Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 lutego 2019 r.

Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska
Protokolant:	st. sekr. sąd. Elwira Stopińska

po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2019 r. w Giżycku na rozprawie

sprawy z powództwa K. S. (1), P. S. (1)

przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W.

o zapłatę

I.  Zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powodów K. S. (1), P. S. (1) kwoty po 32.000 (trzydzieści dwa tysiące 00/100) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 24.05.2017 r. do dnia zapłaty.

II.  W pozostałym zakresie powództwa oddala.

III.  Zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powodów K. S. (1), P. S. (1) kwotę 2.875,20 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

IV.  Nakazuje pobrać od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Giżycku kwotę 3.200,00 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych oraz kwotę 138,25 zł tytułem zwrotu wydatków pokrytych tymczasowo ze Skarbu Państwa.

V.  Odstępuje od obciążania powodów K. S. (1), P. S. (1) kosztami procesu w pozostałym zakresie.

SSR Anna Kurzynowska-Drzażdżewska

Sygn. akt. I C 1583/17

UZASADNIENIE

Powodowie K. S. (1) oraz P. S. (1) wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. kwot po 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę po śmierci ojca M. S. wraz z odsetkami i kosztami procesu. W uzasadnieniu powodowie podnieśli, że w dniu 25.06.2000 r., w wyniku wypadku drogowego, spowodowanego przez A. G., kierującego pojazdem ubezpieczonym przez pozwanego, zginął M. S. – ojciec małoletnich wówczas powodów. Wskutek tego zdarzenia udziałem powodów stały się traumatyczne przeżycia związane ze śmiercią ojca, utrata prawa do życia w pełnej rodzinie, rozgoryczenie, smutek, utrata wsparcia ze strony ojca, brak wsparcia w trudnych momentach, lęk, stany depresyjne, zamknięcie w sobie, znaczne zmniejszenie aktywności życiowej typowej dla rówieśników, zaburzenia rozwoju osobowości, zmiana stosunku do życia oraz świata. Powodowie argumentowali, że ugoda zawarta pomiędzy (...) S.A. (poprzednika prawnego pozwanego) a D. S. (1)- opiekunem prawnym powodów zawarta dnia 13.05.2003 r. na łączną kwotę 14.000 zł na rzecz każdego z powodów jest nieważna w stosunku do powodów i nie wyczerpuje całości należnych powodom roszczeń. Uzasadnili wreszcie, że stopień przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody wynosi w realiach tej sprawy maksymalnie 50%, co uwzględniają kwoty dochodzone pozwem.

Pozwany Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. nie uznał powództw i wniósł o ich oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wprawdzie co do zasady uznaje swą odpowiedzialność za zdarzenie, jakie miało miejsce w dniu 25.06.2000 r., czego dowodem była wypłata powodom K. S. (1) i P. S. (1) kwot po 14.000 zł na mocy ugody zawartej dnia 15.05.2003 r., to jednak brak jest podstaw do przyznania powodom kwot przewyższających w/w kwotę, bowiem prowadziłoby to tylko do wzbogacenia a nie wyrównania krzywdy. Zdaniem pozwanego ugoda zawarta z opiekunem prawnym powodów jest skuteczna i zaspokaja w całości roszczenia powodów, a przy tym jest adekwatna do doznanej przez powodów krzywdy i pozwala na złagodzenie odczuwanych przez nich cierpień. Nadto pozwany podniósł, że wypadek miał miejsce w roku 2000, a zatem w zupełnie innych realiach ekonomicznych i uwarunkowaniach prawnych, co również winno znaleźć odzwierciedlenie w wysokości należnego powodom zadośćuczynienia. Wreszcie, w ocenie pozwanego stopień przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody winien wynosić w realiach przedmiotowej sprawy 80%, a to z uwagi na podróżowanie z nietrzeźwym kierowcą oraz bez kasku ochronnego.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 25 czerwca 2000 r. na trasie W.-P., gmina W., doszło do wypadku drogowego, w którym motocykl K. zderzył się z samochodem osobowym marki F. (...). W wyniku wypadku śmierć poniósł na miejscu kierujący motocyklem A. G., zaś pasażer motocykla M. S. – ojciec małoletnich wówczas powodów - zmarł po przewiezieniu do szpitala. U zmarłego M. S. doszło do wieloodłamowego złamania kości pokrywy i podstawy czaszki. Zmarli podróżowali bez kasku ochronnego oraz po spożyciu alkoholu.

Postępowanie przygotowawcze prowadzone w sprawie 1 Ds. 713/00 zakończyło się prawomocnym umorzeniem dochodzenia z uwagi na śmierć sprawcy wypadku.

(dowód: okoliczności bezsporne)

W dacie wypadku sprawca zdarzenia (A. G.) był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego w Towarzystwie (...) S.A. z siedzibą w W. (poprzednio (...) S.A.). Ubezpieczyciel uznał co do zasady swą odpowiedzialność za skutki w/w zdarzenia. W dniu 13.05.2003 r. doszło do zawarcia ugody pomiędzy (...) S.A. (poprzednikiem prawnym pozwanego) a D. S. (1) – opiekunem prawnym powodów na kwotę 14.000 zł na rzecz każdego z powodów tytułem rekompensaty doznanych przezeń cierpień.

Powodowie pismem z dnia 15.05.2017 r. wezwali pozwanego do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w związku ze śmiercią ojca. Decyzją z dnia 23.05.2016 r. pozwany odmówił przyznania zadośćuczynienia, a to z uwagi na w/w ugodę.

(dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 15.05.2017r . – k. 30-34, 37-41, decyzja pozwanego z dnia 23.05.2017 r. – k. 28-29, 35-36)

Powód K. S. (1) w chwili zdarzenia miał 4 miesiące. Doświadczenie straty ojca w wieku dzieciństwa jest i była dla powoda doświadczeniem traumatycznym. Cierpienie z powodu braku ojca towarzyszyło mu przez całe życie. Doświadczał wiele bardzo trudnych sytuacji w szkole podstawowej, rówieśnicy dokuczali mu, że nie ma ojca, byli bardzo brutalni i bezlitośni. Uroczystości szkolne wzbudzały w powodzie negatywne emocje i bardzo niechętnie w nich uczestniczył. Cechy osobowości powoda wskazują na występowanie zaburzeń depresyjno-lękowych, które są następstwem braku ojca i jego tragicznej śmierci. Powód aktualnie nie radzi sobie ze swoją sytuacją rodzinną oraz doświadczeniem straty ojca, nie miał wzorca męskiego w swoim życiu. Przejawia silną tendencję do zamartwiania się, nie radzi sobie z sytuacjami trudnymi i stresującymi. Nie jest pogodzony ze śmiercią ojca i swoją sytuacją życiową. W toku postępowania stwierdzono, że zasadne było i jest skorzystanie przez powoda z pomocy psychologicznej, co mogłoby obniżyć poziom lęku i niepokoju oraz wyposażyć go w konstruktywne strategie radzenia sobie z neurotycznością.

( dowód: opinia sądowo-psychologiczna- k. 188-197, opinia uzupełniająca sądowo-psychologiczna- k. 239-241)

Powód P. S. (1) w chwili śmierci ojca miał 2 lata i 4 miesiące. Przeżył i przeżywa traumę z powodu śmierci ojca, nie pamiętał swojego taty. Rówieśnicy dokuczali mu, że nie ma taty. Więź syna z ojcem została przerwana. Cechy osobowości powoda P. S. (1) wskazują na występowanie pewnych trudności emocjonalnych w sferze osobowościowej powoda. Powód aktualnie radzi sobie ze swoją sytuacją rodzinną oraz doświadczeniem straty ojca, jednak do dnia dzisiejszego odczuwa jego brak. P. S. (1) nie miał wzorca męskiego w swoim życiu, nieobecność fizyczna i psychiczna ojca spowodowała ogromne spustoszenie w życiu powoda. W okresie dorastania bardzo szybko przyjął tożsamość „ojca”. Próbował stać się ojcem dla młodszego brata i emocjonalnym partnerem dla swojej mamy. Nastąpiła niekorzystna dla powoda zamiana ról, albowiem powód nie mógł się rozwijać zgodnie z cyklem rozwoju każdego człowieka. Powód aktualnie jest w stabilnym stanie psychicznym, wykształcił adaptacyjne strategie radzenia sobie w życiu, ale tęskni za ojcem i odczuwa jego realny brak. Zasadne było i jest skorzystanie przez powoda z pomocy psychologicznej, głównie z uwagi na zamianę ról w rodzinie co zawsze niesie negatywne konsekwencje dla rozwoju dziecka.

( dowód: opinia sądowo-psychologiczna- k. 198-206, opinia uzupełniająca sądowo-psychologiczna- k. 242-244)

Powodowie nie pamiętają ojca. Mają dużo zdjęć rodzinnych. Często odwiedzają grób ojca, często go wspominają, zwłaszcza podczas uroczystości rodzinnych. Odczuwają żal, że nie mogli poznać ojca.

( dowód: zeznania świadka D. S.- k. 98-98v, zeznania P. S.- k. 232-232v, zeznania K. S.- k. 232v)

W toku postępowania stwierdzono, że gdyby poszkodowany ojciec powodów miał założony właściwy kask, to doznane obrażenia byłyby znacznie mniejsze niż te, których doznał. Istnieje możliwość, że użycie kasku ochronnego przez poszkodowanego mogło nie zapobiec wystąpieniu skutku śmiertelnego. Brak kasku ochronnego miał decydujący wpływ na doznane obrażenia, które skutkowały śmiercią.

( dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych- k. 123-126, sprawozdanie sądowo-lekarskie wraz z opinią- k. 145-146, opinia uzupełniająca- k. 164-166)

Sąd zważył, co następuje:

Bezspornym jest ustalony w sprawie stan faktyczny – wynika on nie tylko z dokumentów, korelujących wzajemnie, logicznych i zgodnych z zasadami doświadczenia życiowego zeznań świadka D. S. (1) oraz opinii biegłych sądowych z zakresu rekonstrukcji wypadków, medycyny sądowej oraz psychologii i zeznań powodów - przede wszystkim nie kwestionowała go żadna ze stron. Sąd w związku z tym dał wiarę twierdzeniom powodów i zeznaniom wskazanego wyżej świadka oraz uznał opinie biegłych za fachowe, rzetelne i bezstronne, opierając na tym rozstrzygnięcie sprawy.

Podobnie bezspornym pozostaje w sprawie podstawa odpowiedzialności pozwanego za skutki zdarzenia z 25.06.2000 r. w tym w zakresie zadośćuczynienia na rzecz powodów. Wynika to wprost ze stanowiska pozwanego, zawartego w odpowiedzi na pozew. Jedynie zatem na marginesie wypada wspomnieć o podstawie prawnej roszczenia powodów i wskazać, że „W judykaturze utrwalił się pogląd, że jeżeli śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed 3 sierpnia 2008 r. (wejście w życie art. 446 § 4 k.c.), to najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. (por. wyrok SN z dnia 11 maja 2011 r., I CSK 621/10, LEX nr 848128 oraz uchwała SN z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10, LEX nr 604152)” [tak: K. A. (red.), G. Z., J. A., K. G. (1), O. A., P. A., S. T., Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część ogólna, LEX 2014]. W podobnym tonie wypowiadają się również inni przedstawiciele literatury, wskazując, że „Najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 § 1 zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed 3 sierpnia 2008 r. (wejście w życie art. 446 § 4). Wprowadzenie art. 446 § 4 doprowadziło bowiem jedynie do zmiany w sposobie realizacji roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania (wyrok SN z 11 maja 2011 r., I CSK 621/2010, Legalis nr 385415, [tak: C. J. (red.), J. K., K. G. (2), K. J., N. P., R. B., S. G., (...)., Kodeks cywilny. Komentarz, LexisNexis 2014, wydanie II]. W kontekście powyższych uwag oraz treści wspomnianych wyżej orzeczeń Sądu Najwyższego, które zresztą Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni, należy stwierdzić, że podstawą odpowiedzialności pozwanego zakładu ubezpieczeń za skutki zdarzenia z dnia 25.06.2000 r. opiera się na art. 448 k.c. w zw. z art. 805 k.c.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest wysokość zadośćuczynienia, dochodzonego przez powodów. Z jednej strony bowiem powodowie określili w pozwie całkowitą wysokość zadośćuczynienia, przysługującego im z tytułu cierpień i krzywd doznanych wskutek śmierci ojca na kwoty po 40.000 zł, a z drugiej – ubezpieczyciel wyszacował tę wysokość na kwotę po 14.000 zł (zresztą już wypłaconą powodom K. S. (1) oraz P. S. (1) na mocy ugody z dnia 13.05.2003 r.), i odmówił dalej idącego zadośćuczynienia.

W tym miejscu dostrzec należało twierdzenia pozwanego, w świetle których z uwagi na zawartą z D. S. (1) – opiekunem prawnym powodów w dniu 13.05.2003 r. ugodę, roszczenie powodów zgłoszone w niniejszej sprawie jest nieuzasadnione. Podkreślić należy tymczasem, że reprezentacja rodzica w sprawach majątkowych dziecka, jeśli obejmuje czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, wymaga umocowania udzielonego przez Sąd opiekuńczy (art. 101 § 3 k.r.o.). Miernikiem czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu jest ciężar gatunkowy dokonywanej czynności, jej skutki w sferze majątku małoletniego, wartości przedmiotu danej czynności oraz szeroko pojęte dobro dziecka i ochrona jego interesów życiowych. Konsekwencją braku zezwolenia Sądu opiekuńczego z art. 101 § 3 k.r.o. jest nieważność dokonanej czynności (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 30 kwietnia 1977 r., III CZP 73/76 - OSNCP z 1978 r., nr 2, poz. 19).

Czynności dyspozycyjne podejmowane przez rodziców w imieniu małoletniego dziecka, w sprawach wykraczających poza bieżącą administrację jego majątkiem, a więc między innymi w sprawie zrzeczenia się praw majątkowych należą do kategorii czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu w rozumieniu art. 101 § 3 k.r.o. Akty takie wymagają zatem zezwolenia sądu opiekuńczego. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela ustawowego, w sprawach przekraczających zwykły zarząd, bez zezwolenia sądu opiekuńczego jest nieważna. Jest to czynność bezwzględnie nieważna, jako sprzeczna z art. 58 § 1 k.c.

W realiach przedmiotowej sprawy ocenie Sądu trudno uznać, wbrew twierdzeniom strony pozwanej, że czynność prawna w postaci owej ugody była czynnością przysparzającą dla małoletnich wówczas powodów. W ocenie Sądu nie powinno ulegać żadnej wątpliwości, że na zawarcie ugody z dnia 13.05.2003 r., w której przedstawicielka ustawowa małoletnich powodów otrzymała świadczenie i wyraziła zgodę na zrzeczenie się dalszych roszczeń w stosunku do ubezpieczyciela bezwzględnie konieczna była zgoda sądu opiekuńczego. Brak zgody sądu opiekuńczego powoduje, że zapisy ugody są na podstawie w/w przepisów nieważne. Nie ulega wątpliwości, że taką zgodą matka powodów nie dysponowała, a zatem skutki zawartej ugody nie mogą negatywnie rzutować na sytuację prawną i finansową powodów. To z kolei wyklucza wyłączenie odpowiedzialności strony pozwanej na mocy art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c.

Analizując roszczenia powodów w zakresie wysokości zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwagę stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu Uchwały z dnia 13.7. 2011 r. sygn. III CZP 32/11 (publ. OSNC 2012/1/10, (...) B.S.N. 2011/7/9). Zgodnie z nim „Nie może być kwestionowane, że ten sam czyn niedozwolony może wyrządzać krzywdę różnym osobom, źródłem krzywdy jest zatem czyn niedozwolony, którego następstwem jest śmierć. Krzywdą wyrządzoną zmarłemu jest utrata życia, dla osób mu bliskich zaś jest to naruszenie dobra osobistego poprzez zerwanie więzi emocjonalnej, szczególnie bliskiej w relacjach rodzinnych”.

Powszechnie przyjmuje się, iż nie jest możliwe ani w postępowaniu sądowym, ani w jakimkolwiek innym, dokonanie oceny życia ludzkiego, tak nie jest również możliwe pełne i precyzyjne określenie skutków straty osoby najbliższej. Tragedia, jaka spotkała powodów nie podlega żadnemu wartościowaniu. Rolą zaś Sądu w sprawie takiej, jak przedmiotowa, jest tylko i wyłącznie dokonanie analizy, czy zgłoszone żądanie ma podstawę prawną i czy wysokość żądanego odszkodowania koresponduje z doznaną krzywdą – szkodą w postaci niematerialnej. W niniejszej sprawie szkoda w niemajątkowej postaci– czyli krzywda polega na wszelkich negatywnych przeżyciach w życiu powodów, jakie zostały spowodowane przez w/w wypadek– vide uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22.7.2004 r. sygn. II CK 479/03 (publ. LEX nr 585760), w którym stwierdzono „Wynikłe ze śmierci całej najbliższej rodziny szkody powoda mają nie tylko charakter materialny ale i niematerialny”. W doktrynie jak i w orzecznictwie wskazuje się, że na rozmiar krzywdy, mają wpływ przede wszystkim: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki po jej śmierci, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez osobę zmarłą, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej, stopień, w jakim pokrzywdzony będzie umiał odnaleźć się w nowej rzeczywistości i zdolność do jej zaakceptowania, wiek pokrzywdzonego (wyrok SN z 3.06.2011 r. sygn. akt III CSK 279/10). Zadośćuczynienie pełni funkcję kompensacyjną, a przyznana suma pieniężna ma stawić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej, przy uwzględnieniu cierpień fizycznych i psychicznych, ich nasilenia, czasu trwania, czy też nieodwracalności następstw i podobnych czynników.

Odnosząc powyższą uwagę do realiów niniejszej sprawy i żądań powodów bezspornym pozostaje fakt, że obaj powodowie nie mieli właściwie szansy poznać swojego ojca. Skutki feralnego zdarzenia z dnia 25.06.2000 r. były i są dla nich traumatycznym przeżyciem. Powód K. S. (1) w chwili zdarzenia miał 4 miesiące. Cierpienie z powodu braku ojca towarzyszyło mu przez całe życie. Doświadczał wiele bardzo trudnych sytuacji w szkole podstawowej, rówieśnicy dokuczali mu, że nie ma ojca, byli bardzo brutalni i bezlitośni. Uroczystości szkolne wzbudzały w powodzie negatywne emocje i bardzo niechętnie w nich uczestniczył. Cechy osobowości powoda wskazują na występowanie zaburzeń depresyjno-lękowych, które są następstwem braku ojca i jego tragicznej śmierci. Powód aktualnie nie radzi sobie ze swoją sytuacją rodzinną oraz doświadczeniem straty ojca, nie miał wzorca męskiego w swoim życiu. Przejawia silną tendencję do zamartwiania się, nie radzi sobie z sytuacjami trudnymi i stresującymi. Nie jest pogodzony ze śmiercią ojca i swoją sytuacją życiową. W toku postępowania stwierdzono, że zasadne było i jest skorzystanie przez powoda z pomocy psychologicznej, co mogłoby obniżyć poziom lęku i niepokoju oraz wyposażyć go w konstruktywne strategie radzenia sobie z neurotycznością. Również powód P. S. (1), który w chwili śmierci ojca miał 2 lata i 4 miesiące przeżył i przeżywa traumę z powodu śmierci ojca, nie pamiętał swojego taty. Rówieśnicy dokuczali mu, że nie ma taty. Więź syna z ojcem została przerwana. Cechy osobowości powoda P. S. (1) wskazują na występowanie pewnych trudności emocjonalnych w sferze osobowościowej powoda. Powód aktualnie radzi sobie ze swoją sytuacją rodzinną oraz doświadczeniem straty ojca, jednak do dnia dzisiejszego odczuwa jego brak. P. S. (1) nie miał wzorca męskiego w swoim życiu, nieobecność fizyczna i psychiczna ojca spowodowała ogromne spustoszenie w życiu powoda. W okresie dorastania bardzo szybko przyjął tożsamość „ojca”. Próbował stać się ojcem dla młodszego brata i emocjonalnym partnerem dla swojej mamy. Nastąpiła niekorzystna dla powoda zamiana ról, albowiem powód nie mógł się rozwijać zgodnie z cyklem rozwoju każdego człowieka. Powód aktualnie jest w stabilnym stanie psychicznym, wykształcił adaptacyjne strategie radzenia sobie w życiu, ale tęskni za ojcem i odczuwa jego realny brak. Zasadne było i jest skorzystanie przez powoda z pomocy psychologicznej, głównie z uwagi na zamianę ról w rodzinie co zawsze niesie negatywne konsekwencje dla rozwoju dziecka. Powyższe okoliczności wynikają wprost z wnikliwej opinii sądowo-psychologicznej, ostatecznie zaaprobowanej przez strony. Również w ocenie Sądu nie było podstaw do kwestionowania płynących zeń wniosków.

W powyższym kontekście stanowczo nie można zgodzić się ze stanowiskiem pozwanego, że lepiej jest w ogóle nie poznać ojca, niż mieć jakąkolwiek szansę jego poznania. Abstrahując od oceny tak ukształtowanego stanowiska, podkreślić należy, że takie argumenty w ocenie Sądu są chybione i nie znalazły uznania w oczach Sądu. W niniejszej sprawie powodowie zostali pozbawieni szansy nawiązania relacji z ojcem, już na starcie swojego życia zostali pozbawieni kontaktu z ojcem. W ocenie Sądu pozbawienie dorastających synów kontaktów z ojcem jest nie do wyceny. Sąd, analizując twierdzenia powodów nie miał żadnych wątpliwości, że oboje dorastali w traumie. Nie uszło uwadze tut. Sądu również to, że matka powodów w chwili śmierci ich ojca sama miała zaledwie 21 lat, dzieci zatem były zdane wyłącznie na nią, bez możliwości polegania na ojcu.

Uwzględnieniu przez Sąd podlegało także niekwestionowane przez strony przyczynienie się poszkodowanego M. S. do zaistnienia szkody z uwagi na poruszanie się pojazdem bez kasku oraz po spożyciu alkoholu. Należy zauważyć, że przyczynieniem się poszkodowanego do szkody w rozumieniu art. 362 k. c. jest takie jego zachowanie, które pozostaje w normalnym związku przyczynowym ze szkodą wyrządzoną przez inną osobę. Za takowe w niniejszej sprawie Sąd uznał podjęcie przez M. S. pozostającego pod wpływem alkoholu jazdy motocyklem z nietrzeźwym kierującym, dodatkowo bez kasku ochronnego. Przeprowadzone dowody z opinii biegłych (z zakresu rekonstrukcji wypadków oraz z zakresu medycyny sądowej) wskazują, że przyczynienie się poszkodowanego do zaistniałego zdarzenia niewątpliwie było bardzo duże. Wysokości tegoż przyczynienia biegli nie przesądzili, podobnie jak tego, czy gdyby ojciec powodów podróżował w kasku, to czy doszłoby do tak daleko idących skutków wypadku jak feralnego dnia 25.06.2000 r. W ocenie Sądu jednak przyczynienie się do zdarzenia jakie wówczas miało miejsce na poziomie 50% (według wersji powodów) jest ukształtowane na nieco zaniżonym poziomie. Sąd uznał, że przyczynienie się ofiary zdarzenia na poziomie 60% jest adekwatne i które należy w tej sprawie uwzględnić. Przyczynienie się na poziomie 80% (w wersji pozwanego) należy ocenić jako zbyt wygórowane, albowiem podkreślić należy, że przyczynienie się poszkodowanego nie może prowadzić do odmowy przyznania zadośćuczynienia tym, którzy nie mieli żadnego wpływu na zachowanie tegoż poszkodowanego, ani do radykalnego obniżenia tegoż zadośćuczynienia na poziomie, jaki nie rekompensowałby doznanych przez powodów krzywd.

Mając na uwadze, że celem zadośćuczynienia jest kompensacja doznanej krzywdy, czyli „złagodzenie cierpienia wywołanego śmiercią osoby bliskiej oraz pomoc osobie pokrzywdzonej w dostosowaniu się do zmienionej w związku z tym rzeczywistości”, natomiast na sam „rozmiar krzywdy mają przede wszystkim wpływ: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego z zmarłym, wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia (np. nerwicy, depresji), roli w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą, stopień w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości i zdolności jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego”, przy czym „każdy przypadek powinien być indywidualizowany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy” (por. wyrok Sądu Najwyższego z 3 czerwca 2011 r., III CSK 279/10), Sąd stanął na stanowisku, że w opisanych wyżej realiach niniejszej sprawy zasadnym było określenie zadośćuczynienia w łącznej wysokości 32.000 zł na rzecz każdego z powodów (80.000 zł x 40%). W ocenie Sądu bowiem kwota ta jest adekwatna do rozmiaru cierpień psychicznych powodów i nie prowadzi do ich bezpodstawnego wzbogacenia wyłącznie wskutek śmierci ojca. W efekcie Sąd, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O odsetkach Sąd orzekł na zasadzie art. 481 k.c. w zw. z art. 455 k.c. od dnia 24.05.2017 r. , tj. od dnia następnego po dniu wydania decyzji w zakresie odmowy wypłaty zadośćuczynienia, do dnia zapłaty, aprobując w pełni stanowisko powoda wyrażone w tym zakresie we wniesionym pozwie.

W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu o czym Sąd orzekł jak w pkt II sentencji.

O kosztach procesu Sąd orzekł wedle art. 100 k.p.c., uwzględniając oczywiście zakres wygrania sprawy przez powodów. Koszty procesu wyniosły w sprawie po stronie powodowej 5.417 zł (17 zł- opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 5.400 zł- koszty zastępstwa procesowego), zaś po stronie pozwanej 7.292 zł (5.400 zł koszty zastępstwa procesowego, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 1.875,00 tytułem zaliczek na wydatki). Łącznie koszty procesu wyniosły 12.709,00 zł. Zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów, stronę powodową obciążyły koszty w kwocie 2.541,80 zł (12.709 zł x 20 %), stronę pozwaną zaś koszty w kwocie 10.167,20 zł (12.709 zł x 80%). Mając na uwadze, że strona powodowa poniosła realnie wyższe koszty niż winna była ponieść, wynikającą stąd różnicę w kwocie 2.875,20 zł (5.417,00 – 2.541,80 zł) Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów, o czym traktuje pkt III wyroku. Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw, by wynagrodzenie pełnomocnika powodów ukształtować na podwójnym poziomie, podzielając przy tym pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z dnia 12.07.1980 r., sygn. akt II CZ 79/80, zgodnie z którym okoliczność, że w tej samej sprawie występują trzej powodowie, którzy ponieśli szkody w tym samym wypadku, reprezentowani przez jednego pełnomocnika, mimo że wystawili odrębne pełnomocnictwa, nie uzasadnia zasądzenia na rzecz każdego z powodów oddzielnie kosztów zastępstwa procesowego. Nadmienić należy, że pełnomocnik reprezentował dwóch powodów, występując z tożsamym roszczeniem. Pisma procesowe sporządzone przez pełnomocnika powodów składane były w imieniu obu powodów, wszelka aktywność procesowa po stronie pełnomocnika powodów odnosiła się jednocześnie do K. S. (1) oraz P. S. (1). Pełnomocnik tym samym nie wykazał zwiększonego nakładu pracy z racji reprezentowania dwóch powodów, co winien był uczynić z uwagi na żądanie podwójnego wynagrodzenia. Tym samym, w ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika, podjęte przez niego czynności oraz charakter sprawy uzasadniały ustalenie wynagrodzenia pełnomocnika powodów na poziomie stawki minimalnej.

Na podstawie art. 113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz.1025 ze zm.) w zw. z art. 100 k.p.c. Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Giżycku kwotę 3.200 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych oraz kwotę 138,25 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa. W związku z tym Sąd orzekł jak w pkt IV sentencji.

Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążania powodów kosztami procesu w pozostałym zakresie, uwzględniając przy tym całokształt okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 124/12). Obciążenie powodów kosztami procesu w pozostałym zakresie pozostawałoby w sprzeczności z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz celowości prowadzonego procesu. W związku z tym Sąd orzekł jak w pkt V sentencji.