sprawny, uruchomiony i gotowy do pracy. Na taśmie prowadzącej do urządzenia do krojenia, w samym urządzeniu oraz w dwóch kartonach znajdujących się obok niego ujawniono łącznie 186 kg suszu. Ponadto ujawniono urządzenie do suszenia krajanki tytoniowej, wypełnione taką krajanką, gdzie znajdowało się łącznie 370 kg tej krajanki. Ujawnione zostały również pozostałości po odżyłowaniu liści tytoniu o łącznej wadze 138 kg. Z kolei w trakcie czynności przeszukania pojazdu marki P. ujawniono dodatkowo 300 kg krajanki tytoniowej. Łącznie ujawniono więc 670 kg krajanki tytoniowej o łącznej wartości 276.576,00 zł oraz 186 kg suszu tytoniowego o łącznej wartości 81.282,00 zł” [podkreślenie Sądu Apelacyjnego].

Skoro zatem:



na s. 39 Sąd Okręgowy, na podstawie oględzin ustalił, że susz znajdował się na taśmie prowadzącej do urządzenia do krojenia, a urządzenie do suszenia krajanki było wypełnione krajanką (zob. wyżej podkreślone fragmenty),



Sąd Okręgowy oparł się na opinii Laboratorium Celnego, zgodnie z którą w pomieszczeniach zabezpieczono, między innymi, krajankę tytoniową,

to jedynym logicznym wnioskiem był ten, zgodnie z którym ujawnione 27 sierpnia 2013 r. urządzenia służyły do wytwarzania krajanki i jej suszenia. Próbę podważenia tej oceny przez obrońcę poprzez zadanie pytania, „czy [ujawnione urządzenia] były (…) zdatne do produkcji krajanki tytoniowej, czy raczej do nawilżania suszu tytoniowego oraz produkcji cygar” należy uznać za całkowicie nieskuteczną. Nawet bowiem przy założeniu, że urządzenia były zdatne, cytując apelację, „raczej do nawilżania suszu tytoniowego oraz produkcji cygar”, nie da się podważyć oceny, że w chwili oględzin w dniu 27 sierpnia 2013 r. były wykorzystywane do produkcji krajanki tytoniowej.

W zarzucie 10c obrońca wskazał na potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu fonoskopii na okoliczność ustalenia tożsamości osób prowadzących rozmowy, rzetelności przekładu oraz faktycznej treści rozmów zarejestrowanych przez organy ścigania. Odpierając ten zarzut należało stwierdzić, co następuje.

Po pierwsze, na pełną aprobatę zasługuje rozumowanie Sądu Okręgowego przedstawione na s. 23 uzasadnienia, zgodnie z którym w sytuacji, gdy oskarżeni C. K. i A. B. nie przyznając się do winy, nie składali żadnych wyjaśnień, to nie istniały tego rodzaju twierdzenia, do których należałoby się odnieść.

Po drugie, Sąd Okręgowy w sposób nader rzeczowy, skrupulatny i wnikliwy przedstawił w uzasadnieniu wykazy okoliczności, na podstawie których uznał winę oskarżonych, przy czym wykaz taki dotyczący oskarżonego C. K. zamieszczono na s. 24-25 uzasadnienia, a dotyczący A. B. na s. 25-26 tego dokumentu. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku w całości, a w szczególności w przywoływanych fragmentach na s. 24-26, prowadzi, w kontekście omawianego w tym miejscu zarzutu apelacyjnego, do dwóch kluczowych wniosków, które można ująć w formie następujących tez:

1.  podstawą dowodową skazania oskarżonych C. K. i A. B. był całokształt dowodów, a nie same tylko zapisy rozmów telefonicznych (w każdym z wykazów zapisy rozmów telefonicznych zamieszczono dopiero w ostatnim punkcie),

2.  oczywiste powiązanie między osobami oskarżonych C. K. i A. B. a zapisami rozmów telefonicznych wynika z tego, że przy każdym z oskarżonych ujawniono i zabezpieczono telefony, z których realizowano rejestrowane przez organy ścigania (zob. odnośnie do oskarżonego C. K. punkt 3 na s. 24 uzasadnienia, a odnośnie do oskarżonego A. B. punkt 2 na s. 24-25 uzasadnienia).

W konkluzji Sąd Apelacyjny wyraża stanowisko, zgodnie z którym, przy braku wymagających ewentualnej weryfikacji twierdzeń oskarżonych C. B. i A. K., nie było absolutnie żadnych podstaw do tego, aby Sąd Okręgowy z urzędu realizował czynności wskazywane przez obrońcę. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego byłoby działaniem całkowicie zbędnym w sytuacji, gdy przy oskarżonych zabezpieczono telefony z kartami SIM, z których realizowali podsłuchiwane przez organy ścigania rozmowy, a sami oskarżeni nie zaprzeczyli ani temu, że były to ich telefony, ani też temu, że prowadzili zarejestrowane rozmowy w zakresie odtworzonym przez Sąd Okręgowy.

Absolutnie zbędnym byłoby również dopuszczenie z urzędu, postulowanego obecnie przez apelującego, dowodu z opinii biegłego na okoliczność interpretacji prowadzonych rozmów. Należy w tej mierze przypomnieć dwie istotne kwestie:



dowodowe rozmowy były tylko jednym, w dodatku nie najważniejszym, elementem całokształtu materiału dowodowego,



dowodowe rozmowy były prowadzone w języku polskim,

przez co ich interpretacja w kontekście pozostałych dowodów nie wymagała wiedzy specjalistycznej, a tym samym nie wymagała dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

W zarzucie 10d obrońca wskazał na potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu badania pisma ręcznego celem ustalenia, kto jest autorem zapisów i notatek ujawnionych i zabezpieczonych w ramach postępowania przygotowawczego. Zawarty w zarzucie postulat jest chybiony. Przede wszystkim bowiem notatki zabezpieczono podczas przeszukania pomieszczeń należących do oskarżonego C. K., a oskarżony ten nie zaprzeczał, że jest ich autorem. Już samo to wykluczało konieczność przeprowadzenia ekspertyzy pisma ręcznego, ponieważ wskazane wyżej okoliczności poddawały się ocenie z zastosowaniem kryteriów wskazanych w art. 7 k.p.k. Należy dodać, że podnosząc omawiany w tym miejscu zarzut, obrońca popada w sprzeczność, ponieważ w zarzucie IVf apelacji wskazuje, że błędem było przyjęcie przez Sąd Okręgowy, iż zapiski i notatki z kwotami zabezpieczone u oskarżonego C. K., w zakresie w jakim są jego notatkami, stanowią dowód tego, że C. K. zajmował się w nielegalnym procederze sprawami organizacyjnymi i zarządczymi oraz pilnował spraw finansowych, podczas gdy notatki te związane są z działalnością (...) w ramach (...) Sp. z o.o. oraz czynnościami przygotowawczymi do otwarcia składu podatkowego. [podkreślenie Sądu Apelacyjnego]. Zatem, abstrahując od dowodowego znaczenia notatek, sam apelujący nie neguje w treści środka odwoławczego, że sporządził je oskarżony C. K., co wzmacnia ocenę o braku konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od wszystkich zarzucanych im czynów lub umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.4.

zarzut IV apelacji obrońcy oskarżonych A. B. i C. K.

(…) błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na przyjęciu, iż:

a.  oskarżeni C. K. i A. B., wraz z innymi osobami prowadzili działalność polegającą na poddawaniu obróbce suszu tytoniowego polegającą na odżyłowywaniu, nawilżaniu i cięciu go do formy krajanki tytoniowej, podczas gdy w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że C. K. i A. B. mieli cokolwiek wspólnego z tego rodzaju działalnością, za wyjątkiem protokołów rozmów telefonicznych, które mogą wyłącznie sugerować taką wersję zdarzeń, lecz z racji w/w zarzutów nie mogą stanowić dowodu w sprawie;

b.  oskarżeni C. K. i A. B., wraz z innymi osobami prowadzili działalność polegającą na poddawaniu obróbce suszu tytoniowego polegającą na odżyłowywaniu, nawilżaniu i cięciu go do formy krajanki tytoniowej w okresie od stycznia 2013 r. do 27 sierpnia 2013 r. podczas gdy jedynym namacalnym dowodem tego, że w magazynie w K. odbywała się jakakolwiek działalność mogąca stanowić nielegalną aktywność związaną z obróbką tytoniu, jest towaru ujawniony w dniu 27 sierpnia 2013 r. przy pozostałych trzech oskarżonych, który to towar w ocenie obrony nie został nawet poddany odpowiedniej ocenie pod kątem jego właściwości ani nie ujawniono jego pochodzenia;

c.  oskarżeni C. K. i A. B., w ramach nielegalnego procederu, załatwiali sprawy zarządcze i organizacyjne oraz że wydawali polecenia osobom biorącym udział w procederze, podczas gdy działania obu oskarżonych były nakierowane wyłącznie na legalną działalność polegającą na prowadzeniu (...) w ramach (...) Sp. z o.o. oraz czynności przygotowawcze do otwarcia składu podatkowego, co potwierdzają wszyscy świadkowie przesłuchani w sprawie;

d.  oskarżeni C. K. i A. B. podejmowali czynności bezpośrednio związane z produkcją i obrotem wyrobami akcyzowymi bez urzędowego sprawdzenia oraz wbrew przepisom ustawy o podatku akcyzowym, naruszając warunki zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, podczas gdy brak jest jakichkolwiek dowodów na tego rodzaju działalność oskarżonych;

e.  oskarżeni C. K. i A. B. uczynili sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, podczas gdy nie ustalono w toku postępowania aby oskarżeni popełniali zarzucane im przestępstwa , a tym bardziej uzyskali jakikolwiek dochód z tego tytułu, a tym bardziej stały;

f.  zapiski i notatki z kwotami zabezpieczone u oskarżonego C. K., w zakresie w jakim są jego notatkami, stanowią dowód tego, że C. K. zajmował się w nielegalnym procederze sprawami organizacyjnymi i zarządczymi oraz pilnował spraw finansowych, podczas gdy notatki te związane są z działalnością (...) w ramach (...) Sp. z o.o. oraz czynnościami przygotowawczymi do otwarcia składu podatkowego;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wbrew zarzutom IVa i IVb nie doszło do błędnych ustaleń faktycznych mających polegać na przyjęciu, że oskarżeni C. K. i A. B., wraz z innymi osobami prowadzili działalność polegającą na poddawaniu obróbce suszu tytoniowego polegającą na odżyłowywaniu, nawilżaniu i cięciu go do formy krajanki tytoniowej, podczas gdy, w ocenie obrońcy:



w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że C. K. i A. B. mieli cokolwiek wspólnego z tego rodzaju działalnością, za wyjątkiem protokołów rozmów telefonicznych, które mogą wyłącznie sugerować taką wersję zdarzeń, lecz z racji zarzutów nie mogą stanowić dowodu w sprawie,



jedynym namacalnym dowodem tego, że w magazynie w K. odbywała się jakakolwiek działalność mogąca stanowić nielegalną aktywność związaną z obróbką tytoniu, jest towaru ujawniony w dniu 27 sierpnia 2013 r. przy pozostałych trzech oskarżonych, który to towar w ocenie obrony nie został nawet poddany odpowiedniej ocenie pod kątem jego właściwości ani nie ujawniono jego pochodzenia.

Powyższe zarzuty nie odzwierciedlają specyfiki materiału dowodowego, zgromadzonego w sprawie. O ile zrozumiałym jest, że obrońca podejmuje próbę podważenia oceny o winie oskarżonych, o tyle posuwanie się przez niego w zarzucie IVa do kategorycznego stwierdzenia o „braku jakichkolwiek dowodów” jest nieuprawnione chociażby dlatego, że już w zarzucie IVb taki dowód obrońca jednak dostrzega (aczkolwiek kwestionuje jego wiarygodność). Twierdzenie obrońcy o „braku jakichkolwiek dowodów” jest jednak najbardziej jaskrawo sprzeczne ze szczegółowymi wykazami okoliczności faktycznych, obciążających każdego z oskarżonych, przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, do których Sąd Apelacyjny już odwoływał się w sekcji 3.3. niniejszego uzasadnienia, w zakresie dotyczącym zarzutów obrazy przepisów prawa karnego, oznaczonych w apelacji numerami 8 i 9. Przywołane stanowisko Sądu odwoławczego zachowuje pełną aktualność w zakresie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.

Wbrew zarzutowi IVc nie doszło do błędnych ustaleń faktycznych mających polegać na przyjęciu, że oskarżeni C. K. i A. B., w ramach nielegalnego procederu, załatwiali sprawy zarządcze i organizacyjne oraz że wydawali polecenia osobom biorącym udział w procederze, podczas gdy działania obu oskarżonych były nakierowane wyłącznie na legalną działalność polegającą na prowadzeniu (...) w ramach (...) Sp. z o.o. oraz czynności przygotowawcze do otwarcia składu podatkowego, co potwierdzają wszyscy świadkowie przesłuchani w sprawie. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie da się wprawdzie wykluczyć, że oskarżeni realizowali legalną działalność, ale niewątpliwym jest, że co najmniej pewną część ich aktywności stanowiły działania nielegalne, opisane w sentencji zaskarżonego wyroku. W efekcie naturalnym jest, że świadkowie takie okoliczności potwierdzali. Jednakże nie oznacza to, że zeznania świadków wykluczyły możliwość podejmowania przez oskarżonych działań naruszających prawo karne-skarbowe. Przeciwnie, w szczegółowych wykazach okoliczności faktycznych, obciążających każdego z oskarżonych, przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, do których Sąd Apelacyjny już odwoływał się w sekcji 3.3. niniejszego uzasadnienia w sposób czytelny wskazano na dowody, w tym zeznania świadków, które oceniane w ramach całokształtu materiału dowodowego, nie pozostawiały wątpliwości co do winy oskarżonych.

Wbrew zarzutowi IVd nie doszło do błędnych ustaleń faktycznych mających polegać na przyjęciu, że oskarżeni C. K. i A. B. podejmowali czynności bezpośrednio związane z produkcją i obrotem wyrobami akcyzowymi bez urzędowego sprawdzenia oraz wbrew przepisom ustawy o podatku akcyzowym, naruszając warunki zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, podczas gdy brak jest jakichkolwiek dowodów na tego rodzaju działalność oskarżonych. W tym zakresie aktualność zachowuje stanowisko przedstawione odnośnie do zarzutów IVa i IVb apelacji obrońcy oskarżonych.

Wbrew zarzutowi IVe nie doszło do błędnych ustaleń faktycznych mających polegać na przyjęciu, że oskarżeni C. K. i A. B. uczynili sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, podczas gdy nie ustalono w toku postępowania aby oskarżeni popełniali zarzucane im przestępstwa , a tym bardziej uzyskali jakikolwiek dochód z tego tytułu, w tym bardziej stały. Sąd Apelacyjny ponownie w tym uzasadnieniu stwierdza, że skoro Sąd Okręgowy przypisał oskarżonym, między innymi to, że „podejmowali (C. K. i A. B. bez przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia) czynności bezpośrednio związane z produkcją i obrotem wyrobami akcyzowymi, dotyczące produkcji wyrobów w postaci krajanki tytoniowej w ilości nie mniejszej niż 670 kg o wartości nie mniejszej niż 276.576,00 zł oraz suszu tytoniowego w ilości nie mniejszej niż 186 kg o wartości nie mniejszej niż 81.282,00 zł przeznaczonych na przetworzenie w wyrób tytoniowy, działając w celu wprowadzania nielegalnie wytworzonych wyrobów do obrotu gospodarczego, i w ten sposób jako podatnik uchylali się od opodatkowania, nie ujawniając właściwemu organowi przedmiotu i podstawy opodatkowania”, to w oczywisty sposób organ pierwszej instancji ustalił kwestię dochodu oskarżonych z przestępstwa i jego stałości. Sąd odwoławczy aprobuje przeważające w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowisko, zgodnie z którym przez pojęcie stałego źródła dochodu rozumie się zarówno sytuację, gdy działalność przestępcza jest jedynym źródłem dochodu sprawcy, jak i taką, gdy stanowi dodatkowe, ale regularne jego źródło. Rozumie się przez to pojęcie pewną powtarzalność, nadto porównuje się ją z działalnością gospodarczą (zob. Budyn-Kulik Magdalena i in., Kodeks karny. Komentarz aktualizowany LEX/el. 2025 – komentarz). Odnosząc się w tym kontekście do omawianego w tym miejscu zarzutu apelacyjnego, Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że przypisana oskarżonym C. K. i A. B. aktywność przestępcza przypominała działalność gospodarczą, gdyż oskarżeni ci organizowali i koordynowali działania zmierzające, generalnie, do osiągania dochodów na skutek produkcji i sprzedaży wyrobów tytoniowych w ramach „szarej strefy”, a więc bez ponoszenia obciążeń z tytułu podatku akcyzowego. Skoro zaś czynili to w ramach, czy też „na obrzeżu” legalnej działalności, to uprawnionym jest stwierdzenie, że także działalność przestępczą realizowali „zawodowo”. Tymczasem pozaustawowe pojęcie „przestępcy zawodowego” uważa się za pomocne przy ocenie, czy dana działalność odpowiada pojęciu stałego źródła dochodu w rozumieniu art. 65 § 1 k.k.

Wbrew zarzutowi IVf nie doszło do błędnych ustaleń faktycznych mających polegać na przyjęciu, że zapiski i notatki z kwotami zabezpieczone u oskarżonego C. K., w zakresie w jakim są jego notatkami, stanowią dowód tego, że C. K. zajmował się w nielegalnym procederze sprawami organizacyjnymi i zarządczymi oraz pilnował spraw finansowych, podczas gdy notatki te związane są z działalnością (...) w ramach (...) Sp. z o.o. oraz czynnościami przygotowawczymi do otwarcia składu podatkowego. Należy wyrazić aprobatę dla stanowiska Sądu Okręgowego, zgodnie z którym z notatek jednoznacznie wynika, że oskarżony C. K. zajmował się w procederze przestępczym sprawami organizacyjnymi, to on rozliczał inne osoby za wykonane przez nich prace, pilnował kwestii finansowych, dokonywał płatności za paliwo w samochodach używanych przez osoby związane z procederem, dokonywał przeglądów i ubezpieczeń tych samochodów, dokonywał także zakupów materiałów remontowych. Sąd pierwszej instancji zasadnie powołał się w zakresie tej oceny na:



fakt, że oskarżony C. K. nie zaprzeczył autorstwu notatek, ujawnionych w czasie przeszukania zajmowanych przez niego pomieszczeń,



treść notatek, w szczególności odręczne zapisy o treści: „1000 paliwo D.”, „A. odżyłowanie 300”, „Sernik pierścienie 800”, „Z. zaległe 1500”, „D. zapłata 200”, „Z. zapłata 700”, „T. zalegle 3000”, „Z. pakowanie 350”, „prezes - 1000”, „jedzenie robotnicy” itp.,



zeznania świadka K. D., z których wynika, że prezesom zarządu (...) Sp. z o.o., tj. K. D. i wcześniej K. J., C. K. dokonywał płatności za figurowanie na stanowisku prezesa zarządu, zaś K. D. był na tym stanowisku jedynie w charakterze tzw. „słupa”,



fakt, że z notatek wynika, iż oskarżony C. K. płacił również M. Z. (1) za wynajem hali w K. kwotę 1.500 zł, w której to hali ujawniono przecież ślady przestępczego procederu, przy czym z zeznań świadka I. Z. wynika, że oskarżony C. K. przywiózł raz do domu M. Z. (1) pieniądze za wynajem hali.

Okoliczności te, oceniane w ramach całokształtu materiału dowodowego obciążającego C. K. i A. B., przy braku ustosunkowania się przez oskarżonych do dowodów oskarżenia, uzasadniały dokonanie przez Sąd Okręgowy swobodnej oceny, skutkującej przypisaniem oskarżonym zarzucanych im czynów. Oczywistym jest przy tym, że działalność gospodarcza prowadzona przez oskarżonych była, niezależnie od legalnych celów jakim służyła, również „przykrywką” dla działalności przestępczej. W tym kontekście samo tylko ogólnikowe stwierdzenie przez obrońcę, że niekorzystne dla oskarżonych dowody dotyczyły działalności legalnej, nie jest w stanie przełamać prawidłowości wnioskowania przeprowadzonego przez Sąd Okręgowy.

*

W ramach oceny zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych należało odnieść się do tych fragmentów uzasadnienia apelacji obrońcy oskarżonych, w których przedstawił on własną ocenę materiału dowodowego, odmienna od tej, którą zaprezentowano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W zakresie dotyczącym przypisanego oskarżonym czynu z art. 258 § 1 k.k. obrońca podniósł, że działalności oskarżonych nie cechowała trwałość, gdyż nie ustalono zamiaru popełnienia przez członków grupy dalszych przestępstw, o czym świadczy brak wskazania tego rodzaju okoliczności w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew temu stanowisku obrońcy, dla przyjęcia trwałości działania zorganizowanej grupy przestępczej nie jest koniecznym wykazanie, że jej członkowie chcieli w przyszłości realizować kolejne, dalsze przestępstwa. W ocenie Sądu Apelacyjnego wystarczającym jest wykazanie, że oskarżeni, tak jak w niniejszej sprawie, działali przez dłuższy czas w tej samej konfiguracji osobowej, z takim samym podziałem zadań, z zachowaniem tożsamej hierarchii, a także, co szczególnie istotne, z wykorzystaniem tej samej „przykrywki” dla nielegalnych działań, jaką stanowiła legalnie prowadzona działalność gospodarcza. To bowiem właśnie owa działalność, mająca cechę trwałości, stałości i braku ograniczenia czasowego, dawała oskarżonym pole do przyszłych działań o charakterze przestępczym. To, że ze względu na zatrzymanie oskarżonych, do tej dalszej działalności nie doszło, nie oznacza, że w miejsce trwałości powiązań przestępczych, należało przyjąć ich okazjonalność lub incydentalność. Nie przekracza granic oceny swobodnej uznanie, że gdyby plan przestępczy oskarżonych się powiódł, podejmowaliby nadal próby osiągania korzyści majątkowych w drodze podobnej działalności. Oskarżeni nie złożyli wyjaśnień, a tym samym możliwości takiej nie wykluczyli, w związku z czym Sąd pierwszej instancji miał podstawy do swobodnej oceny, zgodnie z którą oskarżeni, dysponując wypracowanym w ramach zorganizowanej grupy przestępczej modus operandi, a także dobrze przygotowanymi warunkami techniczno-lokalowymi i personalnymi, nie zakładali niczego, co można byłoby uznać za przejaw braku trwałości łączących członków grupy powiązań.

W zakresie dotyczącym dzierżawy hali w miejscowości K. obrońca podniósł, że nie ma dowodów, iż jej najmu dokonali oskarżeni C. K. i A. B., gdyż przeczą temu wyniki ekspertyzy z zakresu badania pisma ręcznego oraz zeznania wszystkich świadków. W ocenie autora apelacji materiał dowodowy wskazuje, że hala została wynajęta A. Z. (1), gdyż ekspertyza pisma ręcznego wykluczyła, aby umowę podpisali C. K. lub A. B., a nie wykluczyła, że podpis pod umową nakreślił A. Z. (1).

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym o wynajmie hali przez C. K. świadczyły następujące okoliczności:

1.  fakt, że wśród odręcznych notatek zabezpieczonych podczas przeszukania pomieszczeń zajmowanych przez oskarżonego ujawniono zapisek o treści „Z. zaległe 1500”, który wskazywał na regulowanie przez oskarżonego czynszu za wynajem hali,

2.  fakt, ze zabezpieczonych u oskarżonego notatek, a także z zeznań świadka K. D. wynika, że prezesom zarządu (...) Sp. z o.o. – właśnie K. D. i wcześniej K. J. – to C. K. dokonywał płatności za figurowanie na stanowisku prezesa zarządu, zaś w szczególności wspomniany K. D. był na tym stanowisku jedynie w charakterze tzw. „słupa”; koresponduje to ze wskazanym w punkcie 1 faktem, świadczącym o unikaniu przez C. K. osobistego podejmowania działań, mogących powiązać go z przestępstwem,

3.  fakt, że z zeznań świadka B. Ł. wynika, iż w sierpniu 2013 r. to właśnie na prośbę oskarżonego C. K. pojechał on pojazdem marki M. (...) do B. po liście tytoniu,

4.  fakt, że świadek Z. M. zeznał, iż wprawdzie to A. B. zlecił mu postawienie w hali magazynowej w K. ścianki działowej, ale materiały do budowy tej ścianki przywiózł oskarżony C. K.; z tych zeznań wynika również, że w połowie kwietnia 2013 r. do świadka zadzwonił C. K. z propozycją zarobku za rozładunek TIR-a, a wówczas w hali na paletach czekały kartony z liśćmi tytoniu, zaś po kilku dniach oskarżony C. K. ponownie zadzwonił do świadka i zaproponował mu pracę przy pakowaniu torebek z liśćmi tytoniu; później podobna sytuacja miała miejsce jeszcze raz pod koniec kwietnia 2013 r.; okoliczności te znajdują potwierdzenie w notatkach zabezpieczonych u C. K., w których znajduje się zapis „Z. – pakowanie 350”,

5.  fakt, że z zeznań świadka Ż. G. wynika, iż oskarżony C. K. zgłosił się do niej telefonicznie, a po przyjeździe do jej firmy wybierał rodzaj tytoniu,

6.  fakt, że z zeznań świadka I. Z. wynika, że to właśnie oskarżony C. K. przywiózł raz do domu M. Z. (1) pieniądze za wynajem hali, co również współgra z odręcznymi zapiskami oskarżonego, o których była mowa w puncie 1.

Prawidłowości oceny dokonanej rzez Sąd Okręgowy w oparciu o powyższe, ustalone fakty, nie podważa skutecznie argumentacja obrońcy, zgodnie z którą świadek M. Z. (1) potwierdził wynajęcie hali A. Z. (2). Sam obrońca bowiem zauważył, że podczas konfrontacji okazało się, że M. Z. (1) zawarł umowę z osobą podającą się za A. Z. (2), a ponadto, jak już wskazywano, Sąd Okręgowy dysponował zeznaniami świadka I. Z., wprost wskazującymi na przekazanie pieniędzy za najem hali przez C. K. M. Z. (1).

Nieskutecznym jest argument obrońcy, polegający na odwołaniu się do zeznań świadka M. Z. (1) na k. 2251 akt. Jakkolwiek bowiem w zeznaniach tych świadek wskazał na przyjazd 3-4 dni po akcji Policji pod halę osoby podającej się za A. Z. (2), nadto protokół przesłuchania świadka zawiera nieścisłość (brak pełnego zapisu jednej z wypowiedzi), to jednak nie oznacza to, że najemcą hali był A. Z. (1).

Wbrew stanowisku obrońcy, nie była nieprawidłową ocena przez Sąd Okręgowy zeznań świadka I. Z.. Obrońca podniósł, że świadek stwierdziła w zeznaniach: „Na pewno nie były to pieniądze za ewentualna dzierżawę” oraz: „Nic mi nie wiadomo aby C. lub A. wynajmowali lub użytkowali te pomieszczenia”. Sąd Apelacyjny wskazuje na wybiórczy charakter tej oceny, a za kompleksową, uwzględniającą wszystkie istotne dowody należy uznać tę, której dokonał organ pierwszej instancji, a która posłużyła do ustalenia następującego fragmentu stanu faktycznego (s. 14): „(…) świadek I. Z., żona M. Z. (1), nie miała dokładnej wiedzy na temat tego, kto wynajmował od jej męża halę w K., jednakże potwierdziła, że zdarzyło się, iż C. K. przywiózł do domu pieniądze dla M. Z. (1). Warto dodać, że zgodnie z zapiskami ujawnionymi w notatkach C. K. płacił on M. Z. (1) za wynajem hali w K. kwotę 1.500 zł miesięcznie”. Dokonując przytoczonych ustaleń Sąd Okręgowy nie naruszył reguły przewidzianej w art. 7 k.p.k., ponieważ, przy braku wyjaśnień oskarżonych, nie miał podstaw do uznania, że potwierdzany przez świadka I. Z. fakt przywiezienia pieniędzy przez C. K. dla M. Z. (1) nie miał związku z zapłatą za najem hali, tym bardziej, że powiązania C. K. i A. B. z prowadzoną w hali działalnością potwierdzały inne dowody (zob. wcześniejsze rozważania).

Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska obrońcy w zakresie oceny zeznań świadka F. S.. Sąd Okręgowy ma rację, że zeznania te wskazują na rolę oskarżonego A. B. w organizowaniu procederu produkcji i przetwarzania wyrobów tytoniowych, gdyż wynika z nich, że oskarżony w maju lub czerwcu 2013 r. zlecił naprawę lub wymianę osi maszyny, która była wygięta. Według ustaleń Sądu, F. S. podjął się naprawy maszyny, po czym A. B. zawiózł go do maszyny, która stała w pustej hali. Świadek po okazaniu mu fotografii z przeszukania magazynu w K. rozpoznał, że ogrodzenie posesji na zdjęciu jest takie samo jak tam gdzie był, potwierdził również, że naprawiał właśnie taką maszynę, jak na okazanym mu zdjęciu.

Prezentując ocenę odmienną od powyższej, autor apelacji powołał się na okoliczności, które były brane pod uwagę przez Sąd Okręgowy i słusznie zostały uznane przez ten organ za nieistotne. Prawdą jest że świadek zeznał, że pojechał do nieznanej mu miejscowości, że pojechał do niej z oskarżonym „w biały dzień” oraz „bez żadnych restrykcji”, że wreszcie maszyna była stara i zardzewiała, a nadto czysta i bez zanieczyszczeń, jednakże nie zmienia to faktu, iż generalnie świadek wskazał na zlecenie mu naprawy maszyny przez oskarżonego, a zeznania, chociaż nie do końca precyzyjne w zakresie lokalizacji hali, nie tylko nie wykluczyły, że była to hala w K., ale potwierdziły związek oskarżonego A. B. z tym obiektem. Zarazem opisany przez świadka stan maszyny nie dowodzi niczego poza tym, że nie była ona używana w czasie wizyty świadka, co należy uznać za logiczne w sytuacji, gdy maszyna była niesprawna, skoro celem wizyty była naprawa urządzenia.

Obrońca podniósł, że Sąd ani organy ścigania nie ustaliły, czy była to ta sama maszyna, która została ujawniona w hali w dniu 27 sierpnia 2013 r. ani tego, do czego miała służyć. Powołał na tę okoliczność fragment zeznań świadka F. S., zgodnie z którym maszyna okazana mu na fotografii była „taka sama”, lecz nie „ta sama”. W ocenie obrońcy, cyt. (s. 15 apelacji): „(…) samo posiadanie maszyn nie jest w Polsce działaniem bezprawnym, nawet maszyn do produkcji tytoniu. Zatem brak wystarczającego ustalenia tej kwestii nie może być wystarczający dla uznania tej okoliczności za udowodnioną”. W ocenie Sądu Apelacyjnego to, czy w okresie objętym zarzutem oskarżeni używali maszyny „tej samej” czy też „takiej samej”, nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro to nie posiadanie takiej lub innej maszyny, a całokształt prowadzonej działalności, przesądził o uznaniu przez Sąd Okręgowy winy oskarżonych.

Obrońca nie ma racji, że Sąd Okręgowy niezasadnie abstrahował od legalnej działalności oskarżonych. W ocenie obrońcy - cyt.: (s. 16 apelacji): „Nikt (…) nie zadał sobie trudu by ustalić czy działania oskarżonych (…) były działaniami legalnymi, zwłaszcza w kontekście zlecania takich czynności jak zakup tytoniu, jego uszlachetnianie, a następnie sprzedaż nabywcy. Sąd ustalił wprawdzie, że (...) Sp. z o.o. jako (...) nawiązał współpracę z wieloma podmiotami (…) natomiast z niewiadomych względów działań podejmowanych przez oskarżonych Sąd nie wiąże z tą udokumentowana działalnością, a z nielegalną działalnością opisaną w akcie oskarżenia (…)”. Jak już bowiem Sąd Apelacyjny wskazywał w niniejszym uzasadnieniu, działalność przestępcza była przez oskarżonych realizowana obok zgodnej z prawem, z wykorzystaniem sposobności, a zarazem „przykrywki” w postaci zarejestrowanej spółki. To zaś, która część aktywności oskarżonych miała charakter przestępstwa, Sąd Okręgowy precyzyjnie wskazał w uzasadnieniu wyroku, przedstawiając w tym zakresie obszerną, rzeczową i wnikliwą argumentację.

Nie ma znaczenia argument obrońcy o rzekomym działaniu organów ścigana w celu zdyskredytowania działalności oskarżonych (s. 16 apelacji). To, że świadkowie M. S. (2) i M. S. (3) nie pamiętali wydarzeń, a pierwszy z nich zeznał o wykonaniu czynności w sprawie oskarżonych „przy okazji” innej sprawy, z logicznego punktu widzenia nie podważa toku rozumowania Sądu Okręgowego. Argumentacja obrońcy zawiera w sobie natomiast sprzeczność, albowiem gdyby istotnie organy ścigania intencjonalnie dążyły do sprowadzenia na C. K. i A. B. odpowiedzialności karnej, ich funkcjonariusze niewątpliwie w zeznaniach w sprawie prezentowaliby, zamiast niepamięci, fakty wpisujące się w rzekome wykreowanie odpowiedzialności oskarżonych.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od wszystkich zarzucanych im czynów lub umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.5.

zarzut V apelacji obrońcy oskarżonych A. B. i C. K.

naruszenie przepisu prawa materialnego (…) art. 258 § 1 k.k. poprzez przypisanie oskarżonym popełnienia tych czynów, w sytuacji gdy, abstrahując na ten moment od błędnego ustalenia faktów, opisany w uzasadnieniu wyroku proceder nie stanowi zorganizowanej grupy przestępczej z uwagi na brak ustalenia immanentnych dla zorganizowanej grupy przestępczej cech takich jak trwałość, akceptacja wspólnych celów czy zorganizowanie, a stanowi wyłącznie działanie wspólnie i w porozumieniu;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, zgodnym z jednolitym stanowiskiem judykatury, że podnoszenie zarzutu obrazy prawa materialnego musi być połączone z akceptacją dotychczasowych ustaleń faktycznych, gdyż tego rodzaju uchybienie sprowadza się do wadliwej subsumcji normy prawnej do niespornego stanu faktycznego (por. np. orzeczenia Sądu Najwyższego z 24.01.2007r., II KK 256/06, z 18.01.2007r., III KK 459/06, z 09.01.2002r., V KKN 319/99, z 26.02.2009r., WA 3/09, z 29.05.2008r., V KK 89/08, z 20.11.2008r., V KK 158/08, z 02.12.2008r., III KK 230/08). Naruszenie przepisu prawa materialnego ma zatem miejsce wówczas, gdy wystąpi błąd subsumcji, a więc gdy prawidłowemu ustaleniu faktycznemu sąd przypisze niewłaściwą kwalifikację prawną, tj. nie zastosuje przepisu prawa materialnego, który ma obowiązek zastosować lub zastosuje przepis prawa materialnego, którego zastosować mu nie wolno. Jeżeli stan faktyczny nie został - zdaniem stron procesowych - należycie ustalony, to ewentualna uchybienie tego rodzaju „wyprzedza” zagadnienia oceny prawnokarnej, gdyż tej nie można prawidłowo dokonać przed ustaleniem prawdziwych okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem osądu.

Podnosząc zarzuty obrazy prawa materialnego, apelujący posłużył się argumentacją, którą sam opatrzył zastrzeżeniem o treści: „abstrahując na ten moment od błędnego ustalenia faktów”, co zapewne należy rozumieć w ten sposób, że na potrzeby zarzutu V apelacji, jej autor przyjął robocze założenie, że fakty ustalono prawidłowo. Należy zatem przypomnieć, że owe ustalone przez Sąd Okręgowy fakty, przedstawiały się następująco:



s. 3 uzasadnienia: „Wymienione osoby, poza P. T., działały w ramach tych czynności według ustalonej hierarchii i podziału ról. C. K. i A. B. w ramach opisywanego procederu zarządzali jego tokiem i zajmowali się czynnościami organizacyjnymi, w tym zaopatrzeniem, transportem towarów, ich przetworzeniem i zbytem, a także sprawami finansowymi, w tym rozliczeniami z innymi osobami. Wymienieni wydawali polecenia innym osobom biorącym udział w opisywanym procederze. C. K. prowadził dokumentację w formie pisemnych notatek, z których wynikało komu, za co, kiedy oraz ile pieniędzy należy zapłacić w ramach wydatków m.in. za paliwo, w ramach rozliczenia wyjazdów do Czech oraz miejscowości na terenie Polski, związanych z ratami za pojazdy, naprawami pojazdów, zapłatą dla osób pracujących fizycznie. D. G. oraz od pewnego momentu, nieustalonego dnia w lipcu 2013 r., P. T. zajmowali się przede wszystkim pracą fizyczną związaną z nielegalnym przerobem tytoniu. Ponadto D. G. i R. K. zajmowali się gromadzeniem ludzi do pracy fizycznej, transportem towaru, organizowaniem pracy we wspomnianym magazynie. W opisywanym procederze brały udział również inne, nieustalone osoby. Wymienione osoby przebywały ze sobą w kontakcie, w tym telefonicznym, w większości łączyły ich ponadto relacje rodzinne, towarzyskie i koleżeńskie”,



s. 4 uzasadnienia: „w okresie od nieustalonego dokładnie dnia, nie wcześniej niż od stycznia 2013 r., do dnia 27 sierpnia 2013 r. w K., G. i innych nieustalonych miejscowościach na terenie Polski, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, C. K. będąc prokurentem i współwłaścicielem spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G., A. B. będąc managerem powyższej spółki, R. K., D. G. i od nieustalonego dokładnie dnia w lipcu 2013 r. P. T., działając wspólnie i w porozumieniu, także z innymi nieustalonymi osobami, działając (poza P. T.) w ramach zorganizowanej grupy przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa skarbowego stałe źródło dochodów, podejmowali (C. K. i A. B. bez przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia) czynności bezpośrednio związane z produkcją i obrotem wyrobami akcyzowymi, dotyczące produkcji wyrobów w postaci krajanki tytoniowej w ilości nie mniejszej niż 670 kg o wartości nie mniejszej niż 276.576,00 zł oraz suszu tytoniowego w ilości nie mniejszej niż 186 kg o wartości nie mniejszej niż 81.282,00 zł przeznaczonych na przetworzenie w wyrób tytoniowy, działając w celu wprowadzania nielegalnie wytworzonych wyrobów do obrotu gospodarczego, i w ten sposób jako podatnik uchylali się od opodatkowania, nie ujawniając właściwemu organowi przedmiotu i podstawy opodatkowania, nie dokonując obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego i nie składając deklaracji podatkowych, przez co narazili w ten sposób Skarb Państwa na uszczuplenie podatku akcyzowego w łącznej kwocie nie mniejszej niż 511.066,45 zł.”

Przy tak ustalonych i tak opisanych w uzasadnieniu faktach Sąd Okręgowy, odmiennie niż uważa obrońca, miał podstawy do zakwalifikowania przypisanych oskarżonym C. K. i A. B. czynów zabronionych z art. 258 § 1 k.k. Kwalifikacja ta bowiem odzwierciedlała wskazane w opisie czynów znamiona przestępstwa udziału w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, znajdując również oparcie w ustalonych faktach, wskazanych w pisemnych motywach wyroku. Stąd też należy powtórzyć, że wyrażane w apelacji zastrzeżenia należy poddawać ocenie w kontekście prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od wszystkich zarzucanych im czynów lub umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.6.

zarzut VI apelacji obrońcy oskarżonych A. B. i C. K.

naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 41 § 2 k.k.s. w zw. z art. 41 § 4 pkt 1 k.k.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zobowiązanie oskarżonych do uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa kwoty 100.000 zł. każdy, tytułem przypadającej na nich uszczuplonej części należności publicznoprawnej w terminie 2 lat od uprawomocnienia się wyroku, podczas gdy jak wynika z pkt 2 i 8 wyroku, oskarżeni mieli wyłącznie narazić Skarb Państwa na uszczuplenie podatku akcyzowego, a zatem art. 41 § 2 k.k.s. w zw. z art. 41 § 4 pkt 1 k.k.s. nie mają zastosowania, skoro skutkiem czynów przypisanych oskarżonym było narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej, nie zaś jej uszczuplenie;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wbrew stanowisku obrońcy, rację ma Sąd Okręgowy, że w rozpatrywanym przypadku orzeczenie wobec oskarżonych obowiązku, o jakim mowa w art. 41 § 2 k.k.s. w zw. z art. 41 § 4 pkt 2 k.k.s. było obligatoryjne. Oskarżonym wprawdzie przypisano popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 54 § 1 k.k.s., do znamion którego należy jedynie narażenie podatku na uszczuplenie, jednakże art. 41 § 2 k.k.s. nie uzależnia orzeczenia przewidzianego jego treścią obowiązku od tego, jakiego rodzaju znamiona wyczerpywało przestępstwo, za które nastąpiło skazanie, ale od tego, czy przypisano „przestępstwo skarbowe, w związku z którym nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej i tej wymagalnej należności nie uiszczono”. W rozpoznanej sprawie istotą przestępstwa przypisanego oskarżonym było samo tylko narażenie podatku na uszczuplenie w rozumieniu art. 54 § 1 k.k.s., jednakże niewątpliwym jest, że w związku z tym przestępstwem nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej w ustalonej przez Sąd Okręgowy kwocie 511.066,45 zł., albowiem:



oskarżeni nie odprowadzili należnego podatku akcyzowego z tytułu przypisanych im zachowań, nie dokonali obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego oraz nie składali również deklaracji podatkowych,



w myśl art. 10 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy powstaje już z dniem wykonania czynności lub zaistnienia stanu faktycznego podlegających opodatkowaniu akcyzą, zaś obowiązek podatkowy z tytułu nabycia lub posiadania wyrobów akcyzowych powstaje z dniem nabycia lub wejścia w posiadanie tych wyrobów.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od wszystkich zarzucanych im czynów lub umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.7.

zarzut VII apelacji obrońcy oskarżonych A. B. i C. K.

(…) rażąca niewspółmierność wymierzonych oskarżonym kar grzywny (…) w sytuacji, gdy:

a.  wymierzenie kary 500 stawek dziennych plasuje ją niezasadnie w górnym zakresie wymiaru, w sytuacji gdy okoliczności popełnienia czynu, takie jak niewielki rozmiar domniemanej działalności oraz brak dowodów na to, że do obrotu zostały wprowadzone jakiekolwiek nielegalne wyroby akcyzowe, przemawiają za wymierzeniem kary w dolnym zakresie wymiaru,

b.  ustalenie wysokości jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 100 zł. nie jest zasadne z punktu widzenia ustalonych w uzasadnieniu wyroku zarobków oskarżonych, a nadto powoduje, że wyrok nie jest wewnętrznie spójny, albowiem P. T., który zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku ma największe zarobki, ustalono stawkę dzienną na 60 złotych,

c.  od czasu popełnienia niezasadnie przypisanego oskarżonym czynu minęło ponad 11 lat, w trakcie których oskarżeni nie wchodzili w konflikty z prawem, co powoduje, że tak stanowcza reakcja karna po tak długim czasie jest nieuzasadniona i pozbawiona celu,

d.  kara grzywny została orzeczona obok kary pozbawienia wolności;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie i piśmiennictwie poglądami, z karą lub środkiem karnym rażąco niewspółmiernie surowymi mamy do czynienia wówczas, gdy kara lub środek karny są nadmierne lub nieproporcjonalne w odniesieniu do ustawowych kryteriów ich wymiaru, co dostrzegalne jest w sposób oczywisty, jaskrawy, widoczny niejako na pierwszy rzut oka. Z sytuacją taką w rozpoznanej prawie nie mamy do czynienia.

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym za okoliczności obciążające uznać należało znaczny stopień społecznej szkodliwości czynów, wynikający z godzenia w liczne dobra prawem chronione, takie jak porządek publiczny oraz bezpieczeństwo państwa i obywateli (ponieważ działalność zorganizowanych grup przestępczych zawsze stanowi dla tych dóbr poważne zagrożenie), pewność i prawidłowość obrotu gospodarczego czy interesy Skarbu Państwa w zakresie należności publicznoprawnych. Sąd Okręgowy zasadnie ocenił na niekorzyść oskarżonych fakt, że przypisane im czyny spowodowały istotną wysokość szkody w zakresie podatkowych należności publicznoprawnych. W przypadku oskarżonych C. K. i A. B. trafnie podkreślono jako okoliczność obciążającą, przemawiającą za wymierzeniem im kar surowszych niż pozostałym oskarżonym to, że pełnili oni w ramach ustalonego procederu przestępczego kluczową rolę, byli osobami decyzyjnymi, które były w największym stopniu zaangażowane w ten proceder, organizowały go i kierowały jego przebiegiem.

Za okoliczności łagodzące Sąd zasadnie uznał uprzednią niekaralność oskarżonych.

W wypadku kar grzywny Sąd pierwszej instancji kierował się dodatkowo kryteriami określonymi w art. 23 § 3 k.k.s.

W wypadku kar łącznych na aprobatę zasługuje zastosowanie zasady absorpcji, za którą przemawiały związki: przedmiotowy, podmiotowy i czasowy pomiędzy przestępstwami, za które orzeczone zostały kary jednostkowe. Słusznym jest stanowisko Sądu orzekającego, zgodnie z którym pomiędzy przypisanymi oskarżonym czynami istniał ścisły związek czasowy, przedmiotowy i podmiotowy, gdyż zostały one popełnione w tym samym czasie, dotycząc w istocie tych samych zachowań pod względem przedmiotowym. Sąd zasadnie dostrzegł również związek podmiotowy między przestępstwami, wynikający z faktu, że zostały one popełnione z tej samej motywacji, tj. chęci osiągnięcia korzyści majątkowej.

Autor apelacji niezasadnie zarzucił rżącą surowość grzywny, mającą wynikać z wymierzenia kary 500 stawek dziennych, a więc w górnym zakresie wymiaru, podczas gdy:

1.  okoliczności popełnienia czynu, takie jak niewielki rozmiar domniemanej działalności,

2.  brak dowodów na to, że do obrotu zostały wprowadzone jakiekolwiek nielegalne wyroby akcyzowe,

przemawiały, w ocenie obrońcy, za wymierzeniem kary w dolnym zakresie wymiaru.

Żaden z przytoczonych wyżej argumentów nie zasługiwał na uwzględnienie. W kwestii rozmiaru działalności można wprawdzie stwierdzić, że w praktyce orzeczniczej spotyka się podobne przestępstwa popełnione na znacznie większą skalę, jednakże już spojrzenie na skutek działania oskarżonych, polegający na uszczupleniu należności publicznoprawnych w kwocie ponad pół miliona złotych, pozwala na ocenę, że ich działalność była wysoce szkodliwa dla interesów Skarbu Państwa. Z tego punktu widzenia grzywna w rozmiarze 500 stawek dziennych, przy ustaleniu stawki dziennej na 100 zł., jest karą niewątpliwie proporcjonalną i sprawiedliwą, stanowiąc jedynie ułamek kwoty zawinionego przez oskarżonych uszczuplenia podatkowego. Nie można również tracić z pola widzenia faktu, że grzywna stanowi w rozpoznanej sprawie główny ciężar dolegliwości związanych ze skazaniem oskarżonych, ponieważ kary pozbawienia wolności zostały warunkowo zawieszone.

Co do drugiego z argumentów obrońcy należy stwierdzić, że wprowadzenie lub niewprowadzenie do obrotu wyrobów akcyzowych nie ma większego znaczenia z punktu widzenia wymiaru kary. Nawet bowiem nie wprowadzając towaru do obrotu, oskarżeni dopuścili się narażenia, a następnie uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa, co było istotą przypisanego im czynu.

Nie można się zgodzić z obrońcą, że ustalenie wysokości jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 100 zł. nie jest zasadne z punktu widzenia ustalonych w uzasadnieniu wyroku zarobków oskarżonych. Zgodnie z art. 23 § 3 k.k.s. „ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej czterystukrotności”. W roku 2013 wynagrodzenie minimalne wynosiło 1.600 zł., a jego jedna trzydziesta 53,33 zł. W chwili wydania wyroku przez Sąd Okręgowy, tj. 30.01.2024 r., wynagrodzenie minimalne wynosiło 4242 zł., a jego jedna trzydziesta 141,40 zł. W tym kontekście, uwzględniając treść art. 23 § 3 k.k.s., ustalenie wysokości stawki dziennej na 100 zł. jest rozstrzygnięciem trafnym i sprawiedliwym.

Wysokość orzeczonej stawki dziennej w sposób właściwy uwzględnia dochody oskarżonych, ich warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. C. K. jest z zawodu elektromechanikiem okrętowym, a w toku postępowania osiągał z pracy zarobkowej za granicą kwotę 800 funtów miesięcznie. A. B. prowadzi działalność gospodarczą, z której w toku postępowania uzyskiwał dochody w wysokości około 3.000 zł miesięcznie. Obaj oskarżeni dysponują zatem możliwościami zarobkowymi, pozwalającymi na uiszczenie orzeczonych grzywien. Sąd Apelacyjny ma świadomość, że kary grzywny będą dla oskarżonych znaczną dolegliwością, jednakże skoro dolegliwość ta nie przekracza znacznego stopnia winy oskarżonych, a uiszczenie grzywien nie przekracza ich możliwości zarobkowych, to mamy w tym wypadku do czynienia z karą sprawiedliwą. Należy przy tym powtórzyć, że wobec orzeczenia wobec oskarżonych kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, to na grzywnach ma spoczywać główny ciężar dolegliwości związanych z orzeczonymi karami.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od wszystkich zarzucanych im czynów lub umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.8.

zarzut a. apelacji obrońcy oskarżonego R. K.

błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na uznaniu, że oskarżony (…) przynależał do zorganizowanej grupy przestępczej (…) podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika od jakiego czasu oskarżony miałby w takiego rodzaju grupie brać udział, kiedy taka grupa zorganizowała się, a ponadto relacjom łączącym oskarżonych nie można przypisać cech konstytuujących zorganizowana grupę przestępczą jak np. istnienie struktury, kierownictwa, zorganizowania, więzi socjologiczno-psychologicznych, a jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, w sposób nie budzący wątpliwości, że oskarżony (…) miał świadomość istnienia zorganizowanej grupy przestępczej oraz zamiar działania w jej ramach, a ponadto brak jest podstaw do przyjęcia, że oskarżony (…) organizował ludzi do pracy fizycznej” czy „organizował pracę w magazynie”, co w konsekwencji skutkowało bezpodstawnym przypisaniem oskarżonemu czynu z art. 258 § 1 k.k. (…) albowiem oskarżony (…) z pozostałymi ustalonymi i nieustalonymi sprawcami w popełnieniu przestępstwa skarbowego mógł ewentualnie współdziałać;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego zaprezentowane w sposób obszerny, rzeczowy i wnikliwy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w pełni zasadnie przyjął, że:



rodzaj podjętej przez oskarżonych działalności, polegającej przede wszystkim na prowadzeniu pewnego rodzaju fabryki czy też przetwórni wyrobów tytoniowych, czyli miejsca, w którym produkowane, przerabiane i magazynowane są tego rodzaju wyroby, wymaga podjęcia wielu różnego rodzaju działań, te zaś muszą być koordynowane; konieczne jest w takim przypadku uzyskanie stosownego miejsca pozwalającego na prowadzenie tego rodzaju działalności (w tym przypadku w szczególności hal magazynowych w K. i C.), nabycie odpowiednich urządzeń służących do produkcji czy też przetwarzania tytoniu i wyrobów tytoniowych, zgromadzenie materiałów (półproduktów) koniecznych do takiej produkcji, zapewnienie wykwalifikowanej obsługi dla nabytych urządzeń, a wreszcie zapewnienie zbytu dla wyprodukowanych towarów; dla osiągnięcia wszystkich tych celów konieczne jest zaangażowanie wielu osób, a także swoistego rodzaju koordynacja tych działań przez osoby stojące w hierarchii grupy wyżej od innych,



opisana wyżej struktura grupy ujawniła się w rozpatrywanym przypadku, w którym wspomniane działania nadzorcze i koordynujące prowadzili oskarżeni C. K. i A. B., którzy w świetle zgromadzonych dowodów pełnili w grupie role nadrzędne – zajmowali się organizowaniem i zarządzaniem jej działalnością, zaopatrzeniem, dystrybucją wyprodukowanych już towarów, płacili za prace osobom stojącym w hierarchii grupy niżej, w tym R. K. i D. G.,



w skład grupy wchodziły przy tym przynajmniej cztery osoby, a w rzeczywistości także więcej nieustalonych już osób, zaś osoby te podejmowały czynności w ramach ustalonego procederu w sposób skoordynowany i zorganizowany,



oskarżony R. K. znajdował się nisko w hierarchii grupy, gdyż zajmował się magazynem w C. i organizowaniem w nim pracy, gromadzeniem ludzi do prac fizycznych, a także transportem towarów;



oskarżeni mieli świadomość istnienia grupy i swojego współdziałania w jej ramach, wzajemnie się ze sobą na bieżąco kontaktowali i ustalali związane z pracami grupy kwestie,



grupa miała również trwały charakter, o czym świadczy czas trwania planowanego przez jej członków procederu, począwszy od organizacji jej prac aż do zakończenia produkcji i sprzedaży wyrobów tytoniowych, który to mechanizm został przerwany zatrzymaniem części oskarżonych.

Sąd Apelacyjny uznaje za niezasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, albowiem niewątpliwie zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenia wskazanych wyżej faktów. Obrońca nie ma racji, że z dowodów nie wynika, kiedy grupa powstała oraz od kiedy działał w niej oskarżony. Nie nasuwają zastrzeżeń ustalenia Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którymi C. K. i A. B. już od początku 2013 r. podejmowali działania związane z organizacją pracy w K., gdyż świadczy treść nagranych rozmów telefonicznych oraz zeznania niektórych świadków. Co do początku działania oskarżonego R. K. w grupie przestępczej prawidłowe są ustalenia Sądu Okręgowego, iż nastąpiło to nieustalonego dnia, nie wcześniej niż w styczniu 2013, ponieważ:



świadkowie S. C. (w trakcie pierwszego przesłuchania podający się za W. Z.) oraz jego partnerka I. W. złożyli zeznania dotyczące ich pobytu na terenie nieruchomości w C., gdzie były następnie prowadzone czynności procesowe w niniejszej sprawie, a z ich zeznań wynika, że to oskarżony R. K. zaproponował im pobyt na terenie tej posesji, co potwierdza, że to właśnie ten oskarżony realnie nią wówczas dysponował,



powyższe znajduje również potwierdzenie w zeznaniach świadka D. S. (1), który wynajął przedmiotową posesję R. K.,



z zeznań S. C. wynika, że w trakcie jego pobytu na terenie nieruchomości w C. R. K. kilkukrotnie tam przyjeżdżał, co również potwierdza, iż oskarżony ten zajmował się ujawnionym w tym miejscu magazynem.

Obrońca nie ma racji wskazując, że w sprawie nie można stwierdzić cech konstytuujących zorganizowaną grupę przestępczą jak np. istnienie struktury, kierownictwa, zorganizowania, więzi socjologiczno-psychologicznych, a jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, w sposób nie budzący wątpliwości, że oskarżony miał świadomość istnienia zorganizowanej grupy przestępczej oraz zamiar działania w jej ramach. Takiemu stanowisku obrońcy przeczą szczegółowe i rzeczowe ustalenia Sądu Okręgowego, przytoczone na wstępie tej części rozważań Sądu odwoławczego.

Obrońca niezasadnie podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia, że oskarżony „organizował ludzi do pracy fizycznej” czy „organizował pracę w magazynie”. Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że świadkowie I. W. i S. C. potwierdzili, iż pobyt w budynku mieszkalnym na terenie wspomnianej w poprzednim punkcie nieruchomości w C. zaproponował im oskarżony R. K., nadto z zeznań S. C. wynika, że w czasie jego pobytu w C. R. K. w ciągu tygodnia przyjechał na działkę około trzech razy, co potwierdza, iż to R. K. zajmował się znajdującym się na posesji magazynem. Skoro zaś zeznania wskazanych wyżej świadków dowiodły „zajmowania się magazynem” przez oskarżonego, to nie mogło ulegać wątpliwości, że w zakresie jego zadań leżało również organizowanie pracy w magazynie, co z kolei musiało obejmować kwestie personalne.

W uzasadnieniu apelacji jej autor, po przytoczeniu kwestii teoretycznych, związanych z odpowiedzialnością za czyn z art. 258 § 1 k.k., podniósł, iż materiał dowodowy nie daje jasnej odpowiedzi czy oskarżony, którego zadaniem był transport oraz jednorazowo wynajęcie posesji w C., który tej pomocy udzielił relatywnie niewiele razy i każdorazowo w pewnych odstępach czasowych, świadomie przystąpił do udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. Tej treści sformułowanie należy uznać za polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego, który oceny o winie oskarżonego dokonał w sposób kompleksowy, osadzone w całokształcie dowodów i okoliczności sprawy. Powołane wyżej stanowisko obrońcy należy uznać za wybiórczo eksponujące niektóre drugorzędne okoliczności. Tymczasem katalog okoliczności obciążających oskarżonego jest obszerny, co wskazano zarówno wyżej, jak i w ramach stanowiska przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w sekcji 3.9 uzasadnienia.

Nie jest trafnym argument obrońcy o braku dowodów o czerpaniu przez oskarżonego korzyści z udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. Osiąganie takich korzyści nie należy do znamion art. 258 § 1 k.k. Odrębną kwestią jest, że oskarżony realizował znamiona przestępstwa skarbowego czyniąc sobie z niego stałe źródło dochodu, co jednak nie ma żadnego znaczenia dla bytu przypisanego mu występku udziału w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw.

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez:

a.  uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów w pkt XIII i XIV wyroku,

b.  wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt XIV wyroku działania w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych oraz czynienie sobie z popełniania przestępstwa stałego źródła dochodu,

c.  wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej i podstawy wymiaru kary za czyn z pkt XIV wyroku przepisu art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s., art. 38 § 2 k.k.s. oraz złagodzenie wymierzonej (…) w tym punkcie kary,

obniżenie obowiązku uiszczenia części uszczuplonej należności publicznoprawnej do kwoty 5.000 zł.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.9.

zarzut b . apelacji obrońcy oskarżonego R. K.

błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na uznaniu, że oskarżony (…) dopuścił się czynu zarzucanego mu w punkcie XIV zaskarżonego wyroku realizując znamiona przestępstwa z art. 54 § 1 k.k.s., które zostały opisane przez Sąd I instancji w następujący sposób: „działając w celu wprowadzania nielegalnie wytworzonych wyrobów do obrotu gospodarczego, i w ten sposób jako podatnik uchylał się od opodatkowania, nie ujawniając właściwemu organowi przedmiotu i podstawy opodatkowania, nie dokonując obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego i nie składając deklaracji podatkowych, przez co naraził w ten sposób Skarb Państwa na uszczuplenie podatku akcyzowego”, podczas gdy do realizacji takiego znamienia nie doszło;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego zaprezentowane w sposób obszerny, rzeczowy i wnikliwy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w pełni zasadnie przyjął, że skoro:



oskarżony został zatrzymany w dniu 27 sierpnia 2013 r. przez funkcjonariuszy Policji na terenie nieruchomości w K., gdzie prowadzony był przestępczy proceder,



z posesji przy ul. (...) w K. wyjechał wówczas pojazd marki P. (...) o numerze rejestracyjnym (...), który prowadził R. K., a oskarżony D. G. w wyjaśnieniach wskazał, że R. K. w dniu zatrzymania pakował tytoń do samochodu,



w dniu zatrzymania ujawniono przy oskarżonym telefon komórkowy marki B., zaś oględziny przedmiotowego telefonu dały podstawy do stwierdzenia, że osoby posługujące się nim używają haseł na określenie osoby, z którą rozmawiają czy prowadzą rozmowy tekstowe, przy czym kontakty te oznaczone są kolorami (protokół oględzin rzeczy k. 157-159), co ewidentnie wskazuje na kamuflowanie pewnych działalności i kontaktów, co byłoby nielogiczne w przypadku zgodności tych działalności z prawem, przy czym zapisane w pamięci urządzenia rozmowy z R. K. dotyczą ładowarki do zagłuszarki, pięciu starterów sieci telefonicznej, samochodów marek M. (...), P. i I.,



podczas zatrzymania R. K. w prowadzonym przez niego pojeździe marki P. (...) ujawniono 20 worków jutowych, zapakowanych w czarne worki foliowe, w których znajdował się susz tytoniowy pocięty w drobne paski, a worki zapełnione były do wagi 15,40-15,45 kg, łącznie w pojeździe tym ujawniono i zabezpieczono więc około 300 kg krajanki tytoniowej,



z analizy badań laboratoryjnych tego tytoniu wynika, że krajanka tytoniowa o masie 300 kg netto zabezpieczona podczas przeszukania pojazdu P. (...) na terenie posesji w K. stanowi susz roślinny w postaci krajanki tytoniowej, krojony w paski tytoń jasny, badany towar uznać należy za wyrób akcyzowy, jako że stanowi tytoń do palenia, który został pocięty lub inaczej podzielony, skręcony lub sprasowany w postaci bloków oraz nadający się do palenia bez dalszego przetworzenia przemysłowego,



z notatek zabezpieczonych u oskarżonego C. K. wynika m.in., że to właśnie C. K. zajmował się pojazdem marki P., płacił za paliwo i ubezpieczał ten pojazd, ale na zapisach tych znajdują się też takie pozycje jak „100 R.”, co wskazuje na to, że oskarżony R. K. otrzymywał gotówkę od C. K. za podejmowane czynności,



z zeznań świadka D. S. (1) wynika, że oskarżony R. K. wynajął od niego posesję w C., gdzie w garażu założył swoją kłódkę, zaś we wrześniu 2013 r., już po zlikwidowaniu przetwórni w K., żona oskarżonego W. K. (2) zrezygnowała z dalszego wynajmowania przedmiotowej posesji w C.,



świadkowie I. W. i S. C. potwierdzili, że pobyt w budynku mieszkalnym na terenie wspomnianej w poprzednim punkcie nieruchomości w C. zaproponował im właśnie oskarżony R. K.,



z zeznań S. C. wynika, że w czasie jego pobytu w C. R. K. w ciągu tygodnia przyjechał na działkę około trzech razy, co potwierdza, iż to R. K. zajmował się znajdującym się na posesji magazynem,



podczas przeszukania posesji w C., którą zajmował się oskarżony R. K., ujawniono takie przedmioty jak puste opakowania tekturowe z nadrukiem (...), (...), (...), wizytówkę spółki (...), dwa telefony komórkowe, wagi elektroniczne, wskazujące na rodzaj i charakter prowadzonej tam działalności,

to wina oskarżonego w popełnieniu przypisanego mu przestępstwa skarbowego nie mogła ulegać wątpliwości.

Sąd Apelacyjny uznaje za niezasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, albowiem niewątpliwie ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji są prawidłowe, co oznacza, że są ustaleniami prawdziwymi oraz dokonanymi z poszanowaniem dyrektywy z art. 7 k.p.k. Jedynym argumentem obrońcy, zmierzającym do podważenia powyższej oceny, jest stwierdzenie w uzasadnieniu apelacji, że oskarżony nie był w żaden sposób związany osobowo ani kapitałowo z (...) Sp. z o.o. Argument ten nie jest trafny, gdyż nie wynika z niego niemożność udziału oskarżonego w popełnieniu przestępstwa. Ponadto, skoro Sąd Okręgowy ustalił, że rola R. K. w przestępstwie była podrzędna, niejako techniczna (organizacja pracy w magazynie), to oczywistym jest, że nie obejmowała ona jakiejkolwiek formy aktywności intelektualnej w (...) Sp. z o.o.

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez:

a.  uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów w pkt XIII i XIV wyroku,

b.  wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt XIV wyroku działania w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych oraz czynienie sobie z popełniania przestępstwa stałego źródła dochodu,

c.  wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej i podstawy wymiaru kary za czyn z pkt XIV wyroku przepisu art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s., art. 38 § 2 k.k.s. oraz złagodzenie wymierzonej (…) w tym punkcie kary,

obniżenie obowiązku uiszczenia części uszczuplonej należności publicznoprawnej do kwoty 5.000 zł.;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.10.

zarzut c . apelacji obrońcy oskarżonego R. K.

rażąca niewspółmierność kary, polegająca na orzeczeniu (…) za czyn przypisany w punkcie XIV zaskarżonego wyroku nadmiernie surowej kary pozbawienia wolności w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności, co poprzedzone zostało błędnym uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek nadzwyczajnego obostrzenia z art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s., gdyż oskarżony miał działać w ramach zorganizowanej grupy przestępczej (…) oraz uczynić z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, podczas gdy zachowanie oskarżonego nie wypełniało tychże znamion, co – w zestawieniu z dotychczasową niekaralnością oskarżonego (…) i jego podrzędną rolą w sprawie, uzasadnia złagodzenie wymierzonej kary, a przy tym również orzeczenie rażąco surowej kary grzywny co do liczby stawek dziennych, na której uiszczenie sytuacja majątkowa oskarżonego – prawidłowo ustalona przez Sąd (…) – nijak nie pozwala;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie i piśmiennictwie poglądami, z karą lub środkiem karnym rażąco niewspółmiernie surowymi mamy do czynienia wówczas, gdy kara lub środek karny są nadmierne lub nieproporcjonalne w odniesieniu do ustawowych kryteriów ich wymiaru, co dostrzegalne jest w sposób oczywisty, jaskrawy, widoczny niejako na pierwszy rzut oka. Z sytuacją taką w rozpoznanej prawie nie mamy do czynienia.

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym za okoliczności obciążające uznać należało znaczny stopień społecznej szkodliwości czynów, wynikający z godzenia w liczne dobra prawem chronione, takie jak porządek publiczny oraz bezpieczeństwo państwa i obywateli, (ponieważ działalność zorganizowanych grup przestępczych zawsze stanowi dla tych dóbr poważne zagrożenie), pewność i prawidłowość obrotu gospodarczego czy interesy Skarbu Państwa w zakresie należności publicznoprawnych. Sąd Okręgowy zasadnie ocenił na niekorzyść oskarżonych fakt, że przypisane im czyny spowodowały istotną wysokość szkody w zakresie podatkowych należności publicznoprawnych.

Za okoliczności łagodzące Sąd zasadnie uznał uprzednią niekaralność oskarżonych, a w przypadku oskarżonego R. K. jego mniejszą rolę w ustalonym procederze przestępczym niż w przypadku oskarżonych C. K. i A. B..

W wypadku kar grzywny Sąd pierwszej instancji kierował się dodatkowo kryteriami określonymi w art. 23 § 3 k.k.s.

W wypadku kary łącznej na aprobatę zasługuje zastosowanie zasady absorpcji, za którą przemawiały związki: przedmiotowy, podmiotowy i czasowy pomiędzy przestępstwami, za które orzeczone zostały kary jednostkowe. Słusznym jest stanowisko Sądu orzekającego, zgodnie z którym pomiędzy przypisanymi oskarżonemu czynami istniał ścisły związek czasowy, przedmiotowy i podmiotowy, gdyż zostały one popełnione w tym samym czasie, dotycząc w istocie tych samych zachowań pod względem przedmiotowym. Sąd zasadnie dostrzegł również związek podmiotowy między przestępstwami, wynikający z faktu, że zostały one popełnione z tej samej motywacji, tj. chęci osiągnięcia korzyści majątkowej.

W ocenie obrońcy zarzucana w apelacji rażąca niewspółmierność kary polega - cyt.: „na orzeczeniu za czyn przypisany w punkcie XIV zaskarżonego wyroku nadmiernie surowej kary pozbawienia wolności w wymiarze 8 miesięcy pozbawienia wolności, co poprzedzone zostało błędnym uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek nadzwyczajnego obostrzenia z art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s., gdyż oskarżony miał działać w ramach zorganizowanej grupy przestępczej (…) oraz uczynić z popełniania przestępstw stałe źródło dochodu, podczas gdy zachowanie oskarżonego nie wypełniało tychże znamion, co – w zestawieniu z dotychczasową niekaralnością oskarżonego (…) i jego podrzędną rolą w sprawie, uzasadnia złagodzenie wymierzonej kary, a przy tym również orzeczenie rażąco surowej kary grzywny co do liczby stawek dziennych, na której uiszczenie sytuacja majątkowa oskarżonego – prawidłowo ustalona przez Sąd (…) – nijak nie pozwala”.

Tak sformułowany zarzut ma charakter oczywiście bezzasadnego, gdyż w istocie nie jest zarzutem skierowanym przeciwko wymiarowi kary, a głównie przeciwko ustaleniom faktycznym, dotyczącym czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie XIV zaskarżonego wyroku. Tymczasem prawidłowość tych ustaleń nie mogła ulegać wątpliwości, co Sąd odwoławczy wykazał w sekcjach 3.8. i 3.9. uzasadnienia.

Wskazywana przez obrońcę okoliczność w postaci podrzędnej roli oskarżonego w popełnieniu przestępstwa znalazła właściwe odzwierciedlenie w wymiarze kary, zarówno pozbawienia wolności, jaki kary grzywny. Obie te kary są wyraźnie niższe od kar orzeczonych wobec oskarżonych C. K. i A. B. jako osób, które organizowały proceder przestępczy i go koordynowały.

Co do kary pozbawienia wolności to sam fakt, że została orzeczona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, sprzeciwia się przyjęciu, że jest karą rażąco niewspółmiernie surową.

Co do kary grzywny należy przypomnieć, że zastosowanie miał art. 23 § 3 k.k.s., zgodnie którym „ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej czterystukrotności”. W roku 2013 wynagrodzenie minimalne wynosiło 1.600 zł., a jego jedna trzydziesta 53,33 zł. W chwili wydania wyroku przez Sąd Okręgowy, tj. 30.01.2024 r., wynagrodzenie minimalne wynosiło 4242 zł., a jego jedna trzydziesta 141,40 zł. W tym kontekście, uwzględniając treść art. 23 § 3 k.k.s., ustalenie wysokości stawki dziennej na 100 zł. jest rozstrzygnięciem trafnym i sprawiedliwym.

Wysokość orzeczonej stawki dziennej w sposób właściwy uwzględnia dochody oskarżonego, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. R. K. jest z zawodu elektromechanikiem pojazdów samochodowych co gwarantuje mu możliwość znalezienia zatrudnienia. W czasie trwania postępowania pomagał żonie w prowadzeniu działalności gospodarczej, z której uzyskiwali około 3.000-4.000 zł miesięcznie, samemu osiągając dochody rzędu 200-250 zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia w firmie żony na 1/16 etatu bądź umów zlecenia. Oskarżony dysponuje zatem możliwościami zarobkowymi, pozwalającymi na uiszczenie orzeczonej grzywny. Sąd Apelacyjny ma świadomość, że grzywna będzie dla oskarżonego znaczną dolegliwością, jednakże skoro dolegliwość ta nie przekracza znacznego stopnia winy oskarżonego, a jej uiszczenie nie przekracza jego możliwości zarobkowych, to mamy w tym wypadku do czynienia z karą sprawiedliwą. Należy jednocześnie przypomnieć, że wobec orzeczenia wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, to na grzywnie ma spoczywać główny ciężar dolegliwości związanych z orzeczoną karą.

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez:

a.  uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów w pkt XIII i XIV wyroku,

b.  wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt XIV wyroku działania w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych oraz czynienie sobie z popełniania przestępstwa stałego źródła dochodu,

c.  wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej i podstawy wymiaru kary za czyn z pkt XIV wyroku przepisu art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s., art. 38 § 2 k.k.s. oraz złagodzenie wymierzonej (…) w tym punkcie kary,

d.  obniżenie obowiązku uiszczenia części uszczuplonej należności publicznoprawnej do kwoty 5.000 zł.;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.11.

zarzut d . apelacji obrońcy oskarżonego R. K.

rażąca niewspółmierność obowiązku uiszczenia uszczuplonej należności publicznoprawnej (…) podczas gdy prawidłowo ustalona przez Sąd (…) sytuacja majątkowa oskarżonego czyni tę kwotę rażąco wygórowaną i zbyt dolegliwą dla oskarżonego, a pośrednio także jego rodziny;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wysokość obowiązku uiszczenia uszczuplonej należności publicznoprawnej określona przez Sąd Okręgowy nie jest nadmierna, spełniając kryteria środka karnego o charakterze proporcjonalnym i sprawiedliwym. Zasądzona z tego tytułu kwota jest adekwatna względem całego uszczuplenia podatku spowodowanego czynem oskarżonych oraz nie jest nadmierna w obecnych realiach społeczno-ekonomicznych. Pozostaje również w zasięgu możliwości zarobkowych oskarżonego, co wykazano już w sekcji 3.10. uzasadnienia, w zakresie dotyczącym orzeczonej kary grzywny.

Wniosek

o zmianę wyroku poprzez:

a.  uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanych mu czynów w pkt XIII i XIV wyroku,

b.  wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt XIV wyroku działania w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw skarbowych oraz czynienie sobie z popełniania przestępstwa stałego źródła dochodu,

c.  wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej i podstawy wymiaru kary za czyn z pkt XIV wyroku przepisu art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s., art. 38 § 2 k.k.s. oraz złagodzenie wymierzonej (…) w tym punkcie kary,

d.  obniżenie obowiązku uiszczenia części uszczuplonej należności publicznoprawnej do kwoty 5.000 zł.;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.12.

zarzut 1 apelacji obrońcy oskarżonego D. G.

błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na uznaniu, że oskarżony (…) brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej, co doprowadziło do przypisania mu przestępstwa z art. 258 § 1 k.k., gdy prawidłowa ocena zebranych dowodów dokonana zgodnie z zasadami logicznego rozumowania prowadzi do jednoznacznie odmiennego wniosku;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego zaprezentowane w sposób obszerny, rzeczowy i wnikliwy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w pełni zasadnie przyjął, że:



rodzaj podjętej przez oskarżonych działalności, polegającej przede wszystkim na prowadzeniu pewnego rodzaju fabryki czy też przetwórni wyrobów tytoniowych, czyli miejsca, w którym produkowane, przerabiane i magazynowane są tego rodzaju wyroby, wymaga podjęcia wielu różnego rodzaju działań, te zaś muszą być koordynowane; konieczne jest w takim przypadku uzyskanie stosownego miejsca pozwalającego na prowadzenie tego rodzaju działalności (w tym przypadku w szczególności hal magazynowych w K. i C.), nabycie odpowiednich urządzeń służących do produkcji czy też przetwarzania tytoniu i wyrobów tytoniowych, zgromadzenie materiałów (półproduktów) koniecznych do takiej produkcji, zapewnienie wykwalifikowanej obsługi dla nabytych urządzeń, a wreszcie zapewnienie zbytu dla wyprodukowanych towarów; dla osiągnięcia wszystkich tych celów konieczne jest zaangażowanie wielu osób, a także swoistego rodzaju koordynacja tych działań przez osoby stojące w hierarchii grupy wyżej od innych,



opisana wyżej struktura grupy ujawniła się w rozpatrywanym przypadku, w którym wspomniane działania nadzorcze i koordynujące prowadzili oskarżeni C. K. i A. B., którzy w świetle zgromadzonych dowodów pełnili w grupie role nadrzędne – zajmowali się organizowaniem i zarządzaniem jej działalnością, zaopatrzeniem, dystrybucją wyprodukowanych już towarów, płacili za prace osobom stojącym w hierarchii grupy niżej, w tym R. K. i D. G.,



w skład grupy wchodziły przy tym przynajmniej cztery osoby, a w rzeczywistości także więcej nieustalonych już osób, zaś osoby te podejmowały czynności w ramach ustalonego procederu w sposób skoordynowany i zorganizowany,



oskarżeni mieli świadomość istnienia grupy i swojego współdziałania w jej ramach, wzajemnie się ze sobą na bieżąco kontaktowali i ustalali związane z pracami grupy kwestie,



grupa miała również trwały charakter, o czym świadczy czas trwania planowanego przez jej członków procederu, począwszy od organizacji jej prac aż do zakończenia produkcji i sprzedaży wyrobów tytoniowych, który to mechanizm został przerwany zatrzymaniem części oskarżonych.

Sąd Apelacyjny uznaje za niezasadny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, albowiem niewątpliwie zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenia wskazanych wyżej faktów. Obrońca nie ma racji, że prawidłowa ocena zebranych dowodów dokonana zgodnie z zasadami logicznego rozumowania prowadzi do jednoznacznie odmiennego wniosku. W ocenie autorki apelacji w materiale dowodowym brak jest danych uzasadniających świadomość oskarżonego, że bierze udział w działaniach zorganizowanej grupy przestępczej. Wprawdzie istotnie, na co wskazuje obrońca, oskarżony wykonywał tylko pewne zadania (pakowanie towaru, przewóz go samochodem itp.), ale niezależnie od tego, w świetle okoliczności prawidłowo ustalonych przez Sąd Okręgowy, a przytoczonych przez Sąd Apelacyjny wyżej, D. G. umyślnie brał udział w działaniach grupy, gdyż nie mógł nie wiedzieć o charakterze procederu przestępczego, istnieniu ośrodka decyzyjnego, stopniu organizacji przedsięwzięcia oraz powiązaniach pomiędzy poszczególnymi członkami grupy.

Nie można się zgodzić z obrońcą, że udziałowi oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej przeczy krótki czas realizacji przez niego czynności wykonawczych w ramach przypisanego przestępstwa skarbowego. Jak bowiem wskazano w dalszych rozważaniach, tj. w sekcji 3.13. uzasadnienia, konkretne okoliczności przemawiały za uznaniem, że czas udziału oskarżonego w przestępstwie był dłuższy, niż utrzymywał on to w złożonych wyjaśnieniach.

Nie jest trafnym argument obrońcy, że oskarżony nie miał mieć udziału w zyskach z przestępstwa, a otrzymywał wynagrodzenie za pracę. Odpierając ten argument należy stwierdzić, że z punktu widzenia znamion art. 258 § 1 k.k. to, osiągnięcie przez sprawcę korzyści majątkowej nie jest konieczne dla bytu przedmiotowego występku. Co zaś do wynagrodzenia za pracę, to skoro oskarżony działał z zamiarem popełnienia przypisanych mu przestępstw, to owo wynagrodzenie należało traktować jako osiągniętą przez niego korzyść majątkową.

Wniosek



o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego przypisanych mu w punktach XXIII i XXIV wyroku,



o zmianę wyroku poprzez znaczne złagodzenie wymierzonej kary grzywny w punkcie XXIV wyroku oraz o obniżenie orzeczonej kwoty tytułem obowiązku uiszczenia części uszczuplonej należności publicznoprawnej;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.13.

zarzut 2 apelacji obrońcy oskarżonego D. G.

błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na uznaniu, że oskarżony (…) dopuścił się czynu z art. 54 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 i 5 k.k.s. i art. 6 § 2 k.k.s. podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zarzucanego mu czynu nie popełnił;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego zaprezentowane w sposób obszerny, rzeczowy i wnikliwy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w pełni zasadnie przyjął jako okoliczności natury faktycznej obciążające D. G. następujące fakty:



wyjaśnienia oskarżonego ulegały istotnym zmianom i nie były konsekwentne,



z uwagi na istnienie dowodów obciążających oskarżonego należy kategorycznie odrzucić tę część jego wyjaśnień, w której nie przyznaje się on do popełnienia zarzucanych mu czynów, a za wiarygodne uznać częściowe przyznanie się w trakcie jednego z przesłuchań,



podczas drugiego przesłuchania oskarżony wprawdzie formalnie nie przyznał się wówczas do popełnienia zarzucanych mu czynów, jednak przyznał np., że w dniu zatrzymania pakował liście tytoniu na terenie posesji w miejscowości K., przy czym miał to być drugi dzień jego pracy; to ostatnie twierdzenie oskarżonego nie było wiarygodne, podobnie jak tłumaczenie, że doprowadziło do tego mające miejsce około tydzień wcześniej w urzędzie pracy spotkanie z przypadkowym, nieznanym mu mężczyzną; nielogicznym jest, iż rzekomo nieznany oskarżonemu mężczyzna pozwolił mu korzystać samodzielnie z samochodu marki M. (...) i parkować go pod miejscem zamieszkania oskarżonego; takie zachowanie wyraźnie wskazuje, że osoby te musiały się wcześniej znać i mieć do siebie zaufanie,



za prawdziwe, gdyż współgrające z innymi dowodami, należy uznać podanie przez oskarżonego, że środkiem transportu był biały samochód marki M. (...), a także, że w czynnościach przez niego wykonywanych towarzyszył mu mężczyzna o imieniu P. (niewątpliwie P. T.) i podczas tych czynności doszło do ich zatrzymania, o tyle za niewiarygodne należy uznać jego twierdzenia, że nie wiedział, jakimi liśćmi się wówczas zajmował (w niektórych miejscach swoich wyjaśnień oskarżony wprost wskazywał przecież na tytoń, mający przy tym w świetle wskazań doświadczenia życiowego bardzo charakterystyczny zapach) oraz, w kontekście całokształtu ustalonych okoliczności, że jest działanie nielegalne,



D. G. przyznał wprawdzie, że zna A. B., z którym razem chodzili do szkoły, ale jednocześnie wskazywał, że ten nie miał nic wspólnego z tą pracą, co w świetle innych dowodów i okoliczności jest stwierdzeniem oczywiście niewiarygodnym, przy czym w świetle wskazań doświadczenia życiowego uprzednia znajomość tych oskarżonych wskazuje, dlaczego do czynności w tym procederze dopuszczony został właśnie D. G.,



oskarżony potwierdził, że zna oskarżonego R. K., jednakże już jego twierdzenie, że poznał go dopiero przy tych czynnościach jest niewiarygodne,



odmiennie należy ocenić współgrające z innymi dowodami stwierdzenie przez oskarżonego, że w dniu zatrzymania R. K. przyjechał na daną posesję, pakował tytoń do samochodu, po czym odjechał,



w zabezpieczonych odręcznych notatkach C. K. znajdują się zapisy, z których wynika, że ten ostatni regulował m.in. wynagrodzenie dla D. G. oraz pokrywał koszty związane z paliwem pojazdu M. (...), którym poruszał się D. G. (w notatkach tych widnieją m.in. takie zapisy jak: „1000 paliwo D. S.” lub „D. zapłata”),



z dowodów w postaci oględzin zabezpieczonych telefonów komórkowych wynika, że D. G. i P. T. kontaktowali się intensywnie od 1 lipca 2013 r. niemal codziennie i łącznie 97 razy, co przeczy wskazanej wyżej przez oskarżonego tezie, a podobną przedstawiał P. T., że opisaną przez nich pracę wykonywali przed zatrzymaniem jedynie niecałe dwa dni.

Sąd pierwszej instancji ma niewątpliwie rację, że suma powyższych okoliczności w sposób nieodparty prowadzi do wniosku o udziale oskarżonego D. G. w popełnieniu przypisanego mu przestępstwa skarbowego. Przeciwnej treści argumentacja obrońcy nie jest trafna. Aktualność zachowuje stanowisko przedstawione w tym zakresie przez Sąd Apelacyjny wyżej, w sekcji 3.12. uzasadnienia.

Wniosek



o zmianę wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego przypisanych mu w punktach XXIII i XXIV wyroku,



o zmianę wyroku poprzez znaczne złagodzenie wymierzonej kary grzywny w punkcie XXIV wyroku oraz o obniżenie orzeczonej kwoty tytułem obowiązku uiszczenia części uszczuplonej należności publicznoprawnej;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

3.14.

zarzut 3 apelacji obrońcy oskarżonego D. G.



rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu kary grzywny w pkt XXIV wyroku wynikająca z nieuwzględnienia przy jej wymierzaniu stanu majątkowego oskarżonego,



rażąca niewspółmierność orzeczonego wobec oskarżonego środka karnego w wysokości 10.000 zł.;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie i piśmiennictwie poglądami, z karą lub środkiem karnym rażąco niewspółmiernie surowymi mamy do czynienia wówczas, gdy kara lub środek karny są nadmierne lub nieproporcjonalne w odniesieniu do ustawowych kryteriów ich wymiaru, co dostrzegalne jest w sposób oczywisty, jaskrawy, widoczny niejako na pierwszy rzut oka. Z sytuacją taką w rozpoznanej prawie nie mamy do czynienia.

Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym za okoliczności obciążające uznać należało znaczny stopień społecznej szkodliwości czynów, wynikający z godzenia w liczne dobra prawem chronione, takie jak porządek publiczny oraz bezpieczeństwo państwa i obywateli, (ponieważ działalność zorganizowanych grup przestępczych zawsze stanowi dla tych dóbr poważne zagrożenie), pewność i prawidłowość obrotu gospodarczego czy interesy Skarbu Państwa w zakresie należności publicznoprawnych. Sąd Okręgowy zasadnie ocenił na niekorzyść oskarżonych fakt, że przypisane im czyny spowodowały istotną wysokość szkody w zakresie podatkowych należności publicznoprawnych.

Za okoliczności łagodzące Sąd zasadnie uznał uprzednią niekaralność oskarżonych, a w przypadku oskarżonego D. G. jego mniejszą rolę w ustalonym procederze przestępczym niż w przypadku oskarżonych C. K. i A. B..

W wypadku kar grzywny Sąd pierwszej instancji kierował się dodatkowo kryteriami określonymi w art. 23 § 3 k.k.s.

W wypadku kary łącznej na aprobatę zasługuje zastosowanie zasady absorpcji, za którą przemawiały związki: przedmiotowy, podmiotowy i czasowy pomiędzy przestępstwami, za które orzeczone zostały kary jednostkowe. Słusznym jest stanowisko Sądu orzekającego, zgodnie z którym pomiędzy przypisanymi oskarżonemu czynami istniał ścisły związek czasowy, przedmiotowy i podmiotowy, gdyż zostały one popełnione w tym samym czasie, dotycząc w istocie tych samych zachowań pod względem przedmiotowym. Sąd zasadnie dostrzegł również związek podmiotowy między przestępstwami, wynikający z faktu, że zostały one popełnione z tej samej motywacji, tj. chęci osiągnięcia korzyści majątkowej.

W ocenie obrońcy zarzucana w apelacji rażąca niewspółmierność kary dotyczy wymiaru grzywny, której wysokość przekracza możliwości majątkowe oskarżonego, nadto, z tych samych przyczyn, wymiaru obowiązku zapłaty uszczuplonej należności publicznoprawnej. Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczność łagodząca w postaci podrzędnej roli oskarżonego w popełnieniu przestępstwa znalazła właściwe odzwierciedlenie w wymiarze kary, zarówno pozbawienia wolności, jaki kary grzywny oraz środka karnego. Dolegliwości z tym związane są wyraźnie niższe od tych, które dotyczą kar orzeczonych wobec oskarżonych C. K. i A. B. jako osób, które organizowały proceder przestępczy i go koordynowały.

Co do kary grzywny należy przypomnieć, że zastosowanie miał art. 23 § 3 k.k.s., zgodnie którym „ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej czterystukrotności”. W roku 2013 wynagrodzenie minimalne wynosiło 1.600 zł., a jego jedna trzydziesta 53,33 zł. W chwili wydania wyroku przez Sąd Okręgowy, tj. 30.01.2024 r., wynagrodzenie minimalne wynosiło 4242 zł., a jego jedna trzydziesta 141,40 zł. W tym kontekście, uwzględniając treść art. 23 § 3 k.k.s., ustalenie wysokości stawki dziennej na 100 zł. jest rozstrzygnięciem trafnym i sprawiedliwym.

Wysokość orzeczonej stawki dziennej grzywny w sposób właściwy uwzględnia dochody oskarżonego, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. D. G. jest z zawodu kierowcą, a w czasie trwania postępowania pracował zawodowo w takim charakterze. Oskarżony dysponuje zatem możliwościami zarobkowymi, pozwalającymi na uiszczenie orzeczonej grzywny. Sąd Apelacyjny ma świadomość, że grzywna będzie dla oskarżonego znaczną dolegliwością, jednakże skoro dolegliwość ta nie przekracza znacznego stopnia winy oskarżonego, a jej uiszczenie nie przekracza jego możliwości zarobkowych, to mamy w tym wypadku do czynienia z karą sprawiedliwą. Należy jednocześnie przypomnieć, że wobec orzeczenia wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, to na grzywnie ma spoczywać główny ciężar dolegliwości związanych z orzeczoną karą.

Nie było również podstaw do obniżenia obowiązku uiszczenia uszczuplonej należności publicznoprawnej, gdyż wysokość tego obowiązku określona przez Sąd Okręgowy nie jest nadmierna, spełniając kryteria środka karnego o charakterze proporcjonalnym i sprawiedliwym.

Wniosek

O zmianę wyroku poprzez znaczne złagodzenie wymierzonej kary grzywny w punkcie XXIV wyroku oraz o obniżenie orzeczonej kwoty tytułem obowiązku uiszczenia części uszczuplonej należności publicznoprawnej;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Niezasadność zarzutu apelacyjnego.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

6.7.  Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

5.1.1

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość rozstrzygnięcia

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Niezasadność zarzutów i wniosków apelacyjnych.

6.8.  Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

6.9.  Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

6.1.7.  Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.2.1.

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

6.1.8.  Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

6.10.  Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II.

Sąd Apelacyjny zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. H. P. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu D. G. kwoty:

a)  1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto za obronę oskarżonego przed Sądem Apelacyjnym na rozprawie odwoławczej w dniu 03.06.2020 r.,

b)  9.741,60 (dziewięć tysięcy siedemset czterdzieści jeden 60/100) złotych brutto za obronę oskarżonego przed Sądem Okręgowym przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jednocześnie uchylając w tym zakresie rozstrzygnięcie z punktu XXXII zaskarżonego wyroku,

c)  1.476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto za obronę oskarżonego przed Sądem Apelacyjnym na rozprawie odwoławczej w dniu 10 kwietnia 2025 r.

Powyższe rozstrzygnięcie uwzględniało, między innymi, słuszny zarzut i wniosek apelacji adw. H. P. kwestionujący prawidłowość rozstrzygnięcia z punktu XXXII zaskarżonego wyroku.

Z apelacji adw. H. P. wynika, że zarzutem i wnioskiem obejmuje ona należność z tytułu kosztów obrony z urzędu:

a)  podczas pierwszego rozpoznania sprawy przed Sądem Apelacyjnym,

b)  podczas ponownego rozpoznania sprawy przed Sądem Okręgowym.

Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego z punktu XXXII wyroku obejmuje wprawdzie obie te należności, jednakże obliczenie należnej obrońcy kwoty należy uznać za błędne.

Zasądzona w punkcie II a) wyroku kwota dotyczy wynagrodzenia z obronę oskarżonego z urzędu przed Sądem Apelacyjnym na rozprawie odwoławczej w dniu 03.06.2020 r. (k. 4727-4729) i składa się na nią kwota 1.200 zł. powiększona o 23%VAT.

Zasądzona w punkcie II b) wyroku kwota dotyczy wynagrodzenia z obronę oskarżonego z urzędu przed Sądem Okręgowym podczas ponownego rozpoznania sprawy. W tym zakresie obliczenie jest następujące:

Adw. H. P. podczas ponownego rozpoznania sprawy uczestniczyła w rozprawach:

1.  30.10.2020 r.,

2.  17.12.2020 r.,

3.  02.02.2021 r.,

4.  16.03.2021 r.,

5.  28.05.2021 r.,

6.  24.08.2021 r.,

7.  03.09.2021 r.,

8.  21.09.2021 r.,

9.  22.10.2021 r.,

10.  14.12.2021 r.,

11.  01.03.2022 r.,

12.  15.03.2022 r.,

13.  22.04.2022 r.,

14.  10.05.2022 r.,

15.  19.07.2022 r.,

16.  21.07.2022 r.,

17.  11.10.2022 r.,

18.  25.10.2022 r.,

19.  27.10.2022 r.,

20.  26.01.2023 r.,

21.  09.03.2022 r.,

22.  11.04.2022 r.,

23.  09.05.2023 r.,

24.  11.07.2023 r.,

25.  05.09.2023 r.,

26.  27.10.2023 r.,

27.  21.11.2023 r.,

28.  19.12.2023 r.,

29.  16.01.2023 r..

Na terminie rozprawy 20.12.2022 r. adw. H. P. nie stawiła się (k. 5048).

Należność netto za obronę z urzędu przed Sądem Okręgowym przy ponownym rozpoznaniu sprawy wynosi zatem 1.200 zł., przy czym za każdy następny termin rozprawy uległa ona zwiększeniu o 20% tej stawki, a więc o 240 zł. za każdy z 28 pozostałych terminów rozprawy. Zatem finalnie należało zsumować kwoty 1.200 zł i 6.720 zł. (28 razy 240 zł.) co daje 7.920 zł. netto. Kwota ta powiększona o 23% VAT daje 9.741,60 zł.

Zasądzając powyższe kwoty Sąd Apelacyjny oparł się na przepisach art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1184) oraz § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo przez jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763 z dnia 2024.05.21).

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Sąd Apelacyjny wymierzył oskarżonym tytułem opłat za postępowanie odwoławcze kwoty:

- C. K. i A. B. po 10.180 zł.,

- R. K. i D. G. 1.980 zł.,

a ponadto obciążył ich wydatkami postępowania odwoławczego w częściach równych, z wyjątkiem wydatków związanych z obroną z urzędu, którymi obciążył wyłącznie oskarżonego D. G..

Oskarżonych obciążono kosztami postępowania na podstawie art. 627 k.p.k. W świetle art. 616 § 2 k.p.k. koszty sądowe obejmują opłaty oraz wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania. Opłaty wymierzono na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 3 ust. 2 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych.

Wydatkami z tytułu obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym obciążono wyłącznie D. G., ponieważ wydatki Skarbu Państwa w tym zakresie dotyczyły tylko tego oskarżonego.

Sąd nie znalazł podstaw do zwolnienia oskarżonych od kosztów sądowych, ponieważ nie przemawiały za tym zasady słuszności, nadto przy ustalonych możliwościach majątkowych i zarobkowych oskarżonych, uiszczenia przez nich kosztów nie można uznać za obowiązek zbyt uciążliwy.

7.  PODPIS

6.11.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonych C. K. i A. B.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

6.12.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego R. K.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

6.13.  Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

3

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego D. G.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

całość rozstrzygnięcia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana