Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 kwietnia 2016 r.

Sąd Rejonowy w Olsztynie w Wydziale VII Karnym w składzie:

Przewodniczący: SSR Joanna Urlińska

Protokolant: Joanna Stefan

po rozpoznaniu w dniach 22 grudnia 2015r. ,11 lutego 2016r. oraz 19 kwietnia 2016r.

przy udziale Inspektora Kontroli Skarbowej - Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie - Marcina Rurysa

sprawy

M. K. (1) z domu D. , córki H. i H. z domu T., ur. (...) w L.,

oskarżonej o to, że

I.  W dniu 30 kwietnia 2014r. w O. uchylając się od opodatkowania, z naruszeniem art. 9 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 7, art. 45 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2012r. Nr 361 ze zm.), nie złożyła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w O. zeznania PIT -36L o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013r. i nie wykazała dochodu z działalności gospodarczej w wysokości 350 997 zł z tytułu zapłaconej wierzytelności wobec (...) sp. z o.o., którą odpisała w roku podatkowym 2009 jako nieściągalną, przez co uszczupliła podatek dochodowy od osób fizycznych o 66 689 zł,

t.j. o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 2 k.k.s.

I.  Oskarżoną M. K. (1) uznaje za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i za to z mocy art. 54 § 2kks skazuje ją na karę 100 (stu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 80 (osiemdziesiąt) złotych każda stawka,

II.  Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks zwalnia oskarżoną od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych i opłaty.

Sygn. akt VII K 898/15

UZASADNIENIE

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. K. (1) od października 2005r. do końca września 2011r. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo (...). W tym okresie księgowość wyżej wymienionej prowadziło biuro rachunkowe (...).

(dowód: częściowo wyjaśnienia M. K. k. 27v., zeznania M. B. k. 53, 54v.-55v., zeznania M. C. k. 29, częściowo zeznania R. K. k. 39v.-40, protokół oględzin k. 82-83,84-86, 87-89)

W ramach działalności gospodarczej Przedsiębiorstwo (...) w dniu 10 stycznia 2008r. zawarło umowę z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O. której przedmiotem było wykonanie robót budowlanych przy ul. (...) w G.. Umowa ta została następnie aneksowana w ten sposób, iż przedłużono termin zakończenia robót. Strony umowy umówiły się na wynagrodzenie łączne w kwocie 1 838 563, 23 zł netto, z tym że rozliczenie za wykonane roboty miało odbywać się fakturami przejściowymi wystawionymi za okresu miesięczne, zaś zamawiający zobowiązywał się opłacać faktury M. K. (1) w terminie 30 dni od daty wystawienia.

Wyżej wskazany kontrakt został zawarty w ramach realizacji inwestycji we wskazanym miejscu w której inwestorem była spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G., zaś (...) sp. z o.o. była jej generalnym wykonawcą.

M. K. (1) wykonała swoje zobowiązanie wobec (...) Sp. z o.o. w O. i z tego tytułu wystawiała faktury VAT zgodnie z umową. (...) Sp. z o.o. nie dokonało jednak zapłaty z tytułu niektórych faktur VAT w całości bądź w części tj. FV (...) z 30 maja 2008r., FV (...) z 27 czerwca 2008r., FV (...) z 30 lipca 2008r. FV (...) z 10 października 2008r., FV (...) z 10 października 2009 i (...) z 13 marca 2009r. Łącznie (...) sp. z o.o. nie wywiązał się z zapłaty sumy 444 425, 52 zł. Powodem niewywiązania się z tych zobowiązań było popadnięcie przez (...) Sp. z o.o. w O. w stan niewypłacalności, co skutkowało złożeniem wniosku o ogłoszenie jej upadłości przez Prezesa zarządu. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2009r. w sprawie o sygn. akt V GU 8/09 oddalono jednak powyższy wniosek z uwagi na fakt, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania.

(dowód: zeznania A. B. k. 44 zbioru C, k. 28-28v., odpis KRS (...) sp. z o.o. k. 8-10 załącznika nr I, faktury VAT k. 19-29 akt V GC 142/12, wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie k. 20a załącznika nr I uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego k. 168-169 załącznika nr I, umowa wraz z aneksem k. 16-18 akt V GC 142/12, wezwania do zapłaty oraz korespondencja między oskarżoną a (...) i (...) sp. z o.o. k. 30-37 akt V GC 142/12, wnioski o zawezwanie do próby ugodowej k. 38-39,41-42 akt VGC 142/12, odpisy protokołów posiedzenia k. 40,43 akt VGC 142/12)

Biuro rachunkowe (...) na polecenie M. K. (1) dokonało zaksięgowania wierzytelności przysługującej jej od (...) Sp. z o.o. na koszty uzyskania przychodów w związku z czym w zeznaniu podatkowym PIT – 36 L w roku podatkowym 2009 kobieta wykazała stratę w wysokości 323 697,90 zł. Stratę z tytułu nieściągalnej wierzytelności wymieniona odliczyła również w zeznaniach podatkowych w 2010r. i 2011r. odpowiednio w kwocie 87 633,08 zł oraz 142 636, 75 zł.

(dowód: 53, 54v.-55v., zeznania M. C. k. 29, zeznania A. B. k. k. 44 zbioru C, k. 28-28v. , zeznania podatkowe M. K. k. 66-76, protokół oględzin k. 82-83,84-86, 87-89 załącznika nr I, wydruk z sytemu R. (...)k. 120-121 załącznika nr I, faktury VAT k. 227-231, 272 załącznika nr I, wydruki z zestawienia obrotów i sald k. 232,233, 238-239, 240, 255-257,257-258, 259-260, 261-262,263-264 załącznika nr I, bilanse i wydruki z bilansów k. 234-236, 265-270 załącznika nr I, rozrachunki z odbiorcami k. 240 załącznika nr I, ewidencja VAT k 247-248 załącznika nr I, deklaracje PIT -5L k. 249-250, 251-252, 253-254 załącznika nr I)

Z końcem września 2011r. M. K. (1) zaniechała prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. Wobec powyższego rozwiązano umowę pomiędzy Przedsiębiorstwem (...) a Biurem Rachunkowym (...), której przedmiotem było prowadzenie i przechowywanie Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów i innych ewidencji. Na mocy tejże umowy biuro rachunkowe wydało w dniu 30 września 2011r. dokumentację podatkową firmy prowadzonej przez M. K. (1).

(dowód: częściowo wyjaśnienia M. K. (1) k. 27v., zeznania M. B. k. 53, 54v.-55v., zeznania M. C. k. 29, zeznania A. B. k. k. 44 zbioru C, k. 28-28v., częściowo zeznania R. K. k. 39v.-40, protokół oględzin k. 82-83,84-86, 87-89)

We wrześniu 2012r. M. K. (1) po próbach polubownego załatwienia sporu złożyła pozew do Sądu Okręgowego w Olsztynie przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O. oraz (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. w którym domagała się aby pozwani zapłacili solidarnie na jej rzecz kwotę 444 425,52 zł wynikająca z nieuregulowanych przez (...) Sp. z o.o. faktur związanych z wykonywaniem przez przedsiębiorstwo M. K. (1) wskazanej powyżej umowy z dnia 10 stycznia 2008r.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2013r. w sprawie o sygn. akt V GC 142/12 Sąd Okręgowy w Olsztynie uwzględnił powództwo i zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz M. K. (1) wskazaną powyżej kwotę pieniężną wraz z ustawowymi odsetkami.

W dniu 11 lipca 2013r. na konto M. K. (1) wpłynął przelew od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Sejnach, kwoty wyegzekwowanej od (...) Sp. z o.o. z tytułu należności wynikającej z umowy pomiędzy Przedsiębiorstwem (...) z (...) o podwykonawstwo, a zasądzonej wyżej wskazanym wyrokiem.

(dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie k. 20a załącznika nr I, potwierdzenie przelewu przez(...)k. 43, 63 załącznika nr I, postanowienie o kosztach egzekucyjnych k. 60 załącznika nr I, wyciąg z rachunku bankowego M. K. (1) k. 202-217 załącznika nr I, pozew k. 163-167 załącznika nr I, uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego k. 168-169 załącznika nr I, odpisy protokołów posiedzenia k. 40,43 akt VGC 142/12, fotokopia dziennika budowy nr (...) k. 45-75 akt VGC 142/12, wezwania do zapłaty oraz korespondencja między oskarżoną a (...) i (...) sp. z o.o. k. 30-37 akt V GC 142/12, wnioski o zawezwanie do próby ugodowej k. 38-39,41-42 akt VGC 142/12)

M. K. (1) za rok podatkowy 2013 złożyła zeznania podatkowe PIT - 37. Do dnia 30 kwietnia 2014r. nie złożyła natomiast Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w O. zeznania PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i nie wykazała dochodu z działalności gospodarczej w kwocie 350 997 zł z tytułu zapłaconej i wymienionej powyżej wierzytelności wobec (...) sp. z o.o.

W wyniku powyższego kobieta uszczupliła podatek dochodowy od osób fizycznych o kwotę 66 689 zł.

(dowód: pisemne zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa k. 1, wydruk danych z zeznania PIT-37 k. 55-56 załącznika nr I, protokół wyliczenia uszczuplonej należności publicznoprawnej k. 122 załącznika nr I, zeznania podatkowe M. K. (1) k. 66-76 załącznika nr I, wydruk z sytemu (...) k. 120-121 załącznika nr I)

M. K. (1) jest osobą niekarną.

(dowód: informacja z KRK k. 170 załącznika nr I)

W dniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. zawiadomił M. K. (1) o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

(dowód: zawiadomienie Naczelnika US w O. wraz z zpo k. 111-112 załącznika nr I)

W postępowaniu jurysdykcyjnym M. K. (1) nie przyznała się do popełnienia zarzuconego jej czynu. Wyjaśniła, iż prowadziła działalność gospodarczą od października 2005 roku do października 2011 roku. Podała również, że w tym czasie korzystała z usług biura rachunkowego(...), która to prowadziła jej księgowość. Dalej wskazywała, że najczęściej mąż dostarczał dokumenty do biura rachunkowego, gdyż był on zarazem prezesem innej spółki i to samo biuro prowadziło rachunki. Podała, iż ona również dostarczała dokumenty, ale bardziej wyrywkowo. Wyjaśniała, że nie jest w stanie tego umiejscowić, kiedy to mogło mieć tryb ciągły. Dalej wskazała, że miała świadomość, iż (...) i (...) mają wobec niej zaległości i że są one bardzo wysokie. Podkreślała, że nie jest jednak księgowym i nikt jej nie powiedział jaki charakter mają te zaległości, że są nieściągalne, nikt jej o tym nie informował, ani osoby prowadzące księgowość ani mąż. Wskazywała, że organy Urzędu Skarbowego nie zwracały jej uwagi że coś jest zrobione nie tak w dokumentach. Wyjaśniła, że nie miała świadomości jak wyglądały te zadłużenia, nie znała się na tym i nie jest nawet w stanie powiedzieć, czym charakteryzują się nieściągalne długi. Dodała, że nie jest teraz w stanie odtworzyć czy coś takiego było
w dokumentach czy mogłoby się znajdować. Wyjaśniła także, że nigdy nie uczestniczyła w ustaleniach jej męża z państwem B. (1) i nie wie czy jakieś ustalenia były. Dalej dodała, że początkowo prosiła męża, aby zwrócił się do państwa B. (1) aby załatwić sprawę tych długów, później prowadził to pan A. G., który pomagał jej to wszystko w jakiś sposób załatwić. Sprecyzowała, że były spotkania z prawnikami, były wysłane wezwania, listy, a następnie została poinformowana aby złożyć sprawę ugodową
w sądzie, ale nie miała środków finansowych żeby założyć sprawy w sądzie i była to jedyna możliwość aby te zaległości się nie przeterminowały. Wyjaśniła, że przed sądem
w G. była z (...) spawa ugodowa, natomiast (...) nie pojawił się na sprawie ugodowej w O.. Wskazywała, że Spółka (...) zwodził ą przez rok, ona dostarczała im dokumenty, zwodzili ją że wszystko jest na dobrej drodze do ugody. Dalej wskazała, że ugoda jednak nie nastąpiła, a finał miał miejsce przed sądem (...) i zakończyła to wszystko. Sprawa ta według twierdzeń wymienionej zakończyła wierzytelności, które powstały w G.. Odpowiadając na pytania wskazała, że wiedziała, że ma zadłużenia, ale firma (...) i (...) to są dwa inne zadłużenia. (k. 27v.)

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu wyjaśnieniom oskarżonej należało zasadniczo dać wiarę co do większości faktów wynikających z jej zeznań albowiem korespondowały one z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w toku postępowania karnego, w tym przede wszystkim zeznaniami przesłuchanych w sprawie świadków, a ponadto z licznymi dowodami dokumentarnymi.

Sąd odmówił jednak wiarygodności wyjaśnieniom M. K. (1) w zakresie w jakim wymieniona nie przyznała się do winy i podawała, że zadłużenie wobec niej istniejące po stronie (...) Sp. z o.o. oraz (...). Sp. z o.o. są różnymi wierzytelnościami. Jej wyjaśnienia w tym zakresie są bowiem sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym. Podkreślić należy, że wierzytelność o której mowa w a/o wynika z umowy o podwykonawstwo zawartej z (...) sp. z o.o. Kobieta nie zawierała natomiast żadnej umowy z (...) Sp z o.o., a odpowiedzialność tego podmiotu wynika jedynie z faktu, że podmiot ten był inwestorem i zaakceptował przedsiębiorstwo (...) jako podwykonawcę prowadzonej przez siebie inwestycji w sposób dorozumiany. Te czynności doprowadziły zatem do powstania po stronie tego podmiotu odpowiedzialności solidarnej wraz z (...) sp. z o.o. a to zgodnie z art. 647 ^{(( 1))} § 5 kc. Świadomość tego faktu po stronie oskarżonej wynika wprost ze złożonego przez nią powództwa w Sądzie Okręgowym w Olsztynie i samego wyroku tegoż sądu z którym przecież M. K. (1) się zapoznała. Wobec powyższego zupełnym nieporozumieniem jest to, że jak wydaje się twierdzić oskarżona, fakt że płatności dokonał (...) sp. z o.o., a nie (...) sp. z o.o. to nie było to uiszczenie wierzytelności, którą M. K. (1) uprzednio zaksięgowała jako wierzytelność nieściągalną, a tym samym w momencie zapłaty nie powstał obowiązek podatkowy po jej stronie.

Wskazać należy, że w swoich wyjaśnieniach kobieta generalnie nie skupiała się jednak na zasadniczym fakcie dla niniejszego postępowania, a mianowicie nie złożeniu zeznania podatkowego wskazującego dochód z tytułu wskazanej wierzytelności i nieuiszczeniu należnego podatku dochodowego od osób fizycznych. Zamiast tego kobieta podkreślała, iż nie miała świadomości tego co to jest wierzytelność nieściągalna i to z tego faktu wywodziła swoją niewinność. Taka argumentacja po stronie oskarżonej i jej obrońcy nie świadczy jednak o tym, że kobieta nie popełniła przestępstwa skarbowego. Po pierwsze bowiem wskazać należy, że zarówno M. B. (2) jak i M. C. w swoich zeznaniach wskazały, iż zaksięgowanie wierzytelności jako nieściągalnej mogło odbyć się jedynie na wyraźne polecenie klienta. Po drugie dowody dokumentarne w postaci wydruku z systemu (...), faktur VAT, wydruków z zestawień obrotów i sald kont syntetycznych, rozrachunków z odbiorcami, ewidencji VAT deklaracji PIT – 5L, wydruku bilansu otwarcia w połączeniu z zeznaniami wymienionych wyżej świadków oraz zeznaniami A. B. wskazują, że M. K. (1) poprzez wydanie polecenia księgowania faktycznie dokonała zaksięgowania należności przysługujących jej od (...) w koszty uzyskania przychodów jako wierzytelności nieściągalnej.

Zauważenia wymaga to, że zarówno Sąd, jak i sam urząd skarbowy powyższego prawa oskarżonej do odliczenia wierzytelności nieściągalnej w 2009r. nie kwestionuje, albowiem istniały podstawy do dokonania takiej operacji zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 20 w zw. z ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przechodząc do oceny zeznań świadków zacząć należało od zeznań M. B. (2). Kobieta zeznała natomiast, że musiała rozmawiać o zaliczeniu w koszty uzyskania przychodu wierzytelności nieściągalnej z oskarżoną, bo zasadą jest, że klienci muszą decydować o takich sprawa, a ona sama o tym nie decyduje, tylko przedstawia klientom, że istnieje taka możliwość. Dodała także, że zasadą jest też to że informuje klientów w taki przypadku o konsekwencjach prawnych wynikających z takiej operacji. Potwierdziła ona również że ręczne zapisy o pleceniu księgowania razem z numerem na k. 249,251 i 253 są jej zapisami oraz zapisami jej pracownika. W swoich zeznaniach kobieta podała również, iż polecenie księgowania jest sporządzone na podstawie dokumentów przynoszonych przez klientów i jeżeli został sporządzony dowód PK na podstawie takich dokumentów to oskarżona musiała wiedzieć o upadłości spółki (...) i możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów należności od tej firmy. W swoich pierwszych zeznaniach jeszcze z postępowania przygotowawczego kobieta podała również że pamięta, iż za 2009r. ujęła w kosztach uzyskania przychodów firmy (...) nieściągalną wierzytelność w wysokości około 400 000 zł. W ocenie Sądu zeznania kobiety są wiarygodne, a fakt, że kobieta pewnych okoliczności nie pamięta nie może przesądzać o tym, że zeznawała niezgodnie z prawdą. Podkreślić należy, że okoliczności na które wymieniona zeznawała (co odnosi się również do pozostałych świadków) miały miejsce 7 lat temu, kobieta nie posiada przy tym dokumentacji związanej z wykonywanymi usługami dla oskarżonej, które to zwróciła stąd też nie mogła również zweryfikować pewnych faktów.

Sąd dał również wiarę zeznaniom M. C., która to głównie zajmowała się prowadzeniem spraw księgowych firmy (...). Kobieta zeznała, że przypomina sobie, że odbyła się rozmowa męża oskarżonej z M. B. (2) na temat zaksięgowania nieściągalnej wierzytelności wobec (...) w koszty uzyskania przychodu, były robione wydruki. Wymieniona potwierdziła również, że nie mogło mieć miejsca to, że taka operacja odbyła się z woli samego biura, bowiem polecenie zaksięgowania nieściągalnej wierzytelności zawsze wydaje klient. Zeznania świadka korespondowały zatem z zeznaniami M. B. (2). Ponadto kobieta była osobą de facto obcą dla oskarżonej i nie miała żadnego interesu aby zeznawać na jej niekorzyść.

Jako prawdziwe Sąd ocenił również zeznania A. B. (2). Świadek opisał w jaki sposób powstała i z czego wynikała wierzytelność (...) sp. z o.o. która to przysługiwała firmie (...). Nadto opisał on swoje powiązania z małżonkami K.. Wymieniony zeznał również, że mąż oskarżonej rozmawiał z nim o tym, że wierzytelność wskazana powyżej zostanie zaliczona do kosztów uzyskania przychodów i że rozmowa ta miała miejsce już po wydaniu przez Sąd Rejonowy w Olsztynie postanowienia o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O.. Zeznania wymienionego korespondują z zeznaniami pozostałych świadków, a nadto znajdują również potwierdzenie w dowodach z dokumentów, w tym tych znajdujących się w aktach sprawy o sygn. V GC 142/12. Dlatego dla oceny wiarygodności tego świadka nie ma zasadniczego znaczenia fakt, że to on poinformował Urząd Skarbowy o prawdopodobnym nieuiszczeniu przez oskarżoną należnego podatku z tytułu dochodu powstałego na skutek uiszczenia wierzytelności przez (...) Sp. z o.o. Wskazać w tym zakresie należy także i to, że zarówno A. B. (2), jak i M. K. (1) czy też R. K. (2) nie wspominali w swoich zeznaniach o ewentualnym konflikcie między nimi.

Odnosząc się do zeznań R. K. (2), a więc męża oskarżonej to Sąd dał wiarę tym zeznaniom wymienionego, w którym podał on, że pomagał małżonce w prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, w szczególności w prowadzeniu prac na budowie i w kontaktach z biurem rachunkowym i urzędami, w szczególności, że dostarczał dokumenty do biura M. B. (2), ale czyniła to również jego małżonka. W tym zakresie jego zeznania korespondowały bowiem z zeznaniami pozostałych świadków. Sąd odmówił natomiast wiarygodności świadkowi w tym zakresie, w którym wymieniony wskazywał, że nie wiedział o upadłości firmy (...) sp. z o.o. a także, że nie wie co to jest wierzytelność nieściągalna. Powodem powyższego było po pierwsze to, że zeznania te stoją w ewidentnej sprzeczności z zeznaniami A. B. (2), a także z zeznaniami M. B. (2) i M. C.. Nadto te twierdzenia świadka są sprzeczne z doświadczeniem życiowym. Świadek przyznał bowiem, że nie tylko prowadził sam własną działalność gospodarczą, ale pełnił ponadto funkcję prezesa innej spółki. Informacje te dają podstawę do wysnucia wniosku, że musiał on mieć wiedzę o podstawowych przepisach prawa podatkowego. Nadto jako osoba powiązana nie tylko więzami zawodowymi ale również rodzinnymi z A. i M. B. (2) tj. prezesem i (...) sp. z o.o. musiał on mieć wiedzę na temat złożonego przez A. B. (2) wniosku o upadłość wymienionej spółki. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę powyższe okoliczności świadek zatem w sposób ewidentny starał się uchronić żonę przed skutkami pociągnięcia jej do odpowiedzialności karno- skarbowej i dlatego właśnie zasłaniał się bądź niepamięcią bądź niewiedzą.

Za wiarygodne Sąd uznał dowody z dokumentów w tym: zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa, wydruk z KRS spółki (...), odpis wyroku oraz uzasadnienie Sądu Okręgowego w Olsztynie, potwierdzenie przelewu oraz historię konta bankowego oskarżonej, informację o karalności, dokumenty związane z dochodzeniem należności przez oskarżoną, a także całość dokumentacji księgowej firmy (...), a także dokumenty znajdujące się w aktach sprawy o sygn. akt VGC 142/13 tj. pozwu i dokumentów stanowiących załączniki do niego, a wymienionych w tym piśmie procesowym w pkt 4,5,6 oraz pkt 8 petitum podpunkt od a do h, a nadto wyroku z uzasadnieniem oraz wniosku egzekucyjnego. Wskazać należy, że większość tych dokumentów została sporządzona de facto na polecenie samej oskarżonej, a nadto zostały one zabezpieczone u niej w domu, sama zaś M. K. (1) zasadniczo nie kwestionowała ich wiarygodności skupiając się na tym, że nie miała ona wiedzy o pewnych faktach które wynikają z tychże dokumentów. Jednakże jak już wspomniano powyżej fakty te zostały potwierdzone zeznaniami świadków i brak jest podstaw do ich kwestionowania. Pozostałe dokumenty mają natomiast charakter dokumentów urzędowych, zostały one sporządzone przez powołane do tego organy, w ramach przysługujących im kompetencji i stąd też nie było żadnych podstaw aby kwestionować ich wiarygodność.

W świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, wina oskarżonej nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości, w sposób jednoznaczny zostało wykazane, że M. K. (1):

I.  W dniu 30 kwietnia 2014r. w O., uchylając się od opodatkowania, z naruszeniem art. 9 ust. 1, art. 14 ust. 2 pkt 7, art. 45 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r. Nr 361 ze zm.) nie złożyła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w O. zeznania PIT 36L o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 i nie wykazała dochodu z działalności gospodarczej w wysokości 350 997 zł z tytułu zapłaconej wierzytelności wobec (...) sp. z o.o., którą odpisała w roku podatkowym 2009 jako nieściągalną, przez co uszczupliła podatek dochodowy od osób fizycznych o 66 689 zł, czym wyczerpała ona znamiona przestępstwa skarbowego z art. 54 § 2 kks.

Przedmiotem ochrony art. 54 kks jest mienie m.in. Skarbu Państwa. Forma ochrony przedmiotu polega na zabezpieczeniu terminowości zgłaszania przedmiotu opodatkowania, w tym zwłaszcza składania deklaracji podatkowych. Podmiotem czynu zabronionego z art. 54 kks jest przede wszystkim podmiot posiadający status podatnika, które to pojęcie definiuje art. 53 § 30 i 30a kks, odsyłając w tym zakresie do definicji zawartej w ordynacji podatkowej. Określenie "podatnik" jest odniesione do danego rodzaju podatku, co do którego sprawca w realiach konkretnego stanu faktycznego uchyla się od opodatkowania, w tym przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Wobec powyższego dla odtworzenia znamion czynu zabronionego w niniejszej sprawie należało odwołać się także do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W art. 9 ust 1 tejże ustawy wskazano, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Jak wynika natomiast z art. 14 ust 2 pkt 7 wskazanej ustawy przychodem z działalności gospodarczej są również m.in. wartość zwróconych wierzytelności, które zostały, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 20, odpisane jako nieściągalne albo na które utworzono rezerwy zaliczone uprzednio do kosztów uzyskania przychodów. Wreszcie jak stanowi art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 1aa, 7 i 8. 1a. Natomiast ust. 2 pkt 2 tego artykułu stanowi, że w terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c.

I tak skoro w sposób bezdyskusyjny zostało wykazane, że M. K. (1) otrzymała należną zapłatę z tytułu wierzytelności przysługującej jej od (...) Sp. z o.o. co miało miejsce w 2013r. oraz mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy M. K. (1) miała obowiązek do 30 kwietnia 2014r. złożyć deklarację podatkową PIT 36L o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wierzytelność wyegzekwowana przez Komornika sądowego wS. (...)od (...) Sp. z o.o. jako powstała w okresie gdy kobieta prowadziła działalność gospodarczą stanowiła jej przychód z tejże działalności, a skoro to w roku podatkowym 2013 nastąpiła płatność, tym samym najpóźniej do 30 kwietnia 2014r. kobieta winna ujawnić podstawę opodatkowania. Wreszcie wskazać należy, że wbrew twierdzeniom oskarżonej jak już wskazano powyżej nie miało żadnego znaczenia, że kwota została wyegzekwowana od wskazanej spółki, a nie od spółki (...), a to z uwagi na to, że za zapłatę tej wierzytelności obie spółki były odpowiedzialne solidarnie. Zgodnie z art. 366 § 1 kodeksu cywilnego kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Wyraz temu dał właśnie Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądzając wyrokiem z dnia 21 maja 2013r. w sprawie o sygn. akt V GC 142/12 solidarnie od obu spółek wskazaną wyżej kwotę.

Wobec powyższego rozważenia wymagało to czy M. K. (1) wypełniła również znamiona strony podmiotowej zarzuconego jej czynu. Kodeks Krany Skarbowy przewiduje bowiem karalność umyślnego popełnienia czynu zabronionego z art. 54 kks. Z dwóch postaci umyślności w grę wchodzi jedynie zamiar bezpośredni zabarwiony chęcią uchylenia się od opodatkowania, tj. niezapłacenia należnego podatku w terminie. W ocenie Sądu zamiar taki M. K. (1) bez wątpienia można przypisać. Po pierwsze wskazać należy, że kobieta przez okres 6 lat prowadziła działalność gospodarczą i już z tego faktu wynika, iż musiała mieć świadomość konieczności uiszczania podatku od uzyskanego dochodu. O powyższym świadczy również i to, że w tym okresie kobieta podpisywała kolejne umowy o świadczenie usług z biurem rachunkowym, gdzie zanosiła niezbędne dokumenty, a tam sporządzano odpowiednie deklaracje, które kobieta podpisywała, a następnie uiszczała należne świadczenia podatkowe. Wreszcie kobieta złożyła również deklarację podatkową PIT -37 za 2013r. co również potwierdza jej świadomość w zakresie obowiązku składania zeznań podatkowych i uiszczania podatków. Nie ulega również najmniejszej wątpliwości, że kobieta odnotowała fakt otrzymania przelewu, albowiem historia konta bankowego na który nastąpił przelew wskazuje, że kobieta rozdysponowała tą kwotę, a tytuł przelewu od Komornika Sądowego jasno wskazywał jakie jest źródło tejże wpłaty. Mając na uwadze powyższe uznać należało, że kobieta z pełną premedytacją nie wykazała dochodu z tytułu zapłaconej wierzytelności przysługującej jej wobec (...) sp. z o.o. , a jej celem było uchylenie się od opodatkowania.

Dodać w tym miejscu należy, że żadnego znaczenia nie ma to, że faktycznie w większości działalnością firmy zajmował się mąż oskarżonej. Po pierwsze bowiem oskarżona z pewnością wiedziała o decyzjach podejmowanych przez męża, który jak sam zeznał jedynie jej pomagał, a nie wyręczał z całości czynności prowadzonej działalności gospodarczej. Po drugie to nie mąż M. K. (1) w sensie formalnoprawnym prowadził działalność gospodarczą, której dotyczy czyn opisany w akcie oskarżenia, a robiła to oskarżona, tym samym to oskarżona była podatnikiem zgodnie ze wskazaną powyżej definicją i na niej spoczywał obowiązek złożenia zeznania podatkowego i uiszczenia należności publicznoprawnej jaką jest podatek, zwłaszcza, że jej mąż nie dysponował prokurą bądź pełnomocnictwem które upoważniałoby go do składania zeznań podatkowych w imieniu wyżej wymienionej. Wreszcie wskazać należy, że w dacie czynu oskarżona nie prowadziła już faktycznie działalność gospodarczej, a tym samym jej mąż również jej w tym nie mógł pomagać.

Przy wymiarze kary oskarżonej Sąd wziął pod uwagę dyrektywy wymiaru kary wynikające z art. 12 § 2 k.k.s. i art. 13 § 1 k.k.s., zgodnie z którymi sąd wymierza karę według swego uznania, w granicach przewidzianych przez kodeks bacząc, aby ich dolegliwość nie przekraczała stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które mają one osiągnąć w stosunku do sprawcy, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

Wymierzając karę, środek karny lub inny środek, sąd uwzględnia w szczególności rodzaj i rozmiar ujemnych następstw czynu zabronionego, rodzaj i stopień naruszenia ciążącego na sprawcy obowiązku finansowego, jego motywację i sposób zachowania się, właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem czynu zabronionego i zachowanie się po jego popełnieniu, a zwłaszcza gdy czynił starania o zapobieżenie uszczupleniu należności publicznoprawnej lub o jej późniejsze wyrównanie.

I tak, wymierzając karę oskarżonej na jej niekorzyść uwzględniono dość dużą wysokość uszczuplonego podatku oraz to, że do dnia dzisiejszego oskarżonego tego podatku nie uiściła.

Z kolei okolicznością łagodzącą niewątpliwie była dotychczasowa niekaralność oskarżonej oraz fakt, że zasadniczo jej zaniechanie było jednorazowe.

Ostatecznie za popełniony czyn wymierzono jej karę 100 stawek dziennych grzywny, określając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 80 zł. W ocenie Sądu tak ustalona wysokość grzywny uwzględnia zarówno możliwości finansowe oskarżonej jak i stopień jej zawinienia. Grzywna w takiej wysokości będzie dla oskarżonej realnie dolegliwa, a tym samym uświadomi kobiecie nieopłacalność zachowań sprzecznych z prawem, stąd też kara taka spełni również swą funkcję w zakresie prewencji indywidualnej i wpłynie na M. K. (1) wychowawczo, powstrzymując wymienioną od podobnych zachowań w przyszłości.

Na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks Sąd zwolnił natomiast oskarżoną od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych i opłaty. W tym zakresie Sąd uwzględnił fakt, iż kobieta musi uregulować uszczuploną należność podatkową, jak również orzeczoną grzywnę, wobec czego konieczność uiszczenia kosztów postępowania i opłaty byłaby dla niej nazbyt uciążliwa biorąc pod uwagę jej sytuację rodziną, majątkową oraz wysokość dochodów, zwłaszcza fakt, że ma na utrzymaniu trójkę dzieci.

SSR Joanna Urlińska