Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 lutego 2023r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Beata Bihuń
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Sandra Kozak

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lutego 2023 r. w K.

sprawy z powództwa U. G. z siedzibą w W.

przeciwko A. S.

o zapłatę

I.  powództwo oddala,

II.  zasądza od pozwanego U. G. z siedzibą
w W. na rzecz powódki A. S. kwotę 7.312,28 zł (siedem tysięcy trzysta dwanaście złotych i dwadzieścia osiem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

sygn. akt I C 1112/21

UZASADNIENIE

Powód U. G. wniósł o zasądzenie od pozowanej A. S. na swoją rzecz kwoty 50.540,72 zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz kosztami procesu wg norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 21 maja 2015 r. doszło o wypadku drogowego,
w wyniku którego śmierć poniosła E. S.. Sprawcą wypadku był kierujący pojazdem D. (...) o nr rej. (...) Ł. L., który również zmarł. E. S. była siostrą R. L., A. L. (1), J. L. i W. L., którzy otrzymali zadośćuczynienia związane z jej śmiercią, przyznane im wyrokami Sądu Rejonowego w Kętrzynie w sprawach (...) i (...) oraz w wyniku zawartych pomiędzy nimi a powodem ugód. Dalej powód wskazał, że pojazd, którym poruszał się sprawca wypadku, a którego właścicielką była pozwana, w dniu zdarzenia nie posiadał OC, w związku z czym właściwym do wypłaty zadośćuczynień był powód, któremu przysługuje w stosunku do pozwanej regres o zwrot poniesionych z tego tytułu kosztów. Na wartość przedmiotu żądania składają się wszystkie koszty, jakie powód podniósł w związku z toczącym się procesami
o wypłatę zadośćuczynień. Wyliczenie szczegółowe tych kwot powód zawarł w uzasadnieniu pozwu.

W odpowiedzi na pozew pozwana A. S. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu odpowiedzi wskazała, że kwestionuje powództwo co do zasady oraz co do wysokości. Wskazała, że pojazd D. (...) posiadał ważną polisę OC, a dodatkowo, że Ł. L. zabrał samochód bez jej zgody i wiedzy. Pozwana podniosła, że rodzeństwo E. S., którym pozwany wypłacił zadośćuczynienia, przyczyniło się do jej śmierci tolerując jej jazdę z nietrzeźwym kierowcą. Z ostrożności procesowej pozwana podniosła sprzeczność żądania powoda z treścią art. 5 kc oraz przyczynienie się poszkodowanych do powstania szkody w wysokości 50%.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 21.05.2015 r. na trasie K. – S. doszło do wypadku drogowego, który został spowodowany przez kierującego samochodem D. (...) o nr rej. (...) Ł. L.. Pasażerem tego pojazdu byli ciotka kierowcy E. S., wujek R. L. oraz partner E. S. P. J.. Ł. L. i E. S. ponieśli śmierć, a pozostali pasażerowie doznali obrażeń ciała.

E. S. mieszkała w Anglii a w maju 2015 r. przyjechała do P. na ślub jednego z członów swojej rodziny. Tuż przed zdarzeniem Ł. L., E. S., P. J. i R. L. byli uczestnikami imprezy rodzinnej, która odbywała się na terenie posesji należącej do rodziców Ł. L.: A. i A. L. (2) w S.. Na imprezie wszyscy spożywali alkohol. Właściciele posesji byli również obecni.

W godzinach wieczornych Ł. L., który rówież mieszkał w S., postanowił pojechać do K. po swoją partnerkę A. S., która w tym dniu pracowała do godz. 21.00
i która nie wiedziała nic o jego planach. E. S., P. J. i R. L. zabrali się z nim „przy okazji”, ponieważ również mieli w zamiarze powrót do K..

Wykonane podczas sekcji zwłok badania krwi wykazały u Ł. L. zawartość alkoholu o stężeniu 1,08 promila i 2,10 promila w moczu. Również u E. S. ujawniono zawartość alkoholu w organizmie.

Postanowieniem z dnia 29.09.2015 r. związane z wypadkiem z dnia 21.05.2015 r. śledztwo zostało umorzone z powodu śmierci sprawcy.

W dniu 22.07. (...). (...) poinformowało powoda, że pojazd D. (...) w dniu zdarzenia nie było objęty polisą OC i przesłał powodowi dokumentację związaną ze szkodą.

Pozwami z dnia 20.02.2017 r. A. L. (1) i W. L. wystąpił przeciwko powodowi o zapłatę na swoją rzecz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę związaną ze śmiercią siostry E. S. w kwocie po 20.000,00 zł.

Pozwem z dnia 12.10.2020 r. R. L. wystąpił przeciwko powodowi o zapłatę na swoją rzecz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę związaną ze śmiercią siostry E. S. w kwocie 7.500,00 zł.

Pozwem z dnia 19.06.2020 r. J. L. wystąpił przeciwko powodowi o zapłatę na swoją rzecz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę związaną ze śmiercią siostry E. S. w kwocie 7.500,00 zł.

Wyrokiem z dnia 14.11.2017 r. wydanym w sprawie (...) Sąd Rejonowy w Kętrzynie zasądził od powoda na rzecz A. L. (1) zadośćuczynienie w wysokości 7.500,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia 09.01.2016 r. do dnia zapłaty. Nakazał również pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 187,50 zł.

Wyrokiem z dnia 19.12.2019 r. wydanym w sprawie (...) Sąd Rejonowy w Kętrzynie zasądził od powoda na rzecz W. L. zadośćuczynienie w wysokości 7.500,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia 10.12.2015 r. do dnia zapłaty. Nakazał również pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 575,19 zł.

Ugodą zawartą w sprawie (...) powód zobowiązał się wypłacić na rzecz R. L. kwotę 7.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 1.100,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Ugodą zawartą w dniu 16.09.2020 r. powód zobowiązał się wypłacić na rzecz J. L. kwotę 7.500,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 1.550,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, a J. L. zobowiązał się cofnąć wniesiony przez siebie pozew.

Wszystkie powyższe kwoty powód wypłacił na rzecz poszkodowanych, potrącając jedynie swoje należności z w/w wyroków.

Z tytułu zastępstw procesowych i innych kosztów, związanych z wniesieniem powyższych pozwów powód poniósł wydatki w łącznej wysokości 13.290,50 zł.

Pismem z dnia 27.04.2021 r. powód wezwał A. S. do zwrotu na jego rzecz kwoty 277.128,70 zł, wskazując jednocześnie, że anulowanie zobowiązania może nastąpić po udokumentowaniu przez nią zawarcia umowy ubezpieczenia OC.

Nakazem zapłaty wydanym w dniu 09.07.2021 r. w sprawie (...) Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie nakazał pozwanej, aby zapłaciła na rzecz powoda kwotę 50.540,72 zł wraz
z odsetkami i kosztami procesu. Wobec skutecznie wniesionego przez pozwaną sprzeciwu, w/w nakaz zapłaty utracił moc.

Wyrokiem z dnia 6.04.2022 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie, wskutek wniesionej przez pozwaną skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 02.04.2019 r. w sprawie (...), oddalił powództwo powoda przeciwko pozwanej o zwrot wypłaconych przez powoda świadczeń odszkodowawczych, związanych ze zdarzeniem z dnia 21.05.2015 r. tj. kwoty 211.902,44 zł. Od wyroku tego powódka wniosła apelację, która nie została jeszcze rozpoznana.

A. S. kupiła samochód D. (...) od J. K. i K. K. na podstawie umowy z dnia 01.12.2014 r.

Samochód D. (...) o nr rej. (...) posiadał umowę ubezpieczenia OC
nr (...), która została zawarta przez J. K. na okres od dnia 03.06.2014 r. do dnia 02.06.2015 r.

Pismem z dnia 03.03.2015 r. A. S. oświadczyła, że chce zrezygnować z polisy
nr: (...), przy czym jej zamiarem było zrezygnowanie ze świadczeń dodatkowych z polisy, a nie z samego ubezpieczenia OC.

Polisą nr (...) z dnia 17.03.2015 r. (...) potwierdziło A. S. zawarcie umowy ubezpieczenia na pojazd D. (...) o nr rej. (...). W potwierdzaniu wskazano, że całkowita składka do zapłacenia wynosi 0,00 zł. Jednocześnie w dniu 26.03.2015 r. ubezpieczyciel zwrócił J. K. część składki w wysokości 121,82 zł.

W dniu 27.02.2020 r. przesłano A. S. duplikat certyfikatu pojazdu, z którego wynikało, że było on objęty ubezpieczeniem OC w okresie od 03.06.2014 r. do 02.06.2015 r.

Również w dniu 25.06.2020 r. pozwanej przesłano polisę oraz certyfikat OC dot. pojazdu D. (...) o nr rej. (...) za okres od 03.06.2014 r. do 02.06.2015 r.

Na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 27.06.2016 r. (...) przelało na rzecz (...) Sp. z o.o. zobowiązanie z tytułu polisy (...).

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o: postanowienie k. 8- 9, pozwy k. 11 – 22, wyroki z uzasadnieniem k. 23 – 31, 34, ugoda k. 32, 33, pismo k. 35, faktury k. 40,43, 44, 45, 47, 48, noty księgowe k. 41, 42, 46, 49, 50, potwierdzenia wypłat k. 52 – 67, wezwanie wraz z dowodem odbioru k. 72, 73, nakaz zapłaty k. 77, postanowienie k. 78., wyrok k. 137 wraz z uzasadnieniem k. 153 – 158, pismo k. 39, polisa k. 129 lub 175, duplikat k. 128 lub 176, pismo k. 130 – 131, pismo k. 194, umowa k. 198, opinia k. 310 – 311, protokół oględzin i otwarcia zwłok k. 328 – 330, 31 – 333, zeznania J. L. k. 376, zeznania W. L. k. 376, zeznania R. L. k. 290, 376, zeznania A. L. (1) k. 395, zeznania pozwanej k. 395 – 396, potwierdzenie przelewu k. 192.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o przedłożone przez strony i zgromadzone w aktach sprawy w toku postępowania dokumenty, których wiarygodności żadna ze stron nie kwestionowała. Również sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować ich prawdziwość. Sąd co do zasady oparł się również na zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków, z wyjątkiem tej części, w której świadkowie utrzymywali, że Ł. L. nie spożywał w dniu 21.05.2015 r. alkoholu. Zeznaniom tym przeczą wyniki badania krwi i moczu zmarłego, z których wynikało, że w czasie, gdy zasiadł za kierownicą samochodu D. (...), był pod znacznym działaniem alkoholu, podobnie jak zmarła E. S.. Zresztą jak można wywnioskować z zeznań świadków, w trakcie imprezy rodzinnej, która miała miejsce tuż przed wypadkiem, alkohol spożywali wszyscy jej uczestnicy i włącznie ich należy winić za to, że Ł. L. pozwolono wsiąść do samochodu i wyjechać na drogę publiczną, gdzie stwarzał realne zagrożenie dla ruchu.

Sąd dał w całości wiarę zeznaniom pozwanej, albowiem były one szczere i logiczne.
W szczególności sąd dał wiarę pozwanej co do braku jej wiedzy i zgody na użycie jej samochodu przez Ł. L. wieczorem w dniu 21.05.2015 r., tym bardziej, że był on pod działaniem alkoholu. Sąd dał również wiarę zeznaniom pozwanej, w części, w której wyjaśniała ona powód złożenia rezygnacji
z polisy OC, ponieważ brak było racjonalnych przesłanek do wypowiedzenia tej umowy, w sytuacji, gdy pozwana mogła korzystać z wykupionego ubezpieczenia przez poprzedniego właściciela samochodu.

Podstawę prawną roszczenia powoda stanowi art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zgodnie z którym z chwilą wypłaty przez Fundusz odszkodowania, w przypadkach określonych w art. 98 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a, sprawca szkody i osoba, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2, są obowiązani do zwrotu Funduszowi spełnionego świadczenia i poniesionych kosztów.

Art. 98 ust. 1 pkt 3 pkt a wyżej wskazanej ustawy stanowi, że do zadań Funduszu należy zaspokajanie roszczeń z tytułu ubezpieczeń obowiązkowych za szkody powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na osobie lub w mieniu, gdy posiadacz zidentyfikowanego pojazdu mechanicznego, którego ruchem szkodę tę wyrządzono, nie był ubezpieczony obowiązkowym ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.

W realiach rozpoznawanej sprawy niewątpliwie taki przypadek zaistniał, ponieważ pojazd pozwanej marki D. (...) nie był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej i w związku z tym to powód zobowiązany był zaspokoić związane ze zdarzeniem z dnia 21.05.2015 r. roszczenia poszkodowanych, co ostatecznie nastąpiło.

Druga z wymienionych w art. 110 ww. ust. ustawy przesłanek dotyczy sfery podmiotowej i wymaga, by strona pozwana bądź spowodowała szkodę, bądź była obowiązana ubezpieczyć się od odpowiedzialności cywilnej.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ww. ustawy posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu. W niniejszej sprawie pomiędzy stronami bezsporne jest, że posiadaczem pojazdu D. (...) była pozwana i że to na niej ciążył obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie zaszła absolutna konieczność zastosowania art. 5 kc, w oparciu o treść którego należało powództwo oddalić, albowiem po pierwsze, pozwana nie miała żadnego wpływu na przebieg zdarzeń w dniu 21.05.2015 r., a po drugie w świetle zachowania ubezpieczyciela, o którym mowa będzie poniżej, zdecydowanie można uznać, że pozwana miała wszelkie powody do przekonania, że zakupiony przez nią pojazd posiada ważną polisę OC.

Odnośnie przebiegu zdarzeń z dnia 21.05.2015 r., jeszcze raz z całą stanowczością należy podkreślić, że A. S. zarówno w trakcie imprezy rodzinnej, która miała miejsce w S. oraz w chwili wsiadania przez Ł. L. do samochodu, znajdowała się w innym miejscu – była w pracy i nie miała świadomości, że jej partner spożywał alkohol i że w tym stanie postanowił pojechać po nią do pracy. Żaden z przesłuchanych świadków nie zeznał, że Ł. L. wybierał się do K. na prośbę pozwanej. Nie można również wykluczyć okoliczności, że jego głównym celem było odwiezienie ciotki, a odebranie partnerki z pracy miało się odbyć „przy okazji”. Racjonalnie myślący, trzeźwy człowiek, nie pozwoliłby wsiąść za kierownicę osobie, będącej pod wpływem alkoholu, a tym bardziej o takim stężeniu, jak Ł. L.. W odróżnieniu do poszkodowanych, tj. rodzeństwa E. S., pozwanej nie można przypisać żadnej winy ani przyczynienia się do tragicznych zdarzeń z tego dnia.

Odnosząc się do kwestii ubezpieczenie OC samochodu marki D. (...), zauważyć należy, że z dokumentów przedłożonych przez ubezpieczyciela trudno wywnioskować, że rezygnacja pozwanej z ubezpieczenia OC została przyjęta i odnosiła skutek prawny, albowiem kilkanaście dni po jej otrzymaniu, ubezpieczyciel wystawił pozwanej polisę, z której ta miała wcześniej zrezygnować i potwierdził w niej, że pojazd posiada ubezpieczenie. Co więcej, w miejscu przeznaczonym na wpisanie kwoty należnej do zapłaty składki wskazano, że całkowita składka do zapłacenia wynosi 0,00 zł. Taka treść wskazanego dokumentu pozwoliła pozwanej na przyjęcie, że jej polisa jest nadal aktualna
i potwierdza wiarygodność jej zeznań odnośnie celu, jaki chciała osiągnąć wypowiadając umowę ubezpieczenia. Dodatkowo kilka lat później tj. w lutu i w czerwcu 2020 r. ubezpieczyciel dwukrotnie potwierdził pozwanej, ze w dniu zdarzenia jej pojazd posiadał ubezpieczenie.

Zauważyć również należy, że ubezpieczyciel na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności
z dnia 27.06.2016 r. przelał na rzecz (...) Sp. z o.o. zobowiązanie z tytułu polisy (...), przy czym nie wiadomo czy chodziło w tej umowie o składkę niezapłacona przez poprzedniego właściciel czy przez pozwaną, przy czym ubezpieczyciel zwrócił poprzedniemu właścicielowi część składki, co oznaczało, że nie było z jego strony żadnego niezrealizowanego na rzecz ubezpieczyciela zobowiązania. Jeśli chodziło o cześć składki należnej od pozwanej, uznać należy, że ubezpieczyciel zastosował treść art. 814 § 3 kc, zgodnie z którym w razie opłacania składki w ratach, niezapłacenie w terminie kolejnej raty składki może powodować ustanie odpowiedzialności ubezpieczyciela, tylko wtedy, gdy skutek taki przewidywała umowa lub ogólne warunki ubezpieczenia, a ubezpieczyciel po upływie terminu wezwał ubezpieczającego do zapłaty z zagrożeniem, że brak zapłaty w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania spowoduje ustanie odpowiedzialności. Ponieważ wierzyciel sprzedał wierzytelność, należy przyjąć, że uznał, iż jego ochrona z tytułu zawartej umowy nie wygasła wskutek zapłaty kolejnej raty.

Jak wskazał SN w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22.08.2022 r. w sprawie(...) zastosowanie wynikającej z art. 5 k.c. klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego w konkretnych okolicznościach faktycznych możliwe jest jedynie w wypadkach rażącego nadużycia prawa. Przepis ten pozostawia sądowi znaczną swobodę oceny co do zasadności jego zastosowania w konkretnych okolicznościach faktycznych i nie zawiera ograniczeń stosowania z uwagi na rodzaj sprawy.

W ocenie sądu konkretne okoliczności rozpoznawanej sprawy pozwalają na zastosowanie
w niej art. 5 kc, tym bardziej, że powód przed złożeniem pozwu i wdaniem się w spór z poszkodowanymi, z całą pewnością analizował przebieg zdarzeń z dnia 21.05.2015 r. i posiadał wiedzę co do zachowania się ubezpieczyciela po otrzymaniu oświadczenia pozwanej w zakresie rezygnacji z ubezpieczenia. Dodatkowo treść art. 110 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych pozwalał powodowi, w uzasadnionych wypadkach, kierując się przede wszystkim wyjątkowo trudną sytuacją materialną i majątkową zobowiązanego, jak również jego sytuacją życiową, na odstąpienie od dochodzenia zwrotu części lub całości świadczenia albo udzielić ulgi w jego spłacie.

Wobec powyższego sąd oddalił powództwo, a p kosztach procesu orzekł na podstawie
art. 98kc, obciążając nimi w całości powoda.