Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 12 marca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Anna Gajewska

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Zuzga

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 roku

sprawy z wniosku M. S.

z udziałem K. R. (1)

sprawy z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej – po wydaniu zakazów i nakazów

p o s t a n a w i a:

I.  Orzec zakaz uczestnikowi postępowania K. R. (1) zbliżania się do wnioskodawczyni M. S. na odległość mniejszą niż 50 (pięćdziesiąt) metrów.

II.  Oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

III.  Uchylić zabezpieczenie roszczenia wnioskodawczyni M. S. orzeczone w ramach niniejszego postępowania postanowieniem Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 11 lutego 2025 roku.

Sygn. akt I Ns 82/25

UZASADNIENIE

W dniu 10 lutego 2025 roku M. S. wystąpiła - w trybie art. 11a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej - z wnioskiem o zobowiązanie uczestnika postępowania K. R. (1) do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania położonego pod adresem K. (...), (...)-(...) B., o zakazanie uczestnikowi zbliżania się do ww. mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia na odległość mniejszą niż 50 metrów, o zakazanie uczestnikowi zbliżania się do wnioskodawczyni na odległość mniejszą niż 50 metrów i kontaktowania się z wnioskodawczynią oraz o zakazanie uczestnikowi wstępu i przebywania na terenie szkoły, tj. Zespołu Przedszkolnego w B., na odległość mniejszą niż 50 metrów.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że wymienione wyżej nakaz i zakazy wydane przez funkcjonariusza policji względem uczestnika utracą moc w dniu 11 lutego 2025 roku. Przeciwko uczestnikowi toczy się postępowanie przygotowawcze o czyn z art. 207 § 1 kk. Podała, że boi się uczestnika, który jest agresywny. Jest przekonana, że gdy ww. nakaz i zakazy utracą moc, uczestnik będzie ją nachodził, nękał i gnębił w miejscu zamieszkania. Wskazała, że w dniu 7 lutego 2025 roku w trybie pilnym otrzymała od gminy B. lokal mieszkalny i potrzebuje około trzech tygodni, aby przeprowadzić się do niego z trojgiem małoletnich dzieci i aby uporządkować wszystkie formalności związane z edukacją dzieci.

W toku postępowania wnioskodawczyni podała, że w dniu 16 lutego 2025 roku wraz z dziećmi wyprowadziła się ze wspólnie zajmowanego z uczestnikiem postępowania mieszkania położonego pod adresemK. (...) w gminie B.. W związku z powyższym wnioskodawczyni podtrzymała złożony wniosek jedynie w zakresie zakazów - wydanych względem uczestnika przez funkcjonariusza policji, których stosowanie przedłużono do 12 lutego 2025 roku postanowieniem Sądu Rejonowego w Piszu z dnia 11 lutego 2025 roku - tj. zakazu zbliżania się do wnioskodawczyni na odległość mniejszą niż 50 metrów i kontaktowania się z wnioskodawczynią oraz zakazu wstępu i przebywania na terenie Zespołu Przedszkolnego w B.. Jednocześnie wnioskodawczyni podała, że uczestnik nigdy nie stosował przemocy względem dzieci. Wyjaśniła, że orzeczenia zakazu wstępu i przebywania na terenie Zespołu Przedszkolnego w B. domaga się z uwagi na fakt, że sama pojawia się tam gdy odprowadza lub odbiera dzieci z przedszkola i nie chce by uczestnik był w pobliżu. Dodała, że utrzymuje kontakt z uczestnikiem w sprawach dotyczących dzieci (opieka, wychowywanie, kontakty). Podała, że uczestnik stosuje się do orzeczonego zakazu zbliżania się do wnioskodawczyni.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2025 roku Sąd Rejonowy w Piszu udzielił zabezpieczenia roszczenia M. S., w ten sposób, że przedłużył na 60 dni - licząc od dnia 12 lutego 2025 roku - obowiązywanie wydanego względem K. R. (1):

a)  nakazu opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania znajdującego się w miejscowości K. (...), (...)-(...) B., zakazu zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia na odległość mniejszą niż 50 metrów;

b)  zakazu zbliżania się do M. S. na odległość mniejszą niż
50 metrów;

c)  zakazu kontaktowania się z M. S.;

d)  zakazu wstępu i przebywania na terenie Zespołu Przedszkolnego w B. w odległości mniejszej niż 50 metrów.

Uczestnik postępowania K. R. (1) wniósł o oddalenie wniosku. Podniósł, że problemem było i jest nadużywanie alkoholu przez M. S. i niewłaściwe sprawowanie przez nią opieki nad dziećmi. Przyznał, że na zachowanie M. S. reagował agresywnie. Dodał, że od października 2024 roku nie zamieszkuje w mieszkaniu położony w K. (...).

W dniu 26 lutego 2025 roku do niniejszego postępowania wstąpił Prokurator Prokuratury Rejonowej w Piszu.

Sąd ustalił, co następuje:

M. S. i K. R. (1) pozostawali w nieformalnym związku, z którego posiadają troje małoletnich dzieci: N. L. R. ur. w (...) roku, J. R. ur. w (...) roku i K. R. (2) ur. w (...) roku.

Do października 2024 roku partnerzy wraz z dziećmi wspólnie zajmowali należące do K. R. (1) mieszkanie położone pod adresem K. (...) w gminie B..

(okoliczności bezsporne)

W miejscu zamieszkania M. S. i K. R. (1) podejmowane były od lat interwencje pracowników Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy (...) w B. w związku z podejrzeniem stosowania przemocy przez K. R. (1) wobec M. S.. W 2019 i 2023 roku w rodzinie prowadzone były procedury (...). Interwencje w tej rodzinie prowadzone były również z powodu zgłoszeń o pozostawieniu przez M. S. dzieci bez opieki, a także sprawowania przez nią opieki nad dziećmi w stanie nietrzeźwym.

Sąd Rejonowy w Piszu III Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 16 maja 2023 roku wydanym w sprawie I. N. 38/23 ograniczył K. R. (1) i M. S. władzę rodzicielską nad trojgiem ich małoletnich dzieci przez ustanowienie nadzoru kuratora sądowego, którego zobowiązał do składania sprawozdań co pół roku.

W dniu 21 stycznia 2025 roku w miejscu zamieszkania M. S. i K. R. (1) interweniowali funkcjonariusze Komisariatu Policji w B.. Zgłaszającą była M. S., która podała, że jej były partner K. R. (1) wyzywa ją i grozi jej pobiciem. W chwili przybycia funkcjonariuszy policji w mieszkaniu był jedynie K. R. (1) i małoletnie dzieci. K. R. (1) rozpytany oświadczył, że między nim, a M. S. doszło do kłótni w kwestii sprawowania opieki nad dziećmi. Podał, że M. S. wyjechała w nieznanym kierunku z jakimś mężczyzną, podczas gdy on ma na noc do pracy. K. R. (1) zaprzeczył, że wyzywał swoją partnerkę i groził jej pobiciem.

W dniu 28 stycznia 2025 roku M. S. zgłosiła się osobiście na Komisariat Policji w B. i złożyła zawiadomienie, że jej były partner uporczywie ją nęka. Podała, że w grudniu 2022 roku została uderzona przez K. R. (1) w rękę, plecy i twarz, wskutek czego doznała widocznych obrażeń ciała. Dodała, że od październiku 2024 roku nie mieszka z byłym partnerem. Wskazała, że K. R. (1) mieszka w E. i stamtąd przyjeżdża odwiedzać dzieci, natomiast ona i dzieci mieszkają w należącym do K. R. (1) mieszkaniu w K.. Dodała, że partner uporczywie ją nęka w ten sposób, że jeździ za nią samochodem, wysyła do niej wiadomości tekstowe, w których ubliża jej słowami wulgarnymi, poniża ją, istotnie narusza jej prywatność.

W związku z powyższym, w dniu 28 stycznia 2025 roku funkcjonariusz Komisariatu Policji w B. przyjął od M. S. zawiadomienie o przestępstwie z art. 190a § 1 kk, a ponadto wydał wobec K. R. (1) na okres 14 dni nakaz natychmiastowego opuszczenia mieszkania położonego w K. (...) i jego bezpośredniego otoczenia, zakaz zbliżania się do ww. mieszkania i jego otoczenia, zakaz zbliżania się do M. S. na odległość do 50 metrów, zakaz kontaktowania się z M. S. oraz zakaz wstępu do budynku Zespołu Przedszkolnego i zbliżania się do jego otoczenia.

Tego samego dnia, w związku ze zgłoszeniem M. S., względem rodziny wszczęta została procedura „Niebieskiej karty”.

W dniu 16 lutego 2025 roku M. S. wraz z dziećmi wyprowadziła się z należącego do K. R. (1) mieszkania położonego pod adresem K. (...) w gminie B..

K. R. (1) stosuje się do orzeczonego zakazu zbliżania się do M. S..

K. R. (1) nie stosował i nie stosuje przemocy względem swoich małoletnich dzieci. K. R. (1) i M. R. kontaktują się ze sobą w sprawach dotyczących ich małoletnich dzieci (opieki, kontaktów, alimentów).

(dowód: informacja z (...) w B. k. 70; informacja od kuratora sądowego U. M. k. 66; postanowienie Sądu Rejonowego w Piszu III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich k. 3 teczki nadzoru; notatka z interwencji policji w dniu 21.01.2025 r. k. 55; notatka z interwencji policji w dniu 28.01.2025 r. k. 54; wydane względem K. R. (1) w dniu 28.01.2025 r. nakaz i zakazy k. 9-10v; „Niebieska karta” k. 50-53; zeznania wnioskodawczyni k. 58-58v; zeznania uczestnika k. 58v-59)

Sąd zważył, co następuje:

Podstawę wniosku M. S. stanowił przepis art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej, zgodnie z którym, jeżeli osoba stosująca przemoc domową wspólnie zajmująca mieszkanie swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy domowej czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba doznająca tej przemocy może żądać, aby sąd zobowiązał ją do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia lub zakazał zbliżania się do mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia.

Istotą całej ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, jest ochrona pokrzywdzonych przemocą przed dalszym krzywdzeniem ( art. 3 ust. 1 pkt 3), co wiąże się ze stycznością z osobą stosującą przemoc domową.

Definicja „osoby doznającej przemocy domowej” zwarta została w art. 2 pkt 2 cyt. ustawy, gdzie wskazano, że pod tym pojęciem należy rozumieć:

a)  małżonka, także w przypadku gdy małżeństwo ustało lub zostało unieważnione, oraz jego wstępnych, zstępnych, rodzeństwo i ich małżonków,

b)  wstępnych i zstępnych oraz ich małżonków,

c)  rodzeństwo oraz ich wstępnych, zstępnych i ich małżonków,

d)  osobę pozostającą w stosunku przysposobienia i jej małżonka oraz ich wstępnych, zstępnych, rodzeństwo i ich małżonków,

e)  osobę pozostającą obecnie lub w przeszłości we wspólnym pożyciu oraz jej wstępnych, zstępnych, rodzeństwo i ich małżonków,

f)  osobę wspólnie zamieszkującą i gospodarującą oraz jej wstępnych, zstępnych, rodzeństwo i ich małżonków,

g)  osobę pozostającą obecnie lub w przeszłości w trwałej relacji uczuciowej lub fizycznej niezależnie od wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania,

h)  małoletniego,

- wobec których jest stosowana przemoc domowa.

Z kolei definicja przemocy zawarta jest w art. 2 pkt 2 ww. ustawy, który stanowi, że przez przemoc domową należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:

a)  narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,

b)  naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,

c)  powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,

d)  ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,

e)  istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

W doktrynie przyjmuje się, że warunkiem uruchomienia procedury przewidzianej w art. 11a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej jest wspólne zamieszkiwanie (wspólne zajmowanie mieszkania) osoby stosującej przemoc i ofiary tej przemocy.

Nadto, to na wnioskodawczyni spoczywał procesowy ciężar wykazania, że uczestnik dopuszcza się wobec niej przemocy w znaczeniu zdefiniowanym w art. 2 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.

Z dokonanych w sprawie ustaleń bezspornie wynika, że wnioskodawczyni i uczestnik pozostawali w przeszłości w nieformalnym związku i do października 2024 roku razem ze swoimi małoletnimi dziećmi wspólnie zajmowali należące do uczestnika mieszkanie położone w K. (...). Na skutek pogarszających się relacji, w październiku 2024 roku uczestnik wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego mieszkania, w którym została i w dalszym ciągu mieszkała wnioskodawczyni z dziećmi. Uczestnik przyjeżdżał do mieszkania by odwiedzać dzieci, wtedy między byłymi partnerami dochodziło do nieporozumień, kłótni i awantur w kwestii sprawowania opieki nad dziećmi. W dniu 16 lutego 2025 roku wnioskodawczyni razem z dziećmi wyprowadziła się z mieszkania w K. (...) i do chwili obecnej zamieszkuje w B. w lokalu mieszkalnym przydzielonym jej przez gminę.

Z zeznań wnioskodawczyni wynika, że w przeszłości była ona ofiarą przemocy domowej - zarówno fizycznej, jak i psychicznej - stosowanej przez uczestnika, który bił ją, popychał, wyzywał, groził, ograniczał kontakty z przyjaciółmi i członkami rodziny, natomiast aktualnie nęka ją w ten sposób, że jeździ za nią samochodem, wysyła do niej wiadomości tekstowe, w których ubliża jej słowami wulgarnymi, poniża ją, istotnie narusza jej prywatność.

Podnieść należy, że dane o stosowaniu przez uczestnika przemocy domowej względem wnioskodawczyni płynął również z informacji nadesłanej przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy (...) w B. (k. 70 akt sprawy).

Nie bez znaczenia jest fakt, iż przesłuchany w charakterze strony uczestnik przyznał, że w przeszłości zachowywał się względem wnioskodawczyni agresywnie pod względem fizycznym i psychicznym.

Wnioskodawczyni stanowczo zeznała, że uczestnik nigdy nie stosował przemocy domowej względem ich wspólnych małoletnich dzieci.

Wnioskodawczyni i uczestnik zgodnie podali, że kontaktują się ze sobą w sprawach dotyczących ich małoletnich dzieci (opieki, kontaktów, alimentów). Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni i uczestnik nie są pozbawieni władzy rodzicielskiej. Władzę tę mają na dzień dzisiejszy ograniczoną poprzez nadzór kuratora sądowego.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd uznał za uzasadnione i znajdujące oparcie w przytoczonych wyżej przepisach ustawy orzeczenie wobec uczestnika postępowania tylko zakazu zbliżania się do wnioskodawczyni na odległość mniejszą niż 50 metrów i oddalenie wniosku w pozostałym zakresie.

Skoro wnioskodawczyni i uczestnik nie zajmują już wspólnie mieszkania, bezprzedmiotowe stało się orzekanie zakazu zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego otoczenia.

Z kolei skoro uczestnik nie stosował i nie stosuje przemocy względem dzieci i nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, zaś kwestie związane z dziećmi (opieka, kontakty, alimenty) wymagają utrzymywania przez wnioskodawczynię i uczestnika kontaktu i kontakt ten jest, jak zgodnie przyznały strony, utrzymywany, brak było – zdaniem Sądu – podstaw do orzeczenia względem uczestnika zakazu kontaktowania się z wnioskodawczynią i zakazu wstępu oraz przebywania na terenie Zespołu Przedszkolnego w B. i w jego najbliższym otoczeniu.

Z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie, na podstawie art. 560 ⁸ k.p.c. Sąd uchylił zabezpieczenie roszczenia wnioskodawczyni orzeczone postanowieniem Sądu Rejonowego w Piszu wydanym w niniejszej sprawie w dniu 11 lutego 2025 roku.

sędzia Anna Gajewska