Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w sprawie I CSK 623/23 odmówił przyjęcia wniesionej przez powódkę T. S. skargi kasacyjnej do rozpoznania, zaś kosztami postępowania kasacyjnego obciążył powódkę, pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu (k. 568).

Postanowieniem z dnia 24 lipca 2025 roku w sprawie sygn. akt I C 208/21 Referendarz sądowy zasądził od powódki T. S. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Olsztynie kwotę 2.700,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego należnego Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w postępowaniu kasacyjnym.

W uzasadnieniu ww. postanowienia Referendarz sądowy wskazał, że do rozliczenia kosztów procesu należnych pozwanemu Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Olsztynie (zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną RP), zgodnie z przesądzoną w pkt 2. postanowienia Sądu Najwyższego zasadą odpowiedzialności powódki jako strony w całości przegrywającej sprawę należało uwzględnić, iż pozwany poniósł koszty w łącznej wysokości 2.700,00 zł. W ocenie Referendarza sądowego na koszty te złożyło się wynagrodzenie radcy prawnego ustalone na podstawie § 2 pkt 6) w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2) w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Referendarz sądowy podzielił również tezę zawartą w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2021 r. w sprawie IV KS 35/20 wskazującą, iż przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w części ustalającej stawki minimalne w sprawach cywilnych nie określają z oczywistych względów wysokości stawki minimalnej za wniesienie odpowiedzi na skargę na wyrok sądu odwoławczego w sprawie karnej (w tym wypadku również cywilnej). Konieczne zatem było w ocenie Referendarza sądowego ustalenie kategorii spraw o najbardziej zbliżonym rodzaju, tym samym przyjął, że będzie to stawka za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec tego, iż stawka minimalna w postępowaniu kasacyjnym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej (jeżeli sprawę w drugiej instancji prowadził ten sam radca prawny), nie mniej jednak niż 240,00 zł – stawkę tą zastosował Referendarz sądowy w sprawie niniejszej, albowiem Prokuratoria Generalna RP (zastępująca stronę pozwaną) wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną strony przeciwnej (k. 558-562). Przy wartości przedmiotu sporu w wysokości 100.000,00 zł stawka minimalna wynosiła 5.400,00 zł, stąd też suma 2.700,00 zł (tj. 50% stawki minimalnej) znalazła odzwierciedlenie w sentencji postanowienia wydanego przez Referendarza sądowego.

Skargę na postanowienie Referendarza sądowego z dnia 24 lipca 2025 r. złożyła powódka T. S. wnosząc o uchylenie postanowienia w całości, umorzenie kosztów w całości, umorzenie bezprawnie zasądzonych kosztów w postępowaniu kasacyjnym przez Sąd Najwyższy oraz zwolnienie od kosztów w całości od złożenia skargi. Ponadto powódka wniosła o dokonanie wykładni orzeczenia w spawie I C 208/21, gdyż zachodzą wątpliwości co do treści orzeczenia.

W uzasadnieniu skargi powódka wskazała, iż w jej ocenie orzeczenie nie jest zgodne z prawdą i stanem faktycznym oraz prawnym, materiałem dowodowym oraz faktami mającymi istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W treści skargi powołała szereg sygnatur spraw sądowych, które toczyły się z jej udziałem oraz podnosiła zarzuty, iż sądy orzekające nie rozpoznały kwestii istotnych, gdyż dokonano odmowy czynności procesowych i zbadania dowodów. Kwestionowała rozstrzygnięcia orzeczeń wydanych w tych sprawach.

W odpowiedzi na skargę Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o jej oddalenie w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych oraz oddalenie wniosku o dokonanie wykładni orzeczenia.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:

Skarga powódki jak i wniosek o dokonanie wykładni wyroku nie zasługiwały na uwzględnienie.

Referendarz sądowy wykonując postanowienie Sądu Najwyższego, którego treść jednoznacznie przesądzała o obowiązku obciążenia powódki kosztami postępowania, należycie rozliczył koszty postępowania kasacyjnego w przedmiotowej sprawie oraz trafnie wyjaśnił podstawę prawną orzeczenia z przytoczeniem właściwych przepisów prawa. Stąd, Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne ustalenia i wnioski Referendarza sądowego, stąd nie zachodziła potrzeba ich ponownego przytaczania.

Zauważyć natomiast należy, że argumentacja powódki przytoczona w skardze nie pozostaje w żadnym związku z treścią zaskarżonego postanowienia. Powódka w istocie nie wskazała żadnych konkretnych zarzutów dotyczących błędów Referendarza sądowego w zakresie ustalenia wysokości zasądzonych kosztów, ani nie wykazała, by postanowienie to zostało wydane z naruszeniem prawa. Skarga powódki w głównej mierze sprowadza się do ogólnej polemiki z zapadłymi w sprawie orzeczeniami, które są prawomocne i wiążące dla stron oraz sądu i które Referendarz sądowy był obowiązany wykonać.

Podkreślić należy, że zakres działania referendarza był w tym przypadku ściśle określony przez treść orzeczenia Sądu Najwyższego i ograniczał się do arytmetycznego ustalenia należnych kosztów według obowiązujących stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935). Wysokość ustalonych kosztów odpowiada przepisom prawa i nie budzi zastrzeżeń.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 398 ²³ § 3 k.p.c. Sąd zaskarżone postanowienie Referendarza sądowego utrzymał w mocy (pkt. 1 postanowienia).

Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu wywołanym skargą, zawarte w pkt 2 postanowienia oparto na podstawie art. 98 k.p.c i art. 32 ust. 3 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1192) w zw. z § 10 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Jak chodzi o zawarty w skardze powódki wniosek o dokonanie wykładni wyroku, to również nie zasługiwał on na uwzględnienie.

Zgodnie bowiem z art. 352 k.p.c. wykładni wyroku dokonuje się jedynie w razie wątpliwości co do jego treści. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 30 lipca 2021 roku w pkt. I oddalił powództwo, natomiast w pkt. II zasądził od powódki T. S. na rzecz Skarbu Państwa – Sadu Okręgowego w Olsztynie kwotę 5400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 5400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego należnego Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi jedynie wtedy, gdy jego treść została sformułowana w sposób niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne rozumienie tekstu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2013 r., I UZ 6/11, niepubl. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2001 r., I PZ 29/00, OSNP 2002, nr 17, poz. 413).

W niniejszej sprawie treść powyższego rozstrzygnięcia nie zawiera niejasności wymagających interpretacji, została sfomułowania w sposób jasny i jednoznaczny. Stąd wniosek powódki o dokonanie wykładni podlegał oddaleniu (pkt. 3 postanowienia).

sędzia Mirosław Krzysztof Derda